Η προσοχή στρέφεται πλέον σε δύο μέτωπα: στη διασφάλιση των φοιτητών που έχουν ήδη ξεκινήσει τις σπουδές τους και στη δικαστική τύχη των επτά νέων πανεπιστημίων που έχουν αδειοδοτηθεί για το ακαδημαϊκό έτος 2026-2027.

Η κυβέρνηση διαβεβαιώνει ότι κανένας φοιτητής δεν θα χάσει το ακαδημαϊκό έτος, ενώ η ΕΘΑΑΕ προχωρά ήδη σε αναθεώρηση και μεγαλύτερη εξειδίκευση των κριτηρίων πιστοποίησης.

Ποια τρία πανεπιστήμια αφορά η απόφαση

Οι πρόσφατες αποφάσεις του Γ΄ Τμήματος του ΣτΕ επηρεάζουν τρία από τα πρώτα παραρτήματα ξένων πανεπιστημίων που είχαν αδειοδοτηθεί στην Ελλάδα.

Πρόκειται για το University of Keele στην Αθήνα, το University of York μέσω του CITY College στη Θεσσαλονίκη και το The Open University μέσω του Anatolia College/Anatolia American University στη Θεσσαλονίκη.

Αντίθετα, το University of Nicosia – UNIC Athens δεν περιλαμβάνεται στις συγκεκριμένες ακυρωτικές αποφάσεις.

Τι ακριβώς ακύρωσε το ΣτΕ

Ιδιαίτερη σημασία έχει ότι το Συμβούλιο της Επικρατείας δεν ακύρωσε συνολικά τον θεσμό των μη κρατικών πανεπιστημίων.

Οι αποφάσεις αφορούν συγκεκριμένες διοικητικές πράξεις αδειοδότησης και πιστοποίησης.

Το Γ΄ Τμήμα εξέδωσε τις αποφάσεις 1167/2026 έως 1172/2026, εξετάζοντας διαφορετικές πτυχές της διαδικασίας λειτουργίας των ΝΠΠΕ.

Το πρόβλημα με τις κτιριακές προϋποθέσεις

Ένα από τα ζητήματα που εντόπισε το Ανώτατο Δικαστήριο αφορά τις εγκαταστάσεις.

Ο ΕΟΠΠΕΠ είχε πραγματοποιήσει ελέγχους και είχε διατυπώσει παρατηρήσεις σχετικά με κτιριολογικές προσαρμογές και την προσκόμιση συγκεκριμένων στοιχείων.

Το ΣτΕ έκρινε ότι δεν είχε διαπιστωθεί εγκαίρως –και πάντως έως τη συζήτηση των υποθέσεων– η συμμόρφωση των συγκεκριμένων παραρτημάτων με τις παρατηρήσεις αυτές.

Το δεύτερο «αγκάθι»: Η πιστοποίηση των σπουδών

Το δεύτερο κρίσιμο ζήτημα αφορά τα ακαδημαϊκά προγράμματα.

Το ΣτΕ έκρινε ότι τα στοιχεία που είχαν χρησιμοποιηθεί από την ΕΘΑΑΕ δεν αποτελούσαν επαρκώς συγκεκριμένα ποσοτικά και ποιοτικά κριτήρια, όπως απαιτούσε το σχετικό νομοθετικό πλαίσιο.

Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς η απόφαση δημιουργεί πλέον έναν πολύ πιο συγκεκριμένο «οδικό χάρτη» για το πώς θα πρέπει να πραγματοποιούνται οι πιστοποιήσεις στο μέλλον.

Η ΕΘΑΑΕ αλλάζει τα κριτήρια

Μετά τις δικαστικές αποφάσεις, η Εθνική Αρχή Ανώτατης Εκπαίδευσης έχει ξεκινήσει διαδικασία συμμόρφωσης.

Το Ανώτατο Συμβούλιο και το Συμβούλιο Αξιολόγησης και Πιστοποίησης προχωρούν στις απαιτούμενες ενέργειες, με στόχο τα κριτήρια να γίνουν περισσότερο συγκεκριμένα και να καλύπτουν πλήρως τις απαιτήσεις που έθεσε το ΣτΕ.

Η αλλαγή αυτή μπορεί να αποτελέσει μία από τις σημαντικότερες συνέπειες της δικαστικής απόφασης για ολόκληρο το σύστημα των ΝΠΠΕ.

Τι θα γίνει με τους φοιτητές

Εδώ βρίσκεται το μεγαλύτερο πρακτικό πρόβλημα.

Υπάρχουν φοιτητές που έχουν ήδη ξεκινήσει τις σπουδές τους στα τρία ιδρύματα και τώρα βρίσκονται αντιμέτωποι με την αβεβαιότητα που δημιουργεί η ακύρωση των σχετικών πράξεων.

Η κυβέρνηση έχει δεσμευτεί ότι «το ακαδημαϊκό έτος δεν θα χαθεί για κανέναν φοιτητή» και ότι θα γίνουν οι απαραίτητες ενέργειες για να προστατευθούν τα δικαιώματα και η συνέχεια των σπουδών τους.

Το δύσκολο μέρος είναι η μετατροπή αυτής της πολιτικής δέσμευσης σε συγκεκριμένη νομική λύση.

Τα κρίσιμα ερωτήματα για σπουδές και δίδακτρα

Το υπουργείο Παιδείας καλείται να δώσει απαντήσεις σε μια σειρά πρακτικών ζητημάτων.

Μεταξύ άλλων πρέπει να ξεκαθαριστεί με ποιο καθεστώς θα συνεχιστούν οι σπουδές, τι θα γίνει με τις πιστωτικές μονάδες και τις εξετάσεις, πώς θα αντιμετωπιστούν τα ήδη καταβληθέντα δίδακτρα και τι θα ισχύσει για τους τίτλους σπουδών.

Στο υπουργείο βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη συσκέψεις με τη νομική υπηρεσία και υπηρεσιακούς παράγοντες για την εξεύρεση λύσης.

Σημειώνεται ότι πληροφορίες περί πιθανών νομικών κινήσεων φοιτητών για δίδακτρα δεν ισοδυναμούν με δικαστική απόφαση επιστροφής χρημάτων.

Ποια είναι τα 7 νέα μη κρατικά πανεπιστήμια

Την ίδια στιγμή, ο χάρτης των ΝΠΠΕ έχει ήδη διευρυνθεί.

Για το ακαδημαϊκό έτος 2026-2027 έχουν αδειοδοτηθεί επτά νέα παραρτήματα:

Georgetown University – Αθήνα
Iowa State University of Science and Technology σε συνεργασία με την Αμερικανική Γεωργική Σχολή – Θεσσαλονίκη
Roger Williams University σε συνεργασία με το Deree – Αθήνα
European University Cyprus – Αθήνα
Université Sorbonne Paris Nord σε συνεργασία με το IdEF – Αθήνα
University of Essex σε συνεργασία με το Aegean College – Αθήνα
University of Derby σε συνεργασία με το Mediterranean College – Αθήνα.

Νέες προσφυγές στο ΣτΕ

Και εδώ όμως έχει ανοίξει νέο δικαστικό μέτωπο.

Ο καθηγητής Διοικητικού Δικαίου του ΕΚΠΑ Πάνος Λαζαράτος έχει καταθέσει αιτήσεις ακύρωσης στο Συμβούλιο της Επικρατείας κατά των νέων αδειών.

Αυτό σημαίνει ότι το ΣτΕ θα κληθεί να εξετάσει και τη νομιμότητα των αδειοδοτήσεων των επτά νέων ιδρυμάτων.

Οι 7 άδειες ΔΕΝ έχουν ακυρωθεί

Εδώ χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή, καθώς εύκολα μπορεί να δημιουργηθεί λανθασμένη εντύπωση.

Οι άδειες των επτά νέων μη κρατικών πανεπιστημίων δεν έχουν ακυρωθεί.

Έχουν κατατεθεί αιτήσεις ακύρωσης εναντίον τους και συνεπώς υπάρχει δικαστική εκκρεμότητα. Μέχρι να αποφανθεί το ΣτΕ, δεν μπορεί να θεωρηθεί δεδομένο ούτε ότι θα ακυρωθούν ούτε ότι θα επηρεαστεί η λειτουργία τους.

Δεν καταργούνται τα μη κρατικά πανεπιστήμια

Εξίσου σημαντικό είναι ότι η πρόσφατη απόφαση δεν ανατρέπει συνολικά το νομοθετικό μοντέλο.

Η Ολομέλεια του ΣτΕ έχει ήδη κρίνει, με τις αποφάσεις 1919 και 1920/2025, ότι το Σύνταγμα δεν αποκλείει τη λειτουργία παραρτημάτων αλλοδαπών πανεπιστημίων από την ΕΕ ή χώρες που καλύπτονται από τη GATS, εφόσον λειτουργούν υπό ειδικό νομοθετικό πλαίσιο που διασφαλίζει την ποιότητα των σπουδών και την ακαδημαϊκή ελευθερία.

Συνεπώς, η σημερινή κρίση αφορά κυρίως τον τρόπο εφαρμογής του νόμου και τον έλεγχο των προϋποθέσεων αδειοδότησης.

Η επόμενη ημέρα

Η υπόθεση των μη κρατικών πανεπιστημίων βρίσκεται πλέον μπροστά σε ένα κρίσιμο τεστ.

Το υπουργείο Παιδείας πρέπει να βρει άμεσα λύση για τους φοιτητές των τριών ιδρυμάτων, η ΕΘΑΑΕ να προσαρμόσει τα κριτήρια πιστοποίησης στις απαιτήσεις του ΣτΕ και ταυτόχρονα να εξελιχθεί ο νέος δικαστικός κύκλος για τα επτά ΝΠΠΕ.

Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι ο θεσμός παραμένει σε ισχύ, αλλά οι διαδικασίες αδειοδότησης και πιστοποίησης μπαίνουν πλέον κάτω από πολύ αυστηρότερο δικαστικό μικροσκόπι

Ειδικότερα, από το ΣτΕ ανακοινώθηκε:

Στις 2.6.2025 και 13.6.2025 η Ολομέλεια του Συμβουλίου της Επικρατείας συνήλθε σε διασκέψεις υποθέσεων σχετικών με την εγκατάσταση και λειτουργία στην Ελλάδα Παραρτημάτων – Νομικών Προσώπων Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης (ΝΠΠΕ). Οι υποθέσεις αυτές συζητήθηκαν κατά τη δικάσιμο της 11.4.2025, προκειμένου να επιλυθούν τα ζητήματα συνταγματικότητας και συμβατότητας με το ενωσιακό δίκαιο των διατάξεων του ν. 5094/2024.

Το Δικαστήριο έκρινε τα εξής:

Α. Οι διατάξεις των παρ. 5 και 8 του άρθρου 16 του Συντάγματος, ενόψει και του σκοπού τους, που συνίσταται στην παροχή υψηλού επιπέδου ανώτατης εκπαίδευσης, σε συνδυασμό με την παρ. 1 του άρθρου 16, η οποία κατοχυρώνει την ελευθερία της εκπαίδευσης και την ακαδημαϊκή ελευθερία, ερμηνεύονται – σύμφωνα και με την ερμηνευτική δήλωση του άρθρου 28 του Συντάγματος αλλά και επί τη βάσει των αρχών της αμοιβαίας εμπιστοσύνης και της καλόπιστης συνεργασίας των κρατών μελών (αρ. 2 και 4 παρ.3 ΣΕΕ) – σε αρμονία με το δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ενωσης.

Ειδικότερα, οι ως άνω συνταγματικές διατάξεις ερμηνεύονται ενόψει των νεότερων νομοθετικών και νομολογιακών δεδομένων του δικαίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τα οποία αφορούν την παροχή ανώτατης εκπαίδευσης (αρ. 165 ΣΛΕΕ), την ελευθερία εγκατάστασης (αρ. 49 ΣΛΕΕ), καθώς και το θεμελιώδες δικαίωμα ίδρυσης εκπαιδευτικών ιδρυμάτων με σεβασμό των δημοκρατικών αρχών (αρ. 14 παρ. 3 του Χάρτη). Επί τη βάσει των ανωτέρω, δεν αποκλείεται κατά το Σύνταγμα η ίδρυση και λειτουργία παραρτημάτων αλλοδαπών πανεπιστημίων προερχομένων από την Ευρωπαϊκή Ένωση ή από χώρα συμβεβλημένη στην GATS, κατά τους όρους ειδικού νόμου, με τον οποίον διασφαλίζεται υψηλό επίπεδο σπουδών και προστατεύεται η ακαδημαϊκή ελευθερία.

Κατόπιν τούτων, απορρίπτονται, κατά πλειοψηφία, τρεις αιτήσεις ακυρώσεως που έχουν ασκηθεί από Καθηγητές Α.Ε.Ι. και την ΠΟΣΔΕΠ.

Β. Το σύστημα του ως άνω νόμου, ως προς τους όρους αδειοδότησης και λειτουργίας, δεν εισάγει υπέρμετρους περιορισμούς στην ελευθερία εγκατάστασης (άρθρο 49 ΣΛΕΕ). Κατόπιν τούτου, απορρίπτεται, κατά πλειοψηφία, αίτηση ακυρώσεως των κολλεγίων.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης θα τοποθετηθεί μετά τις 11 το πρωί και σύμφωνα με πληροφορίες αναμένεται να υπογραμμίσει την διπλή κυβερνητική παρέμβαση για την θεσμοθέτηση της λειτουργίας μη κρατικών μη κερδοσκοπικών ακαδημαϊκών ιδρυμάτων στην Ελλάδα και την παράλληλη ενίσχυση των δημόσιων πανεπιστημίων.

Ο πρωθυπουργός θα μιλήσει για μια αναγκαία θεσμική τομή που καθυστέρησε αρκετές δεκαετίες να γίνει πράξη ενώ θα αναφερθεί στις αυστηρές προϋποθέσεις που θέτει η πολιτεία για την αδειοδότηση και λειτουργία των παραρτημάτων ξένων ΑΕΙ.

Παράλληλα θα τονίσει ότι η κυβέρνηση της ΝΔ έχει διπλασιάσει την χρηματοδότηση της ανώτατης δημόσιας εκπαίδευσης και έχει εισάγει το επίδομα φοιτητικής στέγης που ανέρχεται ετησίως σε 2.000 ευρώ έως 2.500 ευρώ.

Ο κ. Μητσοτάκης θα αναφερθεί και στην στάση των κομμάτων της αντιπολίτευσης και ιδίως στις παλινδρομήσεις του ΠΑΣΟΚ και του Νίκου Ανδρουλάκη ο οποίος αν και αρχικά δήλωνε ότι δεν θα σταθεί εμπόδιο στην ψήφιση του σχεδίου νόμου τελικά υιοθέτησε την σκληρή και στείρα γραμμή της καταψήφισης. Ο πρωθυπουργός πιθανότατα θα σχολιάσει και την τοποθέτηση του γγ του ΚΚΕ Δημήτρη Κουτσούμπα που μίλησε για φοιτήτριες που αναζητούν sugar daddies προκαλώντας σφοδρές αντιδράσει.

Η συζήτηση του νομοσχεδίου αναμένεται να ολοκληρωθεί σήμερα έως τις 8 το βράδυ για να ακολουθήσει η ονομαστική ψηφοφορία. Όπως προκύπτει από τις τοποθετήσεις των κομμάτων επι της αρχής αλλά και τις διατάξεις που αφορούν την λειτουργία μη κρατικών πανεπιστημίων υπερψηφίζουν οι βουλευτές της ΝΔ ενώ συνολικά η αντιπολίτευση θα καταψηφίσει. Τα άρθρα που αφορούν την ενίσχυση των δημοσίων πανεπιστημίων αναμένεται να λάβουν ευρύτερη στήριξη.

Ο υπουργός αυτό το ονόμασε «πανελλαδικές εξετάσεις και για την πρόσβαση στα ιδιωτικά ΑΕΙ» αλλά στην πραγματικότητα αφορά μόνο την ΕΒΕ καθώς όλα τα υπόλοιπα όσον αφορά στην εισαγωγή των φοιτητών θα τα ορίζουν τα ίδια τα ξένα ΑΕΙ και το υπουργείο Παιδείας δεν θα έχει λόγο. Το νομοσχέδιο θα δοθεί σήμερα και θα τεθεί σε δημόσια διαβούλευση. Κατά τα λοιπά ο υπουργός δήλωσε ότι από τον Σεπτέμβριο του 2025, θα έρθουν τα πρώτα παραρτήματα ξένων ΑΕΙ στην Ελλάδα και ότι θα λειτουργήσουν με αυστηρές προϋποθέσεις. Ο υπουργός δήλωσε ότι κάποια από τα καλύτερα πανεπιστήμια του κόσμου και μόνο αυτά, θα μπορούν να ιδρύσουν εάν το θέλουν μόνο μια σχολή και όχι τρεις όπως θα ισχύσει για τα υπόλοιπα.

«Εμείς με αυστηρά κριτήρια θα προχωρήσουμε στην ίδρυση μη κρατικών πανεπιστημίων, όπως αρμόζει στη χώρα. Η συνταγματική λογική λέει ότι η χώρα δύναται να προβεί στην ίδρυση μη κρατικών ΑΕΙ. Η ερμηνεία του Συντάγματος δεν συνιστά στατική διαδικασία μέσα στο χρόνο», δήλωσε ο υπουργός και τόνισε ότι έχουμε 40.000 Έλληνες στο εξωτερικό και κυρίως σε Κύπρο, Αγγλία, Ιταλία κλπ. αριθμός πολύ μεγάλος συγκριτικά με άλλες χώρες. Για τη άδεια λειτουργίας θα απαιτείται ποσό 500.000 ευρώ για εγγυητική επιστολή. Προϋπόθεση να είναι πανεπιστήμιο αναγνωρισμένο στη χώρα του. Οι τίτλοι σπουδών θα σφραγίζονται από το υπουργείο Παιδείας. Υποβολή αίτηση άδειας στο υπουργείο Παιδείας.

Η ΕΘΑΑΕ θα πρέπει να εγκρίνει ή όχι εντός 120 ημερών. Το υπουργείο θα μπορεί μετά να προβεί στην έκδοση άδειας. Θα είναι υποχρεωμένα να εκτελούν ερευνητική δραστηριότητα. Οι υποδομές θα ελέγχονται και θα απαιτούνται βιβλιοθήκες και εργαστήρια. Αυστηρά κριτήρια για διδακτικό προσωπικό και διοικητικό. Οι όροι φοίτησης ίδιοι με το μητρικό ΑΕΙ και προβλέψεις για υποτροφίες. Θα υπάρχει συμβούλιο διοίκησης ,εσωτερικός κανονισμός , έλεγχος από ορκωτό λογιστή και ετήσιος έλεγχος αλλά και ανάκληση άδειας και επιβολή ποινών σε παραβιάσεις των όρων λειτουργίας.

Οι δηλώσεις για τα δημόσια ΑΕΙ

Η συνέντευξη Τύπου του υπουργού για την ίδρυση μη κρατικών ΑΕΙ ξεκίνησε με τον κ. Πιερρακάκη να αναφέρεται στα δημόσια πανεπιστήμια και στη χρηματοδότηση που λαμβάνουν και η οποία, όπως τόνισε, από το 2018 και μετά είναι αυξημένη. «Το υπουργείο είναι δίπλα στο δημόσιο πανεπιστήμιο για να στηρίζει τις ανάγκες του», είπε ο υπουργός. Οσον αφορά στις διατάξεις του νόμου για τα δημόσια είπε: Αναβάθμιση του Δημοκρίτειου πανεπιστημίου με νέες σχολές και τμήματα, όπως Σχολή θετικών επιστημών στην Καβάλα και Διοικητικής επιστήμης και Λογιστικής. Ανοικτό πανεπιστήμιο θα αυτονομηθεί και αποκτά σύστημα διακυβέρνησης όπως και όλα τα υπόλοιπα δημόσια πανεπιστήμια.

Γενικά για τα δημόσια ΑΕΙ:

1. Χρηματοδότηση κοινών προγραμμάτων ελληνικών και ξένων ΑΕΙ. Κοινά μεταπτυχιακά τα οποία θα στηριχτούν οικονομικά .

2. Ξένοι φοιτητές θα φοιτούν στα προπτυχιακά με δίδακτρα.

3. Δυνατότητα πρόσβασης ξένων φοιτητών στα αγγλόφωνα προγράμματα των ελληνικών δημόσιων ΑΕΙ

4. Απλοποίηση διαδικασιών για τις εκλογές στα πανεπιστήμια.

5. Αλλαγή στο καθεστώς επιχορήγησης στα ΑΕΙ. Ενισχύονται οι ποιοτικοί δείκτες για την χρηματοδότησή τους .

6. Διεύρυνση θεσμού του συνεργαζόμενου καθηγητή.

7. Υποχρεωτική καταγραφή της περιουσίας των ΑΕΙ. Έχουν τεράστια περιουσία και πρέπει να αξιοποιηθεί.

8. Ψηφιοποίηση των ΕΛΚΕ των ΑΕΙ

9. Πρόβλεψη για κάλυψη όλων των συνταξιοδοτήσεων των καθηγητών με νέες προσλήψεις.