Ειδικότερα, από το ΣτΕ ανακοινώθηκε:

Στις 2.6.2025 και 13.6.2025 η Ολομέλεια του Συμβουλίου της Επικρατείας συνήλθε σε διασκέψεις υποθέσεων σχετικών με την εγκατάσταση και λειτουργία στην Ελλάδα Παραρτημάτων – Νομικών Προσώπων Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης (ΝΠΠΕ). Οι υποθέσεις αυτές συζητήθηκαν κατά τη δικάσιμο της 11.4.2025, προκειμένου να επιλυθούν τα ζητήματα συνταγματικότητας και συμβατότητας με το ενωσιακό δίκαιο των διατάξεων του ν. 5094/2024.

Το Δικαστήριο έκρινε τα εξής:

Α. Οι διατάξεις των παρ. 5 και 8 του άρθρου 16 του Συντάγματος, ενόψει και του σκοπού τους, που συνίσταται στην παροχή υψηλού επιπέδου ανώτατης εκπαίδευσης, σε συνδυασμό με την παρ. 1 του άρθρου 16, η οποία κατοχυρώνει την ελευθερία της εκπαίδευσης και την ακαδημαϊκή ελευθερία, ερμηνεύονται – σύμφωνα και με την ερμηνευτική δήλωση του άρθρου 28 του Συντάγματος αλλά και επί τη βάσει των αρχών της αμοιβαίας εμπιστοσύνης και της καλόπιστης συνεργασίας των κρατών μελών (αρ. 2 και 4 παρ.3 ΣΕΕ) – σε αρμονία με το δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ενωσης.

Ειδικότερα, οι ως άνω συνταγματικές διατάξεις ερμηνεύονται ενόψει των νεότερων νομοθετικών και νομολογιακών δεδομένων του δικαίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τα οποία αφορούν την παροχή ανώτατης εκπαίδευσης (αρ. 165 ΣΛΕΕ), την ελευθερία εγκατάστασης (αρ. 49 ΣΛΕΕ), καθώς και το θεμελιώδες δικαίωμα ίδρυσης εκπαιδευτικών ιδρυμάτων με σεβασμό των δημοκρατικών αρχών (αρ. 14 παρ. 3 του Χάρτη). Επί τη βάσει των ανωτέρω, δεν αποκλείεται κατά το Σύνταγμα η ίδρυση και λειτουργία παραρτημάτων αλλοδαπών πανεπιστημίων προερχομένων από την Ευρωπαϊκή Ένωση ή από χώρα συμβεβλημένη στην GATS, κατά τους όρους ειδικού νόμου, με τον οποίον διασφαλίζεται υψηλό επίπεδο σπουδών και προστατεύεται η ακαδημαϊκή ελευθερία.

Κατόπιν τούτων, απορρίπτονται, κατά πλειοψηφία, τρεις αιτήσεις ακυρώσεως που έχουν ασκηθεί από Καθηγητές Α.Ε.Ι. και την ΠΟΣΔΕΠ.

Β. Το σύστημα του ως άνω νόμου, ως προς τους όρους αδειοδότησης και λειτουργίας, δεν εισάγει υπέρμετρους περιορισμούς στην ελευθερία εγκατάστασης (άρθρο 49 ΣΛΕΕ). Κατόπιν τούτου, απορρίπτεται, κατά πλειοψηφία, αίτηση ακυρώσεως των κολλεγίων.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης θα τοποθετηθεί μετά τις 11 το πρωί και σύμφωνα με πληροφορίες αναμένεται να υπογραμμίσει την διπλή κυβερνητική παρέμβαση για την θεσμοθέτηση της λειτουργίας μη κρατικών μη κερδοσκοπικών ακαδημαϊκών ιδρυμάτων στην Ελλάδα και την παράλληλη ενίσχυση των δημόσιων πανεπιστημίων.

Ο πρωθυπουργός θα μιλήσει για μια αναγκαία θεσμική τομή που καθυστέρησε αρκετές δεκαετίες να γίνει πράξη ενώ θα αναφερθεί στις αυστηρές προϋποθέσεις που θέτει η πολιτεία για την αδειοδότηση και λειτουργία των παραρτημάτων ξένων ΑΕΙ.

Παράλληλα θα τονίσει ότι η κυβέρνηση της ΝΔ έχει διπλασιάσει την χρηματοδότηση της ανώτατης δημόσιας εκπαίδευσης και έχει εισάγει το επίδομα φοιτητικής στέγης που ανέρχεται ετησίως σε 2.000 ευρώ έως 2.500 ευρώ.

Ο κ. Μητσοτάκης θα αναφερθεί και στην στάση των κομμάτων της αντιπολίτευσης και ιδίως στις παλινδρομήσεις του ΠΑΣΟΚ και του Νίκου Ανδρουλάκη ο οποίος αν και αρχικά δήλωνε ότι δεν θα σταθεί εμπόδιο στην ψήφιση του σχεδίου νόμου τελικά υιοθέτησε την σκληρή και στείρα γραμμή της καταψήφισης. Ο πρωθυπουργός πιθανότατα θα σχολιάσει και την τοποθέτηση του γγ του ΚΚΕ Δημήτρη Κουτσούμπα που μίλησε για φοιτήτριες που αναζητούν sugar daddies προκαλώντας σφοδρές αντιδράσει.

Η συζήτηση του νομοσχεδίου αναμένεται να ολοκληρωθεί σήμερα έως τις 8 το βράδυ για να ακολουθήσει η ονομαστική ψηφοφορία. Όπως προκύπτει από τις τοποθετήσεις των κομμάτων επι της αρχής αλλά και τις διατάξεις που αφορούν την λειτουργία μη κρατικών πανεπιστημίων υπερψηφίζουν οι βουλευτές της ΝΔ ενώ συνολικά η αντιπολίτευση θα καταψηφίσει. Τα άρθρα που αφορούν την ενίσχυση των δημοσίων πανεπιστημίων αναμένεται να λάβουν ευρύτερη στήριξη.

Ο υπουργός αυτό το ονόμασε «πανελλαδικές εξετάσεις και για την πρόσβαση στα ιδιωτικά ΑΕΙ» αλλά στην πραγματικότητα αφορά μόνο την ΕΒΕ καθώς όλα τα υπόλοιπα όσον αφορά στην εισαγωγή των φοιτητών θα τα ορίζουν τα ίδια τα ξένα ΑΕΙ και το υπουργείο Παιδείας δεν θα έχει λόγο. Το νομοσχέδιο θα δοθεί σήμερα και θα τεθεί σε δημόσια διαβούλευση. Κατά τα λοιπά ο υπουργός δήλωσε ότι από τον Σεπτέμβριο του 2025, θα έρθουν τα πρώτα παραρτήματα ξένων ΑΕΙ στην Ελλάδα και ότι θα λειτουργήσουν με αυστηρές προϋποθέσεις. Ο υπουργός δήλωσε ότι κάποια από τα καλύτερα πανεπιστήμια του κόσμου και μόνο αυτά, θα μπορούν να ιδρύσουν εάν το θέλουν μόνο μια σχολή και όχι τρεις όπως θα ισχύσει για τα υπόλοιπα.

«Εμείς με αυστηρά κριτήρια θα προχωρήσουμε στην ίδρυση μη κρατικών πανεπιστημίων, όπως αρμόζει στη χώρα. Η συνταγματική λογική λέει ότι η χώρα δύναται να προβεί στην ίδρυση μη κρατικών ΑΕΙ. Η ερμηνεία του Συντάγματος δεν συνιστά στατική διαδικασία μέσα στο χρόνο», δήλωσε ο υπουργός και τόνισε ότι έχουμε 40.000 Έλληνες στο εξωτερικό και κυρίως σε Κύπρο, Αγγλία, Ιταλία κλπ. αριθμός πολύ μεγάλος συγκριτικά με άλλες χώρες. Για τη άδεια λειτουργίας θα απαιτείται ποσό 500.000 ευρώ για εγγυητική επιστολή. Προϋπόθεση να είναι πανεπιστήμιο αναγνωρισμένο στη χώρα του. Οι τίτλοι σπουδών θα σφραγίζονται από το υπουργείο Παιδείας. Υποβολή αίτηση άδειας στο υπουργείο Παιδείας.

Η ΕΘΑΑΕ θα πρέπει να εγκρίνει ή όχι εντός 120 ημερών. Το υπουργείο θα μπορεί μετά να προβεί στην έκδοση άδειας. Θα είναι υποχρεωμένα να εκτελούν ερευνητική δραστηριότητα. Οι υποδομές θα ελέγχονται και θα απαιτούνται βιβλιοθήκες και εργαστήρια. Αυστηρά κριτήρια για διδακτικό προσωπικό και διοικητικό. Οι όροι φοίτησης ίδιοι με το μητρικό ΑΕΙ και προβλέψεις για υποτροφίες. Θα υπάρχει συμβούλιο διοίκησης ,εσωτερικός κανονισμός , έλεγχος από ορκωτό λογιστή και ετήσιος έλεγχος αλλά και ανάκληση άδειας και επιβολή ποινών σε παραβιάσεις των όρων λειτουργίας.

Οι δηλώσεις για τα δημόσια ΑΕΙ

Η συνέντευξη Τύπου του υπουργού για την ίδρυση μη κρατικών ΑΕΙ ξεκίνησε με τον κ. Πιερρακάκη να αναφέρεται στα δημόσια πανεπιστήμια και στη χρηματοδότηση που λαμβάνουν και η οποία, όπως τόνισε, από το 2018 και μετά είναι αυξημένη. «Το υπουργείο είναι δίπλα στο δημόσιο πανεπιστήμιο για να στηρίζει τις ανάγκες του», είπε ο υπουργός. Οσον αφορά στις διατάξεις του νόμου για τα δημόσια είπε: Αναβάθμιση του Δημοκρίτειου πανεπιστημίου με νέες σχολές και τμήματα, όπως Σχολή θετικών επιστημών στην Καβάλα και Διοικητικής επιστήμης και Λογιστικής. Ανοικτό πανεπιστήμιο θα αυτονομηθεί και αποκτά σύστημα διακυβέρνησης όπως και όλα τα υπόλοιπα δημόσια πανεπιστήμια.

Γενικά για τα δημόσια ΑΕΙ:

1. Χρηματοδότηση κοινών προγραμμάτων ελληνικών και ξένων ΑΕΙ. Κοινά μεταπτυχιακά τα οποία θα στηριχτούν οικονομικά .

2. Ξένοι φοιτητές θα φοιτούν στα προπτυχιακά με δίδακτρα.

3. Δυνατότητα πρόσβασης ξένων φοιτητών στα αγγλόφωνα προγράμματα των ελληνικών δημόσιων ΑΕΙ

4. Απλοποίηση διαδικασιών για τις εκλογές στα πανεπιστήμια.

5. Αλλαγή στο καθεστώς επιχορήγησης στα ΑΕΙ. Ενισχύονται οι ποιοτικοί δείκτες για την χρηματοδότησή τους .

6. Διεύρυνση θεσμού του συνεργαζόμενου καθηγητή.

7. Υποχρεωτική καταγραφή της περιουσίας των ΑΕΙ. Έχουν τεράστια περιουσία και πρέπει να αξιοποιηθεί.

8. Ψηφιοποίηση των ΕΛΚΕ των ΑΕΙ

9. Πρόβλεψη για κάλυψη όλων των συνταξιοδοτήσεων των καθηγητών με νέες προσλήψεις.