Πριν όμως τεθεί σε πλήρη λειτουργία, η Πολιτεία προσανατολίζεται στη δημιουργία μεταβατικής περιόδου, προκειμένου ιδιοκτήτες και επαγγελματίες να έχουν τον απαιτούμενο χρόνο για να διορθώσουν λάθη και αποκλίσεις στα στοιχεία των ακινήτων, αποφεύγοντας την άμεση επιβολή προστίμων.

Γιατί κρίθηκε απαραίτητη η μεταβατική περίοδος

Η πιλοτική λειτουργία του νέου συστήματος ανέδειξε σημαντικές δυσκολίες στη διασταύρωση στοιχείων μεταξύ του Ε9, του Ελληνικού Κτηματολογίου και άλλων δημόσιων βάσεων δεδομένων.

Τα περισσότερα προβλήματα εντοπίζονται σε:

• αγροτεμάχια με εκκρεμείς ιδιοκτησιακές υποθέσεις,
• περιοχές όπου δεν έχει ολοκληρωθεί η κτηματογράφηση,
• αναδασμούς που παραμένουν σε εκκρεμότητα,
• ακίνητα με διαφορετικές καταγραφές μεταξύ τίτλων, Κτηματολογίου και φορολογικών δηλώσεων.

Η περίοδος προσαρμογής θα επιτρέψει στους ιδιοκτήτες να διορθώσουν τα στοιχεία τους πριν ενεργοποιηθούν οι αυτοματοποιημένοι έλεγχοι της ΑΑΔΕ.

Ένας ενιαίος ψηφιακός φάκελος για κάθε ακίνητο

Με την πλήρη εφαρμογή του ΜΙΔΑ, κάθε ακίνητο θα αποκτήσει έναν ενιαίο ψηφιακό φάκελο, στον οποίο θα συγκεντρώνονται όλα τα διαθέσιμα στοιχεία.

Μεταξύ άλλων θα καταγράφονται:

• ΑΤΑΚ και ΚΑΕΚ
• θέση και επιφάνεια του ακινήτου
• ποσοστά συνιδιοκτησίας
• χρήση του ακινήτου
• μισθώσεις
• δωρεάν παραχωρήσεις
• κάθε μεταβολή που αφορά την ιδιοκτησία ή τη χρήση.

Παράλληλα θα εμφανίζονται στοιχεία όπως ο αριθμός παροχής ηλεκτρικού ρεύματος, το υδρόμετρο, οι πληροφορίες των μισθωτών, καθώς και, όπου απαιτείται, στοιχεία τραπεζικού λογαριασμού για την καταβολή μισθωμάτων.

Υποχρεώσεις και για τους ενοικιαστές

Το νέο σύστημα δεν αφορά αποκλειστικά τους ιδιοκτήτες.

Και οι ενοικιαστές θα έχουν υποχρέωση να επιβεβαιώνουν βασικά στοιχεία της μίσθωσης, όπως το ακίνητο που χρησιμοποιούν, τα στοιχεία του εκμισθωτή και το συμφωνημένο μίσθωμα, ενισχύοντας έτσι τη διαφάνεια στις συναλλαγές.

Αυτόματες διασταυρώσεις μετά το τέλος της πιλοτικής εφαρμογής

Μετά την ολοκλήρωση της μεταβατικής περιόδου, η ΑΑΔΕ θα ενεργοποιήσει μαζικούς ηλεκτρονικούς ελέγχους.

Οι διασταυρώσεις θα πραγματοποιούνται μεταξύ:

• Ε9,
• Κτηματολογίου,
• στοιχείων του ΜΙΔΑ,
• δηλώσεων μισθώσεων,
• φορολογικών δεδομένων.

Στόχος είναι να εντοπίζονται αποκλίσεις στα τετραγωνικά, στη χρήση των ακινήτων, στα ποσοστά συνιδιοκτησίας, στις μισθώσεις αλλά και στα εισοδήματα από ακίνητη περιουσία.

Σε περίπτωση διαφορών, οι ιδιοκτήτες θα καλούνται να προχωρούν σε διορθώσεις ή να τεκμηριώνουν τις αποκλίσεις.

Τα πρόστιμα που προβλέπει το νέο πλαίσιο

Μετά τη λήξη της περιόδου προσαρμογής θα ενεργοποιηθεί και το σύστημα κυρώσεων.

Συγκεκριμένα προβλέπονται:

• 500 ευρώ για εκπρόθεσμη δήλωση νέας μίσθωσης ή δωρεάν παραχώρησης.
• 100 ευρώ για ανακριβείς δηλώσεις που δεν συνδέονται με λήψη κρατικών ενισχύσεων.
• 1.000 ευρώ για ψευδείς δηλώσεις που οδηγούν σε παράνομη είσπραξη επιδοτήσεων ή άλλων κρατικών παροχών.

Τι αλλάζει στον ΕΝΦΙΑ από το 2027

Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές αφορά τον τρόπο υπολογισμού του ΕΝΦΙΑ.

Από το 2027, για πρώτη φορά θα αξιοποιούνται τα στοιχεία της Ηλεκτρονικής Ταυτότητας Κτιρίου, ώστε ο φόρος να βασίζεται στα πραγματικά τετραγωνικά του ακινήτου.

Εάν από τα στοιχεία της Ταυτότητας προκύπτει μικρότερη επιφάνεια από εκείνη που εμφανίζεται σε άλλες βάσεις δεδομένων, ο υπολογισμός του φόρου θα γίνεται με βάση τη μικρότερη πραγματική επιφάνεια, περιορίζοντας φαινόμενα υπερφορολόγησης.

Το μεγάλο ερώτημα παραμένει

Ανοιχτό εξακολουθεί να παραμένει το ζήτημα της αναδρομικής εφαρμογής των νέων κανόνων στις περιπτώσεις όπου η Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου εμφανίζει μεγαλύτερη επιφάνεια από εκείνη που είναι σήμερα δηλωμένη.

Οι τελικές αποφάσεις θα καθορίσουν εάν θα υπάρξουν αναδρομικές επιβαρύνσεις σε ΕΝΦΙΑ, δημοτικά τέλη ή άλλες φορολογικές υποχρεώσεις για χιλιάδες ιδιοκτήτες.

Τι πρέπει να κάνουν οι ιδιοκτήτες

Μέχρι την πλήρη ενεργοποίηση του ΜΙΔΑ, οι ιδιοκτήτες καλούνται να προχωρήσουν σε έλεγχο των στοιχείων που έχουν δηλώσει στο Ε9 και να διαπιστώσουν αν αυτά συμφωνούν με τα στοιχεία του Κτηματολογίου και της Ηλεκτρονικής Ταυτότητας Κτιρίου, όπου αυτή υπάρχει.

Η έγκαιρη διόρθωση τυχόν λαθών αναμένεται να αποτελέσει την καλύτερη «ασπίδα» απέναντι στους μελλοντικούς ηλεκτρονικούς ελέγχους και στα πρόστιμα που θα συνοδεύσουν την πλήρη λειτουργία του νέου συστήματος.

Η ρύθμιση, σύμφωνα με την ΠΟΜΙΔΑ, δίνει τη δυνατότητα διόρθωσης των πραγματικών επιφανειών στο Ε9 χωρίς πρόστιμα και αναδρομικές χρεώσεις ΕΝΦΙΑ, ανοίγοντας τον δρόμο για μαζική συμμετοχή των φορολογουμένων και αύξηση των δημοσίων εσόδων από το 2027.

Ακόμη, χαρακτηρίζει απαράδεκτη την πρόβλεψη για πενταπλασιασμό του προστίμου στα 500 ευρώ σε περιπτώσεις μη εμπρόθεσμης δήλωσης πληροφοριακών στοιχείων στο ΜΙΔΑ, σημειώνοντας ότι είναι απόλυτα δυσανάλογο και δεν θα πρέπει σε καμιά περίπτωση να υπάρχει επιβολή του σε βάρος των φορολογουμένων.

Αναλυτικά η ανακοίνωση της ΠΟΜΙΔΑ

Δημοσιεύτηκε στο ΦΕΚ Α 102/25.6.2026 ο νέος νόμος 5313/2026 του Υπουργείου Οικονομικών, με τον οποίο πραγματοποιείται  σημαντική βελτίωση στο νομοθετικό πλαίσιο του επερχόμενου Μητρώου Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (Μ.Ι.Δ.Α.),  που θα αποτελέσει καθοριστικό παράγοντα για τη μαζική συμμετοχή των φορολογουμένων και την επιτυχή ολοκλήρωσή του.

Με τροπολογία που ενσωματώθηκε ως άρθρο 128 δίνεται ρητά στους φορολογούμενους η δυνατότητα διόρθωσης των επιφανειών των ακινήτων τους που αναγράφονται στο Ε9, χωρίς πρόστιμα και αναδρομικές χρεώσεις σε περίπτωση που τα πραγματικά δηλούμενα στο ΜΙΔΑ εμβαδά ακινήτων υπερβαίνουν τα μέχρι τώρα δηλωμένα.

Από την ρύθμιση αυτή θα ωφεληθούν σημαντικά όχι μόνον εκατοντάδες χιλιάδες ιδιοκτητών ακινήτων που θα έχουν τη δυνατότητα να δηλώσουν όλα τα περιουσιακά στοιχεία τους  χωρίς τη «δαμόκλεια σπάθη» των αναδρομικών χρεώσεων και προστίμων, αλλά και τα  φορολογικά έσοδα του Δημοσίου από το 2027 και εφεξής, γιατί αν έλειπε η ρύθμιση αυτή, οι δηλώσεις αυτές δεν επρόκειτο να πραγματοποιηθούν. Επίσης θα μπορεί να μειωθούν οι χρεώσεις σε βάρος ιδιοκτητών που εκ παραδρομής δήλωναν εμβαδά μεγαλύτερα από τα πραγματικά, όταν αυτό προκύπτει από την ηλεκτρονική ταυτότητα κτιρίου του ακινήτου τους.

Οι δύο βασικοί κανόνες της ρύθμισης αυτής είναι οι εξής:

Σύμφωνα με τις παρ. 1 και 3 του άρθρου 128 Ν. 5313/2026, αν η πραγματική επιφάνεια του ακινήτου υπερβαίνει αυτή που αναγράφεται στην οριστική εγγραφή στο κτηματολογικό γραφείο ή στον τίτλο κτήσης ή στην άδεια οικοδομής ή έχει γίνει αλλαγή χρήσης του ακινήτου, τότε ο ιδιοκτήτης οφείλει να δηλώσει στο ΜΙΔΑ την μεγαλύτερη πραγματική επιφάνεια και την πραγματική χρήση του ακινήτου του. Για την αυξητική αυτή διόρθωση της επιφάνειας του ακινήτου ΔΕΝ απαιτείται η ύπαρξη ηλεκτρονικής ταυτότητας κτηρίου ή κάποια άλλη τυπική προϋπόθεση, αρκεί η αναγραφή του μεγαλυτέρου εμβαδού, η οποία επέχει θέση υπεύθυνης δήλωσης του ιδιοκτήτη. Η δήλωση του υπερβάλλοντος εμβαδού δεν θα συνεπάγεται αναδρομικές χρεώσεις ΕΝΦΙΑ για τις διαφορές της τελευταίας πενταετίας, ούτε οποιοδήποτε πρόστιμο, καθόσον, σύμφωνα με τη ρητή διάταξη της παρ. 5 του άρθρου 128 του νόμου,  φόρος ΕΝΦΙΑ για την προκύπτουσα διαφορά θα αρχίσει να χρεώνεται στον ιδιοκτήτη από το οικονομικό έτος 2027 και εφεξής.

Σημειωτέον άλλωστε ότι η μη αναδρομική αυτή χρέωση δεν θα προκαλέσει υπολογίσιμη απώλεια εσόδων καθόσον είναι γνωστόν ότι σήμερα, όποιος ιδιοκτήτης δηλώσει στο Ε9 υπερβάλλον εμβαδόν μιας ιδιοκτησίας του, το λογισμικό της ΑΑΔΕ δεν του επιβάλλει αναδρομική χρέωση πενταετίας για τη διαφορά, παρά μόνον εφόσον εντός πενταετίας ζητήσει βεβαίωση ΕΝΦΙΑ για μεταβίβαση του ακινήτου.

Αντίστοιχα, σύμφωνα με τις παρ. 1 και 3 του άρθρου 128 Ν. 5313/2026, αν η πραγματική επιφάνεια του κτίσματος είναι μικρότερη από αυτή που αναγράφεται στην οριστική εγγραφή στο κτηματολογικό γραφείο ή στον τίτλο κτήσης ή στην άδεια οικοδομής, τότε ο ιδιοκτήτης δικαιούται να δηλώσει στο ΜΙΔΑ την πραγματική μικρότερη επιφάνεια του ακινήτου του. Όμως για τη μειωτική αυτή διόρθωση, απαιτείται απαραίτητα η έκδοση και επίκληση ηλεκτρονικής ταυτότητας κτηρίου, ώστε η διόρθωση αυτή, που θα προκαλέσει μείωση στα κρατικά έσοδα, να πραγματοποιηθεί βάσει του εμβαδού που προκύπτει από αυτήν. Και στην περίπτωση αυτή, σύμφωνα με την παρ. 5 του άρθρου αυτού, η δήλωση του μικρότερου εμβαδού θα συνεπάγεται μείωση του ΕΝΦΙΑ από το οικονομικό έτος 2027 και εφεξής, χωρίς αναδρομικές συνέπειες για τον φορολογούμενο.

Στην περίπτωση αυτή ορίζεται περαιτέρω ότι δηλώσεις στοιχείων ακινήτων που έχουν υποβληθεί κατά τα προηγούμενα χρόνια και δηλώσεις και πράξεις προσδιορισμού ΕΝ.Φ.Ι.Α. που έχουν εκδοθεί μέχρι την έναρξη ισχύος του νέου νόμου, δεν θεωρούνται ανακριβείς και δεν επιβάλλονται κυρώσεις, κατά το μέρος που αφορούν κτίσμα του οποίου η πραγματική επιφάνεια, όπως αποδεικνύεται από την ηλεκτρονική ταυτότητα κτηρίου είναι μικρότερη από αυτήν που αναγράφεται στο Κτηματολόγιο, τον τίτλο ιδιοκτησίας ή την οικοδομική άδεια.

Απαράδεκτος ο πενταπλασιασμός του προστίμου

Με την ίδια τροπολογία προβλέπεται ότι αν δεν υποβληθεί δήλωση πληροφοριακού χαρακτήρα για την ενημέρωση του Μ.Ι.Δ.Α. ως προς τη χρήση ακινήτου σε περίπτωση εκμίσθωσης ή δωρεάν παραχώρησης αυτού μέχρι το τέλος του τρίτου μήνα από την έναρξη της μίσθωσης ή της παραχώρησης, προβλέπεται επιβολή προστίμου 500 ευρώ (πενταπλάσιου από το ισχύον των 100 ευρώ!), με ημερομηνία έναρξης επιβολής του από την 1η Νοεμβρίου 2026 και μετά, η οποία μπορεί να  μετατίθεται με απόφαση του Διοικητή της ΑΑΔΕ.

Το εν λόγω πενταπλασιασμένο πρόστιμο κρίνεται απόλυτα δυσανάλογο και ανεπιεικές και δεν θα πρέπει σε καμιά περίπτωση να υπάρχει επιβολή του σε βάρος των φορολογουμένων.

 Επαρκείς προθεσμίες – Ενημέρωση ιδιοκτητών

Με δεδομένο ότι η έναρξη λειτουργείας της εφαρμογής του Μ.Ι.Δ.Α. θα συμπέσει με την περίοδο των θερινών διακοπών, αδειών κλπ., η ΠΟΜΙΔΑ έχει επισημάνει προς την πολιτική ηγεσία του Υπουργείου και τον Διοικητή της ΑΑΔΕ κ. Γιώργο Πιτσιλή την ανάγκη θέσπισης επαρκών προθεσμιών για όλους τους πολίτες και τους φοροτεχνικούς τους. Επίσης αμέσως με την έναρξη λειτουργείας της η ΠΟΜΙΔΑ θα διοργανώσει σεμινάριο ενημέρωσης των μελών της με παρουσίαση της εφαρμογής από τα αρμόδια στελέχη της ΑΑΔΕ και απάντηση σε όλες τις προκύπτουσες ερωτήσεις τους.

Η πρόταση – «Σεισάχθεια» της ΠΟΜΙΔΑ και η προϊστορία της

Η πρόταση και έντονο αίτημα της ΠΟΜΙΔΑ, ήταν βασισμένη στην απόλυτα επιτυχημένη εμπειρία παρόμοιας πρόσφατης ρύθμισης που αφορούσε τη δυνατότητα δήλωσης αδήλωτων εμβαδών στους Δήμους της χώρας χωρίς αναδρομικές χρεώσεις δημοτικών τελών και ΤΑΠ. Πράγματι το 2019 η ΠΟΜΙΔΑ είχε υποβάλει την ίδια πρόταση στον τότε Υπουργό Εσωτερικών κ. Παναγιώτη Θεοδωρικάκο, ο οποίος την αποδέχθηκε άμεσα και η οποία νομοθετήθηκε με τη διάταξη του άρθρου 51 παρ. 2 του Ν. 4647/2019 (ΦΕΚ 204/Α).

Το αποτέλεσμα της εφαρμογής της ξεπέρασε κάθε προσδοκία: Στις τέσσερις φορές που άνοιξε διαδοχικά η ειδική πλατφόρμα της ΚΕΔΕ κατά τα έτη 2020-2022, 2.600.000 ιδιοκτήτες δήλωσαν 60.000.000 περίπου αδήλωτα τετραγωνικά μέτρα κτισμάτων και οικοπέδων, αλλά και εντελώς αδήλωτα ακίνητα,  για εφεξής επιβολή δημοτικών τελών και ΤΑΠ !!!  Μια λύση που ήταν πραγματική «Σεισάχθεια» για τους πολίτες και σωτήρια για τα τακτικά έσοδα των Δήμων της χώρας μας. Συγκεκριμένα το περιεχόμενο της διάταξης αυτής ήταν το εξής:

«Οι υπόχρεοι σε υποβολή δήλωσης για τον καθορισµό της επιφάνειας ή και της χρήσης ακινήτου περί του υπολογισµού φόρων, τελών και εισφορών προς τους ΟΤΑ Α΄ βαθµού µπορούν να υποβάλουν δήλωση µε τα ορθά στοιχεία µέχρι 31-3-2020, χωρίς την επιβολή προστίµων για τη µη υποβολή ή την υποβολή ανακριβούς δήλωσης. Διαφορές στους αναλογούντες φόρους, τέλη και εισφορές εκ των δηλώσεων του προηγούµενου εδαφίου υπολογίζονται και οφείλονται µόνο από την 1.1.2020».

Η νέα ρύθμιση, η οποία περιλαμβάνεται στο πολυνομοσχέδιο που ψηφίστηκε από τη Βουλή, προβλέπει ότι από το φορολογικό έτος 2027 ο ΕΝΦΙΑ, αλλά και άλλοι φόροι που συνδέονται με την ακίνητη περιουσία, θα υπολογίζονται με βάση το πραγματικό εμβαδόν του ακινήτου, όπως αυτό θα προκύπτει από την Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου.

Η σημαντικότερη πρόβλεψη της νέας διάταξης είναι ότι δεν θα επιβληθούν αναδρομικοί φόροι ή πρόστιμα για αποκλίσεις που θα εντοπιστούν μεταξύ των στοιχείων της Ηλεκτρονικής Ταυτότητας και των παλαιότερων δηλώσεων Ε9 έως και το φορολογικό έτος 2026. Με τον τρόπο αυτό, το υπουργείο επιχειρεί να άρει τον βασικό προβληματισμό των ιδιοκτητών, οι οποίοι φοβούνταν ότι η διασταύρωση των στοιχείων θα οδηγούσε σε μαζικούς αναδρομικούς καταλογισμούς.

Σύμφωνα με τη ρύθμιση, εάν από την Ηλεκτρονική Ταυτότητα προκύψει ότι το πραγματικό εμβαδόν ενός ακινήτου είναι μικρότερο από αυτό που είχε δηλωθεί στο Ε9, ο ιδιοκτήτης θα επωφεληθεί από μειωμένη φορολογική επιβάρυνση, καθώς τόσο ο ΕΝΦΙΑ όσο και άλλοι φόροι που συνδέονται με την αξία και τα χαρακτηριστικά του ακινήτου θα υπολογίζονται πλέον στα πραγματικά τετραγωνικά.

Αντίθετα, σε περίπτωση που το πραγματικό εμβαδόν αποδειχθεί μεγαλύτερο από εκείνο που εμφανιζόταν στο Ε9, ο ιδιοκτήτης θα καταβάλλει αυξημένο ΕΝΦΙΑ και τους αντίστοιχους φόρους μόνο για τα έτη από το 2027 και μετά, χωρίς να προκύπτει καμία αναδρομική οικονομική επιβάρυνση για προηγούμενες χρήσεις.

Η νομοθετική παρέμβαση προβλέπει ακόμη μία σημαντική δικλίδα ασφαλείας για τους φορολογουμένους. Συγκεκριμένα, ορίζεται ότι οι πράξεις διοικητικού προσδιορισμού του ΕΝΦΙΑ και τα σχετικά πιστοποιητικά που έχουν ήδη εκδοθεί δεν θα θεωρούνται ανακριβή λόγω διαφορών στα στοιχεία των ακινήτων, εφόσον οι αποκλίσεις αφορούν περιπτώσεις όπου η πραγματική επιφάνεια του κτίσματος είναι μικρότερη από εκείνη που αναγράφεται στο Κτηματολόγιο, στους τίτλους κτήσης ή στην οικοδομική άδεια.

Με την ενεργοποίηση του ΜΙΔΑ, η κυβέρνηση επιδιώκει να δημιουργήσει ένα ενιαίο και πλήρως ψηφιοποιημένο μητρώο ακίνητης περιουσίας, στο οποίο θα συγκεντρώνονται και θα διασταυρώνονται όλα τα διαθέσιμα στοιχεία από το Ε9, το Κτηματολόγιο, την Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου και τις υπόλοιπες βάσεις δεδομένων του Δημοσίου. Στόχος είναι η ακριβέστερη αποτύπωση της ακίνητης περιουσίας, η μείωση των λαθών στις φορολογικές δηλώσεις και η ενίσχυση της διαφάνειας στις συναλλαγές, χωρίς όμως να επιβαρυνθούν οι ιδιοκτήτες με αναδρομικές αξιώσεις για αποκλίσεις που αφορούν το παρελθόν.

Πρόστιμα για ψευδείς δηλώσεις

Το νέο Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων αλλάζει τον «χάρτη» της ακίνητης περιουσίας στη χώρα μας, καθώς φιλοδοξεί να λειτουργήσει ως ο κεντρικός ψηφιακός «φάκελος» κάθε ακινήτου.

Ωστόσο, για να αποτυπωθεί η πραγματική εικόνα των ακινήτων, η ρύθμιση προβλέπει και πρόστιμα για εκπρόθεσμες ή ανακριβείς δηλώσεις στο ΜΙΔΑ, με στόχο να περιοριστούν λάθη, παραλείψεις και ασυμφωνίες.

Για τους ιδιοκτήτες, η σημαντικότερη υποχρέωση είναι η έγκαιρη δήλωση όταν ένα ακίνητο (κατοικία, κατάστημα κλπ) εκμισθώνεται ή παραχωρείται δωρεάν. Αν η σχετική ενημέρωση στο ΜΙΔΑ δεν γίνει μέσα σε τρεις μήνες από την έναρξη της μίσθωσης ή της παραχώρησης, επιβάλλεται πρόστιμο 500 ευρώ.

Αντίστοιχη υποχρέωση προβλέπεται και για περιπτώσεις που συνδέονται με την Ενιαία Αίτηση Ενίσχυσης αγροτών, εξέλιξη που θέτει στο μικροσκόπιο και τις μισθώσεις αγροτεμαχίων που σχετίζονται με επιδοτήσεις.

Ακόμη αυστηρότερο είναι το πλαίσιο για τυχόν ανακριβή στοιχεία. Αν ο μισθωτής ή παραχωρησιούχος δηλώσει λανθασμένα στοιχεία, το πρόστιμο ανέρχεται στα 100 ευρώ. Ενώ αν χρησιμοποιηθούν ψευδή δεδομένα για τη λήψη επιδομάτων, επιδοτήσεων ή άλλων κρατικών ενισχύσεων, το πρόστιμο εκτινάσσεται τα 1.000 ευρώ.

Διορθώσεις και στις δηλώσεις ακινήτων (Ε9)

Κομβική αλλαγή αποτελεί και η σύνδεση του ΜΙΔΑ με το Ε9. Η δήλωση χρήσης ενός ακινήτου δεν θα μπορεί να υποβληθεί, εάν πρώτα δεν έχει προηγηθεί η καταχώριση των στοιχείων του στο Ε9. Με τον τρόπο αυτό, η ΑΑΔΕ δημιουργεί ένα ενιαίο ψηφιακό αρχείο που θα ενώνει την ιδιοκτησία με τη χρήση και θα βοηθά στον εντοπισμό λαθών, παραλείψεων και ασυμφωνιών.

Το νέο ψηφιακό σύστημα θα παίζει κομβικό ρόλο στη χορήγηση επιδομάτων και μέτρων στήριξης που συνδέονται με περιουσιακά κριτήρια, καθώς κάθε αίτηση θα περνά ουσιαστικά από «ηλεκτρονικό έλεγχο» ακινήτων πριν εγκριθεί.

Στο μικροσκόπιο μπαίνουν μεταξύ άλλων η επιστροφή ενός ενοικίου τον χρόνο, το στεγαστικό επίδομα, το φοιτητικό στεγαστικό επίδομα, το επίδομα θέρμανσης, το Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα, αλλά και το Κοινωνικό Οικιακό Τιμολόγιο.

Μέσω του ΜΙΔΑ, το υπουργείο Οικονομικών και η ΑΑΔΕ θα αποκτούν πλήρη εικόνα για κάθε ακίνητο στη χώρα, καθώς για πρώτη φορά δημιουργείται ένας ολοκληρωμένος ψηφιακός φάκελος που θα περιλαμβάνει συγκεντρωμένα στοιχεία από διαφορετικές δημόσιες βάσεις δεδομένων.

Στο νέο μητρώο θα καταγράφονται αναλυτικά το είδος του ακινήτου, η επιφάνεια, η θέση, ο όροφος, η χρήση, αν είναι ηλεκτροδοτούμενο ή ημιτελές, αν είναι μισθωμένο, δωρεάν παραχωρημένο ή κενό, καθώς και οι βασικοί κωδικοί ταυτοποίησης, όπως ο Αριθμός Ταυτότητας Ακινήτου (ΑΤΑΚ) και ο Κωδικός Εθνικού Κτηματολογίου (ΚΑΕΚ).

Η σημαντικότερη αλλαγή είναι ότι το σύστημα θα επιτρέπει αυτόματες διασταυρώσεις ανάμεσα στα στοιχεία του Ε9, του Κτηματολογίου και άλλων πηγών δεδομένων, αποκαλύπτοντας περιπτώσεις όπου η πραγματική ακίνητη περιουσία δεν έχει δηλωθεί σωστά στην Εφορία.

Με τον τρόπο αυτό, οι έλεγχοι θα εντοπίζουν φορολογουμένους που λαμβάνουν επιδόματα χωρίς να πληρούν τα περιουσιακά κριτήρια, είτε λόγω αδήλωτων ακινήτων είτε λόγω ανακριβούς αποτύπωσης της πραγματικής αξίας και χρήσης της περιουσίας τους.

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στις αγροτικές ενισχύσεις, όπου το ΜΙΔΑ θα διασταυρώνει τις επιλέξιμες εκτάσεις, το ιδιοκτησιακό καθεστώς, αλλά και τις μισθώσεις ή παραχωρήσεις γης.

Το νέο πλαίσιο θα ενισχυθεί περαιτέρω μέσω της δημιουργίας ψηφιακού γεωχωρικού χάρτη της χώρας, ο οποίος θα βασίζεται σε δορυφορικές εικόνες και εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης, επιτρέποντας ακριβέστερο έλεγχο των επιλέξιμων εκτάσεων για επιδοτήσεις.

Από το 2027, το ΜΙΔΑ θα αποκτήσει ακόμη μεγαλύτερη σημασία, καθώς θα χρησιμοποιείται και για τη χορήγηση απαλλαγών και εκπτώσεων στον ΕΝΦΙΑ.

Μέσω της πλατφόρμας θα πιστοποιείται η κύρια κατοικία κάθε φορολογουμένου, ιδιαίτερα στις περιπτώσεις μικρών οικισμών όπου προβλέπονται ειδικές απαλλαγές από τον φόρο ακινήτων.

Η απαλλαγή αφορά κατοικίες σε οικισμούς έως 1.500 κατοίκους, ενώ σε ορισμένες παραμεθόριες περιοχές το όριο αυξάνεται στους 1.700 κατοίκους, με ανώτατη αξία κατοικίας τις 400.000 ευρώ.

Για πρώτη φορά, οι πολίτες θα κληθούν επίσης να δηλώσουν αναλυτικά τη χρήση κάθε ακινήτου τους. Δηλαδή αν πρόκειται για κύρια κατοικία, δευτερεύουσα ή εξοχική κατοικία, ιδιοχρησιμοποιούμενο ακίνητο, δωρεάν παραχωρούμενο, ακίνητο σε μακροχρόνια ή βραχυχρόνια μίσθωση, ακίνητο με leasing ή ακόμη και «κενό» ακίνητο.

Η καταγραφή των κενών κατοικιών θεωρείται ιδιαίτερα κρίσιμη από το οικονομικό επιτελείο, καθώς το Δημόσιο επιδιώκει να αποκτήσει πλήρη εικόνα για το απόθεμα κατοικιών που θα μπορούσαν δυνητικά να αξιοποιηθούν για την αντιμετώπιση του στεγαστικού προβλήματος.

Το ΜΙΔΑ αποτελεί ουσιαστικά το πρώτο ολοκληρωμένο ψηφιακό περιουσιολόγιο ακινήτων στην Ελλάδα και αναμένεται να αλλάξει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο το κράτος ελέγχει επιδόματα, φοροαπαλλαγές, κοινωνικές παροχές και ακίνητη περιουσία.

Μέσα στις επόμενες ημέρες, όμως, αυτό αλλάζει. Ως το τέλος Μαρτίου η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων αναμένεται να θέσει σε λειτουργία το Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ), την ψηφιακή πλατφόρμα που θα συγκεντρώνει και θα ενοποιεί σε ένα μόνο σημείο, όλα όσα έχουν δηλώσει κατά καιρούς για τα ακίνητά τους οι ιδιοκτήτες, σε διάφορους φορείς και υπηρεσίες. Και θα τους καλεί για ακόμα μία φορά να ελέγξουν, να επιβεβαιώσουν και -εφόσον χρειαστεί- να διορθώσουν την εικόνα της περιουσίας τους.

Ωστόσο η πλατφόρμα δεν είναι "ακόμα μία" δηλωτική υποχρέωση. Θα είναι το εργαλείο με το οποίο το κράτος αποκτά για πρώτη φορά πλήρη και διαρκή εικόνα του κτιριακού αποθέματος της χώρας, προκειμένου να μπορεί να χαράσσει πολιτική για τη φορολογία, τη στέγαση και την ανάπτυξη. Ενώ ενδεχομένως να αποκαλυφθούν και ακίνητα που δεν είχαν δηλωθεί ποτέ πουθενά από τους ιδιοκτήτες τους.

Διαβάστε περισσότερα στο Lykavitos.gr