Ο καθαρός μισθός ανέρχεται στα 771,7 ευρώ αφού αφαιρεθούν οι ασφαλιστικές εισφορές που επιβαρύνουν το μισθωτό (123 ευρώ) και ο φόρος μισθωτών υπηρεσιών 25,3 ευρώ.

Με μία τριετία ο μισθός ανέρχεται στα 1.012 ευρώ, με δύο στα 1.104 και με τρεις στα 1.196 ευρώ.

Σύμφωνα με το ισχύον πλαίσιο, παροχές σε είδος αξίας έως 300 ευρώ που λαμβάνουν εργαζόμενοι ή στελέχη επιχειρήσεων ανά φορολογικό έτος, δεν φορολογούνται. Αν όμως το ποσό ξεπερνάει το όριο αυτό, τότε το σύνολο της παροχής προστίθεται στο φορολογητέο εισόδημα του εργαζομένου.

Παράλληλα, δεν προβλέπονται φορολογικές επιβαρύνσεις, ανεξαρτήτως αξίας. Σε αυτές περιλαμβάνονται, δάνεια, δικαιώματα προαίρεσης απόκτησης μετοχών, και παραχώρηση κατοικίας.

Στη λίστα των παροχών σε είδος περιλαμβάνεται και το επίδομα που αφορά στους νέους γονείς και το οποίο ανέρχεται σε 5.000 ευρώ. Η συγκεκριμένη παροχή, η οποία προσαυξάνεται για κάθε νέο μέλος της οικογένειας, δεν φορολογείται.

Ο «χάρτης» των εξαιρέσεων περιλαμβάνει τουλάχιστον 13 παροχές και επιδοτήσεις (από έξοδα διαμονής και σίτισης μέχρι έξοδα κίνησης και επιταγές για βρεφονηπιακούς σταθμούς) οι οποίες δεν υπολογίζονται στο φορολογητέο εισόδημα από μισθωτή εργασία και συνεπώς δεν φορολογούνται.

Στη λίστα περιλαμβάνονται:

1. Το επίδομα έως 5.000 ευρώ για κάθε παιδί που αποκτά ο εργαζόμενος και καταβάλλεται από την επιχείρηση μέσα σε 12 μήνες από τον τοκετό, προσαυξανόμενο κατά 5.000 ευρώ για κάθε επιπλέον παιδί.
2. Η αποζημίωση εξόδων διαμονής και σίτισης και η ημερήσια αποζημίωση που έχουν καταβληθεί από τον εργαζόμενο αποκλειστικά για σκοπούς της επιχειρηματικής δραστηριότητας του εργοδότη.
3. Οι επιταγές (voucher) για βρεφονηπιακούς σταθμούς που παρέχουν οι επιχειρήσεις σε εργαζομένους τους.
4. Η αποζημίωση για έξοδα κίνησης που καταβάλλονται από τον εργοδότη για υπηρεσιακούς λόγους, συμπεριλαμβανομένης της αποζημίωσης για τη δαπάνη ηλεκτρικού ρεύματος για τη φόρτιση ατομικού ή εταιρικού οχήματος μηδενικών ή χαμηλών ρύπων έως 50 γρ. CO2/ χλμ., εφόσον αφορούν έξοδα κίνησης που πραγματοποιήθηκαν από τον εργαζόμενο κατά την εκτέλεση της υπηρεσίας του και αποδεικνύονται από νόμιμα παραστατικά.
5. Η αξία των διατακτικών σίτισης αξίας έως 6 ευρώ ανά εργάσιμη ημέρα, όταν αυτές είναι ονομαστικές και ανταλλάσσονται μόνο με γεύματα, έτοιμα φαγητά, τρόφιμα έτοιμα προς κατανάλωση, ροφήματα, σε συμβεβλημένο δίκτυο καταστημάτων, στη βάση συμβάσεων μεταξύ του εκδότη των διατακτικών σίτισης και των καταστημάτων, στις οποίες ρυθμίζεται ο τρόπος αποδοχής και ανταλλαγής των διατακτικών σίτισης από τους δικαιούχους εργαζομένους.
6. Τα ασφάλιστρα που καταβάλλονται από τον εργαζόμενο ή τον εργοδότη για λογαριασμό του εργαζομένου στο πλαίσιο ομαδικών ασφαλιστηρίων συνταξιοδοτικών συμβολαίων.
7. Τα ασφάλιστρα που καταβάλλονται από τον εργοδότη για την ιατροφαρμακευτική και νοσοκομειακή κάλυψη του υπαλληλικού του προσωπικού ή για την κάλυψη του κινδύνου ζωής ή ανικανότητάς του στο πλαίσιο ασφαλιστηρίου συμβολαίου, μέχρι του ποσού των 1.500 ευρώ ετησίως ανά εργαζόμενο.
8. Η αποζημίωση για αγορά μηνιαίων ή ετήσιων καρτών απεριορίστων διαδρομών μέσων μαζικής μεταφοράς.
9. Η αγοραία αξία της παραχώρησης ενός οχήματος μηδενικών ή χαμηλών ρύπων έως 50 γρ. CO2/χλμ. και με λιανική τιμή προ φόρων έως 40.000 ευρώ, προς έναν εργαζόμενο ή εταίρο ή μέτοχο από ένα φυσικό ή νομικό πρόσωπο ή νομική οντότητα, για οποιοδήποτε χρονικό διάστημα εντός του φορολογικού έτους, με το υπόλοιπο της αξίας να θεωρείται φορολογητέο εισόδημα.
10. Το άνευ χρηματικού ανταλλάγματος κόστος φόρτισης επιβατικού αυτοκινήτου μηδενικών ή χαμηλών ρύπων έως 50 γρ. CO2/χλμ. στις εγκαταστάσεις του εργοδότη.
11. Το επίδομα αλλοδαπής που χορηγείται σε υπαλλήλους του υπουργείου Εξωτερικών και των λοιπών δημόσιων πολιτικών υπηρεσιών.
12. Οι ασφαλιστικές εισφορές για συνταξιοδοτικές παροχές που καταβάλλονται από τον εργαζόμενο ή τον εργοδότη για λογαριασμό του εργαζομένου υπέρ των Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης προαιρετικής ασφάλισης και υπέρ των ταμείων Πρόνοιας ΕΤΕΑΜ, οι οποίες δεν υπερβαίνουν το 20% του αθροίσματος των ακαθάριστων αποδοχών τους από τη μισθωτή εργασία και των παροχών σε είδος που συνυπολογίζονται στο φορολογητέο εισόδημα από μισθωτή εργασία, εκτός εάν η υπέρβαση αφορά ποσά, η καταβολή των οποίων επιβάλλεται με απόφαση της αρμόδιας εποπτικής αρχής.
13. Οι μετοχές που λαμβάνει ένας εργαζόμενος ή εταίρος ή μέτοχος από νομικό πρόσωπο ή νομική οντότητα ανεξαρτήτως, εάν συνεχίζει να ισχύει η εργασιακή σχέση, εφόσον ασκηθεί το δικαίωμα προαίρεσης και οι μετοχές που αποκτώνται, μεταβιβαστούν μετά από τη συμπλήρωση 24 ή 36 μηνών από την απόκτησή τους.

Οι κατώτατες εισφορές θα πάψουν να συνδέονται με τον πληθωρισμό και θα ακολουθούν πλέον την πορεία των μισθών στον ιδιωτικό τομέα, οδηγώντας σε αυξήσεις μεταξύ 187 και 190 ευρώ τον μήνα.

Νέος τρόπος υπολογισμού με βάση τους μισθούς

Η αλλαγή βασίζεται στον Δείκτη Εξέλιξης Μισθών που καταρτίζει η ΕΛΣΤΑΤ σε συνεργασία με το υπουργείο Εργασίας.

Ο δείκτης δημιουργήθηκε έπειτα από αιτήματα των εκπροσώπων των ασφαλισμένων, ώστε να μην υπολογίζονται οι αποδοχές του Δημοσίου και να αποτυπώνεται ακριβέστερα η εικόνα της ιδιωτικής οικονομίας.

Έτσι, από το 2026 οι εισφορές θα ακολουθούν την άνοδο των μισθών, κάτι που συνεπάγεται υψηλότερες χρεώσεις σε περιόδους αυξημένων αποδοχών.

Προβλέψεις για αυξήσεις πάνω από τον πληθωρισμό

Τα στοιχεία του συστήματος «Εργάνη» δείχνουν ήδη αύξηση μισθών 5,5% – 6% για το 2024, ενώ η Τράπεζα της Ελλάδος προβλέπει άνοδο γύρω στο 5,5% και για το 2025.

Αυτό σημαίνει ότι οι εισφορές θα αυξάνονται ταχύτερα από τον πληθωρισμό, ο οποίος εκτιμάται κοντά στο 3%.

Νέες κλίμακες εισφορών

Με δείκτη στο 4%, η πρώτη ασφαλιστική κατηγορία θα ανέβει από 180,6 ευρώ σε 187,8 ευρώ, ενώ το συνολικό πακέτο (κύρια, υγεία, επικουρική) θα φτάσει τα 254,4 ευρώ από 244,6.

Με δείκτη στο 5%, η πρώτη κατηγορία θα φτάσει στα 189,6 ευρώ και το συνολικό ποσό στα 256,9 ευρώ.

Στις υψηλότερες κατηγορίες, οι αυξήσεις είναι ακόμη πιο έντονες:

• Στην 3η κατηγορία, οι εισφορές θα κυμανθούν από 365,9 έως 369,4 ευρώ (έναντι 351,8 σήμερα).

• Στην 6η κατηγορία, θα ξεπεράσουν τα 690 ευρώ από 659 σήμερα.

Το δίλημμα των χαμηλών εισφορών

Η επιλογή χαμηλής κατηγορίας μπορεί να προσφέρει προσωρινή «ανάσα», αλλά οδηγεί σε περιορισμένες συντάξεις.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, ένας ασφαλισμένος που παραμένει 40 χρόνια στην πρώτη κατηγορία θα λάβει σύνταξη που δύσκολα θα ξεπεράσει τα 860 ευρώ.

Αντίθετα, οι ενδιάμεσες κατηγορίες (3η και 4η) υπόσχονται αποδοχές άνω των 1.000 ευρώ, ενώ η 6η κατηγορία φτάνει κοντά στα 1.850 ευρώ.

Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι η παραμονή στη χαμηλότερη κλίμακα θα δημιουργήσει μια «γενιά χαμηλοσυνταξιούχων», που θα χρειάζεται επιδόματα για να συμπληρώνει το εισόδημά της.

Το στοίχημα για το μέλλον του συστήματος

Το νέο πλαίσιο θεωρείται πιο ρεαλιστικό, καθώς ευθυγραμμίζει τις εισφορές με τις συνθήκες της αγοράς.

Ωστόσο, αυξάνει το βάρος στους επαγγελματίες και εγείρει ερωτήματα για το αν θα ενισχύσει την εισπραξιμότητα ή θα οδηγήσει περισσότερους σε αδυναμία καταβολής εισφορών, επιτείνοντας τις πιέσεις στη χρηματοδότηση του ασφαλιστικού συστήματος.

Σύμφωνα με το άρθρο 60 του ν. 4808/2021, κατά τις υποχρεωτικές αργίες απαγορεύεται η απασχόληση των εργαζομένων και η λειτουργία των επιχειρήσεων, εκτός από εκείνες που επιτρέπεται να λειτουργούν νόμιμα τις Κυριακές και τις αργίες.

Αμοιβές εργαζομένων την 28η Οκτωβρίου

Α. Για επιχειρήσεις που δεν λειτουργούν

• Οι εργαζόμενοι με ημερομίσθιο λαμβάνουν το κανονικό ημερομίσθιό τους χωρίς προσαύξηση.

• Όσοι αμείβονται με μηνιαίο μισθό λαμβάνουν τον πλήρη μισθό τους, χωρίς καμία μεταβολή.

Β. Για επιχειρήσεις που λειτουργούν νόμιμα

Οι εργαζόμενοι που θα απασχοληθούν δικαιούνται:

• Αν αμείβονται με ημερομίσθιο, λαμβάνουν το κανονικό ημερομίσθιο και προσαύξηση 75% επί του νόμιμου ωρομισθίου για όσες ώρες εργαστούν.

• Αν αμείβονται με μηνιαίο μισθό:

  • (α) Για επιχειρήσεις που συνήθως δεν λειτουργούν τις αργίες αλλά θα ανοίξουν έκτακτα, καταβάλλεται το 1/25 του μισθού και επιπλέον προσαύξηση 75% επί του ημερομισθίου.

  • (β) Για επιχειρήσεις που λειτουργούν μόνιμα και νόμιμα τις Κυριακές, καταβάλλεται μόνο προσαύξηση 75%, υπολογισμένη στο 1/25 του νομίμου ημερομισθίου για τις ώρες εργασίας.

Δεν επιτρέπεται συμψηφισμός της ημέρας αργίας με ρεπό ή ημέρα ανάπαυσης.
Το ημερομίσθιο της 28ης Οκτωβρίου καταβάλλεται και σε όσους βρίσκονται σε άδεια, χωρίς όμως να υπολογίζεται στις εργάσιμες ημέρες της άδειάς τους.

Αν ισχύουν ευνοϊκότεροι όροι (μέσω Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας, Κανονισμού, ή επιχειρησιακής πρακτικής), τότε αυτοί υπερισχύουν.

Η ΓΣΕΕ υπενθυμίζει ότι η τήρηση των κανόνων για τις υποχρεωτικές αργίες διασφαλίζει τα εργασιακά δικαιώματα και συμβάλλει στην ομαλή λειτουργία των εργασιακών σχέσεων.

Τα παραδείγματα δείχνουν ότι οι έμμεσες αυξήσεις μισθών δεν είναι αμελητέες, με μεγαλύτερους ωφελημένους όσους έχουν οικογένεια με παιδιά.

Παραδείγματα αυξήσεων μισθών

• Χωρίς παιδιά:
  – Για καθαρές αποδοχές 1.000 ευρώ, η αύξηση είναι +12,52 ευρώ/μήνα.
  – Για μισθό 1.500 ευρώ, το κέρδος φτάνει τα +39,95 ευρώ.
  – Για μισθό 2.000 ευρώ, η ενίσχυση ανέρχεται σε +70,35 ευρώ.

• Με 2 παιδιά:
  – Στα 1.000 ευρώ μισθού, η αύξηση είναι +16,82 ευρώ.
  – Στα 1.500 ευρώ, το όφελος φτάνει τα +71,54 ευρώ.
  – Στα 2.000 ευρώ, το κέρδος ανεβαίνει στα +117,06 ευρώ.

• Με 4 παιδιά:
  – Στα 1.000 ευρώ, η ενίσχυση είναι +13,8 ευρώ.
  – Στα 1.500 ευρώ, φτάνει τα +144,05 ευρώ.
  – Στα 2.000 ευρώ, το κέρδος αγγίζει τα +209,03 ευρώ.

Οι αλλαγές στους φορολογικούς συντελεστές

Η νέα κλίμακα φόρου εισοδήματος προβλέπει:

• 9% έως τα 10.000 ευρώ.

• Από 10.000,01 έως 20.000 ευρώ, ο συντελεστής μειώνεται από 22% σε 20%.

• Από 20.000,01 έως 30.000 ευρώ, από 28% σε 26%.

• Από 30.000,01 έως 40.000 ευρώ, από 36% σε 34%.

• Από 40.000,01 έως 60.000 ευρώ, ο φόρος πέφτει από 44% σε 39%.

• Ο ανώτατος συντελεστής 44% εφαρμόζεται πλέον σε εισοδήματα άνω των 60.000 ευρώ (αντί των 40.000 ευρώ που ίσχυε).

Εργαζόμενος χωρίς παιδιά και εισόδημα έως 30.000 ευρώ θα έχει όφελος 400 ευρώ ετησίως.

Ελαφρύνσεις για οικογένειες με παιδιά

Για οικογένειες προβλέπεται μείωση συντελεστών κατά 2% για κάθε παιδί (έως 2 παιδιά) στο τμήμα εισοδήματος 10.000,01 – 30.000 ευρώ.

• Με 1 παιδί: ο φόρος στο πρώτο κλιμάκιο πέφτει στο 18%.

• Με 2 παιδιά: πέφτει στο 16%.

• Για το τμήμα 20.000,01 – 30.000 ευρώ, οι συντελεστές διαμορφώνονται σε 24% (με 1 παιδί) και 22% (με 2 παιδιά).

Για τους τρίτεκνους, η ελάφρυνση είναι μεγαλύτερη:

• Στο τμήμα 10.000,01 – 20.000 ευρώ, ο φόρος περιορίζεται στο 9%.

• Στο τμήμα 20.000,01 – 30.000 ευρώ, ορίζεται στο 20%.

Παραδείγματα:

• Εργαζόμενος με 1 παιδί και αποδοχές 30.000 ευρώ: όφελος 800 ευρώ ετησίως.

• Με 2 παιδιά και εισόδημα 20.000 ευρώ: κέρδος 600 ευρώ. Στα 30.000 ευρώ, το όφελος ανεβαίνει στα 1.200 ευρώ.

• Τρίτεκνος με εισόδημα 20.000 ευρώ: όφελος 1.300 ευρώ. Στα 30.000 ευρώ: κέρδος 2.100 ευρώ.

• Πολύτεκνος με εισόδημα 20.000 ευρώ: όφελος 1.680 ευρώ. Στα 30.000 ευρώ: εκτοξεύεται σε 4.100 ευρώ.

Αφορολόγητο για νέους έως 25 ετών

Όλα τα εισοδήματα έως 20.000 ευρώ για νέους μέχρι 25 ετών απαλλάσσονται πλήρως από φόρο.

• Νέος 24 ετών με εισόδημα 15.000 ευρώ θα έχει όφελος 1.283 ευρώ.

• Με εισόδημα 20.000 ευρώ, το κέρδος φτάνει τα 2.480 ευρώ.

Το συνολικό κόστος για τον κρατικό προϋπολογισμό αναμένεται να ξεπεράσει το 1,2 δισεκατομμύρια ευρώ. Οι φοροαπαλλαγές θα καλύπτουν σχεδόν το σύνολο των εργαζομένων, συνταξιούχων και επαγγελματιών αγροτών με ετήσια εισοδήματα άνω των 8.632 ευρώ, καθώς και τους αυτοαπασχολούμενους που δηλώνουν πάνω από 10.000 ευρώ ετησίως.

Τα σημαντικότερα οφέλη όπως αναφέρει ο Ελεύθερος Τύπος, προβλέπεται να δουν όσοι δηλώνουν ετήσια εισοδήματα από 10.000 έως 50.000 ή και 60.000 ευρώ.

Ένα σενάριο για τις αλλαγές στη φορολογική κλίμακα περιλαμβάνει τα εξής μέτρα:

• Αφορολόγητο για μισθωτούς και συνταξιούχους: Αύξηση του βασικού αφορολόγητου από 8.632 σε 10.000 ευρώ.
• Αφορολόγητο για αυτοαπασχολούμενους: Διατήρηση του πρώτου κλιμακίου στα 10.000 ευρώ με φορολόγηση 9% από το πρώτο ευρώ.
• Αφορολόγητο για τέκνα: Αύξηση από 1.000 σε 1.500 ευρώ για κάθε εξαρτώμενο παιδί.

Συντελεστές φορολόγησης:

• Μείωση του συντελεστή για εισοδήματα 10.000–14.000 (ή 15.000–16.000) ευρώ από 22% σε 15%.
• Μείωση του συντελεστή για το κλιμάκιο 40.000–50.000 ευρώ από 44% σε 42%.

Από τις συγκεκριμένες ρυθμίσεις θα επωφεληθούν κυρίως οι εργαζόμενοι, οι συνταξιούχοι και οι αγρότες με εισοδήματα πάνω από το ισχύον αφορολόγητο και μέχρι τις 50.000 ευρώ, καθώς και οι αυτοαπασχολούμενοι με δηλωμένα έσοδα από 10.000 έως 50.000 ευρώ.

Αναλυτικά παραδείγματα:

• Μισθωτοί, συνταξιούχοι και αγρότες χωρίς παιδιά, με εισοδήματα 8.632–10.000 ευρώ, θα έχουν ελάφρυνση φόρου έως 123 ευρώ.
• Αυτοαπασχολούμενοι με εισόδημα 10.000–20.000 ευρώ θα πληρώνουν 70–420 ευρώ λιγότερα.
• Μισθωτοί με ή χωρίς έως δύο παιδιά και εισόδημα 10.000–20.000 ευρώ, θα δουν μειώσεις 193–650 ευρώ.
• Όσοι έχουν εισοδήματα 20.000–50.000 ευρώ θα δουν μείωση φόρου 420–850 ευρώ.
• Για κάθε επιπλέον παιδί πέραν των δύο, οι τρίτεκνοι και πολύτεκνοι θα έχουν επιπλέον όφελος 225 ευρώ.
• Οι αυτοαπασχολούμενοι με εισοδήματα 20.000–50.000 ευρώ προβλέπεται να επωφεληθούν με μειώσεις φόρου από 420 έως 620 ευρώ.

Συγκεκριμένα, σύμφωνα με τις νέες διατάξεις του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος, εξαιρούνται από τον υπολογισμό του εισοδήματος από μισθωτή εργασία και συντάξεις οι εξής κατηγορίες:

1) η αποζημίωση εξόδων διαμονής και σίτισης και η ημερήσια αποζημίωση που έχουν καταβληθεί από τον εργαζόμενο αποκλειστικά για σκοπούς της επιχειρηματικής δραστηριότητας του εργοδότη,

4) οι ασφαλιστικές εισφορές για συνταξιοδοτικές παροχές που καταβάλλονται από τον εργαζόμενο ή τον εργοδότη για λογαριασμό του εργαζομένου υπέρ των Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης προαιρετικής ασφάλισης και υπέρ των ταμείων της παρ. 20 του άρθρου 6 του ν. 3029/2002 (Α’ 160), οι οποίες δεν υπερβαίνουν το 20% του ακαθάριστου εισοδήματος του εργαζομένου από μισθωτή εργασία, εκτός εάν η υπέρβαση αφορά ποσά, η καταβολή των οποίων επιβάλλεται με απόφαση της αρμόδιας εποπτικής αρχής,

5) η εφάπαξ καταβαλλόμενη παροχή από ταμεία πρόνοιας και ασφαλιστικούς οργανισμούς του Δημοσίου στους ασφαλισμένους και τα εξαρτώμενα μέλη του ασφαλισμένου,

7) οι παροχές ασήμαντης αξίας μέχρι του ποσού των 27 ευρώ ετησίως,

9) οι εισφορές που καταβάλλονται από τον εργαζόμενο ή και τον εργοδότη για λογαριασμό του εργαζομένου σε Ταμείο Επαγγελματικής Ασφάλισης προαιρετικής ασφάλισης για την ιατροφαρμακευτική και νοσοκομειακή κάλυψη του εργαζομένου, του συζύγου και των τέκνων του ή για την κάλυψη του κινδύνου ζωής ή ανικανότητάς του, καθώς και τα ασφάλιστρα που καταβάλλονται από τον εργαζόμενο ή και τον εργοδότη για λογαριασμό του εργαζομένου για την ιατροφαρμακευτική και νοσοκομειακή κάλυψη του εργαζόμενου, του συζύγου και των τέκνων του ή για την κάλυψη του κινδύνου ζωής ή ανικανότητάς του στο πλαίσιο ασφαλιστηρίου συμβολαίου, μέχρι του ποσού των 1.500 ευρώ ετησίως ανά εργαζόμενο,

10) η αποζημίωση για αγορά μηνιαίων ή ετήσιων καρτών απεριορίστων διαδρομών μέσων μαζικής μεταφοράς,

12) η παροχή σε είδος με τη μορφή μετοχών που λαμβάνει ένας εργαζόμενος ή εταίρος ή μέτοχος από νομικό πρόσωπο ή νομική οντότητα ανεξαρτήτως, εάν συνεχίζει να ισχύει η εργασιακή σχέση, εφόσον ασκηθεί το δικαίωμα προαίρεσης και οι μετοχές που αποκτώνται, μεταβιβαστούν μετά από τη συμπλήρωση 24 ή 36 μηνών από την απόκτησή τους ανάλογα με την περίπτωση,

14) το άνευ χρηματικού ανταλλάγματος κόστος φόρτισης επιβατικού αυτοκινήτου μηδενικών ή χαμηλών ρύπων έως 50 γρ. C02/χλμ. στις εγκαταστάσεις του εργοδότη,

15) η παροχή σε είδος με τη μορφή μετοχών που λαμβάνει ένας εργαζόμενος ή εταίρος ή μέτοχος από νομικό πρόσωπο ή νομική οντότητα στο πλαίσιο προγραμμάτων δωρεάν διάθεσης μετοχών στα οποία τίθεται ως προϋπόθεση η επίτευξη συγκεκριμένων στόχων ή η επέλευση συγκεκριμένου γεγονότος, προκειμένου να πραγματοποιηθεί η διάθεση των μετοχών,

16) η αξία των διατακτικών εσωτερικού τουρισμού συνολικής αξίας έως 300 ευρώ ετησίως για τα φορολογικά έτη 2020 και 2021,

17) το εξωιδρυματικό επίδομα και κάθε συναφές ποσό που καταβάλλεται σε ειδικές κατηγορίες ατόμων με αναπηρίες,

18) παροχές ύφους έως 5.000 ευρώ ετησίως που χορηγούν οι εργοδότες στους εργαζόμενους για την κάλυψη εξόδων βρεφονηπιακών και παιδικών σταθμών,

19) παροχές που καταβάλλονται από εργοδότη σε εργαζόμενο ως ενίσχυση για την απόκτηση τέκνου εντός 12 μηνών από τον τοκετό, ύψους έως 5.000 ευρώ, που προσαυξάνεται κατά 5.000 ευρώ για κάθε άλλο εξαρτώμενο τέκνο που έχει ο δικαιούχος γονέας κατά τον χρόνο του τοκετού,

20) το εισόδημα που αποκτάται κατά την άσκηση των καθηκόντων τους από αλλοδαπό διπλωματικό ή προξενικό εκπρόσωπο, κάθε φυσικό πρόσωπο που εργάζεται σε πρεσβεία, διπλωματική αποστολή, προξενείο ή αποστολή αλλοδαπού κράτους για τη διεκπεραίωση κρατικών υποθέσεων που είναι πολίτης του εν λόγω κράτους και κάτοχος διπλωματικού διαβατηρίου, καθώς και από κάθε φυσικό πρόσωπο που εργάζεται σε θεσμικό όργανο της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή Διεθνούς Οργανισμού που έχει εγκατασταθεί βάσει διεθνούς συνθήκης την οποία εφαρμόζει η Ελλάδα,

21) η διατροφή που λαμβάνει ο/η δικαιούχος, σύμφωνα με δικαστική απόφαση ή συμβολαιογραφική πράξη,

22) η σύνταξη που καταβάλλεται σε ανάπηρους πολέμου και σε θύματα ή οικογένειες θυμάτων πολέμου, καθώς και σε ανάπηρους ειρηνικής περιόδου, στρατιωτικούς γενικά, που υπέστησαν βλάβη κατά την εκτέλεση της υπηρεσίας τους ή τις οικογένειές τους,

23) οι μισθοί, οι συντάξεις και η πάγια αντιμισθία που χορηγούνται σε ανάπηρους με ποσοστό αναπηρίας τουλάχιστον 80%,

24) το επίδομα ανεργίας που καταβάλλει ο Ο.Α.Ε.Δ. στους δικαιούχους ανέργους, εφόσον το άθροισμα των λοιπών εισοδημάτων του φορολογούμενου δεν υπερβαίνει ετησίως τις 10.000 ευρώ,

25) το επίδομα κοινωνικής αλληλεγγύης συνταξιούχων (Ε. Κ. Α.Σ.) που καταβάλλεται στους δικαιούχους,

26) τα χρηματικά ποσά που καταβάλλονται στους αναγνωρισμένους πολιτικούς πρόσφυγες, σε αυτούς που διαμένουν προσωρινά στην Ελλάδα για ανθρωπιστικούς λόγους και σε όσους έχουν υποβάλει αίτηση για αναγνώριση προσφυγικής ιδιότητας, η οποία βρίσκεται στο στάδιο εξέτασης από το Υπουργείο Δημόσιας Τάξης και Προστασίας του Πολίτη, από φορείς που υλοποιούν προγράμματα παροχής οικονομικής ενίσχυσης των προσφύγων, τα οποία χρηματοδοτούνται από την Ύπατη Αρμοστεία του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών (Ο.Η.Ε.) και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή,

27) το επίδομα επικίνδυνης εργασίας που καταβάλλεται με τη μορφή πτητικού, καταδυτικού, ναρκαλιείας, αλεξιπτωτιστών, δυτών και υποβρυχίων καταστροφών σε αξιωματικούς, υπαξιωματικούς και οπλίτες των Ενόπλων Δυνάμεων, της Ελληνικής Αστυνομίας, του Πυροσβεστικού Σώματος και του Λιμενικού Σώματος, καθώς και η ειδική αποζημίωση που καταβάλλεται στο ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό και τα πληρώματα ασθενοφόρων του Ε.Κ.Α.Β. που εκτελούν διατεταγμένη υπηρεσία με αεροπορικά μέσα για παροχή Α’ Βοηθειών κατά ποσοστό 100% και η πτητική αποζημίωση που καταβάλλεται στους πιλότους της πολιτικής αεροπορίας και της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας κατά ποσοστό 65%,

28) οι αμοιβές που καταβάλλει η Παγκόσμια Ένωση Αναπήρων Καλλιτεχνών (V.D.Μ.F.Κ.) στα μέλη της ζωγράφους με το πόδι και το στόμα, οι οποίοι είναι φορολογικοί κάτοικοι Ελλάδας, αποκλειστικά για την εργασία της ζωγραφικής που αμείβεται από την ως άνω Ένωση με συνάλλαγμα,

29) το εισόδημα από μισθωτή εργασία που αποκτούν αλλοδαποί αξιωματικοί και αλλοδαπό κατώτερο πλήρωμα, οι οποίοι είναι φορολογικοί κάτοικοι αλλοδαπής, σε πλοία του Εμπορικού Ναυτικού με ελληνική σημαία, τα οποία εκτελούν αποκλειστικά διεθνείς πλόες,

30) φιλοδωρήματα έως του ποσού 300 ευρώ μηνιαίως που λαμβάνουν μισθωτοί, προαιρετικά από πελάτες της επιχείρησης, έναντι της παρασχεθείσας σε αυτούς εξυπηρέτησης, ανεξαρτήτως εάν αυτά λαμβάνονται μέσω της επιχείρησης ή απευθείας. Η απαλλαγή αυτή δεν καταλαμβάνει φιλοδωρήματα που καταβάλλονται στους εργαζόμενους ως συγκεκριμένο ποσοστό του μισθού ή ημερομισθίου, ή σταθερό ποσό με βάση όρο ατομικής συμφωνίας, σύμβασης εργασίας ή συλλογικής σύμβασης ή διαιτητικής απόφασης και εισπράττονται τακτικά, επαυξάνοντας τις αποδοχές τους.

Ποιες είναι οι κατηγορίες των μισθωτών στον ιδιωτικό τομέα που μπορούν εντός του 2024 να συνταξιοδοτηθούν.
Συγκεκριμένα:

1. Στα 62 με 12.000 ένσημα

Οι ασφαλισμένοι στο ΙΚΑ είτε «νέοι» είτε «παλιοί» (ασφαλισμένοι για πρώτη φορά μετά και πριν την 1/1/1993 αντίστοιχα), είτε άνδρες ή γυναίκες μπορούν να συνταξιοδοτηθούν με τη γενική διάταξη που προβλέπει τη συμπλήρωση 12.000 ημερών ασφάλισης και του 62ου έτους της ηλικίας.

Οι 12.000 ημέρες ασφάλισης μπορούν να συμπληρωθούν με τον πραγματικό χρόνο εργασίας αλλά και πλασματικό χρόνο ασφάλισης. Έτσι για τη συμπλήρωση των 12.000 ημερών θα πρέπει οπωσδήποτε να έχουν συμπληρωθεί το ελάχιστο 9.900 ημέρες πραγματικής ασφάλισης και να υπάρχει δυνατότητα εξαγοράς το μέγιστο 2.100 ημερών πλασματικού χρόνου. Η σύνταξη στην περίπτωση αυτή είναι πλήρης.

Παράδειγμα

Μισθωτός του ΙΚΑ συμπλήρωσε το 2024 συνολικά 10.200 ημέρες και έχει γεννηθεί τον 6/1962. Συμπληρώνει επομένως το όριο ηλικίας των 62 τον Ιούνιο και με εξαγορά πλασματικού χρόνου 6 ετών (1.800 ημερών ασφάλισης) θα μπορεί να συνταξιοδοτηθεί το 2024.

2. Στα 67 με 4.500 ένσημα

Η δεύτερη γενική διάταξη που μπορούν να χρησιμοποιήσουν όλοι οι ασφαλισμένοι στο ΙΚΑ προβλέπει τη συμπλήρωση 4.500 ημερών ασφάλισης και του 67ου έτους της ηλικίας. Η λεπτομέρεια στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ότι για τους άνδρες ασφαλισμένους οι 4.500 ημέρες ασφάλισης μπορούν να συμπληρωθούν μόνο με τον πραγματικό χρόνο εργασίας.

Για τις γυναίκες ασφαλισμένες μπορούν να συμπληρωθούν με τον πραγματικό χρόνο εργασίας αλλά και την εξαγορά πλασματικών ετών. Έτσι για τη συμπλήρωση των 4.500 ημερών ασφάλισης για τις γυναίκες θα πρέπει οπωσδήποτε να έχουν συμπληρωθεί το ελάχιστο 3.600 ημέρες πραγματικής ασφάλισης και να υπάρχει δυνατότητα εξαγοράς των υπολοίπων ημερών με πλασματικό χρόνο. Η σύνταξη στην περίπτωση αυτή είναι πλήρης.

Παραδείγματα

Μισθωτός του ΙΚΑ συμπλήρωσε το 2024 συνολικά 6.000 ημέρες και έχει γεννηθεί τον 6/1957. Συμπληρώνει επομένως το όριο ηλικίας των 7 τον Ιούνιο και θα μπορεί να συνταξιοδοτηθεί το 2024.
Μισθωτή ασφαλισμένη του ΙΚΑ συμπλήρωσε το 2024 συνολικά 4.000 ημέρες ασφάλισης και έχει γεννηθεί τον 6/1957. Συμπληρώνει επομένως το όριο ηλικίας των 67 τον Ιούνιο και με εξαγορά πλασματικού χρόνου 500 ημερών ασφάλισης θα μπορεί να συνταξιοδοτηθεί το 2024.

3. Σύνταξη με βαρέα και 10.500 ένσημα

Οι ασφαλισμένοι στο ΙΚΑ άνδρες ή γυναίκες μπορούν να συνταξιοδοτηθούν με τη διάταξη των βαρέων και ανθυγιεινών που προβλέπει τη συμπλήρωση 10.500 ημερών ασφάλισης, έκ των οποίων 7.500 ημέρες στα βαρέα και του 62ου έτους της ηλικίας για πλήρη σύνταξη ή του 60ου για μειωμένη.

Οι 10.500 ημέρες ασφάλισης μπορούν να συμπληρωθούν με τον πραγματικό χρόνο εργασίας αλλά και πλασματικό χρόνο ασφάλισης. Αντίθετα οι 7.500 ημέρες στα βαρέα μπορούν να χρησιμοποιηθούν αποκλειστικά και μόνο με πραγματικό χρόνο ασφάλισης.

Η σύνταξη στην περίπτωση αυτή είναι πλήρης εάν η αίτηση γίνει στην ηλικία των 62 ετών.

Η σύνταξη στην περίπτωση της αίτησης στα 60 είναι μειωμένη. Η μείωση στην επιλογή της μειωμένης στα 60 είναι 51,27€ σε σύγκριση με την αντίστοιχη πλήρη.

Παράδειγμα

Μισθωτός του ΙΚΑ συμπλήρωσε τις 10.500 ημέρες ασφάλισης συνολικά και 7.500 στα βαρέα τον 2/2024 ενώ έχει γεννηθεί τον 6/1964. Θα μπορεί να συνταξιοδοτηθεί το 2024 σε ηλικία 60 ετών με μειωμένη σύνταξη ενώ πλήρη θα μπορεί να λάβει σε ηλικία 62 ετών το 2026.

4. Άνδρες με βαρέα και 4.500 ένσημα

Οι ασφαλισμένοι στο ΙΚΑ άνδρες μπορούν να συνταξιοδοτηθούν με τη διάταξη των βαρέων και ανθυγιεινών που προβλέπει τη συμπλήρωση 4.500 ημερών ασφάλισης συνολικά εκ των οποίων 3.600 ημέρες ασφάλισης στο καθεστώς των βαρέων και του 62ου έτους της ηλικίας για πλήρη σύνταξη.

Οι 4.500 ημέρες ασφάλισης μπορούν να συμπληρωθούν με τον πραγματικό χρόνο εργασίας αλλά και πλασματικό χρόνο ασφάλισης. Αντίθετα οι 3.600 ημέρες στα βαρέα μπορούν να χρησιμοποιηθούν αποκλειστικά και μόνο με πραγματικό χρόνο ασφάλισης.

Παράδειγμα

Μισθωτός του ΙΚΑ συμπλήρωσε τις 4.500 ημέρες ασφάλισης συνολικά και 3.600 στα βαρέα το 2022 ενώ έχει γεννηθεί τον 2/1962. Θα μπορεί να συνταξιοδοτηθεί το 2024 σε ηλικία 62 ετών με πλήρη σύνταξη.

5. Γυναίκες με βαρέα και 4.500 ένσημα

Οι γυναίκες ασφαλισμένες στο ΙΚΑ μπορούν να συνταξιοδοτηθούν με τη διάταξη των βαρέων και ανθυγιεινών που προβλέπει τη συμπλήρωση 4.500 ημερών ασφάλισης συνολικά εκ των οποίων 3.600 ημέρες ασφάλισης στο καθεστώς των βαρέων.

Οι 4.500 ημέρες ασφάλισης μπορούν να συμπληρωθούν με τον πραγματικό χρόνο εργασίας αλλά και πλασματικό χρόνο ασφάλισης. Αντίθετα οι 3.600 ημέρες στα βαρέα μπορούν να χρησιμοποιηθούν αποκλειστικά και μόνο με πραγματικό χρόνο ασφάλισης.

Για τις γυναίκες ασφαλισμένες η δυνατότητα εξόδου δίνεται με βάση το έτος θεμελίωσης :

Οι γυναίκες που συμπλήρωσαν 4.500 ημέρες συνολικά και 3.600 ημέρες στα βαρέα το 2010, μπορούν να συνταξιοδοτηθούν από τα 55.
Οι γυναίκες που συμπλήρωσαν 4.500 ημέρες συνολικά και 3.600 ημέρες στα βαρέα το 2011, μπορούν να συνταξιοδοτηθούν από τα 56.
Οι γυναίκες που συμπλήρωσαν 4.500 ημέρες συνολικά και 3.600 ημέρες στα βαρέα το 2012, μπορούν να συνταξιοδοτηθούν από τα 57.
Οι γυναίκες που συμπλήρωσαν 4.500 ημέρες συνολικά και 3.600 ημέρες στα βαρέα από την 1/1/2013 κι έπειτα, μπορούν να συνταξιοδοτηθούν από τα 62.

Παράδειγμα

Μισθωτή του πρ. ΙΚΑ συμπλήρωσε τις 4.500 ημέρες ασφάλισης συνολικά και 3.600 στα βαρέα το 2010 ενώ έχει γεννηθεί τον 6/1969. Θα μπορεί να συνταξιοδοτηθεί το 2024 σε ηλικία 55 ετών.
Η σύνταξη στην περίπτωση εξόδου στα 62 με το καθεστώς των βαρέων είναι πλήρης.

**Στις περιπτώσεις των βαρέων χρειάζεται προσοχή από τους ασφαλισμένους καθώς είναι απαραίτητη προϋπόθεση να έχουν συμπληρωθεί 1.000 βαρέα ένσημα τα τελευταία 17 χρόνια πριν από την αίτηση για σύνταξη.

6. Σύνταξη με οικοδομικά ένσημα

Οι ασφαλισμένοι στο πρ. ΙΚΑ μπορούν να συνταξιοδοτηθούν με τη διάταξη των οικοδομικών που προβλέπει τη συμπλήρωση 4.500 ημερών ασφάλισης συνολικά εκ των οποίων 3.600 ημέρες ασφάλισης στο καθεστώς των οικοδομικών και του 60ου έτους της ηλικίας για πλήρη σύνταξη.

Οι 4.500 ημέρες ασφάλισης μπορούν να συμπληρωθούν με τον πραγματικό χρόνο εργασίας αλλά και πλασματικό χρόνο ασφάλισης. Αντίθετα οι 3.600 ημέρες στα οικοδομικά μπορούν να χρησιμοποιηθούν αποκλειστικά και μόνο με πραγματικό χρόνο ασφάλισης.

Παράδειγμα

Μισθωτός του ΙΚΑ συμπλήρωσε τις 4.500 ημέρες ασφάλισης συνολικά και 3.600 στα οικοδομικά το 2024 ενώ έχει γεννηθεί τον 6/1964. Θα μπορεί να συνταξιοδοτηθεί το 2024 σε ηλικία 60 ετών με πλήρη σύνταξη.
Η σύνταξη στην περίπτωση εξόδου στα 60 με το καθεστώς των οικοδομικών είναι πλήρης.

**Στις περιπτώσεις των οικοδομικών χρειάζεται προσοχή από τους ασφαλισμένους καθώς είναι απαραίτητη προϋπόθεση να έχουν συμπληρωθεί 1.000 βαρέα ένσημα τα τελευταία 17 χρόνια πριν από την αίτηση για σύνταξη. Αν ο ασφαλισμένος έχει άνω των 4.500 οικοδομικών τότε απαιτούνται 500 βαρέα ένσημα τα τελευταία 17 χρόνια πριν από την αίτηση για σύνταξη.

7. Πλήρης σύνταξη ως μητέρα ανηλίκου

Οι γυναίκες ασφαλισμένες στο ΙΚΑ καθώς και οι χήροι πατέρες ανηλίκων τέκνων μπορούν να συνταξιοδοτηθούν με τη διάταξη που προβλέπει τη συμπλήρωση 5.500 ημερών ασφάλισης συνολικά και την ταυτόχρονη ύπαρξη ανηλίκου τέκνου. Οι 5.500 ημέρες ασφάλισης μπορούν να συμπληρωθούν με τον πραγματικό χρόνο εργασίας αλλά και πλασματικό χρόνο ασφάλισης.

Για τις εν λόγω μητέρες ασφαλισμένες η δυνατότητα εξόδου δίνεται με βάση το έτος θεμελίωσης :

Μητέρες που είχαν συμπληρώσει το 2010 συνολικά 5.500 ημέρες ασφάλισης και ανήλικο τέκνο και έχουν γεννηθεί έως την 31/12/1966.
Μητέρες που είχαν συμπληρώσει το 2011 συνολικά 5.500 ημέρες ασφάλισης και ανήλικο τέκνο και έχουν γεννηθεί έως την 31/12/1965.
Μητέρες που είχαν συμπληρώσει το 2012 συνολικά 5.500 ημέρες ασφάλισης και ανήλικο τέκνο και έχουν γεννηθεί έως την 31/12/1963.
Το όριο ηλικίας για τις εν λόγω κατηγορίες ασφαλισμένων ρυθμίζεται με βάση τις σχετικές διατάξεις του ν. 4336/2015.

8. Πρόωρη / μειωμένη σύνταξη

Η γενική διάταξη που μπορούν να χρησιμοποιήσουν όλοι οι ασφαλισμένοι στο ΙΚΑ για την έξοδο με πρόωρη μειωμένη σύνταξη προβλέπει τη συμπλήρωση 4.500 ημερών ασφάλισης και του 62ου έτους της ηλικίας. Στη συγκεκριμένη περίπτωση για τους άνδρες ασφαλισμένους οι 4.500 ημέρες ασφάλισης μπορούν να συμπληρωθούν μόνο με τον πραγματικό χρόνο εργασίας.

Για τις γυναίκες ασφαλισμένες μπορούν να συμπληρωθούν με τον πραγματικό χρόνο εργασίας αλλά και την εξαγορά πλασματικών ετών. Έτσι για τη συμπλήρωση των 4.500 ημερών ασφάλισης για τις γυναίκες θα πρέπει οπωσδήποτε να έχουν συμπληρωθεί το ελάχιστο 3.600 ημέρες πραγματικής ασφάλισης και υπάρχει δυνατότητα εξαγοράς των υπολοίπων ημερών με πλασματικό χρόνο.

Η σύνταξη στην περίπτωση αυτή είναι πρόωρη / μειωμένη. Η μείωση / περικοπή εφαρμόζεται μόνο στην Εθνική Σύνταξη και μπορεί να φτάσει σε ανώτατο ποσοστό το 30% αυτής. Η ανώτατη μείωση επομένως είναι 127,26€.

Στην περίπτωση εξόδου με πρόωρη / μειωμένη σύνταξη είναι απαραίτητη προϋπόθεση να έχουν συμπληρωθεί 100 ημέρες ασφάλισης κάθε έτος τα τελευταία 5 χρόνια πριν από την αίτηση για σύνταξη.

Για τους νέους ασφαλισμένους απαιτούνται 750 ημέρες ασφάλισης τα τελευταία 5 χρόνια πριν την αίτηση για σύνταξη.

Παράδειγμα

Μισθωτός του ΙΚΑ συμπλήρωσε το 2024 συνολικά 6.000 ημέρες και έχει γεννηθεί τον 6/1962. Συμπληρώνει επομένως το όριο ηλικίας των 62 τον Ιούνιο και θα μπορεί να συνταξιοδοτηθεί το 2024 με πρόωρη / μειωμένη σύνταξη. Θα πρέπει απαραίτητα να έχει συμπληρώσει 100 ημέρες ασφάλισης ανά έτος την 5ετία 2020 – 2024.
Μισθωτή ασφαλισμένη του ΙΚΑ συμπλήρωσε το 2024 συνολικά 4.000 ημέρες ασφάλισης και έχει γεννηθεί τον 6/1962. Συμπληρώνει επομένως το όριο ηλικίας των 62 τον Ιούνιο και με εξαγορά πλασματικού χρόνου 500 ημερών ασφάλισης θα μπορεί να συνταξιοδοτηθεί το 2024 με πρόωρη / μειωμένη σύνταξη. Θα πρέπει απαραίτητα να έχει συμπληρώσει 100 ημέρες ασφάλισης ανά έτος την 5ετία 2020 – 2024.

Ειδικότερα:

Στοιχεία ΑΑΔΕ

Σύμφωνα με τα στατιστικά της ΑΑΔΕ και του ΓΛΚ, το 71% των ελεύθερων επαγγελματιών δηλώνει εισόδημα χαμηλότερο από τον κατώτατο μισθό.

Επιπλέον:

– Από τους 750.000 χιλιάδες ελεύθερους επαγγελματίες, οι 500.000 περίπου χιλιάδες έχουν εισοδήματα μόνο από την άσκηση ελεύθερου επαγγέλματος ενώ οι 250.000 έχουν εισοδήματα και από μισθούς / συντάξεις. Το 54% των αμιγώς ελεύθερων επαγγελματιών δηλώνουν μηδενικό εισόδημα, ενώ το 85% αυτών δηλώνει ετήσιο εισόδημα κάτω από τις 10 χιλιάδες ευρώ. Ο μέσος φόρος εισοδήματος που εισπράττει το κράτος από αυτό το 85% των ελευθέρων επαγγελματιών – δηλαδή 425.000 ελ. επαγγελματίες – είναι 217 ευρώ ετησίως, ποσό που ανεβαίνει στα 867 ευρώ με το τέλος επιτηδεύματος.

Από την άλλη πλευρά, το μέσο φορολογητέο εισόδημα για 3,5 εκατομμύρια μισθωτούς είναι 12.300 ευρώ ετησίως, και ο μέσος φόρος που καλούνται να καταβάλλουν είναι 1.160 ευρώ. Αντίστοιχα οι συνταξιούχοι πληρώνουν κατά μέσο όρο 847 ευρώ φόρο εισοδήματος.

-Το 37 % των αυτοαπασχολούμενων (272.000) πληρώνουν μηδενικό φόρο εισοδήματος. Από αυτούς οι 75.000 (10%) δεν πληρώνουν ούτε το τέλος επιτηδεύματος, άρα έχουν μηδενική συμμετοχή στα άμεσα φορολογικά έσοδα και οι υπόλοιποι 197.000 (27% του συνόλου) πληρώνουν μόνο το τέλος επιτηδεύματος.

-Είναι ενδεικτικό ότι 21.000 ελεύθεροι επαγγελματίες δηλώνουν εισοδήματα χαμηλότερα από τα όρια του Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος (2.400 ευρώ για μονοπρόσωπο νοικοκυριό, 3.600 ευρώ για ζευγάρι κ.λπ.) και έτσι τελικά εισπράττουν μηνιαίως τουλάχιστον 200 ευρώ μέσω του Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος.

-Το 4% των αυτοαπασχολούμενων πληρώνει το 50% των φόρων στη συγκεκριμένη κατηγορία φορολογούμενων. Δηλαδή όσοι ελεύθεροι επαγγελματίες δηλώνουν κανονικά τα εισοδήματά τους, σηκώνουν δυσανάλογα μεγάλο βάρος στις πλάτες τους. Αυτό σημαίνει πως αν διαιωνιστεί το σημερινό σύστημα, ενισχύει και τις αδικίες μέσα στους ίδιους τους ελεύθερους επαγγελματίες.

Ευρωπαϊκή Επιτροπή

-Και πάλι λόγω του προβλήματος της φοροδιαφυγής, σύμφωνα με την ετήσια έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη φορολογία (https://taxation-customs.ec.europa.eu/taxation-1/economic-analysis-taxation/data-taxation-trends_en) τα έσοδα από τη φορολογία των ελεύθερων επαγγελματιών το 2021 αντιστοιχούσαν στο 0,8% του ΑΕΠ έναντι 2,1 % που είναι ο μέσος όρος στην ΕΕ.

Επιπλέον, η φορολογία των ελεύθερων επαγγελματιών στη χώρα μας αντιστοιχεί στο 2,1% των συνολικών φορολογικών εσόδων έναντι 5,2% στην ευρωζώνη.

Αυτό σημαίνει ότι το ελληνικό Δημόσιο εισπράττει από τους επαγγελματίες λιγότερα από τα μισά σε σχέση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

-Αν συνυπολογίσουμε το γεγονός ότι οι ελεύθεροι επαγγελματίες στην Ελλάδα σε αναλογία με τους απασχολούμενους είναι πολύ περισσότεροι σε σχέση με την ΕΕ (η συμμετοχή των ελεύθερων επαγγελματιών στην Ελλάδα είναι 27%, υπερδιπλάσια σε σχέση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο που είναι 13%), η εικόνα για τη χώρα μας επιδεινώνεται.

Με άλλα λόγια, το ελληνικό κράτος εισπράττει από τους ελεύθερους επαγγελματίες το ένα τέταρτο του φόρου εισοδήματος που εισπράττουν οι άλλες χώρες – μέλη της ΕΕ από τη συγκεκριμένη ομάδα φορολογουμένων.

Το αποτέλεσμα της μεταρρύθμισης

Με τη μεταρρύθμιση της φορολογίας των ελεύθερων επαγγελματιών, τα έσοδα του Δημοσίου από τη φορολογία των ελεύθερων επαγγελματιών θα διαμορφωθούν στο 1,1-1,2% του ΑΕΠ, από 0,8% που είναι σήμερα. Δηλαδή με την εφαρμογή των προβλέψεων του νομοσχεδίου τα έσοδα του κράτος αυξάνονται χωρίς σε καμία περίπτωση η συνεισφορά των ελεύθερων επαγγελματιών να πλησιάζει το 2,1% του ΑΕΠ που είναι ο μέσος όρος της ΕΕ.

Σήμερα το 47% των ελεύθερων επαγγελματιών πληρώνει φόρο έως 1.000 ευρώ το χρόνο και το 27% πληρώνει από 1.000-3.000 ευρώ. Με το νέο σύστημα η κατάσταση αλλάζει: μέχρι 1.000 ευρώ θα πληρώνει το 17% και το 54% (διπλάσιοι σε σχέση με πριν) θα πληρώνουν 1.000-3.000 ευρώ. Επομένως όσοι δεν πλήρωναν τίποτα ή πλήρωναν ελάχιστα σε σχέση με τα εισοδήματά τους, θα πληρώνουν αυτά που τους αναλογούν.

Από την πλευρά του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών επισημαίνεται ότι πρέπει να αποφασίσουμε ως κοινωνία αν μας εκφράζει το σημερινό σύστημα που είναι κατάφωρα άδικο, ή θέλουμε να το διορθώσουμε στην κατεύθυνση ενός πιο δίκαιου συστήματος για τους ελεύθερους επαγγελματίες, τους μισθωτούς, τους συνταξιούχους αλλά και τους ίδιους τους ελεύθερους επαγγελματίες μεταξύ τους.

Τι αλλάζει

Βασικός κανόνας του νέου συστήματος είναι ότι οι ελεύθεροι επαγγελματίες και οι αυτοαπασχολούμενοι δεν μπορεί πλέον να φορολογούνται για εισόδημα κατώτερο από εκείνο του μισθωτού που αμείβεται με τον κατώτατο μισθό. Δηλαδή τα ποσά που υποχρεωτικά θα δηλώνουν πλέον ως έσοδα δεν μπορεί να υπολείπονται των 10.920 ευρώ/έτος (με ορισμένες εξαιρέσεις που αναλύονται παρακάτω), όσα δηλαδή δηλώνει και ο μισθωτός που αμείβεται με τον κατώτατο μισθό. Θεσπίζεται επομένως το τεκμήριο της ελάχιστης αμοιβής το οποίο και αντανακλά την ελάχιστη αξία της προσωπικής εργασίας του αυτοαπασχολούμενου στην επιχείρησή του.

Το τεκμήριο της ελάχιστης αμοιβής είναι μαχητό. Δηλαδή μπορεί να αμφισβητηθεί από τον φορολογούμενο εφόσον μπορεί να αποδείξει με βάση πραγματικά στοιχεία (λόγοι ανωτέρας βίας, στρατιωτική θητεία, νοσηλεία, κ.λπ.) ότι τα κέρδη του ήταν λιγότερα.

Για λόγους φορολογικής δικαιοσύνης προβλέπεται μείωση της ελάχιστης αμοιβής σε αρκετές περιπτώσεις. Για παράδειγμα στους ελεύθερους επαγγελματίες με αναπηρία ίση ή μεγαλύτερη του 80% (μείωση 50%) και σε εκείνους που ασκούν δραστηριότητα και έχουν την κύρια κατοικία τους σε χωριά με πληθυσμό έως 500 κατοίκους και σε νησιά κάτω από 3.100 κατοίκους (επίσης μείωση 50%). Τονίζεται ότι σε επαγγελματίες με νεοσύστατη επιχειρηματική δραστηριότητα παρέχεται πλήρης απαλλαγή από το νέο σύστημα για τα τρία πρώτα χρόνια, μείωση κατά 67% τον τέταρτο και 33% τον πέμπτο. Επομένως, όπως φαίνεται και στα παραδείγματα θα υπάρξουν πολλές περιπτώσεις νέων επαγγελματιών που θα πληρώσουν λιγότερα με το νέο σύστημα σε σχέση με το έως σήμερα υφιστάμενο.

Επίσης, από την άλλη πλευρά το νομοσχέδιο προβλέπει αύξηση του τεκμηρίου της ελάχιστης αμοιβής σε συνάρτηση με τον τζίρο, τον αριθμό των υπαλλήλων και την παλαιότητα της δραστηριότητας.

Παραδείγματα

Ακολουθούν παραδείγματα εφαρμογής του νέου συστήματος:

1)Ασφαλιστής με έναρξη το 2006 και τζίρο 52.699€, δήλωνε μηδενικά κέρδη, είχε μηδενικό φόρο και πλήρωνε τέλος επιτηδεύματος 1.250€. Με το νέο σύστημα φορολόγησης, το φορολογητέο του εισόδημα προσδιορίζεται σε 15.011€ (14.196 + 815 € λόγω 10% μισθοδοσίας) και ο φόρος του σε 2.002€. (+752€).

2)Ελ. Επαγγελματίας με κατάστημα ηλεκτρικών, έναρξη το 1992 και τζίρο 51.215€, δήλωνε κέρδη 4.156€, πλήρωνε φόρο 374€ και τέλος επιτηδεύματος 650€. Με το νέο σύστημα φορολόγησης, το φορολογητέο του εισόδημα προσδιορίζεται σε 14.196€ και ο φόρος του σε 1.823€ (+799€).

3)Επιχειρηματίας με τουριστικά, έναρξη το 2000 και τζίρο 55.776 €, δήλωνε 4.163 €, πλήρωνε φόρο 375 € και τέλος επιτηδεύματος 650€. Με το νέο σύστημα φορολόγησης, το φορολογητέο του εισόδημα προσδιορίζεται σε 14.196€ και ο φόρος του σε 1.823€ (+798€).

4)Αρτοποιός με έναρξη το 2006 και τζίρο 59.737€, δήλωνε μηδενικά κέρδη, είχε μηδενικό φόρο και πλήρωνε 650€ τέλος επιτηδεύματος. Με το νέο σύστημα, το φορολογητέο του εισόδημα προσδιορίζεται σε 15.393€ (14.196 + 1.196 € λόγω 10% μισθοδοσίας) και ο φόρος του σε 2.086 € (+1.436€).

5)Δικηγόρος με έναρξη το 2012 και τζίρο 22.326€, δήλωνε κέρδη 17.691€, πλήρωνε φόρο 2.592€ και τέλος επιτηδεύματος 650€. Με το νέο σύστημα φορολόγησης, το φορολογητέο του εισόδημα παραμένει στα 17.691€ και ο φόρος του θα είναι 2.592€. Ο εν λόγω φορολογούμενος θα έχει μείωση 650€ (απαλλάσσεται σταδιακά από το τέλος επιτηδεύματος).

6)Ελαιοχρωματιστής με έναρξη το 2007 και τζίρο 43.458€, δήλωνε κέρδη 4.859€, πλήρωνε φόρο 438€ και τέλος επιτηδεύματος 650€. Με το νέο σύστημα φορολόγησης, το φορολογητέο του εισόδημα θα ανέλθει σε 19.165 € (14.196 + 35% προσαύξηση ΚΑΔ) και ο φόρος του σε 2.916€ (+1.828€).

7)Νέος δικηγόρος με έναρξη το 2022 με τζίρο 17.140€ δήλωνε κέρδη 5.548€ και είχε φόρο 499€, ενώ δεν είναι υπόχρεος τέλους επιτηδεύματος. Με το νέο σύστημα, το φορολογητέο του εισόδημα θα ανέλθει σε 10.920€ και ο φόρος του θα είναι μηδενικός για τα έτη 2023 και 2024 (2ο και 3ο έτος λειτουργίας), επομένως, θα έχει μείωση φόρου για τα δύο επόμενα έτη. Το έτος 2025 (4ο έτος λειτουργίας) θα πληρώσει το 33% του αναλογούντος φόρου, δηλαδή 364€. Το έτος 2026 (5ο έτος λειτουργίας), ο φόρος του θα ανέλθει σε 738€ (67% του αναλογούντος φόρου), ενώ από το έτος 2027 (6ο έτος λειτουργίας) κ.ε. ο φόρος θα ανέλθει σε 1.102€.

8)Νέος επιχειρηματίας στον χώρο του λιανικού εμπορίου καφέ με έναρξη το 2022 με τζίρο 28.253€ και υπάλληλο δήλωνε κέρδη 0€ και είχε μηδενικό φόρο και τέλος επιτηδεύματος. Με το νέο σύστημα, το φορολογητέο του εισόδημα θα ανέλθει σε 11.716€ και ο φόρος του θα είναι μηδενικός για τα έτη 2023 και 2024 (2ο και 3ο έτος λειτουργίας). Το έτος 2025 (4ο έτος λειτουργίας) θα πληρώσει το 33% του αναλογούντος φόρου, δηλαδή 422€. Το έτος 2026 (5ο έτος λειτουργίας), ο φόρος του θα ανέλθει σε 856€ (67% του αναλογούντος φόρου), ενώ από το έτος 2027 (6ο έτος λειτουργίας) κ.ε. ο φόρος θα ανέλθει σε 1.278€.

9)Υδραυλικός με έναρξη το 2009 και τζίρο 40.510€ δήλωνε κέρδη 6.155€, είχε μηδενικό φόρο και δεν ήταν υπόχρεος τέλους επιτηδεύματος. Είναι δικαιούχος μείωσης 50% λόγω κατοικίας σε νησί κάτω των 3.100 κατοίκων ή σε χωριό κάτω των 500 κατοίκων. Με το νέο σύστημα το φορολογητέο του εισόδημα θα ανέλθει σε 7.290€ (14.196 + 383 λόγω μισθοδοτικού κόστους – 50% λόγω κατοικίας) και ο φόρος του σε 656€.

10)Ξυλουργός με έναρξη το 1997 και τζίρο 24.591€ σε χωριό μικρότερο των 500 κατοίκων, δήλωνε κέρδη 3.404€, πλήρωνε φόρο 306€ και τέλος επιτηδεύματος 0€. Με το νέο σύστημα φορολόγησης, το φορολογητέο του εισόδημα θα ανέλθει σε 7.098€ (50% του 14.196) και ο φόρος του σε 639€ (+332€).

* Οι φόροι που αναφέρονται στα παραδείγματα εφαρμογής του νέου συστήματος δεν περιλαμβάνουν το τέλος επιτηδεύματος, το οποίο μειώνεται από το 2024 και καταργείται στη συνέχεια.

Η διοίκηση του φορέα προχώρησε στην παράταση της ασφαλιστικής ικανότητας όλων των μη μισθωτών έως και το τέλος Μαΐου, ανεξαρτήτως ύπαρξης οφειλών προς τα ασφαλιστικά ταμεία. Παράλληλα, υπουργείο Εργασίας και ΕΦΚΑ επέλεξαν τη λύση της διατήρησης και για το έτος 2023 της δυνατότητας μερικής καταβολής εισφορών, προκειμένου να υπάρξει κάλυψη για παροχές υγείας σε είδος.

Συγκεκριμένα, με διάταξη που πέρασε λίγο πριν κλείσει η Βουλή για τις εκλογές, προβλέπεται η δυνατότητα καταβολής ποσού που αντιστοιχεί στις ετήσιες εισφορές για το 2022, μόνο του κλάδου υγείας, της ασφαλιστικής κλάσης που έχουν επιλέξει οι ασφαλισμένοι, προκειμένου να ανανεωθεί η ασφαλιστική τους ικανότητα έως και τις 29 Φεβρουαρίου 2024.

Εφόσον αυτό δεν συμβεί, ο άμεσα ασφαλισμένος αλλά και τα μέλη της οικογένειάς του που ασφαλίζονται έμμεσα στον ΕΦΚΑ και τον ΕΟΠΥΥ, θα μείνουν χωρίς παροχές υγείας, δηλαδή χωρίς δωρεάν πρόσβαση σε δημόσια ιατροφαρμακευτική περίθαλψη.

Να σημειωθεί ότι υψηλόβαθμα στελέχη του υπουργείου Εργασίας επεσήμαιναν κατά την ψήφιση της σχετικής διάταξης ότι πρόκειται για την τελευταία φορά που ψηφίζεται κάτι τέτοιο, γεγονός που σημαίνει ότι μετά τον Φεβρουάριο του 2024 για να διατηρήσει την ασφαλιστική του ικανότητα κάποιος μη μισθωτός θα πρέπει είτε να μην έχει χρέη, δηλαδή να έχει καταβάλει το σύνολο των εισφορών τόσο για υγεία, όσο και για σύνταξη (κύρια αλλά και επικουρική ή εφάπαξ όπου ισχύει), είτε να έχει ενταχθεί σε κάποια ρύθμιση, την οποία και θα εξυπηρετεί.

Κι εδώ έρχεται μια δεύτερη ημερομηνία – ορόσημο, καθώς στις 31 Ιουλίου λήγει η προθεσμία επανένταξης στη ρύθμιση των 72 ή 120 δόσεων καθώς και στη ρύθμιση των 72 δόσεων για χρέη που δημιουργήθηκαν από τον Σεπτέμβριο του 2021 έως τον Δεκέμβριο του 2022.

Εφόσον κάποιος που πληροί τις προϋποθέσεις επιθυμεί να είναι ασφαλιστικά ενήμερος και να έχει ιατροφαρμακευτική κάλυψη μετά τον ερχόμενο Φεβρουάριο, θα πρέπει να υποβάλει αίτηση ένταξης έως το τέλος Ιουλίου, καθώς σε αντίθετη περίπτωση (και υπό την προϋπόθεση ότι έως τότε δεν θα έχει ψηφιστεί κάποια νέα ρύθμιση), μοναδική διέξοδος θα είναι η πάγια ρύθμιση των 24 δόσεων.