Ο συνολικός επιλέξιμος προϋπολογισμός κάθε επενδυτικού σχεδίου δεν μπορεί να ξεπερνά το διπλάσιο του υψηλότερου ετήσιου κύκλου εργασιών των τριών τελευταίων διαχειριστικών χρήσεων, με ανώτατο όριο τις 200.000 ευρώ.

Η ενίσχυση ανάλογα με την περιφέρεια υλοποίησης κυμαίνεται από 40% έως 50% για όλες τις επιλέξιμες δαπάνες. Κατά την υποβολή απαιτείται να αποδεικνύεται ότι τουλάχιστον το 25% της ιδιωτικής συμμετοχής καλύπτεται από ίδια κεφάλαια.

Επιπλέον, η επιχείρηση υποχρεούται να επιτύχει αύξηση των εξαγωγών κατά τουλάχιστον 70% του ποσού της δημόσιας ενίσχυσης, με αναφορά στο φορολογικό έτος 2024, το αργότερο εντός τριετίας από την ολοκλήρωση της επένδυσης.

Δικαιούχοι

Η δράση απευθύνεται σε υφιστάμενες Μικρές, Πολύ Μικρές και Μεσαίες Επιχειρήσεις που, πριν την ηλεκτρονική αίτηση, πληρούν τα εξής:

• Έχουν τουλάχιστον μία πλήρη δωδεκάμηνη διαχειριστική χρήση
• Δραστηριοποιούνται σε επιλέξιμο ΚΑΔ (κύριος ή με το μεγαλύτερο ποσοστό εσόδων)
• Διαθέτουν επιλέξιμο ΚΑΔ επένδυσης
• Έχουν τουλάχιστον 1 ΕΜΕ εξαρτημένης εργασίας στο προηγούμενο ημερολογιακό έτος, σύμφωνα με τα δεδομένα του ΕΡΓΑΝΗ

Η αίτηση γίνεται υποχρεωτικά ηλεκτρονικά μέσω του Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος Κρατικών Ενισχύσεων (ΟΠΣΚΕ). Αν δεν έχουν συμπληρωθεί όλα τα υποχρεωτικά πεδία, η αίτηση δεν υποβάλλεται.

Η κάθε αίτηση πρέπει να πετυχαίνει τουλάχιστον 75 μονάδες στην αυτοαξιολόγηση βάσει των κριτηρίων της Πρόσκλησης. Η αξιολόγηση είναι συγκριτική.

Ο προϋπολογισμός των επενδύσεων μπορεί να περιλαμβάνει:

• Εξοπλισμό για λειτουργία, περιβαλλοντική προστασία ή εξοικονόμηση ενέργειας
• Υπηρεσίες (πιστοποιήσεις, απόκτηση τεχνογνωσίας, συσκευασία)
• Λογισμικό
• Προβολή & συμμετοχή σε εκθέσεις

Επιπλέον, επιχορηγούνται:

• Μισθολογικό κόστος για νεοπροσλαμβανόμενο προσωπικό
• Έμμεσες δαπάνες

Ως ημερομηνία έναρξης επιλεξιμότητας δαπανών θεωρείται η ημερομηνία ηλεκτρονικής υποβολής της αίτησης. Οι επενδύσεις πρέπει να ολοκληρωθούν εντός 18 μηνών από την έγκριση της αίτησης.

Το συνολικό ποσό της δράσης είναι 200.000.000 ευρώ, κατανεμημένο ως εξής:

• 44.000.000 ευρώ για Περιφέρειες σε Μετάβαση: Αττική και Νότιο Αιγαίο
• 156.000.000 ευρώ για Λιγότερο Ανεπτυγμένες Περιφέρειες: Βόρειο Αιγαίο, Ανατολική Μακεδονία–Θράκη, Κεντρική Μακεδονία, Ήπειρος, Θεσσαλία, Δυτική Ελλάδα, Κρήτη, Δυτική Μακεδονία, Ιόνια Νησιά, Στερεά Ελλάδα, Πελοπόννησος

Καθώς οι κυβερνοεπιθέσεις πολλαπλασιάζονται και μετατρέπονται σε οργανωμένες, στοχευμένες ενέργειες από επαγγελματικά δίκτυα, έχει πλέον καταρριφθεί ο μύθος ότι οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις είναι «πολύ μικρές για να στοχευθούν». Καμία επιχείρηση δεν είναι άτρωτη και η θωράκιση των ελληνικών ΜμΕ δεν είναι απλώς σημαντική, αλλά άμεση ανάγκη, καθώς η κυβερνοασφάλεια αποτελεί πλέον προϋπόθεση επιβίωσης και όχι επιλογή — ειδικά με τη νέα ευρωπαϊκή οδηγία NIS2, η οποία επιβάλλει αυστηρούς κανόνες συμμόρφωσης και ενισχυμένης προστασίας.

Τι προσφέρει το SOC4SME

Το SOC4SME παρέχει στις ΜμΕ δωρεάν για 12 μήνες προηγμένες υπηρεσίες κυβερνοασφάλειας, χωρίς να απαιτούνται τεχνικές γνώσεις ή επιπλέον κόστος. Μεταξύ άλλων:

• 24/7 παρακολούθηση συστημάτων και άμεση ανίχνευση απειλών
• Πρόβλεψη και αποτροπή επιθέσεων μέσω AI/ML. Συνδυασμός Τεχνητής Νοημοσύνης + Ανθρώπινης Εμπειρίας. Συνδυάζει AI με αναλυτές κυβερνοασφάλειας για μεγιστοποίηση της αποτελεσματικότητας.
• Άμεση απόκριση σε περιστατικά, με προκαθορισμένα βήματα αποκατάστασης
• Εκπαίδευση και υποστήριξη για το προσωπικό
• Συμμόρφωση με την οδηγία NIS 2, ενισχύοντας την επιχειρησιακή ετοιμότητα απέναντι στις νέες κανονιστικές απαιτήσεις.

Το SOC4SME δεν είναι απλώς ένα τεχνολογικό εργαλείο. Είναι μια ολοκληρωμένη πρωτοβουλία αλλαγής νοοτροπίας, που καλλιεργεί κουλτούρα ασφάλειας σε κάθε επίπεδο της επιχείρησης — από τη διοίκηση έως τους εργαζόμενους πρώτης γραμμής.

Ο Διοικητής της Εθνικής Αρχής Κυβερνοασφάλειας, κ. Μιχάλης Μπλέτσας δήλωσε: «Oι μικρομεσαίες επιχειρήσεις (ΜμΕ) αποτελούν έναν από τους ευάλωτους στόχους ψηφιακών επιθέσεων. Η ενίσχυση των

δεξιοτήτων κυβερνοασφάλειας αποτελεί αναγκαιότητα για την επιβίωση, την ανάπτυξη και τη συμμόρφωση με το ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο που ορίζει η NIS2. Το έργο SOC4SME, με τη ενεργή στήριξη της Εθνικής Αρχής Κυβερνοασφάλειας, προσφέρει το κατάλληλο πεδίο για την ενίσχυση της ψηφιακής ανθεκτικότητας. Δωρεάν πρόσβαση σε υπηρεσίες και εργαλεία κυβερνοασφάλειας, καθώς και την ανάπτυξη πρακτικών δεξιοτήτων για την πρόληψη, ανίχνευση και αντιμετώπιση κυβερνοαπειλών».

Αφορά τις ΜμΕ επιχειρήσεις:

Ταυτόχρονα, η ενίσχυση της κυβερνοασφάλειας δεν είναι απλώς θέμα πρόληψης — είναι και κανονιστική υποχρέωση, καθώς η οδηγία NIS 2 εισάγει αυστηρούς κανόνες για πολλές ΜμΕ. Επιπλέον, η αξιοπιστία σε θέματα ασφάλειας ενισχύει την εμπιστοσύνη πελατών, συνεργατών και επενδυτών.

• Να μειώσουν τους ψηφιακούς κινδύνους και να ενισχύσουν την ανθεκτικότητά σας
• Να συμμορφωθούν με τις νέες απαιτήσεις της κανονιστικής οδηγίας NIS 2 που αφορά ΜμΕ
• Να ενισχύσουν την αξιοπιστία και την ανταγωνιστικότητα της επιχείρησής σας
• Να αποκτήσουν πρόσβαση σε υπηρεσίες και τεχνολογίες που μέχρι πρότινος απευθύνονταν μόνο σε μεγάλες εταιρείες

Μπείτε τώρα στο δίκτυο του SOC4SME!

Η πρόσκληση συμμετοχής είναι ανοιχτή για όλες τις ελληνικές ΜμΕ. Οι θέσεις είναι περιορισμένες.

Το πρόγραμμα «Ψηφιακά Εργαλεία ΜΜΕ Β’» απευθύνεται σε τέσσερις κατηγορίες δικαιούχων:

• Συμβολαιογράφοι: επιδότηση 80%
• Δικαστικοί Επιμελητές: επιδότηση 80%
• ΜΜΕ σε πληγείσες περιοχές: επιδότηση 90%
• Γενική Κατηγορία ΜMΕ: επιδότηση 90%

Στόχος του προγράμματος είναι ο εκσυγχρονισμός των επιχειρήσεων, η αναβάθμιση του τρόπου επικοινωνίας και συνεργασίας, αλλά και η αύξηση της ασφάλειας των υποδομών τους.

Οι Δικαιούχοι ελεύθεροι επαγγελματίες και οι επιχειρήσεις μπορούν, μέσα από μια απλή διαδικασία, να υποβάλουν την αίτηση χρηματοδότησης και να εξαργυρώσουν το voucher σε ένα κατάστημα COSMOTE ή ΓΕΡΜΑΝΟΣ, ή στο germanos.gr, έως και τις 3 Μαΐου.

Οι επιδοτούμενες συσκευές για τα «Ψηφιακά Εργαλεία ΜΜΕ Β’»

Οι Δικαιούχοι μπορούν να αποκτήσουν με επιδότηση laptops, tablets, εκτυπωτές, πολυμηχανήματα, ποντίκια, καλώδια σύνδεσης, δικτυακές συσκευές (routers, switches, repeaters), αλλά και συσκευές ασφάλειας (firewalls). Απαραίτητη προϋπόθεση οι συσκευές αυτές να συνδυαστούν με software, όπως το Antivirus πρόγραμμα ZoneAlarm Extreme Security NextGen, για ολοκληρωμένη προστασία από ιούς.

Ενδεικτικά, στην COSMOTE και τον ΓΕΡΜΑΝΟ οι Δικαιούχοι θα βρουν:

• Laptop Lenovo IdeaPad Slim 3, με οθόνη Full HD 15.6'', επεξεργαστή AMD Ryzen 7 7730U, μνήμη RAM 16GB και σκληρό δίσκο SSD 1TB, στα 729€
• Laptop Asus Vivobook 15, με οθόνη OLED Full HD 15.6'', επεξεργαστή Intel Core i7-1355, μνήμη RAM 16GB και σκληρό δίσκο 512GB SSD, στα 699€
• Tablet LENOVO Tab M11 4/128GB WiFi, με οθόνη Full HD 11'', γραφίδα και θήκη Folio, στα 199,90€
• Tablet SAMSUNG Galaxy Tab A9 4/64GB WiFi, με οθόνη 8.7’’, ισχυρό οκταπύρηνο επεξεργαστή και 2 ηχεία με υποστήριξη Dolby Atmos, στα 199,90€
• Πολυμηχάνημα HP DeskJet 2810e, με λειτουργίες εκτύπωσης - σάρωσης - φωτοτύπησης και ασύρματη συνδεσιμότητα WiFi στα 49€
• Πολυμηχάνημα HP Smart Tank, με λειτουργίες εκτύπωσης - σάρωσης – φωτοτύπησης, ασύρματη συνδεσιμότητα WiFi και Bluetooth, στα 219€
• Σύστημα D-Link Aquila Pro AI Wi-Fi 6 AX3000, για όσους θέλουν σταθερή και γρήγορη σύνδεση σε όλο το σπίτι ή το γραφείο, με λειτουργίες τεχνητής νοημοσύνης και υποστήριξη πολλαπλών συσκευών, στα 104,90€ το Mesh 1-pack και στα 205,90€ το Mesh 2-pack
• Ασύρματο ποντίκι LOGITECH M220 Silent, με αθόρυβη λειτουργία και ασύρματη συνδεσιμότητα 2.4GHz, στα 22,9€
• Hub USB 3.1 GEMBIRD, με 4 θύρες Type-C, ταχύτητα μεταφοράς δεδομένων έως 5Gbps και μήκος καλωδίου 15 εκατοστά, στα 23,89€.

Στα καταστήματα COSMOTE και ΓΕΡΜΑΝΟΣ σε όλη την Ελλάδα οι επαγγελματίες και οι επιχειρήσεις θα βρουν μια μεγάλη ποικιλία από προϊόντα που συμμετέχουν στο πρόγραμμα, ενώ εξειδικευμένοι σύμβουλοι θα τους καθοδηγήσουν σε όλη τη διαδικασία και θα τους βοηθήσουν να επιλέξουν τον εξοπλισμό που τους ταιριάζει. Μπορούν ακόμη να κάνουν τις αγορές τους με ευέλικτους τρόπους πληρωμής (εταιρικές πιστωτικές/εταιρικές χρεωστικές κάρτες, εξόφληση μέσω IRIS μόνο στο e-shop) και να παραλάβουν άμεσα το προϊόν που επιθυμούν.

Στο πλαίσιο της στρατηγικής τους για διαρκή στήριξη των μικρομεσαίων επιχειρήσεων στο ταξίδι του ψηφιακού τους μετασχηματισμού, η COSMOTE και ο ΓΕΡΜΑΝΟΣ παρέχουν τα κατάλληλα προϊόντα τεχνολογίας και την καθοδήγηση που χρειάζονται οι ΜΜΕ για να αναβαθμιστούν ψηφιακά και να γίνουν πιο παραγωγικές.

Η δράση «Ψηφιακός Μετασχηματισμός Μικρομεσαίων Επιχειρήσεων» υλοποιείται στο πλαίσιο του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0» με τη χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης – NextGenerationEU. Περισσότερα για το πρόγραμμα «Ψηφιακά Εργαλεία για ΜΜΕ Β’» εδώ.

Στο πλαίσιο του ΤΕΠΙΧ ΙΙΙ, προϋπολογισμού 500 εκατ. ευρώ, αναμένεται ότι θα διατεθούν σε μικρομεσαίες επιχειρήσεις δάνεια ύψους 2,2, δισ. ευρώ- με τη μόχλευση μέσα από το τραπεζικό σύστημα- με ιδιαίτερα ευνοϊκούς όρους, διευρύνοντας τον κύκλο των χρηματοδοτούμενων ΜμΕ και την περίμετρο δανεισμού τους. Είναι η πρώτη φορά που παρέχεται ο συνδυασμός της εγγύησης του δανείου με την επιδότηση του επιτοκίου.

Συγκεκριμένα:

– Το Ταμείο Εγγυοδοσίας ΤΕΠΙΧ ΙΙΙ, που χρηματοδοτείται από το ΕΣΠΑ 2021-2027, αποτελείται από δύο επιμέρους Ταμεία: Το Ταμείο Εγγυοδοσίας και το Ταμείο Δανείων.

-Το Ταμείο Εγγυοδοσίας, παρέχει προστασία πιστωτικού κινδύνου με τη μορφή εγγύησης για το σύνολο των επιλέξιμων επιχειρήσεων. Προσφέρει εγγύηση από 70% έως 80% σε επενδυτικά δάνεια (ύψους 10.000 ευρώ έως 10 εκατ. ευρώ), σε δάνεια κεφαλαίου κίνησης και δάνεια ανακυκλούμενης πίστωσης (από 10.000 ευρώ έως 500.000 ευρώ). Επίσης, προσφέρει επιδότηση επιτοκίου δύο ποσοστιαίων μονάδων για  δυο έτη, σε επιχειρήσεις της Αττικής και του Νοτίου Αιγαίου, και τριών ποσοστιαίων μονάδων σε επιχειρήσεις των υπολοίπων Περιφερειών της χώρας.  Για δάνεια έως 50.000 ευρώ δεν θα απαιτούνται εμπράγματες εξασφαλίσεις.

-Το Ταμείο Δανείων, προσφέρει δάνεια, με το 40% του ποσού άτοκο, και επιδότηση επιτοκίου 3% στο υπόλοιπο μέρος (60%) για 2 έτη. Συνολικά, τα δάνεια που παρέχονται μέσω του Ταμείου Δανείων του ΤΕΠΙΧ ΙΙΙ,  έχουν μειωμένο επιτόκιο έως και κατά 70% για τα 2 πρώτα χρόνια. H διάρκεια των δανείων για τα επενδυτικά είναι 2 έως 12 έτη, με περίοδο χάριτος έως 24 μήνες. Και για το κεφάλαιο κίνησης από 2 έως 5 έτη, με περίοδο χάριτος έως 12 μήνες, κατά την οποία η επιχείρηση δεν αποπληρώνει κεφάλαιο αλλά μόνο τόκους.

Παπαθανάσης: Στήριξη της επιχειρηματικότητας

Στη συνέντευξη Τύπου που ακολούθησε την υπογραφή των Επιχειρησιακών Συμβάσεων με τις 12 τράπεζες, ο Αναπληρωτής Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Νίκος Παπαθανάσης, υπογράμμισε: «Η έναρξη λειτουργίας του νέου Ταμείου Επιχειρηματικότητας, αποτελεί ακόμα μια έμπρακτη απόδειξη της στρατηγικής σημασίας που αποδίδει η Κυβέρνηση στη στήριξη της επιχειρηματικότητας, και δη των μικρομεσαίων επιχειρήσεων. Στόχος είναι η κάλυψη του επενδυτικού κενού που δημιούργησε η οικονομική κρίση, η βελτίωση της ανταγωνιστικότητας και η δημιουργία νέων και καλύτερα αμειβόμενων θέσεων εργασίας για όλους τους συμπολίτες μας.

Στην κατεύθυνση αυτή, με προσήλωση στο σχέδιο για ενίσχυση της επιχειρηματικότητας, τον ρεαλισμό και την ανάπτυξη, μέσα από τους ευρωπαϊκούς πόρους που εξασφάλισε με την διαπραγμάτευση του ο Κυριάκος Μητσοτάκης,  συμβάλλουμε με χρηματοδοτικά εργαλεία στη διεύρυνση της περιμέτρου πρόσβασης στον τραπεζικό τομέα των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, με χαμηλότοκα δάνεια και εξασφάλιση της απαιτούμενης εγγυοδοσίας. Είναι ενδεικτικό ότι στο πλαίσιο του ΤΕΠΙΧ ΙΙΙ, η μείωση του κόστους χρηματοδότησης των ΜμΕ μπορεί να φτάσει έως 70% στην περίπτωση του Ταμείου Δανείων, ενώ μέσω του Ταμείου Εγγυήσεων μειώνεται σημαντικά όχι μόνον το τελικό επιτόκιο αλλά και οι απαιτήσεις σε εξασφαλίσεις, χωρίς κανένα πρόσθετο κόστος.

Με αποφασιστικότητα και μεθοδικότητα, υλοποιούμε όλα όσα δεσμευτήκαμε, έτσι ώστε η Ελλάδα να παραμείνει στις πρώτες θέσεις της ανάπτυξης και της απορρόφησης ευρωπαϊκών κονδυλίων στην Ευρώπη των 27».

Ζαββός: Δέσμευση κάλυψης του επενδυτικού κενού

Ο Πρόεδρος της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας, Γιώργος Ζαββός, τόνισε τον στρατηγικό ρόλο της ΕΑΤ και υπογράμμισε τη δέσμευση της τράπεζας να καλύψει το επενδυτικό κενό της αγοράς μέσω της αξιοποίησης εθνικών και ευρωπαϊκών πόρων, και της δημιουργίας στοχευμένων χρηματοδοτικών εργαλείων σε συνεργασία με εμπορικές τράπεζες. Υπογράμμισε επίσης τα επιτεύγματα της ΕΑΤ στην ενσωμάτωση χιλιάδων ΜμΕ στο χρηματοοικονομικό σύστημα, τη χορήγηση νέων δανείων και τη συμβολή στη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας. «Η Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα αποτελεί τη μοναδική αναπτυξιακή τράπεζα στην Ελλάδα, εστιασμένη στην παροχή προσιτής χρηματοδότησης στις ΜμΕ, στη στήριξη της βιώσιμης ανάπτυξης και στην προώθηση της καινοτομίας για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και της οικονομικής ανάπτυξης. Οι βασικές μας αρχές για ανθεκτικότητα, βιωσιμότητα και συμπεριληπτικότητα διασφαλίζουν την προώθηση ουσιαστικής και δίκαιης ανάπτυξης. Η ΕΑΤ θα συνεχίσει να στηρίζει τις προσπάθειες για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και την προστασία της βιοποικιλότητας, με στόχο τη δημιουργία ενός βιώσιμου και ανθεκτικού οικονομικού και κοινωνικού μοντέλου», σημείωσε.

Νέα χρηματοδοτικά εργαλεία

Από την πλευρά της, η Διευθύνουσα Σύμβουλος της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας, Ισμήνη Παπακυρίλλου, παρουσίασε αναλυτικά τα νέα χρηματοδοτικά εργαλεία που περιλαμβάνει το ΤΕΠΙΧ ΙΙΙ, επισημαίνοντας ότι αυτά καλύπτουν όλες τις ανάγκες χρηματοδότησης μιας επιχείρησης και προσφέρουν ειδικά κίνητρα για τις νεοσύστατες επιχειρήσεις αλλά και για τις επιχειρήσεις που πρώτη φορά συμμετέχουν σε προγράμματα της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας. «Το πρόγραμμα ΤΕΠΙΧ ΙΙΙ χτίζει πάνω στην επιτυχία των προηγούμενων προγραμμάτων ΤΕΠΙΧ Ι & ΙΙ, προσφέροντας μια ολοκληρωμένη πρόταση χρηματοδοτήσεων για τις ΜμΕ, είτε χρειάζονται κεφάλαια κίνησης είτε αναζητούν χρηματοδοτική ενίσχυση των επενδυτικών σχεδίων τους. Εξασφαλίζουν εξαιρετικά ευνοϊκούς όρους χρηματοδότησης, με σημαντικές επιδοτήσεις επιτοκίου, υψηλά ποσοστά συγχρηματοδότησης ή εγγύησης, μεγάλη περίοδο χάριτος αλλά και διάρκεια δανείων. Η Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα παραμένει σταθερά προσηλωμένη στον στόχο της διεύρυνσης του κύκλου των χρηματοδοτούμενων μικρομεσαίων επιχειρήσεων και τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας τους», τόνισε.

Οι Τράπεζες που συμμετέχουν στο πρόγραμμα είναι οι εξής:

•                    ALPHA BANK

•                    EUROBANK

•                    ΤΡΑΠΕΖΑ ΠΕΙΡΑΙΩΣ

•                    ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ

•                    ΠΑΓΚΡΗΤΙΑ ΤΡΑΠΕΖΑ

•                    ATTICA BANK

•                    OPTIMA BANK

•                    ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΤΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ

•                    ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΤΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΚΑΡΔΙΤΣΑΣ

•                    ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΤΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΧΑΝΙΩΝ

•                    ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΤΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΗΠΕΙΡΟΥ

•                    AEGEAN BALTIC BANK (μόνο για το Ταμείο Δανείων)

Όλες τις πληροφορίες για τα προϊόντα της HDB και τα επιμέρους Προγράμματα του Ταμείου Επιχειρηματικότητας ΙΙΙ, μπορείτε να τις βρείτε στο site της HDB www.hdb.gr

Παρά τις παροδικές πιέσεις της διεθνούς συγκυρίας, ο Δείκτης Εμπιστοσύνης των ΜμΕ δείχνει να έχει επαρκή «καύσιμα» ανόδου

Άνοδο 4 μονάδων κατέγραψε ο Δείκτης Εμπιστοσύνης των ΜμΕ κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2023 φτάνοντας έτσι τις 21 μονάδες (καλύπτοντας το 80% της απόστασης με το ιστορικό υψηλό του δείκτη το δεύτερο εξάμηνο του 2019). Η θετική πορεία του τομέα αντικατοπτρίζει κυρίως την ανάκαμψη της τρέχουσας ζήτησης που έφθασε τις 27 μονάδες, δηλαδή 12 μονάδες υψηλότερα από το προηγούμενο εξάμηνο (αύξηση συμβατή με τις προσδοκίες στην αρχή της χρονιάς). Από την άλλη πλευρά, μικρή κάμψη από σχετικά υψηλά επίπεδα καταγράφουν οι προσδοκίες μελλοντικής ζήτησης, με εντονότερη πίεση στις πολύ μικρές επιχειρήσεις (εν μέρει πιο ευάλωτες σε εποχικές επιδράσεις), ενώ σταθερότητα στις προσδοκίες μελλοντικής ζήτησης εμφανίζει ο λοιπός τομέας  (πιθανότατα υπό την πίεση διεθνούς περιβάλλοντος). Ωστόσο, η πίεση φαίνεται πως κρίνεται ως παροδική, δεδομένου ότι τα αναπτυξιακά σχέδια του τομέα μένουν ακλόνητα, με το 61% του τομέα να υιοθετεί στρατηγικές ανάπτυξης (έναντι 57% το προηγούμενο εξάμηνο). Τα παραπάνω σε συνδυασμό με τη σταθερά υγιή πλέον χρηματοοικονομική εικόνα του τομέα (καθώς το ποσοστό των ΜμΕ με έντονα προβλήματα ρευστότητας παραμένει στο ιστορικό χαμηλό του 8%), επιβεβαιώνουν πως  ο τομέας έχει εισέλθει πλέον σε πιο «ήρεμα νερά», μετά από μία περίοδο παρατεταμένων διαταραχών. Σε αυτό το πλαίσιο, η πλειονότητα του τομέα (57%) αναμένει να έχει αυξημένες πωλήσεις το 2024 (με την αύξηση να είναι της τάξης του 6-7%), με τις προσδοκίες των μεσαίων επιχειρήσεων να υπερέχουν κατά περίπου 2 ποσοστιαίες μονάδες έναντι των πολύ μικρών επιχειρήσεων.

Συνεπής με την αναπτυξιακή τροχιά των ΜμΕ είναι η ήπια υποχώρηση των κατά τα άλλα υψηλών πιέσεων της προηγούμενης περιόδου για τον τομέα των ΜμΕ. Ειδικότερα, ο βασικός περιοριστικός παράγοντας του υψηλού κόστους ενέργειας και πρώτων υλών (πίεση σε σχεδόν 2/3 των ΜμΕ) περιορίστηκε κατά περίπου 6-8 ποσοστιαίες μονάδες σε σχέση με το πρώτο μισό της χρονιάς, ενώ χαμηλότερη (κατά 14 ποσοστιαίες μονάδες) είναι η πίεση από τη χαμηλή ζήτηση. Ως πρόκληση ωστόσο αναδεικνύεται το πρόβλημα εύρεσης προσωπικού (σε μία περίοδο που το ¼ του τομέα σκοπεύει να αυξήσει εργατικό δυναμικό), αποτελώντας σημαντικό ζήτημα για το 51% του τομέα (έναντι 46% το προηγούμενο εξάμηνο).

Κρίσιμος ο ρόλος των υποδομών για την αξιοποίηση της επενδυτικής διάθεσης των περιφερειακών ΜμΕ και τον περιορισμό της ψαλίδας έναντι των αστικών

Με την αναπτυξιακή δυναμική να εδραιώνεται και να αποκτά ευρύτητα στον τομέα των ΜμΕ, το επόμενο κρίσιμο ερώτημα είναι ο βαθμός διάχυσης της σε γεωγραφική κλίμακα. Βάσει της ανάλυσης, όλες οι περιοχές έχουν πλέον τις αναπτυξιακές ΜμΕ ως το κυρίαρχό τους κομμάτι. Ωστόσο, οι περιφερειακές ΜμΕ (οι οποίες συνεισφέρουν σχεδόν το ¼ των συνολικών πωλήσεων του τομέα) φαίνεται να υστερούν διαχρονικά έναντι των αστικών όσον αφορά την αναπτυξιακή δυναμική τους – υποδηλώνοντας οτι ακολουθούν, αλλά με δυσκολία, την ανοδική τάση.

Εμβαθύνοντας στις αιτίες αυτής της απόκλισης, διαφαίνεται ότι οι περιφερειακές ΜμΕ επιχειρούν σε πιο δύσκολες συνθήκες κόστους, λειτουργίας και ζήτησης (όπως υψηλότερη επιβάρυνση από το ενεργειακό κόστος, μεγαλύτερη δυσκολία εύρεσης προσωπικού, και εντονότερα προβλήματα χαμηλής ζήτησης). Επιπλέον, τα τελευταία χρόνια οι έντονες επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής δημιουργούν περαιτέρω πιέσεις, με τις ζημιές από φυσικές καταστροφές να αγγίζουν περισσότερο την περιφέρεια τόσο το 2023 (7% των ΜμΕ, έναντι 2% στις αστικές) όσο και την προηγούμενη πενταετία σωρευτικά (11% έναντι 5% αντίστοιχα).

Παρά τις άνω δυσκολίες, δε φαίνεται να λείπει από τις περιφερειακές ΜμΕ η διάθεση να επενδύσουν και να εξελιχθούν. Με ενεργό επενδυτικά κομμάτι αντίστοιχης κλίμακας με των αστικών (καλύπτοντας τα 2/3 του τομέα), οι περιφερειακές ΜμΕ εμφανίζουν ισχυρότερη συγκριτικά κινητοποίηση. Συγκεκριμένα, (i) σχεδιάζουν για την επόμενη τριετία επενδύσεις της τάξης του 35% των πωλήσεων τους (έναντι 23% για τις αστικές), (ii) επιδιώκουν σε μεγαλύτερο βαθμό την αξιοποίηση επενδυτικών εργαλείων, όπως το ΕΣΠΑ (39% έναντι 33%), (iii) έχουν πιο ώριμα επενδυτικά σχέδια (28% έναντι 16%).

Συνεπώς, δεδομένης της επενδυτικής διάθεσης της περιφέρειας, ύψιστης σημασίας είναι η υλοποίηση επενδύσεων υποδομών. Κρίσιμες υποδομές για αποτελεσματικότερη διασύνδεση και θωράκιση από ακραία κλιματικά φαινόμενα μπορούν να αυξήσουν την απόδοση και να περιορίσουν το ρίσκο των επενδυτικών σχεδίων των περιφερειακών ΜμΕ - ξεκλειδώνοντας έτσι σημαντική αναπτυξιακή δυναμική και ενισχύοντας την ισόρροπη ανάπτυξη της χώρας.

Υπενθυμίζεται ότι σύμφωνα με τη δημοσίευση του χρονοδιαγράμματος προγραμματισμένων προσκλήσεων του προγράμματος «Ανταγωνιστικότητα 2021-2027», οι δράσεις που αναμένεται να ξεκινήσουν και αφορούν στην ενίσχυση της βιώσιμης ανάπτυξης στις ελληνικές μικρομεσαίες επιχειρήσεις είναι:

– Η δράση «Ενίσχυση της Ίδρυσης και Λειτουργίας νέων Μικρομεσαίων Επιχειρήσεων», με προϋπολογισμό 200 εκατ. ευρώ, έχει στόχο την ενίσχυση της βιώσιμης ανάπτυξης και της ανταγωνιστικότητας των ΜμΕ και δημιουργία θέσεων εργασίας στις ΜμΕ, συμπεριλαμβανομένων των παραγωγικών επενδύσεων.

Δυνητικοί δικαιούχοι είναι επενδυτές οι οποίοι αναζητούν επιδότηση για την ίδρυση νέας μικρομεσαίας επιχείρησης.

– Η δράση «Ενίσχυση της Ίδρυσης και Λειτουργίας νέων Τουριστικών Επιχειρήσεων» με προϋπολογισμό 150 εκατ. ευρώ, αφορά όλη την ελληνική επικράτεια και επικεντρώνεται σε νέες τουριστικές επιχειρήσεις, όπως αυτοεξυπηρετούμενα καταλύματα – ενοικιαζόμενα επιπλωμένα δωμάτια διαμερίσματα, ξενοδοχεία , σκάφη αναψυχής, τουριστικα γραφεία.

Αναμένεται η προδημοσίευση των σχετικών δράσεων, προκειμένου να δοθεί αναλυτική πληροφόρηση για τα κύρια σημεία τους, για τα ποσοστά ενίσχυσης, καθώς και τις κατηγορίες των επιλέξιμων δαπανών που θα περιλαμβάνονται στα επενδυτικά σχέδια.

Οι εκπρόσωποι των μικρομεσαίων εστίασαν στην αύξηση του ενεργειακού κόστους, το οποίο -όπως είπαν- παραμένει ακριβότερο και μετά τις κρατικές επιδοτήσεις και ζήτησαν πλαφόν στις τιμές καταναλωτή, μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης καθώς και αναστολή του Χρηματιστηρίου Ενέργειας.

Πέραν αυτού ζήτησαν μείωση του ΦΠΑ στα είδη πρώτης ανάγκης, γενική κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος, προστασία της πρώτης κατοικίας από πλειστηριασμούς, πρόσβαση των μικρομεσαίων στα κονδύλια του Ταμείου Ανάκαμψης, αναστολή της αύξησης των ασφαλιστικών εισφορών, θέσπιση 120 δόσεων για φορολογικές και ασφαλιστικές οφειλές, κίνητρα για αυτοπαραγωγή ενέργειας, ενιαίο κανονισμό παροχών στον ΕΦΚΑ ώστε να δικαιούνται π.χ. επίδομα μητρότητας οι γυναίκες ελεύθεροι επαγγελματίες, απονομή σύνταξης στους οφειλέτες εισφορών με παρακράτηση της οφειλής κ.ά.

«Βρισκόμαστε στο "και 5", οι μικρομεσαίοι αντιμετωπίζουν πρόβλημα βιωσιμότητας», υποστήριξε ο πρόεδρος την ΓΣΕΒΕΕ Γιώργος Καββαθάς. «Είναι εμφανής η εστίαση των μέτρων που ανακοινώθηκαν στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης από την κυβέρνηση στην βραχυπρόθεσμη και πιθανότατα προσωρινή ενίσχυση των εισοδημάτων και των επιπτώσεων της ακρίβειας, αλλά είναι ερωτηματικό πόσο έγκαιρα ελήφθησαν και πόσο επαρκή θα είναι», προσέθεσε.

Ο πρόεδρος του Επαγγελματικού Επιμελητηρίου Αθήνας Γιάννης Χατζηθεοδοσίου και ο προέδρος της Ολομέλειας Προέδρων των Δικηγορικών Συλλόγων Ελλάδος και του ΔΣΑ, Δημήτρης Βερβεσός έδωσαν πολιτική χροιά λέγοντας, αντίστοιχα, ότι «η μικρομεσαία τάξη έβγαλε τις δυο τελευταίες κυβερνήσεις και θα σκεφτεί πολύ καλά τι θα κάνει στις εκλογές με βάση τις προθέσεις της κυβέρνησης» και ότι «ενόψει εκλογών οι ελεύθεροι επαγγελματίες, οι μικρομεσαίοι πρέπει να αναλογιστούν τι έκανε η κυβέρνηση γι αυτούς και να επισημάνουν σε όλα τα κόμματα που διεκδικούν την ψήφο τους ότι πρέπει να ληφθούν γενναίες πρωτοβουλίες ενίσχυσης του εισοδήματός τους».

«Αναμένουμε 200.000 πλειστηριασμούς από τους οποίους οι περισσότεροι αφορούν funds που έχουν αγοράσει τα δάνεια», ανάφερε ο πρόεδρος της Συντονιστικής Επιτροπής Συμβολαιογραφικών Συλλόγων Ελλάδος Γιώργος Ρούσκας. Και ζήτησε να προσδιοριστεί η πρώτη κατοικία όπως και οι προϋποθέσεις προστασίας των ευάλωτων ομάδων, διαφορετικά όπως είπε θα έχουμε έκρηξη αναγκαστικών εκτελέσεων.

Από την Ομοσπονδία Δικαστικών Επιμελητών Ελλάδος, η γεν. γραμματέας Μαρία Μπρουζούκη ζήτησε ένταξη σε προγράμματα ΕΣΠΑ για δημιουργία και αναβάθμιση ατομικών επιχειρήσεων και Αστικών Εταιρειών καθώς και αύξηση των αμοιβών των δικαστικών επιμελητών.

Σύμφωνα με στοιχεία που παρέθεσε, τη διετία 2020 – 2021 οι εταιρείες του εμπορίου έλαβαν άνω του 1/5 της πιστωτικής επέκτασης προς τις επιχειρήσεις του μη χρηματοπιστωτικού κλάδου, δηλαδή το 21,4%, ένα ποσοστό το οποίο είναι το δεύτερο υψηλότερο μετά το αντίστοιχο της βιομηχανίας. 

Παράλληλα, οι μικρομεσαίας επιχειρήσεις (ΜμΕ) του εμπορίου απορρόφησαν το 40% των νέων δανείων προς ΜμΕ το 2020, το 23% το 2021, αλλά και το 25% το α’ τρίμηνο του 2022, το οποίο ήταν το υψηλότερο ανάμεσα στους επιμέρους κλάδους. 

«Μπορεί μεγάλο μέρος του χρέους αυτού να έχει μεταφερθεί πλέον εκτός τραπεζικού συστήματος, εντούτοις η δανειακή επιβάρυνση παραμένει, για εταιρείες πολλές εκ των οποίων είναι ακόμα σε λειτουργία. Η διαχείριση των δανείων αυτών από τους NPLs servicers με την παροχή αποτελεσματικών λύσεων ρύθμισης στις “βιώσιμες” επιχειρήσεις είναι εξαιρετικά σημαντική και θα μπορούσε να τις οδηγήσει –υπό όρους και κριτήρια- ξανά εντός του δανειακού χαρτοφυλακίου των πιστωτικών ιδρυμάτων» έσπευσε να προσθέσει. 

Και συνέχισε: «Από εκεί και πέρα -και με την ελπίδα ότι η τρέχουσα αναταραχή λόγω της εισβολής της Ρωσίας στην Ουκρανία και της αύξησης του πληθωρισμού θα αποκλιμακωθεί- η βελτίωση του οικονομικού περιβάλλοντος και των προσδοκιών θα βελτιώσει αναμφισβήτητα την πρόσβαση των ΜμΕ στον κλάδο του εμπορίου όπως και σε άλλους κλάδους στην τραπεζική χρηματοδότηση». 

Τα κεφάλαια του Ταμείου Ανάκαμψης 

Όσον αφορά τα κεφάλαια του Ταμείου Ανάκαμψης (RRF), ο επικεφαλής της κεντρικής τράπεζας ήταν ξεκάθαρος, τονίζοντας ότι αυτά θα δοθούν βάσει αξιολόγησης. «Η αξιολόγηση είναι απαραίτητη διότι δεν είναι ποτέ δυνατό να επιτευχθούν οι στόχοι του Σχεδίου Ανάκαμψης στηρίζοντας επιχειρήσεις και επενδυτικά σχέδια που απορρίπτονται με βάση τραπεζικά κριτήρια. Εάν τα κεφάλαια χρησιμοποιηθούν για να δοθεί παράταση ζωής σε επιχειρήσεις που δεν έχουν προοπτικές, τότε δεν θα βελτιωθεί η ευημερία του κοινωνικού συνόλου και οι τράπεζες θα ζημιώσουν». 

Και προειδοποίησε: «Μάλιστα αν παρουσιαστούν πολλά μη εξυπηρετούμενα δάνεια συνδεόμενα με κεφάλαια του RRF, υπάρχει κίνδυνος να δυσχερανθεί η εκταμίευση των επόμενων δόσεων του RRF. Θα έχουμε επίσης νέα χειροτέρευση της ποιότητας των ισολογισμών των τραπεζών αν ξαναδημιουργηθούν μη εξυπηρετούμενα δάνεια, με αποτέλεσμα να περιοριστούν ξανά οι δυνατότητες των τραπεζών να χρηματοδοτήσουν την πραγματική οικονομία». 

Ποιοι θα έχουν πρόσβαση στα δάνεια του Ταμείου Ανάκαμψης 

Στη συνέχεια, ο κ. Στουρνάρας διαβεβαίωσε ότι στα δάνεια του Ταμείου Ανάκαμψης θα έχουν πρόσβαση τόσο μεγάλες επιχειρήσεις όσο και ΜμΕ. «Τα δάνεια αναμένεται να χρηματοδοτήσουν σημαντικά έργα υποδομής, τα οποία αναπόφευκτα εκτελούνται από μεγάλους ομίλους. Παράλληλα όμως υπάρχουν χρηματοδοτικά εργαλεία (όπως αυτό της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας) στο οποίο έχουν πρόσβαση και επιχειρήσεις μικρότερου μεγέθους».  

• Το Εθνικό σχέδιο περιλαμβάνει ως προτεραιότητα επενδύσεις και μεταρρυθμίσεις μεταξύ άλλων για την προώθηση της υιοθέτησης ψηφιακών τεχνολογιών από τις ΜΜΕ (π.χ. εγκατάσταση τεχνολογιών κυβερνοασφάλειας, συμμετοχή σε πλατφόρμες ηλεκτρονικού εμπορίου κ.λπ.) 
• Η Ελλάδα θα διοχετεύσει 500 εκατ. ευρώ από το σύνολο των πόρων του RRF μέσω του προγράμματος InvestEU. Με τους πόρους αυτούς θα καλυφθούν εγγυήσεις προκειμένου να υλοποιηθούν ιδιωτικές επενδύσεις και θα χρηματοδοτηθούν μετοχικά κεφάλαια των ΜΜΕ ειδικότερα. 
• Η Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα Επενδύσεων θα χρηματοδοτήσει επενδύσεις των ΜμΕ, με 500 εκατ. ευρώ από τα κονδύλια του RRF. Τα κεφάλαια αυτά θα διατεθούν μέσω νεοσύστατου ταμείου, του «Καινοτόμου Υπερταμείου Συνεπενδύσεων», με συμμετοχή του σε εταιρίες διαχείρισης επενδυτικών κεφαλαίων (Mezzanine Fund of Funds) –με συμμετοχή του Ταμείου κατά 70% της αξίας των επενδύσεων και ιδιωτική συμμετοχή κατά 30%. 

Δεν πρέπει να παραβλέπουμε, συνέχισε ο κ. Στουρνάρας, ότι τα επενδυτικά σχέδια του RRF, τα οποία δεν θα πραγματωθούν από ΜμΕ, δεν σημαίνει ότι δεν θα περιλαμβάνουν οφέλη και για τις ΜμΕ. «Σε όλες τις οικονομίες οι ΜμΕ χρηματοδοτούνται σε σημαντική έκταση από μεγάλες επιχειρήσεις, οι οποίες ενεργούν συνήθως ως προμηθευτές τους. Η διαθεσιμότητα και οι όροι αυτών των εμπορικών πιστώσεων θα βελτιωθούν στο μέτρο που η πρόσβαση των μεγάλων επιχειρήσεων στην τραπεζική χρηματοδότηση θα διευρύνεται με τη στήριξη του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας».

Συγκεκριμένα, ο κ. Οικονόμου ανέφερε: «Ενισχύονται με μη επιστρεπτέα επιχορήγηση συνολικού προϋπολογισμού 50 εκατ. ευρώ μικρομεσαίες επιχειρήσεις που επλήγησαν από την Covid- 19. #Mε_σχέδιο στεκόμαστε στο πλευρό της κοινωνίας που δοκιμάζεται από επάλληλες κρίσεις.

Ενισχύονται με μη επιστρεπτέα επιχορήγηση συνολικού προϋπολογισμού 50 εκατ € μικρομεσαίες επιχειρήσεις που επλήγησαν από την Covid- 19. #Mε_σχέδιο στεκόμαστε στο πλευρό της κοινωνίας που δοκιμάζεται από επάλληλες κρίσεις. @AdonisGeorgiadi @yannistsakiris1

— Γιάννης Οικονόμου (@joikonomou) March 11, 2022

Η εκτελεστική αντιπρόεδρος, κ. Μαργκρέιτε Βέστεϊγιερ, αρμόδια για την πολιτική ανταγωνισμού, δήλωσε: «Αυτό το νέο προϊόν θα συμβάλει σημαντικά στην επίτευξη του συνολικού στόχου του Ευρωπαϊκού Ταμείου Εγγυήσεων να κινητοποιήσει έως και 200 δισ. ευρώ για την ευρωπαϊκή οικονομία, βοηθώντας να χορηγηθούν νέα δάνεια ύψους τουλάχιστον 13 δισ. ευρώ από ενδιάμεσους χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς προς τις ΜΜΕ που έχουν πληγεί σοβαρά από την έξαρση του κορονοϊού. Το Ευρωπαϊκό Ταμείο Εγγυήσεων, υπό τη διαχείριση του Ομίλου της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων, συγκεντρώνει στήριξη από 22 κράτη μέλη και συμπληρώνει τα εθνικά καθεστώτα στήριξης. Συνεχίζουμε να συνεργαζόμαστε στενά με τα κράτη μέλη και τα άλλα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα για την εξεύρεση εφαρμόσιμων λύσεων για τον μετριασμό των οικονομικών επιπτώσεων της έξαρσης του κορονοϊού, διατηρώντας παράλληλα ίσους όρους ανταγωνισμού στην ενιαία αγορά».

Ο εκτελεστικός αντιπρόεδρος για μια Οικονομία στην Υπηρεσία των Ανθρώπων κ. Βάλντις Ντομπρόβσκις, δήλωσε: «Εξακολουθούμε να επιδιώκουμε τον στόχο μας για στήριξη των επιχειρήσεων της ΕΕ, ιδίως των ΜΜΕ, ώστε να αντιμετωπίσουν την κρίση. Χάρη στο νέο προϊόν σύνθετης τιτλοποίησης στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Ταμείου Εγγυήσεων, θα εισρεύσει περαιτέρω χρηματοδότηση με τη μορφή νέων δανείων για τις επιχειρήσεις της ΕΕ που την έχουν πραγματικά ανάγκη. Το Ευρωπαϊκό Ταμείο Εγγυήσεων είναι το τρίτο από τα δίχτυα ασφαλείας που συμφωνήθηκαν από το Συμβούλιο. Ενθαρρύνουμε τα κράτη μέλη να συνεχίσουν να χρησιμοποιούν και τα τρία εργαλεία αντιμετώπισης της κρίσης στον μέγιστο δυνατό βαθμό για να στηρίξουν τους εργαζομένους και τις επιχειρήσεις τους.»

Τον Απρίλιο του 2020, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ενέκρινε τη σύσταση Ευρωπαϊκού Ταμείου Εγγυήσεων (στο εξής: Ταμείο), υπό τη διαχείριση του Ομίλου ΕΤΕπ, στο πλαίσιο της συνολικής αντίδρασης της ΕΕ στην πανδημία του κορονοϊού. Πρόκειται για ένα από τα τρία δίχτυα ασφαλείας που συμφωνήθηκαν από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο για τον μετριασμό των οικονομικών επιπτώσεων στους εργαζομένους, τις επιχειρήσεις και τις χώρες. Μέχρι στιγμής, η ΕΤΕπ και το ΕΤαΕ έχουν εγκρίνει έργα συνολικού ύψους 17,8 δισ. ευρώ στο πλαίσιο του Ταμείου, τα οποία αναμένεται να οδηγήσουν σε κινητοποίηση επενδύσεων συνολικού ύψους περίπου 143,2 δισ. ευρώ.

Μετά την κοινοποίηση από τα συμμετέχοντα κράτη μέλη, στις 14 Δεκεμβρίου 2020, η Επιτροπή ενέκρινε, βάσει των κανόνων της ΕΕ για τις κρατικές ενισχύσεις, τη σύσταση του Ταμείου, τις συνεισφορές στο Ταμείο από τα 21, τότε, συμμετέχοντα κράτη μέλη και τις μεταγενέστερες παρεμβάσεις με τη μορφή εγγυήσεων για χρεωστικούς τίτλους (όπως δάνεια) βάσει των κανόνων της ΕΕ για τις κρατικές ενισχύσεις. Στις 16 Απριλίου 2021, η Επιτροπή ενέκρινε, βάσει των κανόνων της ΕΕ για τις κρατικές ενισχύσεις, τη συμμετοχή της Σλοβενίας στο Ταμείο και τη σχετική συνεισφορά της υπό μορφή εγγυήσεων για χρεωστικούς τίτλους βάσει των κανόνων της ΕΕ για τις κρατικές ενισχύσεις. Το Ταμείο παρέχει επίσης εγγυήσεις για μετοχικά μέσα, τα οποία ωστόσο δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της απόφασης του Δεκεμβρίου 2020.

Το νέο προϊόν στο πλαίσιο του Ταμείου

Τα 22 συμμετέχοντα κράτη μέλη κοινοποίησαν στην Επιτροπή, βάσει των κανόνων της ΕΕ για τις κρατικές ενισχύσεις, τη διάθεση νέου προϊόντος σύνθετης τιτλοποίησης που θα υλοποιηθεί από το Ταμείο. Η πλήρης κοινοποίηση, μαζί με την επίσημη κοινοποίηση από το τελευταίο συμμετέχον κράτος μέλος, ελήφθη στις 9 Αυγούστου 2021.

Στο πλαίσιο του νέου μέσου, ο Όμιλος ΕΤΕπ, ενεργώντας ως πωλητής προστασίας, θα παρέχει προστασία σε ενδιάμεσο χρηματοπιστωτικό οργανισμό με τη μορφή εγγύησης για συγκεκριμένο τμήμα κινδύνου για χαρτοφυλάκιο υφιστάμενων στοιχείων ενεργητικού, με την προϋπόθεση ότι το εν λόγω χαρτοφυλάκιο πληροί ορισμένες απαιτήσεις όσον αφορά το μέγιστο μέγεθος και περιέχει μόνο εξυπηρετούμενα ανοίγματα. Σε αντάλλαγμα για την παροχή της εγγύησης, ο Όμιλος ΕΤΕπ θα χρεώνει στον ενδιάμεσο χρηματοπιστωτικό οργανισμό επιδοτούμενη προμήθεια εγγύησης.

Ο ενδιάμεσος χρηματοπιστωτικός οργανισμός θα πρέπει να μετακυλίει το οικονομικό πλεονέκτημα που απορρέει από την πράξη, στον μέγιστο δυνατό βαθμό, στους τελικούς δικαιούχους του νέου μέσου, δηλαδή στις ΜΜΕ που θα λαμβάνουν νέα δάνεια. Ο ενδιάμεσος χρηματοπιστωτικός οργανισμός θα υποχρεώνεται να χρησιμοποιεί ρυθμιστικά κεφάλαια που έχουν απελευθερωθεί χάρη στην εγγύηση του Ταμείου για τη δημιουργία νέας ομάδας στοιχείων ενεργητικού (π.χ. χαρτοφυλακίου δανείων) με σκοπό την κάλυψη των αναγκών ρευστότητας των ΜΜΕ, τηρώντας παράλληλα ορισμένες προϋποθέσεις όσον αφορά την επικινδυνότητα, τον όγκο και τη λήξη των νέων δανείων. Εκτός από την υποχρέωση αυτή, οι όροι κάθε πράξης θα παρέχουν επίσης και κίνητρα στον ενδιάμεσο χρηματοπιστωτικό οργανισμό για τη χορήγηση νέων δανείων.

Η αξιολόγηση των κρατικών ενισχύσεων από την Επιτροπή

Η Επιτροπή αξιολόγησε το νέο προϊόν σύνθετης τιτλοποίησης δυνάμει του άρθρου 107 παράγραφος 3 στοιχείο β) της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ), το οποίο επιτρέπει στην Επιτροπή να εγκρίνει την εφαρμογή από τα κράτη μέλη μέτρων κρατικής ενίσχυσης με σκοπό την άρση σοβαρής διαταραχής της οικονομίας τους.

Η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το προϊόν σύνθετης τιτλοποίησης θα συμβάλει στη διαχείριση των οικονομικών επιπτώσεων του κορονοϊού στα 22 συμμετέχοντα κράτη μέλη. Αποτελεί μέτρο αναγκαίο, κατάλληλο και αναλογικό για την άρση σοβαρής διαταραχής της οικονομίας, σύμφωνα με το άρθρο 107 παράγραφος 3 στοιχείο β) της ΣΛΕΕ.

Σε αυτήν τη βάση, η Επιτροπή ενέκρινε τις εγγυήσεις του Ταμείου για τμήματα σύνθετης τιτλοποίησης βάσει των κανόνων της ΕΕ για τις κρατικές ενισχύσεις.

Ιστορικό

Στόχος του Ταμείου είναι η συντονισμένη αντιμετώπιση των χρηματοδοτικών αναγκών των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων (κυρίως ΜΜΕ) που αναμένεται να είναι βιώσιμες μακροπρόθεσμα, αλλά αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην τρέχουσα κρίση σε ολόκληρη την Ευρώπη. Με τη συγκέντρωση του πιστωτικού κινδύνου σε όλα τα συμμετέχοντα κράτη μέλη, ο συνολικός αντίκτυπος του Ταμείου μπορεί να μεγιστοποιηθεί, ενώ το μέσο κόστος του Ταμείου μειώνεται σημαντικά σε σύγκριση με το αντίστοιχο κόστος για τα εθνικά καθεστώτα.

Όλα τα κράτη μέλη έχουν τη δυνατότητα να συμμετέχουν στο Ταμείο. Μέχρι στιγμής, 22 κράτη μέλη αποφάσισαν να συμμετέχουν και να εγγυηθούν από κοινού τις πράξεις του Ταμείου. Τα συμμετέχοντα κράτη μέλη μετέχουν στη διακυβέρνηση του Ταμείου μέσω της αποκαλούμενης επιτροπής συνεισφοράς, η οποία αποφασίζει σχετικά με τη χρήση της εγγύησης. Τα συμμετέχοντα κράτη μέλη είναι η Αυστρία, το Βέλγιο, η Βουλγαρία, η Κροατία, η Κύπρος, η Δανία, η Φινλανδία, η Γαλλία, η Γερμανία, η Ελλάδα, η Ιρλανδία, η Ιταλία, η Λιθουανία, το Λουξεμβούργο, η Μάλτα, οι Κάτω Χώρες, η Πολωνία, η Πορτογαλία, η Σλοβακία, η Σλοβενία, η Ισπανία και η Σουηδία.

Σε περίπτωση ιδιαίτερα σοβαρών οικονομικών καταστάσεων, όπως αυτή που αντιμετωπίζουν επί του παρόντος όλα τα κράτη μέλη λόγω της συνεχιζόμενης έξαρσης του κορονοϊού, οι κανόνες της ΕΕ για τις κρατικές ενισχύσεις επιτρέπουν στα κράτη μέλη να χορηγούν στήριξη για να αντιμετωπίσουν σοβαρή διαταραχή στην οικονομία τους. Αυτό προβλέπεται από το άρθρο 107 παράγραφος 3 στοιχείο β) της ΣΛΕΕ.

Στις 19 Μαρτίου 2020, η Επιτροπή ενέκρινε προσωρινό πλαίσιο για τις κρατικές ενισχύσεις που δίνει τη δυνατότητα στα κράτη μέλη να κάνουν χρήση της πλήρους ευελιξίας που προβλέπουν οι κανόνες για τις κρατικές ενισχύσεις με στόχο τη στήριξη της οικονομίας υπό τις σημερινές συνθήκες της έξαρσης του κορονοϊού.

Το προσωρινό πλαίσιο συμπληρώνει τις πολλές άλλες δυνατότητες που έχουν ήδη στη διάθεσή τους τα κράτη μέλη για τον μετριασμό των κοινωνικοοικονομικών επιπτώσεων της έξαρσης του κορονοϊού, σύμφωνα με τους κανόνες της ΕΕ για τις κρατικές ενισχύσεις. Στις 13 Μαρτίου 2020, η Επιτροπή εξέδωσε ανακοίνωση σχετικά με τη συντονισμένη οικονομική αντίδραση στην έξαρση της νόσου COVID-19, στην οποία περιγράφονται οι εν λόγω δυνατότητες. Για παράδειγμα, τα κράτη μέλη μπορούν να προβαίνουν σε αλλαγές γενικής εφαρμογής υπέρ των επιχειρήσεων (π.χ. αναβολή φόρων ή επιδότηση της εργασίας μειωμένου ωραρίου σε όλους τους τομείς), οι οποίες δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής των κανόνων για τις κρατικές ενισχύσεις. Μπορούν επίσης να χορηγούν αποζημίωση σε επιχειρήσεις για ζημίες τις οποίες υπέστησαν και οι οποίες προκλήθηκαν άμεσα από την έξαρση του κορονοϊού.

Το προσωρινό πλαίσιο θα εφαρμοστεί έως το τέλος Δεκεμβρίου 2021. Για να υπάρξει ασφάλεια δικαίου, η Επιτροπή θα αξιολογήσει, πριν από την εν λόγω ημερομηνία, αν το πλαίσιο θα πρέπει να παραταθεί.