Οι πληρωμές θα γίνονται σε ετήσιες δόσεις των 5 δισ. ευρώ.

«Στόχος μας είναι να αποπληρώσουμε πλήρως, δέκα χρόνια νωρίτερα από το προγραμματισμένο, τα υπόλοιπα δάνεια από το πρώτο πακέτο διάσωσης, τα οποία λήγουν έως το 2041», δήλωσε ένας από τους αξιωματούχους. Η ίδια πηγή ανέφερε ότι η Ελλάδα θα αξιοποιήσει ένα ταμειακό απόθεμα 37 δισ. ευρώ, έσοδα από πρωτογενή πλεονάσματα υψηλότερα από τα προβλεπόμενα και νέες εκδόσεις ομολόγων για τη χρηματοδότηση των αποπληρωμών.

Μιλώντας στο Reuters, ο υπουργός Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης δεν σχολίασε τις λεπτομέρειες του χρονοδιαγράμματος ή του μεγέθους των ετήσιων πληρωμών, αλλά αναγνώρισε ότι τα δάνεια θα αποπληρωθούν νωρίτερα από το χρονοδιάγραμμα.

«Είμαστε βέβαιοι ότι αυτή η προσέγγιση θα επιτρέψει στην Ελλάδα να απαλλαγεί από τον τίτλο της πιο χρεωμένης χώρας της ΕΕ μέσα στα επόμενα χρόνια», είπε. «Αυτός είναι ένας ρεαλιστικός και εφικτός στόχος».

Το δημόσιο χρέος της Ελλάδας, το οποίο είναι πλέον το υψηλότερο στην Ευρωζώνη, αναμένεται να μειωθεί κάτω από το 140% έως το 2027, δήλωσε ο Πιερρακάκης, χωρίς να δώσει ακριβές ποσό.

Το κόστος δανεισμού έχει μειωθεί απότομα από τότε που η Ελλάδα ανέκτησε την επενδυτική βαθμίδα το 2023 και τώρα είναι χαμηλότερο από την Ιταλία. Οι δύο αξιωματούχοι δήλωσαν ότι το δημόσιο χρέος της Ελλάδας αναμένεται να μειωθεί περίπου στο 135% έως το 2027, την ώρα που το χρέος της Ιταλίας αναμένεται να αυξηθεί στο 138% του ΑΕΠ το 2026.

Υπενθυμίζεται ότι κατά τη διάρκεια της κρίσης χρέους, μεταξύ 2010 και 2015, η Ελλάδα έλαβε τρία πακέτα διάσωσης από χώρες της Ευρωζώνης και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, συνολικής αξίας 280 δισ. ευρώ. Τα δάνεια του ΔΝΤ αποπληρώθηκαν το 2022 και μέχρι το τέλος του 2024 η Αθήνα είχε επιστρέψει 22 δισ. ευρώ από το πρώτο πακέτο διάσωσης ύψους 53 δισ. ευρώ. Τα υπόλοιπα θα πληρωθούν μέχρι το 2031.

Όπως σημειώνει το Reuters, πολλοί Έλληνες που έχασαν τα πάντα στην κρίση εξακολουθούν να παλεύουν με τους χαμηλότερους μισθούς και τον πληθωρισμό. Ωστόσο, η οικονομία έχει ανακάμψει και η κυβέρνηση αναμένει ανάπτυξη 2,3% φέτος, διπλάσια από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης.

Καθώς το χρέος των μεγάλων οικονομιών της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένων της Γερμανίας και της Ιταλίας, αυξάνεται εν μέρει λόγω των αυξημένων αμυντικών δαπανών, η Ελλάδα έχει μειώσει το χρέος της κατά περισσότερες από 50 ποσοστιαίες μονάδες από το 2020, στο 147% του ΑΕΠ.

Άλλος κυβερνητικός αξιωματούχος που μίλησε στο Reuters δήλωσε ότι το χρέος θα μειωθεί το 2024, σε απόλυτο αριθμό, για πρώτη φορά από τότε που η χώρα εξήλθε από το τρίτο μνημόνιο, στα 365,8 δισεκατομμύρια ευρώ.

Η Ελλάδα, η πιο υπερχρεωμένη χώρα στην Ευρωζώνη, βγήκε από το τρίτο και τελευταίο μνημόνιο το 2018 και έκτοτε χρηματοδοτείται από τις αγορές για να καλύψει τις δανειακές της ανάγκες, σημειώνει το πρακτορείο. Αυτή θα είναι η πρώτη φορά που θα αποπληρώσει χρέος προς την Ευρωζώνη νωρίτερα από το προγραμματισμένο. Πρόκειται επίσης για κίνηση που στοχεύει στην βελτίωση της βιωσιμότητας του χρέους.

«Σχεδιάζουμε να αποπληρώσουμε νωρίτερα 2,7 δισ. ευρώ των δανείων GLF που λήγουν το 2023», είπε ένας από τους αξιωματούχους στο Reuters, προσθέτοντας ότι η πληρωμή θα γίνει μέχρι τα τέλη του έτους.

«Με αυτόν τον τρόπο θα ομαλοποιήσουμε το προφίλ λήξεων του χρέους μας και θα μειώσουμε τις δανειακές ανάγκες της επόμενης χρονιάς σε περιβάλλον αυξημένων επιτοκίων», πρόσθεσε ο αξιωματούχος.

Η Ελλάδα έλαβε 53 δισ. ευρώ σε μορφή διακρατικών δανείων από τις χώρες της Ευρωζώνης (GLF) κατά το πρώτο μνημόνιο με τις αποπληρωμές να εκτείνονται μέχρι το 2041. Με αυτή την κίνηση η Ελλάδα θα έχει αποπληρώσει συνολικά 8 δισ. ευρώ έως τα τέλη του έτους.

Το οικονομικό επιτελείο προχώρησε νωρίτερα φέτος σε αποπληρωμή των τελευταίων δανείων προς τo ΔΝΤ, δύο έτη νωρίτερα του προγραμματισμένου. Ξεκίνησε να πληρώνει τα GLF το 2020.

Η χώρα διαθέτει ταμειακό απόθεμα 39 δισ. ευρώ και θα μπορούσε να καλύψει τις δανεικές της ανάγκες για τουλάχιστον δύο χρόνια χωρίς να προσφύγει σε δανεισμό από τις αγορές.

Για την υπογραφή του μνημονίου, την ελληνική πλευρά εκπροσώπησε ο υφυπουργός Εξωτερικών, αρμόδιος για τον Απόδημο Ελληνισμό, Ανδρέας Κατσανιώτης, την κυπριακή ο Επίτροπος Προεδρίας για Ανθρωπιστικά θέματα και θέματα Αποδήμων, Φώτης Φωτίου και την αιγυπτιακή η υπουργός Διασποράς, Ναμπίλα Μακράμ.

Όπως αναφέρεται σε σχετική ανακοίνωση, το Μνημόνιο προβλέπει τη δημιουργία δικτύου συνεργασίας και διαύλου ανταλλαγής απόψεων μεταξύ της Γενικής Γραμματείας Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Απλούστευσης Διαδικασιών και του Ελληνοαμερικανικού Εμπορικού Επιμελητηρίου, για την υλοποίηση και ανατροφοδότηση των δράσεων απλούστευσης σε επιμέρους πεδία πολιτικών, αναφέρει το euro2day.

Επιπλέον, με την θεσμοθέτηση και επικείμενη εγκαθίδρυση του μηχανισμού του Παρατηρητηρίου για την Γραφειοκρατία, η συμφωνία προβλέπει διασύνδεση και συνεργασία, σε επίπεδο ανταλλαγής δεδομένων και πληροφορίας με το Παρατηρητήριο Μεταρρυθμίσεων του Ινστιτούτου Οικονομικής Πολιτικής και Δημόσιας Διακυβέρνησης του Ελληνοαμερικανικού Εμπορικού Επιμελητηρίου.

Θα δημιουργηθεί διμερής ομάδα εργασίας (core team) η οποία θα καταγράφει, θα συστηματοποιεί και θα αξιολογεί τις υποβληθείσες προτάσεις επί των απλουστεύσεων διαδικασιών, τη μείωση των διοικητικών βαρών και την αναβάθμιση του κανονιστικού πλαισίου, με σκοπό την ουσιαστική βελτίωση του εγχώριου επιχειρηματικού περιβάλλοντος και τη διευκόλυνση στρατηγικών παραγωγικών επενδύσεων.

Στην πρώτη φωτογραφία, από αριστερά: η Διευθύντρια του Γραφείου του Υφυπουργού Γιάννα Χορμόβα, ο ΓΓ του Ελληνοαμερικανικού Εμπορικού Επιμελητηρίου Αλέξανδρος Κωστόπουλος, ο Εκτελεστικός Διευθυντής του Επιμελητηρίου Ηλίας Σπυρτούνιας, ο Υφυπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης, αρμόδιος για θέματα Απλούστευσης Διαδικασιών, Γιώργος Γεωργαντάς και ο Πρόεδρος του Ελληνοαμερικανικού Εμπορικού Επιμελητηρίου Νικόλαος Μπακατσέλος.

Το ΔΝΤ ζητεί να προετοιμαστεί προληπτικό σχέδιο αντιμετώπισης των δημοσιονομικών απειλών από τις δικαστικές αποφάσεις, να εφαρμοστεί κανονικά η μείωση του αφορολογήτου ορίου από το 2020, ώστε να υπάρξει μείωση άμεσων φόρων και να επανεξεταστεί η επεκτασιμότητα των κλαδικών συμβάσεων. Παράλληλα, επικρίνει την αύξηση του κατώτατου μισθού και χαρακτηρίζει ευάλωτη την κατάσταση των τραπεζών, ζητώντας να υπάρξει κεφαλαιακή ενίσχυσή τους (είτε μέσω αύξησης κεφαλαίου είτε, δεδομένης της έλλειψης ζήτησης για μετοχές, με τη χρήση κεφαλαιακών εργαλείων που δεν προκαλούν διάχυση -non diluting capital instruments) και να δοθεί προτεραιότητα σε μέτρα μείωσης των «κόκκινων» δανείων χωρίς κρατική βοήθεια, προτού εξεταστεί η προοπτική χρήσης κρατικής βοήθειας, αναφέρει το protothema.

Το βασικό σενάριο της έκθεσης προβλέπει επίτευξη πρωτογενών πλεονασμάτων ύψους 3,5% του ΑΕΠ έως και το 2022 και στη συνέχεια πρωτογενές πλεόνασμα 3% το 2023 και 2,8% το 2024, ενώ σημειώνει ότι η Ελλάδα έχει την πρόθεση να αποπληρώσει πρόωρα μέρος του χρέους της προς το Ταμείο. Εντούτοις, οι τεχνοκράτες του ΔΝΤ έχουν αφιερώσει ειδική ενότητα σε ένα «καθοδικό σενάριο» (downside scenario), στο οποίο η Ελλάδα θα δυσκολευτεί να καλύψει τις χρηματοδοτικές ανάγκες της από το 2021 και θα χρειαστεί δραστικά δημοσιονομικά μέτρα, αναδιάρθρωση χρέους ή νέα χρηματοδοτική στήριξη, δηλαδή νέο Μνημόνιο! Το επίμαχο σενάριο προβλέπει χρηματοδοτική τρύπα 4,7 δισ. ευρώ το 2021, που θα διευρυνθεί στα 15,2 δισ. ευρώ το 2024.

Η «βόμβα» των δικαστικών αποφάσεων

Η έκθεση υπολογίζει το πιθανό δημοσιονομικό κόστος των δικαστικών αποφάσεων σε 9,4 δισ. ευρώ (4,9% του ΑΕΠ) για την καταβολή αναδρομικών, ενώ η πρόσθετη ετήσια δημοσιονομική επιβάρυνση που θα προκύψει εκτιμάται ότι θα φθάσει τα 1,5 δισ. ευρώ (0,8% του ΑΕΠ). Από τα 9,4 δισ. ευρώ:

- 6,4 δισ. ευρώ αντιστοιχούν στο δημοσιονομικό κόστος που θα προκύψει εάν κριθεί αντισυνταγματική η συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση του 2012 (νόμος 4093/2012)

- 2,6 δισ. ευρώ αφορούν τα αναδρομικά για την αποκατάσταση του 13ου και του 14ου μισθού στο Δημόσιο

- 0,4 δισ. ευρώ έχουν προβλεφθεί ως πιθανό εφάπαξ δημοσιονομικό κόστος «λοιπών διεκδικήσεων».

Μείωση ΦΠΑ και καταπτώσεις εγγυήσεων

Οι αναλυτές του ΔΝΤ ξεχωρίζουν άλλους δύο δημοσιονομικούς κινδύνους, πέραν των δικαστικών αποφάσεων:

- Τις εξαγγελίες για μείωση του ΦΠΑ, οι οποίες εκτιμάται ότι θα επιβαρύνουν τον προϋπολογισμό με 0,4% του ΑΕΠ, δηλαδή περίπου 750 εκατ. ευρώ, από το 2021.
- Τις καταπτώσεις κρατικών εγγυήσεων ύψους 2,1 δισ. ευρώ φέτος και 500 εκατ. ευρώ ετησίως την περίοδο 2020-2024.

Οι 5 απειλές για την ανάκαμψη

Οι τεχνοκράτες του ΔΝΤ αναγνωρίζουν ότι «η οικονομική ανάκαμψη στην Ελλάδα επιταχύνεται και διευρύνεται», ότι «η ικανότητα αποπληρωμής του χρέους είναι επαρκής» και ότι «οι χρηματοδοτικές ανάγκες του Δημοσίου παραμένουν διαχειρίσιμες στο βασικό σενάριο», αλλά προσθέτουν ότι «εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικές αδυναμίες και αυξανόμενα καθοδικά ρίσκα» και ότι «εάν ορισμένοι δημοσιονομικοί κίνδυνοι επιβεβαιωθούν, η ικανότητα αποπληρωμής θα μπορούσε να αντιμετωπίσει προκλήσεις σε μεσοπρόθεσμο ορίζοντα». Στο πλαίσιο αυτό, εντοπίζουν πέντε βασικούς κινδύνους:

1. Πισωγυρίσματα έναντι προηγούμενων μεταρρυθμίσεων (υψηλός κίνδυνος, με πιθανότητες από 30% έως 50%): Η μεταρρυθμιστική κόπωση μπορεί να επιβραδύνει την εφαρμογή διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων ή να οδηγήσει σε πισωγυρίσματα, ιδίως λόγω πολιτικών πιέσεων ενόψει των επικείμενων εκλογών. Οι δικαστικές αποφάσεις για ακύρωση μνημονιακών μέτρων μπορεί να λάβουν χαρακτήρα χιονοστιβάδας.

2. Έντονη επιδείνωση της εμπιστοσύνης προς τις τράπεζες (μεσαίου μεγέθους κίνδυνος με πιθανότητες 10%-30%): Καθυστερήσεις στην εξυγίανση των ισολογισμών των τραπεζών μπορεί να επιδεινώσουν δραστικά το επενδυτικό και καταθετικό κλίμα.

3. Μικρότερη ανάκαμψη της εγχώριας ζήτησης (μεσαίος κίνδυνος με πιθανότητες 10%-30%): Μεγαλύτερες των προβλεπομένων αρνητικές επιδράσεις των υψηλών πρωτογενών πλεονασμάτων στην ανάπτυξη και καθυστερήσεις στις επενδύσεις λόγω πολιτικής αβεβαιότητας υπάρχει κίνδυνος να περιορίσουν την ανάκαμψη της εγχώριας ζήτησης.

4. Ραγδαία επιδείνωση των παγκόσμιων οικονομικών συνθηκών (υψηλός κίνδυνος με πιθανότητες από 30% έως 50%).

5. Αύξηση του διεθνούς προστατευτισμού με ενίσχυση των εμπορικών πολέμων (υψηλός κίνδυνος με πιθανότητες 30%-50%).

Οι βασικές συστάσεις

Το ΔΝΤ εξακολουθεί να προβλέπει για την Ελλάδα ισχνή μεσοπρόθεσμη ανάπτυξη που οριακά θα ξεπερνά το 1% σε μεσοπρόθεσμο ορίζοντα και συνιστά και πάλι να εφαρμοστεί η προνομοθετημένη μείωση του αφορολόγητου ορίου το 2020, προκειμένου να δημιουργηθεί χώρος για μειώσεις φορολογικών συντελεστών στο εισόδημα των φυσικών προσώπων και τα κέρδη των επιχειρήσεων.

Επιπλέον, το Ταμείο συνιστά για άλλη μια φορά μεγαλύτερη ευελιξία στην αγορά εργασίας, μεταρρυθμίσεις για περαιτέρω άνοιγμα των αγορών προϊόντων και ενίσχυση του επιχειρηματικού και επενδυτικού κλίματος. Εξάλλου, όπως αναμενόταν, τάσσεται κατά μιας νέας ρύθμισης οφειλών προς το Δημόσιο με πολλές δόσεις.

Οι τράπεζες «να χτίσουν κεφάλαια»

«Το ελληνικό τραπεζικό σύστημα παραμένει πολύ ευάλωτο» είναι η εκτίμηση του ΔΝΤ, η οποία συνοδεύεται από σειρά συστάσεων για «χτίσιμο κεφαλαίων», ενίσχυση του υφιστάμενου οπλοστασίου μείωσης των «κόκκινων» δανείων χωρίς κρατική συνδρομή και εν συνεχεία προσεκτική αξιολόγηση των διαθέσιμων επιλογών για μείωση των «κόκκινων» δανείων με τη χρήση κρατικής βοήθειας. Μάλιστα, επισημαίνεται ότι τα σχέδια του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (ΤΧΣ) και της Τράπεζας της Ελλάδος (ΤτΕ) για τη μείωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων πρέπει να εξεταστεί εάν είναι συμβατά με τους ευρωπαϊκούς κανόνες περί κρατικής στήριξης και να υπολογιστούν οι επιπτώσεις τους στους τραπεζικούς ισολογισμούς και το δημόσιο χρέος.

Η έκθεση του διεθνούς οργανισμού υποστηρίζει ότι τα μη εξυπηρετούμενα ανοίγματα παραμένουν σε υψηλά επίπεδα και η ποιότητα του δανειακού χαρτοφυλακίου που εξυπηρετείται είναι αμφίβολη, εξαιτίας, μεταξύ άλλων, και της «αδύναμης κουλτούρας πληρωμών». Προχωρά δε σε 5 συστάσεις για την ενίσχυση του τραπεζικού τομέα:

1. Οι τράπεζες «να χτίσουν κεφάλαια», προκειμένου να στηρίξουν τους φιλόδοξους στόχους μείωσης των μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων. «Αυτό θα μπορούσε να περιλαμβάνει την έκδοση μετοχών ή, δεδομένης της έλλειψης ζήτησης στην παρούσα φάση, τη χρήση κεφαλαιακών εργαλείων που δεν προκαλούν διάχυση (non-dilutive capital instruments)».

2. Την ενίσχυση των υφιστάμενων εργαλείων μείωσης των «κόκκινων» δανείων, με στόχο τη διευκόλυνση των ιδιωτικών λύσεων. Στο πλαίσιο αυτό, το ΔΝΤ κάλεσε τις ελληνικές αρχές να διαμορφώσουν το ταχύτερο το νέο πλαίσιο προστασίας της Α΄ κατοικίας και να μειώσουν τον όγκο των υποθέσεων του νόμου Κατσέλη που έχουν «κολλήσει» στα δικαστήρια. Επίσης, ζητήθηκε να ξεπεραστούν τα εμπόδια στους ηλεκτρονικούς πλειστηριασμούς και τον εξωδικαστικό μηχανισμό και να συνεχιστεί η προσπάθεια βελτίωσης της διατραπεζικής συνεργασίας.

3. Την προσεκτική εξέταση των σχεδίων μείωσης των «κόκκινων» δανείων με κρατική στήριξη. «Τέτοιες στρατηγικές μπορεί να γίνουν αναπόφευκτες, εάν οι ιδιωτικές λύσεις αποτύχουν να επιταχύνουν τη βιώσιμη μείωση των ‘κόκκινων’ δανείων», σημειώνεται στην έκθεση. Αναφέρεται ακόμα ότι τα στελέχη του ΔΝΤ κάλεσαν τις ελληνικές αρχές και τους Ευρωπαίους να εξετάσουν με προσοχή το κόστος και την αποτελεσματικότητα των διαφόρων προτάσεων, συμπεριλαμβανομένης της επίπτωσής τους στους τραπεζικούς ισολογισμούς, τον κρατικό προϋπολογισμό, την ανάπτυξη και τον ηθικό κίνδυνο.

4. Τη βελτίωση των πρακτικών διακυβέρνησης των τραπεζών. Χρειάζονται περαιτέρω προσπάθειες αποκατάστασης της ικανότητας των τραπεζών για οργανική κερδοφορία και πρόσθετα βήματα μείωσης του κόστους τους, ώστε να δημιουργηθούν προοπτικές για την προσέλκυση νέων ιδιωτικών κεφαλαίων.

5. Εφαρμογή του οδικού χάρτη για την πλήρη άρση των capital controls.

«Σαν να μην πέρασε μια μέρα από το τέλος των Μνημονίων και της εποπτείας της Τρόικα, φαίνεται να ισχύει στην περίπτωση της Ελλάδας, αφού, σύμφωνα με τον Επίτροπο Οικονομικών και Νομισματικών Υποθέσεων, Πιέρ Μοσκοβισί, η επιστροφή των υπερκερδών που αποκόμισαν η ΕΚΤ και οι Κεντρικές Τράπεζες των δανειστών από τα ελληνικά ομόλογα, εξαρτάται από την προσπάθεια της κυβέρνησης να ‘ολοκληρώσει τις μεταρρυθμίσεις για τις οποίες ανέλαβε συγκεκριμένες δεσμεύσεις υλοποίησης έως τα τέλη του 2018’» αναφέρει συγκεκριμένα σε ανακοίνωσή του ο Νίκος Χουντής, ενημερώνοντας για την απάντηση που του έδωσε ο Επίτροπος Μοσκοβισί, αναφέρει το in.gr.

Πιο συγκεκριμένα, ο Νίκος Χουντής στην ερώτησή του αναφερόταν σε δημοσιεύματα του Τύπου αναφορικά με την εμπλοκή που έχει προκύψει στην εκταμίευση της δόσης των 750 εκατ. ευρώ από τα υπερκέρδη των ελληνικών ομολόγων (SMPs & ANFAs), που αποτελεί μέρος των μέτρων ελάφρυνσης του χρέους, λόγω καθυστερήσεων της ελληνικής κυβέρνησης στην ολοκλήρωση των μεταρρυθμίσεων-δεσμεύσεων που έχει αναλάβει για την μετα-μνημονιακή εποχή.

Ο Επίτροπος Μοσκοβισί, στην απάντησή του, σημειώνει ότι στο πλαίσιο της συμφωνίας του καλοκαιριού του 2018, η ελληνική κυβέρνηση «δεσμεύτηκε να συνεχίσει και να ολοκληρώσει τις βασικές μεταρρυθμίσεις που δρομολογήθηκαν βάσει του προγράμματος, με συμφωνηθείσες προθεσμίες έως το 2022, οι οποίες θα παρακολουθούνται στο πλαίσιο ενισχυμένης εποπτείας» και υπογραμμίζει ότι ορισμένα μέτρα για το χρέος, όπως αυτό της επιστροφής των υπερ-κερδών, θα εκταμιευθούν «υπό την προϋπόθεση θετικών εκθέσεων ενισχυμένης εποπτείας».

Στη συνέχεια της απάντησής του, ο Ευρωπαίος Επίτροπος ξεκαθαρίζει ότι το Eurogroup δε σκοπεύει να εφαρμόσει το πρώτος μέρος των μέτρων ελάφρυνσης του χρέους, δηλαδή, την εκταμίευση της δόσης των 750 εκατ. ευρώ, εάν δεν υπάρξει «δεύτερη θετική έκθεση ενισχυμένης εποπτείας, τον Φεβρουάριο του 2019».

Όπως σημειώνει ο Επίτροπος στην απάντησή του «σύμφωνα με την πρώτη έκθεση ενισχυμένης εποπτείας, η πρόοδος όσον αφορά την ολοκλήρωση των μεταρρυθμίσεων είναι άνιση. Οι μεταρρυθμίσεις έχουν προχωρήσει σε ορισμένους τομείς πολιτικής, αλλά η πρόοδος αυτή αντισταθμίζεται από καθυστερήσεις σε άλλους τομείς. Θα χρειαστεί να καταβληθούν προσπάθειες για να εξασφαλιστεί ότι η Ελλάδα θα ολοκληρώσει τις μεταρρυθμίσεις για τις οποίες ανέλαβε συγκεκριμένες δεσμεύσεις υλοποίησης έως τα τέλη του 2018. Μια δεύτερη θετική έκθεση ενισχυμένης εποπτείας, τον Φεβρουάριο του 2019, θα αποτελέσει τη βάση για την εκταμίευση πρόσθετης δόσης ελάφρυνσης του χρέους, ύψους περίπου 750 εκατ. EUR, από την Ευρωομάδα».

Ακολουθεί η ερώτηση και απάντηση:

Ερώτηση με αίτημα γραπτής απάντησης E-005842/2018/αναθ.1

προς την Επιτροπή

Άρθρο 130 του Κανονισμού

Nikolaos Chountis (GUE/NGL)

Θέμα: Πρώτη μετα-προγραμματική αξιολόγηση της Ελλάδας

Σε λίγες μέρες θα δημοσιευτεί η πρώτη αξιολόγηση της ελληνικής οικονομίας μετά το τέλος του Μνημονίου, στο πλαίσιο της λεγόμενης Μετα-Προγραμματικής Εποπτείας.

Σύμφωνα με δημοσιεύματα στον ελληνικό Τύπο, η Επιτροπή και το Eurogroup θα βγάλουν «κίτρινη κάρτα» στην Ελλάδα, λόγω σημαντικών καθυστερήσεων στην εφαρμογή μεταρρυθμίσεων, όπως π.χ. στην ολοκλήρωση ιδιωτικοποιήσεων.

Μάλιστα, τα δημοσιεύματα υποστηρίζουν ότι ως «ποινή» για τις καθυστερήσεις, η Επιτροπή και το Eurogroup θα επιβάλουν την αναβολή της πρώτης δόσης των υπερ-κερδών των ελληνικών ομολόγων που κατέχουν οι Εθνικές Κεντρικές Τράπεζες, τα οποία δημιουργήθηκαν μέσω της – νομικά αμφισβητούμενης – εξαίρεσής τους από το κούρεμα της διαδικασίας του PSI.

Ερωτάται Η Επιτροπή:

Θεωρεί ότι υπάρχουν καθυστερήσεις στην εφαρμογή συγκεκριμένων μέτρων και μεταρρυθμίσεων από την Ελλάδα, και, εάν ναι, ποιες είναι αυτές;

Ισχύουν τα δημοσιεύματα που κάνουν λόγο για «ποινή» στην Ελλάδα, μέσω της αναβολής της καταβολής της δόσης των SMP/ANFA;

Αποτελεί τελικά η Μετα-Προγραμματική Εποπτεία έξοδο από το καθεστώς των Μνημονίων, τη στιγμή που ο ελληνικός λαός γίνεται και πάλι μάρτυρας τελεσιγράφων, του τύπου «ιδιωτικοποιήστε πιο γρήγορα τη δημόσια περιουσία, ώστε να πάρετε μια δόση»;

Απάντηση του κ. Moscovici εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (31.1.2019)

Στις 20 Αυγούστου 2018, αφού ολοκλήρωσε με επιτυχία το πρόγραμμα στήριξης της σταθερότητας του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας (ΕΜΣ), η Ελλάδα εντάχθηκε στο πλαίσιο τακτικής εποπτείας του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου για τον συντονισμό της οικονομικής πολιτικής.

Επιπλέον, στις 11 Ιουλίου 2018, η Επιτροπή εξέδωσε απόφαση για την ενεργοποίηση της ενισχυμένης εποπτείας για την Ελλάδα, με ισχύ από τη λήξη του προγράμματος.

Το πλαίσιο ενισχυμένης εποπτείας για την Ελλάδα είναι ένα ισχυρό μεταπρογραμματικό πλαίσιο το οποίο υποστηρίζει τη συνέχιση, την ολοκλήρωση και την υλοποίηση των μεταρρυθμίσεων που συμφωνήθηκαν στο πλαίσιο του προγράμματος, σύμφωνα με τις δεσμεύσεις που ανέλαβαν οι ελληνικές αρχές, μέσω της προσεκτικής παρακολούθησης της οικονομικής, δημοσιονομικής και χρηματοπιστωτικής κατάστασης και της εξέλιξής της.

Στις 22 Ιουνίου 2018, η Ευρωομάδα συμφώνησε σχετικά με την εφαρμογή σημαντικών περαιτέρω μέτρων για τη διασφάλιση της βιωσιμότητας του ελληνικού δημόσιου χρέους. Στο πλαίσιο της συνολικής συμφωνίας, η Ελλάδα δεσμεύτηκε να συνεχίσει και να ολοκληρώσει τις βασικές μεταρρυθμίσεις που δρομολογήθηκαν βάσει του προγράμματος, με συμφωνηθείσες προθεσμίες έως το 2022, οι οποίες θα παρακολουθούνται στο πλαίσιο ενισχυμένης εποπτείας.

Ορισμένα μέτρα για το χρέος (επιστροφή των ποσών ισοδύναμου εσόδων βάσει του προγράμματος για τις αγορές τίτλων και της συμφωνίας για τα καθαρά χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία, απαλλαγή από την προσαύξηση του επιτοκίου για μέρος των δανείων του Ευρωπαϊκού Ταμείου Χρηματοοικονομικής Σταθερότητας) θα εκταμιευθούν σε εξαμηνιαίες δόσεις από τις αρχές του 2019, υπό την προϋπόθεση θετικών εκθέσεων ενισχυμένης εποπτείας.

Ως εκ τούτου, η συμφωνία παρέχει θετικά οικονομικά κίνητρα στην Ελλάδα, ώστε να διατηρήσει τη μεταρρυθμιστική της δυναμική, με στόχο την επίτευξη βιώσιμης ανάκαμψης.

Στις 21 Νοεμβρίου 2018, η Επιτροπή εξέδωσε την πρώτη τριμηνιαία έκθεση ενισχυμένης εποπτείας για την Ελλάδα, παράλληλα με τη φθινοπωρινή δέσμη μέτρων στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου.

Η έκθεση καλύπτει τις τελευταίες οικονομικές και χρηματοπιστωτικές εξελίξεις στην Ελλάδα, καθώς και την αξιολόγηση της υλοποίησης των μεταρρυθμιστικών δεσμεύσεων του Ιουνίου 2018.

Σύμφωνα με την πρώτη έκθεση ενισχυμένης εποπτείας, η πρόοδος όσον αφορά την ολοκλήρωση των μεταρρυθμίσεων είναι άνιση. Οι μεταρρυθμίσεις έχουν προχωρήσει σε ορισμένους τομείς πολιτικής, αλλά η πρόοδος αυτή αντισταθμίζεται από καθυστερήσεις σε άλλους τομείς.

Θα χρειαστεί να καταβληθούν προσπάθειες για να εξασφαλιστεί ότι η Ελλάδα θα ολοκληρώσει τις μεταρρυθμίσεις για τις οποίες ανέλαβε συγκεκριμένες δεσμεύσεις υλοποίησης έως τα τέλη του 2018.

Μια δεύτερη θετική έκθεση ενισχυμένης εποπτείας, τον Φεβρουάριο του 2019, θα αποτελέσει τη βάση για την εκταμίευση πρόσθετης δόσης ελάφρυνσης του χρέους, ύψους περίπου 750 εκατ. EUR, από την Ευρωομάδα.

Μια θετική απόφαση θα αποτελούσε σημαντικό μήνυμα προς τις αγορές ότι διατηρείται η δυναμική των μεταρρυθμίσεων στην Ελλάδα.

Παρά τους πανηγυρικούς τόνους και το διάγγελμα του πρωθυπουργού οι αντιδράσεις των αγορών και του διεθνούς Τύπου δεν θύμιζαν σε τίποτα τις αντίστοιχες εξόδους των άλλων χωρών της Ευρωζώνης που βγήκαν από τα μνημόνια (Ιρλανδία, Πορτογαλία, Κύπρος), αναφέρει το protothema.

Το χρηματιστήριο Αθηνών κατρακύλησε στα επίπεδα που βρισκόταν το Νοέμβριο του 2017 με το γενικό δείκτη να υποχωρεί κατά 1,04% στις 705,20 μονάδες. Ειδικότερα ο τραπεζικός δείκτης έκλεισε με μείωση 2,44% στις 698,21 μονάδες.

Η απόδοση του 10ετούς ομολόγου παρέμεινε και χθες σε απαγορευτικά υψηλά επίπεδα: 4, 271%. Η πορεία των αποδόσεων παγώνει για την ώρα τις σκέψεις που υπήρχαν στο υπουργείο Οικονομικών για την έκδοση ενός 10ετούς ομολόγου που θα συνόδευε την "έξοδο από τα μνημόνια".

Το κλίμα δεν θύμιζε γιορτή και ο αέρας αισιοδοξίας που συνόδευε την έξοδο των άλλων κρατών απουσίαζε. Ούτε ράλι στο χρηματιστήριο, ούτε μαζικές αναβαθμίσεις από τους οίκους αξιολόγησης (το επίπεδο επενδυσιμότητας απέχει 5-6 βαθμίδες), ούτε πτώση στις αποδόσεις των 10ετων τίτλων δεν είδαμε τις τελευταίες εβδομάδες.

Επιπλέον, από χθες η Ελλάδα βρίσκεται οριστικά εκτός της ποσοτικής χαλάρωσης (QE) από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και θα συνεχίσει και χωρίς τη φτηνή ρευστότητα στις τράπεζες που προσέφερε το waiver.

Αμέσως μετά τον ανασχηματισμό ο κ. Τσακαλώτος, που θεωρείται βέβαιο ότι θα παραμείνει στο υπουργείο Οικονομικών, θα αναλάβει την κρίσιμη διαπραγμάτευση με την τρόικα (νυν Θεσμοί) για την πρώτη αξιολόγηση της Ενισχυμένης Επιτήρησης.

Οι Θεσμοί θα έρθουν στην Αθήνα στις 10 Σεπτεμβρίου και για την ώρα παραμένει άγνωστο αν οι συναντήσεις θα γίνουν στο υπουργείο οικονομικών ή σε κάποιο άλλο χώρο (π.χ. σε κάποιο ξενοδοχείο). Τα κλιμάκια με επικεφαλής την Κομισιόν θα παραμείνουν το πολύ μία εβδομάδα στην Αθήνα και θα ελέγξουν την πορεία των δαπανών και των εσόδων καθώς και την τήρηση των προαπαιτούμενων του πρώτου τριμήνου της μετα-μνημονιακής περίοδου.

Στη συνέχεια το υπουργείο Οικονομικών θα καταθέσει το προσχέδιο του Προϋπολογισμού στη Βουλή την 1η Οκτωβρίου και στις 15 Οκτωβρίου θα το υποβάλει προς έγκριση στην Κομισιόν στο πλαίσιο της διαδικασίας του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου.

Οι κρίσιμες όμως αποφάσεις για την εφαρμογή, τη χρονική μετάθεση ή την αναστολή των περικοπών στις συντάξεις που έχουν ψηφιστεί στις για να ισχύσουν από 1.1.2019 ενδέχεται σύμφωνα με τις τελευταίες πληροφορίες να μετατεθούν για το Νοέμβριο.

Αυτό σημαίνει ότι η κυβέρνηση θα συμπεριλάβει κανονικά τις περικοπές στο προσχέδιο του Προϋπολογισμού περιμένοντας και τα στοιχεία για την εκτέλεση του προϋπολογισμού τον Οκτώβριο έτσι ώστε να τροποποιήσει -ανάλογα με την πορεία των εσόδων και την πορεία της διαπραγμάτευσης με τους Θεσμούς- την τελική διάταξη που θα τεθεί προς ψήφιση στη Βουλή στο τελικό σχέδιο του Προϋπολογισμού του 2019.

«Οικονομικά η χώρα δεν επωφελείται απαραίτητα. Αντιθέτως, με την έξοδο από τον μηχανισμό διάσωσης, για παράδειγμα, οι τράπεζες χάνουν τη δυνατότητα φθηνής πρόσβασης σε χρήματα προκειμένου να μπορούν εν συνεχεία να χορηγούν δάνεια με σχετικά προσιτούς όρους», λέει ο Αλέξανδρος Κρητικός στη γερμανική ραδιοφωνία DLF. Κατά τη γνώμη του, η εκπνοή του προγράμματος και οι προσπάθειες αυτόνομης χρηματοδότησης στις αγορές μπορεί να είναι ένα μήνυμα προς δυνητικούς επενδυτές, ωστόσο για να επιστρέψουν αυτοί στην Ελλάδα απαιτούνται «πολλές διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις», τονίζει ο ειδικός του DIW, υπογραμμίζοντας ότι αυτές παραμελήθηκαν εν μέρει στα χρόνια των μνημονίων.

Τι (δεν) έκανε η Ελλάδα;

«Η Ελλάδα θα πρέπει να έχει πολύ ισχυρότερη ανάπτυξη προκειμένου να βγει από αυτήν την κρίση, ιδιαίτερα για να μειώσει την υψηλή ανεργία της. Νομίζω ότι θα πρέπει να επιδιώκεται ρυθμός ανάπτυξης του 5%, τιμή που θα ήταν ρεαλιστική εάν η Ελλάδα άρχιζε να υλοποιεί το μέρος των απαιτούμενων μεταρρυθμίσεων που έχει αφήσει σε εκκρεμότητα», εκτιμά ο Αλέξανδρος Κρητικός.

Στο ερώτημα που διατυπώνεται συχνά, γιατί η Ελλάδα άργησε τόσο πολύ να βγει από τα προγράμματα προσαρμογής σε αντίθεση με τις υπόλοιπες χώρες που υπήχθησαν σε αντίστοιχα προγράμματα, ο διευθυντής ερευνών του DIW εντοπίζει δύο βασικά αίτια: «Από τη μία η κρίση και οι αντιξοότητες τις οποίες κλήθηκε να αντιμετωπίσει η Ελλάδα αυτά τα οκτώ χρόνια ήταν πολύ πιο ριζικές από ό,τι σε Ισπανία, Πορτογαλία και Ιρλανδία. Η άλλη αιτία που σίγουρα διακρίνει κανείς είναι ότι οι ελληνικές κυβερνήσεις, όχι μόνο η σημερινή αλλά και οι προηγούμενες, ήταν πολύ λιγότερο συνεργάσιμες με τους δανειστές (σ.σ. συγκριτικά με τις άλλες χώρες) και επίσης υπέβαλαν πολύ λιγότερες δικές τους προτάσεις για ταχεία έξοδο από την κρίση».

Πηγή: DW

Μπορεί το αφήγημα της καθαρής εξόδου που ευαγγελίζεται η κυβέρνηση να «μαυρίζει» από εκτιμήσεις διεθνών αναλυτών αλλά και από την καθημερινότητα των ελλήνων με τους δυσβάσταχτους φόρους, τα κυβερνητικά στελέχη όμως «διαβάζουν» διαφορετικά τη λήξη του ελληνικού προγράμματος, στρώνοντας το… χαλί – με το μάτι στις εκλογές – για φοροελαφρύνσεις, αναφέρει το in.gr.

Μπορεί η λήξη του μνημονίου να φέρνει χαμόγελα στην αυλή του Μαξίμου, ωστόσο οι υποχρεώσεις που έχει αναλάβει η κυβέρνηση είναι συγκεκριμένες και δεν δικαιολογούν πανηγυρισμούς και φιέστες. Η κυβέρνηση δεν μπορεί να παρεκκλίνει από τα συμφωνηθέντα και τον στόχο για την επίτευξη πρωτογενούς πλεονάσματος 3,5% του ΑΕΠ, μέτρο το οποίο – όπως εκτιμούν εγχώριοι και ξένοι αναλυτές αλλά και κόμματα – θα φέρει πολλά δεινά και θα καθηλώσει την ελληνική οικονομία.

Τους  πανηγυρισμούς της κυβέρνησης που έχουν ξεκινήσει ήδη ενόψει της εξόδου από το μνημόνιο, «θολώνει» και ο υπουργός Οικονομίας και Οικονομικών της Γαλλίας Μπρούνο Λεμέρ ο οποίος σε συνέντευξή του στο «Βήμα της Κυριακής» αφενός χαρακτηρίζει επιτυχία την έξοδο από το πρόγραμμα , αφετέρου «ψαλιδίζει» τις κυβερνητικές προσδοκίες  περί αναστολής της μείωσης των συντάξεων.

Στο ίδιο μήκος κύματος και το «καμπανάκι» που χτύπησαν μιλώντας στα «ΝΕΑ» 16 ειδικοί οι οποίοι αναφέρθηκαν στην μεταμνημονιακή εποχή. «Η Ελλάδα θα πρέπει στη νέα φάση που εισέρχεται από αύριο, να εξετάζει διεξοδικά και σε συνεννόηση με τους δανειστές την προσαρμογή υφιστάμενων μεταρρυθμίσεων και την εφαρμογή νέων πολιτικών» ήταν το μήνυμα του προέδρου του Eurogroup Μάριο Σεντένο. Ο καθηγητής Οικονομικών Επιστημών στο πανεπιστήμιο της Τουλούζης Γκαμπριέλ Κολέτις υπογραμμίζει με τη σειρά του ότι «η χώρα θα βρίσκεται εφεξής στο έλεος των αγορών και θα πρέπει να πληρώσει υψηλότερα επιτόκια από εκείνα που απαιτούνταν από αυτήν στο πλαίσιο του προγράμματος βοήθειας που λήγει».

Από την πλευρά του το πρακτορείο Reuters υπογραμμίζει ότι η Ελλάδα μπορεί να βγαίνει από το τελευταίο από τα τρία μνημόνια που της επιβλήθηκαν, στις 20 Αυγούστου, ωστόσο οι πληγές παραμένουν.

«Η Ελλάδα βγαίνει από το τελευταίο εκ των τριών μνημονίων της στις 20 Αυγούστου και ελπίζει να επιστρέψει στις διεθνείς αγορές μετά από 9 χρόνια κρίσης, η οποία συρρίκνωσε την οικονομία της κατά 25% και την υποχρέωσε να εφαρμόσει επώδυνα μέτρα λιτότητας» αναφέρει το πρακτορείο, σημειώνοντας ότι η κρίση αποδείχθηκε βαθιά τραυματική για τους Έλληνες.

Οι πανηγυρισμοί καλά κρατούν

Την ίδια στιγμή πάντως, τα κυβερνητικά στελέχη συνεχίζουν τους πανηγυρισμούς για τη μεγάλο… έξοδο. «Καθαρή έξοδος σημαίνει επιστροφή στην κανονικότητα. Σημαίνει ότι παύει το καθεστώς της επιτροπείας και αποκτούμε τον έλεγχο της οικονομικής μας πολιτικής, έστω και με τον στενό κορσέ των πλεονασμάτων του 3,5% μέχρι το 2022. Δεν υπαγορεύονται πλέον από τους δανειστές μας νέες περικοπές και μέτρα λιτότητας κι έτσι η Ελλάδα θα μπορέσει να ορθοποδήσει και να αναπτυχθεί με την κοινωνία όρθια, χωρίς όξυνση των ανισοτήτων και με αξιοποίηση του ανθρώπινου κεφαλαίου, με περισσότερες και καλύτερες ευκαιρίες» ανέφερε χαρακτηριστικά ο διευθυντής του Οικονομικού Γραφείου του πρωθυπουργού Γιώργος Τσίπρας χαράσσοντας έτσι τη γραμμή Μαξίμου.

Ο αναπληρωτής υπουργός Άμυνας Φώτης Κουβέλης, μιλώντας για την επόμενη μέρα, σημείωσε ότι η κυβέρνηση «έχει διαμορφώσει τις αναγκαίες συνθήκες προκειμένου να προχωρήσει και στην ανάπτυξη και στην αποκατάσταση αδικιών. Επίσης, να στηρίξει την ελληνική κοινωνία και ιδιαίτερα τα κοινωνικά εκείνα στρώματα που δέχθηκαν τα μεγαλύτερα χτυπήματα στη διάρκεια της 8χρονης μνημονιακής κατάστασης στην Ελλάδα».

Παρότι εκπνέει το τρίτο μνημόνιο και η Ελλάδα περνάει για τέσσερα χρόνια στην Ενισχυμένη Επιτήρηση μέχρι το 2022 οι αντιδράσεις δεν μεταδίδουν την ίδια αισιοδοξία που εκπέμπει η Ελληνική κυβέρνηση, αναφέρει το protothema.

H απόδοση των 10ετών κρατικών ομολόγων παρέμεινε χθες πάνω από το 4,3%, σε επίπεδα που αποτρέπουν κάθε σκέψη για επαφή με τις αγορές. Τα ελληνικά ομόλογα χρειάζονται ακόμη 5 ως 6 αναβαθμίσεις ανάλογα με τον οίκο αξιολόγησης για την έξοδο από την κατηγορία junk στο επίπεδο της επενδυσιμότητας (investment grade).

Μετά τους Γερμανούς και τους Financial Times χθες ήταν η σειρά του Economist να αναφερθεί στην Ελλάδα. Το βρετανικό περιοδικό συμπεραίνει ότι η Οδύσσεια συνεχίζεται καθώς η Ελλάδα «η οποία έχει απομείνει με πολύ υψηλούς φορολογικούς συντελεστές, αδύναμα θεσμικά όργανα και άθλια δημογραφικά στοιχεία, θα πρέπει να πετυχαίνει μεγάλα πρωτογενή πλεονάσματα για τις επόμενες τέσσερις δεκαετίες».

Η βασική αλλαγή ανάμεσα στη Δευτέρα 20 Αυγούστου που ολοκληρώνεται τρίτο μνημόνιο και στην Τρίτη 21 Αυγούστου που περνάμε για 4 χρόνια στην Ενισχυμένη Επιτήρηση είναι ότι σταματούν τα δάνεια από την Ευρωπαϊκή πλευρά (από το ΔΝΤ έχουν σταματήσει από το 2014).

Όλα τα υπόλοιπα παραμένουν ίδια ή παρόμοια με όσα γνωρίζαμε ως τώρα:

-Η χώρα, όπως και στα μνημόνια, έχει υπογράψει δεσμεύσεις οι οποίες θα ελέγχονται από την τρόικα (νυν Θεσμοί) με τριμηνιαίες εκθέσεις. Το ΔΝΤ να συμμετέχει κανονικά στη διαδικασία.
-Η τρόικα θα μπορεί να ζητάει νέα μέτρα μέσω του Eurogroup
-Θα υπάρχουν δόσεις αλλά όχι δανειακής βοήθειας καθώς θα αφορούν ποσά 600 εκατ. ευρώ κάθε 6μηνο (ANFAs και SMPs) στο πλαίσιο της ελάφρυνσης του χρέους. Όμως η τρόικα θα μπορεί και πάλι να τις μπλοκάρει αν η Ελλάδα δεν τηρεί τα συμφωνηθέντα.
-Βασική δέσμευση της νέας τετραετίας σκληρής λιτότητας που συμφώνησε η κυβέρνηση με τους δανειστές είναι η διατήρηση πρωτογενούς πλεονάσματος 3,5% του ΑΕΠ από το 2019 ως το 2022. Στη συνέχεια ακολουθούν πλεονάσματα 2,2% από το 2023 ως το 2060 ενώ το Υπερταμείο θα πρέπει να λειτουργεί και τον επόμενο αιώνα (τον 22ο), ως το 2115.

Το επίσημο κείμενο της Απόφασης της Κομισιόν για την Ενισχυμένη Επιτήρηση είναι σαφές. Πέρα από τις τριμηνιαίες εκθέσεις των Θεσμών (ΕΕ, ΕΚΤ, ΔΝΤ, ESM) και την υποχρέωση για πρωτογενές πλεόνασμα 3,5% του ΑΕΠ ως το 2022 αναφέρεται ότι «σε μεσοπρόθεσμο ορίζοντα, η Ελλάδα χρειάζεται να συνεχίσει να υιοθετεί μέτρα για να αντιμετωπίζει τα αίτια ή τα πιθανά αίτια δυσκολιών και να εφαρμόζει διαρθρωτικές αλλαγές».

Η Ελλάδα συμφώνησε επίσης σε ρήτρα μη αντιστρεψιμότητας των μεταρρυθμίσεων του τρίτου μνημονίου γεγονός που καθιστά πολύ δύσκολη τη διαπραγμάτευση που σκοπεύει να κάνει η κυβέρνηση για τη μη εφαρμογή των μέτρων για συντάξεις και αφορολόγητο. Πιο συγκεκριμένα τα μέτρα αφορούν τη μείωση των συντάξεων ως 18% για τους υφιστάμενους συνταξιούχους (2019) και τη μείωση του αφορολόγητου ορίου από τα 8.700 στα 5.700 ευρώ για τον άγαμο (2020).

Πόσα δανειστήκαμε

Από το Μάιο του 2010 και το πρώτο μνημόνιο μέχρι σήμερα η Ελλάδα έχει δανειστεί ένα ποσό που προσεγγίζει τα 280 δισ. ευρώ. Από τους Ευρωπαίους ο συνολικός δανεισμός από 3 μνημόνια είναι 245 δισ. ευρώ ενώ ο δανεισμός από ΔΝΤ από τα 2 πρώτα μνημόνια έφτασε τα 34 δισ. ευρώ.

Το ποσό 245 δισ. ευρώ από τα τρία μνημόνια και τα δάνεια από τα κράτη-μέλη και της Ευρωζώνης, τον EFSF και τον ESM «σπάει» ως εξής:

-Στο πλαίσιο του πρώτου μνημονίου (Μάιος 2010) η Ελλάδα δανείστηκε με διμερή δάνεια από τις χώρες του Eurogroup συνολικά 52,9 δισ. Ευρώ.
-Aπό τη δανειακή σύμβαση του δεύτερου μνημονίου (2012) πήραμε 130,9 δισ. ευρώ (δάνεια του EFSF)
-Aπό το τρίτο μνημόνιο (2015-2018), μετά την εκταμίευση και της τελευταίας δόσης θα έχουμε λάβει συνολικά 61,9 δισ. ευρώ (δάνεια ESM).