Η βαλβιδική καρδιοπάθεια εμφανίζεται όταν μία από τις τέσσερις βαλβίδες της καρδιάς σταματάει να λειτουργεί σωστά. Σύμφωνα με έκθεση της Αμερικανικής Καρδιολογικής Εταιρείας για το 2026, η νόσος ευθύνεται για περισσότερους από 440.000 θανάτους στις ΗΠΑ την περίοδο 1999-2020.

Στη μελέτη οι ερευνητές ανέλυσαν δεδομένα από 463.000 από τη βάση δεδομένων UK Biobank, με μέση ηλικία τα 58 έτη. Οι συμμετέχοντες συμπλήρωσαν ερωτηματολόγια για την αξιολόγηση της μοναξιάς και της κοινωνικής απομόνωσης κατά την ένταξή τους στη μελέτη. Οι ερωτήσεις για τη μοναξιά αφορούσαν στο αν οι συμμετέχοντες ένιωθαν συχνά μοναξιά και πόσο συχνά μπορούσαν να εμπιστεύονται τους άλλους. Οι ερωτήσεις για την κοινωνική απομόνωση επικεντρώθηκαν στη συχνότητα των δια ζώσης αλληλεπιδράσεων.

Οι συμμετέχοντες με υψηλότερες βαθμολογίες μοναξιάς ήταν συχνότερα άνδρες και είχαν χαμηλότερο μορφωτικό επίπεδο. Παρουσίαζαν επίσης υψηλά ποσοστά καπνίσματος, σωματικής αδράνειας, ανθυγιεινών προτύπων ύπνου και χαμηλών διατροφικών δεικτών.

Οι ερευνητές, με επικεφαλής το κινεζικό πανεπιστήμιο Central South University, παρακολούθησαν τους συμμετέχοντες για χρονικό διάστημα σχεδόν 14 ετών χρησιμοποιώντας ιατρικά αρχεία για την καταγραφή νέων διαγνώσεων βαλβιδικής καρδιοπάθειας, καθώς και γενετικές πληροφορίες και οικογενειακό ιστορικό μέσω της συλλογής δειγμάτων αίματος.

Κατά τη διάρκεια της περιόδου παρακολούθησης διαγνώστηκαν περισσότερα από 11.000 νέα περιστατικά εκφυλιστικής βαλβιδοπάθειας. Οι συμμετέχοντες που ανέφεραν υψηλότερα επίπεδα μοναξιάς είχαν 19% αυξημένο κίνδυνο να αναπτύξουν εκφυλιστική βαλβιδοπάθεια, 21% αυξημένο κίνδυνο στένωσης της αορτικής βαλβίδας και 23% αυξημένο κίνδυνο ανεπάρκειας της μιτροειδούς βαλβίδας, σε σύγκριση με τα άτομα που δήλωσαν ελάχιστη μοναξιά. Αντίθετα, η κοινωνική απομόνωση δεν φάνηκε να έχει επίδραση στις βαλβιδοπάθειες.

Η μοναξιά φάνηκε να αυξάνει τον κίνδυνο ανεξάρτητα από το γενετικό υπόβαθρο του ατόμου. Ωστόσο, τα άτομα που είχαν υψηλό γενετικό κίνδυνο για νόσο των καρδιακών βαλβίδων και υψηλή βαθμολογία μοναξιάς παρουσίασαν τον υψηλότερο κίνδυνο διάγνωσης βαλβιδοπάθειας.

Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι τη σχέση μεταξύ μοναξιάς και βαλβιδοπάθειας εξηγούν εν μέρει ανθυγιεινές συμπεριφορές του τρόπου ζωής, όπως η παχυσαρκία, το κάπνισμα, η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ και η ακανόνιστη σωματική δραστηριότητα.

Στους περιορισμούς της μελέτης, οι ερευνητές αναφέρουν ότι η μελέτη ήταν παρατηρησιακή και τα ευρήματα δείχνουν απλά συσχέτιση μεταξύ των δύο παραγόντων. Τονίζουν ότι απαιτούνται και άλλες μελέτες για να κατανοηθούν οι βιολογικοί μηχανισμοί που συνδέουν τη μοναξιά με την εκφύλιση των βαλβίδων και να εξεταστεί αν παρεμβάσεις που μειώνουν τη μοναξιά, μπορούν να μειώσουν τον κίνδυνο βαλβιδοπάθειας.

Οι ερευνητές Christina Victor, από το Πανεπιστήμιο Brunel του Λονδίνου, Manuela Barreto, από το Πανεπιστήμιο του Έξετερ και Pamela Qualter, από το Πανεπιστήμιο του Μάντσεστερ, ανέλυσαν δεδομένα για 38.000 άτομα, τα οποία είχαν λάβει μέρος στο «Πείραμα Μοναξιάς» που διεξήγαγε το BBC το περασμένο έτος.

Χρησιμοποίησαν, λοιπόν, μια νέα μέθοδο ανάλυσης της μοναξιάς, η οποία εξετάζει τη συχνότητα που οι άνθρωποι ανέφεραν ότι νιώθουν μόνοι, τη διάρκεια του συναισθήματος αυτού και την έντασή του, με την κάθε πτυχή να αξιολογείται από τους συμμετέχοντες σε μια κλίμακα από το 1 έως το 5.

Η Δρ. Christina Victor ανέφερε, μάλιστα, ότι συνδυάζοντας τις βαθμολογίες οι επιστήμονες ανακάλυψαν ότι το 7% των ανθρώπων κατά μέσο όρο ήταν συχνά ή πάντα μόνοι.

Συγκεκριμένα, το ποσοστό για τα άτομα ηλικίας 16-24 ετών κυμαινόταν στο 7%, για τους 24-34 στο 5%, για τους 35-64 στο 8% και για τους 65 και άνω στο 6%.

«Οι παραδοσιακές αναλύσεις της μοναξιάς επικεντρώνονται κυρίως στο πόσο συχνά οι άνθρωποι νιώθουν μόνοι, αυτό όμως επισκιάζει και υποτιμά τις εμπειρίες που ίσως να μην είναι συχνές αλλά να είναι έντονες ή μακρόχρονες.

Λαμβάνοντας υπόψιν αυτό, μπορούμε να κατανοήσουμε καλύτερα το πώς βιώνεται η μοναξιά μέσα σε όλη τη ζωή ενός ανθρώπου κι όχι μόνο να προσδιορίσουμε την απόλυτη ηλικία στην οποία κάποιος νιώθει τη μεγαλύτερη μοναξιά», σχολίασε με τη σειρά της η Δρ. Manuela Barreto από το Πανεπιστήμιο Exeter, με τη Δρ. Victor να συμπληρώνει:

«Το αίσθημα της μοναξιάς συνήθως δε βιώνεται για πρώτη φορά στις μεγαλύτερες ηλικίες. Διαπιστώσαμε ότι πολλοί άνθρωποι ένιωθαν συχνά έτσι κατά τη διάρκεια της ζωής τους.

Αντί, λοιπόν, να επικεντρωνόμαστε στις διαφορές μεταξύ των ηλικιακών ομάδων, θα έπρεπε να δίνουμε την προσοχή μας στο πώς βιώνεται η μοναξιά σε όλη τη ζωή.

Οι απαντήσεις στο ποια περίοδο της ζωής τους ένιωθαν πιο μόνοι οι συμμετέχοντες μας βοήθησαν να θέσουμε τη μοναξιά στις μεγάλες ηλικίες σε μια ευρύτερη προοπτική της πορείας της ζωής και όχι να τη βλέπουμε ξεχωριστά από την υπόλοιπη ζωή των ατόμων».

Οι ερευνητές παρατήρησαν, επίσης, ότι όταν ρώτησαν τους ανθρώπους σε ποια ηλικία ένιωθαν πιο έντονα μοναξιά, οι περισσότεροι επέλεγαν την ηλικία στην οποία βρίσκονταν εκείνη τη στιγμή ή λίγο πριν από αυτή και όχι την παιδική ηλικία ή τη νεότητά τους.

Βρήκαν, τέλος, ότι για τους μισούς 75χρονους και άνω το να νιώθουν μόνοι ήταν κάποιες φορές ή και πάντα μια θετική εμπειρία, πράγμα το οποίο ίσχυε σε πολύ μικρότερο βαθμό για τους νεότερους ανθρώπους.

Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι υπάρχουν έντονες διαφορές στα ποσοστά θνησιμότητας μεταξύ των ανδρών και των γυναικών που έχουν χωρίσει ή έχουν χάσει τον/την σύντροφό τους, όταν πάσχουν από καρδιακή ανεπάρκεια ή κολπική μαρμαρυγή (η συχνότερη καρδιακή αρρυθμία) ή παθαίνουν έμφραγμα (καρδιακή προσβολή).

Τα δεδομένα που προέκυψαν δείχνουν πως οι χήροι που παθαίνουν καρδιακή προσβολήέχουν 11% περισσότερες πιθανότητες να πεθάνουν από τις χήρες.

Παρόμοια ευρήματα βρέθηκαν μεταξύ των χήρων ανδρών με καρδιακή ανεπάρκεια (10% μεγαλύτερος κίνδυνος θανάτου) και κολπική μαρμαρυγή (13% μεγαλύτερος κίνδυνος θανάτου), σε σύγκριση με τις γυναίκες που έπασχαν από τις ίδιες νόσους.

Οι διαζευγμένοι άντρες με κολπική μαρμαρυγή ήταν 14% πιο πιθανό να πεθάνουν από τις διαζευγμένες γυναίκες.

Το αντίθετο όμως φάνηκε να ισχύει για τους εργένηδες άντρες, οι οποίοι είχαν 13% λιγότερες πιθανότητες θανάτου από νοσήματα της καρδιάς, συγκριτικά με τις γυναίκες που δεν είχαν σύντροφο, ένα εύρημα που αναδεικνύει ιδιαίτερα για τις γυναίκες τον ρόλο που παίζει ο γάμος στην υγεία της καρδιάς.