Τα ερωτήματα από το Εθνικό Ινστιτούτο Κυβερνοασφάλειας της Ισπανίας (Incibe) θα εντείνουν τη συζήτηση σχετικά με το εάν η εξάρτηση της χώρας από τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας ευθύνεται για τη διακοπή ρεύματος, έναν ισχυρισμό που απορρίφθηκε από τον πρωθυπουργό Πέδρο Σάντσες, υποστηρικτή της απαλλαγής από τον άνθρακα.

Όπως επισημαίνουν οι Financial Times, επικαλούμενοι πηγές που γνωρίζουν το θέμα, ανώτεροι κυβερνητικοί αξιωματούχοι εκφράζουν «ανησυχίες» σχετικά με την ανθεκτικότητα των μηχανισμών κυβερνοάμυνας σε μικρές και μεσαίες εγκαταστάσεις παραγωγής ενέργειας, ιδίως στα ηλιακά και αιολικά πάρκα που έχουν πολλαπλασιαστεί καθώς η Ισπανία έγινε παγκόσμιος ηγέτης στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.

Η Ισπανία δεν έχει ακόμη εντοπίσει την αιτία της κατάρρευσης του ιβηρικού δικτύου ηλεκτρικής ενέργειας στις 28 Απριλίου και δεν έχει αποκλείσει μια κυβερνοεπίθεση. «Μέχρι σήμερα, δεν αποκλείουμε καμία πιθανότητα. Όλα παραμένουν στο τραπέζι», δήλωσε το υπουργείο Ενέργειας και Περιβάλλοντος της Ισπανίας.

Ξεχωριστά, ένας δικαστής στο Εθνικό Ανώτατο Δικαστήριο της Ισπανίας ξεκίνησε έρευνα για το εάν πίσω από αυτό βρισκόταν κάποια κυβερνοεπίθεση.

Ο ισπανικός φορέας εκμετάλλευσης του δικτύου Red Eléctrica δήλωσε την επόμενη μέρα της διακοπής ότι δεν υπήρχαν στοιχεία για κυβερνοεπίθεση στις δικές του εγκαταστάσεις, αλλά έκτοτε δεν έχει σχολιάσει.

Η κυβέρνηση δήλωσε την περασμένη εβδομάδα ότι η Ισπανία δέχθηκε 100.000 κυβερνοεπιθέσεις σε όλους τους τομείς πέρυσι, με το 70% αυτών να στοχεύει εταιρείες ή άλλους οργανισμούς, καθώς ανακοίνωσε επένδυση 1,1 δισεκατομμυρίου ευρώ για την ενίσχυση της κυβερνοασφάλειας .

Τρεις εταιρείες που κατέχουν ή λειτουργούν σταθμούς παραγωγής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές δήλωσαν στους Financial Times ότι έλαβαν καταιγισμό ερωτήσεων σχετικά με τη διακοπή ρεύματος και τις δικές τους αμυντικές λύσεις από την Incibe, στο πλαίσιο επίσημων ερευνών για το τι συνέβη.

Οι ερωτήσεις περιελάμβαναν τα εξής: «Είναι δυνατόν να ελέγχεται ο σταθμός παραγωγής ενέργειας από απόσταση;», «Εντοπίστηκαν τυχόν ανωμαλίες πριν από το περιστατικό της 28ης Απριλίου;» και «Έχετε εγκαταστήσει πρόσφατες ενημερώσεις κώδικα ασφαλείας;»

Η άνθηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στην Ισπανία έθεσε τέλος στο παραδοσιακό μοντέλο της χώρας, στο οποίο η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας συγκεντρωνόταν σε λίγους μεγάλους, αυστηρά ρυθμιζόμενους σταθμούς παραγωγής ενέργειας από ορυκτά καύσιμα ή πυρηνικούς σταθμούς.

Αντ’ αυτού, η Ισπανία έχει στραφεί σε ένα σύστημα χιλιάδων μικρότερων γεννητριών, το οποίο έχει δημιουργήσει περισσότερους στόχους για χάκερ που θέλουν να προκαλέσουν χάος εισάγοντας κακόβουλο λογισμικό ή διακόπτοντας τις ροές ενέργειας.

Πιθανά σημεία εισόδου στο σύστημα, όλα συνδεδεμένα με το διαδίκτυο, περιλαμβάνουν συσκευές που λειτουργούν με υλικολογισμικό και μετατρέπουν την ηλεκτρική ενέργεια σε ασφαλές ρεύμα, καθώς και κανάλια επικοινωνίας μεταξύ μονάδων παραγωγής και κέντρων ελέγχου.

Σε πραγματικό χρόνο

Η Red Eléctrica αναφέρει ότι λαμβάνει δεδομένα σε πραγματικό χρόνο από 4.000 εγκαταστάσεις ανανεώσιμων πηγών ενέργειας με παραγωγική ικανότητα τουλάχιστον 1 μεγαβάτ. Μπορεί να στέλνει οδηγίες σε πραγματικό χρόνο για να τροποποιήσει την παραγωγή όσων έχουν ισχύ 5MW ή μεγαλύτερη.

Ωστόσο, όπως επισημαίνουν οι FT, στην τελευταία ετήσια έκθεσή της, η μητρική εταιρεία της Red Eléctrica εντόπισε ως κίνδυνο την ύπαρξη «ανεπαρκών πληροφοριών για τη λειτουργία του συστήματος σε πραγματικό χρόνο λόγω της αύξησης των εγκαταστάσεων παραγωγής ανανεώσιμων πηγών ενέργειας με ισχύ κάτω του 1MW».

Η Anpier, μια εμπορική ομάδα, εκτιμά ότι η Ισπανία έχει περίπου 54.000 ηλιακές εγκαταστάσεις συνδεδεμένες στο δίκτυο, συμπεριλαμβανομένων μικρών συστοιχιών σε στέγες εργοστασίων, γραφείων και κατοικιών.

Αρκετά στελέχη της ισπανικής εταιρείας ηλεκτρικής ενέργειας δήλωσαν ότι αμφιβάλλουν ότι μια κυβερνοεπίθεση προκάλεσε τη διακοπή ρεύματος — εν μέρει λόγω της δυσκολίας εκτέλεσης μιας τέτοιας με τόσο δραματικές επιπτώσεις. Ωστόσο, παραδέχτηκαν ότι δεν μπορεί να αποκλειστεί μια επίθεση σε μορφή που δεν είχε συλληφθεί προηγουμένως.

Χάος έχει δημιουργηθεί στους δρόμους, σύμφωνα με τοπικά μέσα ενημέρωσης, στο κέντρο της ισπανικής πρωτεύουσας, Μαδρίτης, λόγω των φωτεινών σηματοδοτών που δεν λειτουργούν.

H διαχειρίστρια εταιρεία του δικτύου ηλεκτρικής ενέργειας της Ισπανίας Red Electrica επιβεβαίωσε διακοπές ρεύματος σε ολόκληρη τη χώρα λέγοντας ότι προσπαθεί να αποκαταστήσει την βλάβη και δηλώνει ότι εργάζεται για να εντοπίσει τα αίτια της διακοπής ρεύματος.

Activados planes de reposición del suministro eléctrico en colaboración con las empresas del sector tras el cero ocurrido en el sistema peninsular.

Se están analizando las causas y se están dedicando todos los recursos para solventarlo.

Seguiremos informando.

— Red Eléctrica (@RedElectricaREE) April 28, 2025

Ο ισπανικός σιδηροδρομικός φορέας λέει ότι έχει διακοπεί «ολόκληρο» το δίκτυο. Η εθνική σιδηροδρομική εταιρεία της χώρας, Renfe, αναφέρει ότι «ολόκληρο το εθνικό δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας διακόπηκε» στις 12:30 τοπική ώρα. «Τα τρένα σταμάτησαν» και «δεν αναχωρούσαν» από όλους τους σταθμούς, αναφέρει η εταιρεία.

ACTUALIZACIÓN | El tráfico ferroviario detenido, gente atrapada en ascensores y semáforos que no funciona. Sigue aqui la información del #Apagón https://t.co/F1jRL3PX5B

Así está ahora mismo la estación del metro en Sol pic.twitter.com/bTKZJTMgo3

— EL PAÍS (@el_pais) April 28, 2025

Οι τηλεφωνικές γραμμές φέρεται επίσης να έχουν διακοπεί σε ολόκληρη την Ισπανία.

Η ισπανική κυβέρνηση συγκάλεσε συνάντηση αντιμετώπισης κρίσης στα κεντρικά γραφεία της Red Electrica, τόνισε η El Pais. Ο Ισπανός πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ και ο υπουργός Ενέργειας βρίσκονται καθ’ οδόν στις εγκαταστάσις της Red Electrica, σύμφωνα με το Cadena Ser.

Σύμφωνα με το Reuters, η πορτογαλική αστυνομία αναφέρει ότι επηρεάστηκαν τα φανάρια σε όλη τη χώρα, το μετρό είναι κλειστό στην πρωτεύουσα Λισαβόνα καθώς και στο Πόρτο, ενώ τα τρένα δεν λειτουργούν.

Bίντεο από το μετρό της Λισαβόνας

Ισπανία: Η στιγμή που πέφτει το ρεύμα σε ζωντανή τηλεοπτική εκπομπή

Gran apagón a nivel nacional: sin luz y con problemas de comunicación en diferentes puntos de España. Lo hemos vivido en directo en el plató. https://t.co/tDtGnkAAF9 pic.twitter.com/KsbR59BI6F

— laSexta Noticias (@sextaNoticias) April 28, 2025

Σε συνέντευξή της στη γερμανική εφημερίδα Welt, η υπουργός Άμυνας της Αυστρίας Κλαούντια Τάνερ προκάλεσε αίσθηση με την εκτίμησή της που βασίζεται σε στοιχεία που προέρχονται από εμπειρογνώμονες των αυστριακών Ενόπλων Δυνάμεων.

Σύμφωνα με την ίδια, το άρθρο ερώτημα δεν είναι «εάν θα γίνουν μπλακάουτ, αλλά πότε θα γίνουν».

Για τον Πούτιν οι κυβερνοεπιθέσεις από χάκερ στα δίκτυα τροφοδοσίας αποτελούν μέρος του υβριδικού πολέμου. Δεν πρέπει να προσποιούμαστε ότι αυτά είναι μόνο θεωρίες. Πρέπει να προετοιμαστούμε στην Αυστρία και την ΕΕ για μπλακάουτ» αναφέρει η Τάνερ.

Η υπουργός, όπως σημειώνει η Deutsche Welle, περιγράφει αναλυτικά το σχέδιο της αυστριακής κυβέρνησης και του στρατού για την πιθανότητα διακοπών ρεύματος εξαιτίας κυβερνοεπιθέσεων, σημειώνοντας ότι η προετοιμασία έχει ξεκινήσει από το 2020.

«Η αστυνομία, η πυροσβεστική, οι μονάδες πολιτικής προστασίας και ο στρατός διεξάγουν τακτικά κοινές ασκήσεις, συχνά με τη συμμετοχή δήμων και σχολείων. Διανέμουμε επίσης σε δημόσιους χώρους φυλλάδια με τίτλο "Μπλακάουτ - και μετά;" παρέχοντας στους πολίτες συμβουλές για το πώς να συμπεριφερθούν σε περίπτωση διακοπής ρεύματος, καθώς και πώς να προμηθευτούν και να αποθηκεύσουν εγκαίρως βασικά είδη» εξηγεί η Κλαούντια Τάνερ.

Μεταφέρει ακόμη η υπουργός την εντυπωσιακή πληροφορία ότι «την τέταρτη ημέρα ενός μπλακάουτ, το ένα τρίτο του πληθυσμού δεν θα μπορούσε πλέον να φροντίσει τον εαυτό του;»

Ενδιαφέρον έχει η προετοιμασία των αυστριακών ενόπλων δυνάμεων. Σύμφωνα με την Τάνερ, στόχος είναι να επενδυθούν έως το 2025 περίπου 180 εκατομμύρια ευρώ για την επέκταση των 100 «αυτοδύναμων στρατώνων», οι οποίοι θα έχουν ενεργειακή αυτάρκεια και θα μπορούν να λειτουργούν αυτόνομα για ένα διάστημα δύο εβδομάδων. Επιπλέον 12 αυστριακά στρατόπεδα προετοιμάζονται ήδη ως «νησίδες ασφαλείας», προκειμένου να είναι σε θέση να φιλοξενήσουν σε περίπτωση κρίσης εκπροσώπους των αρχών ασφαλείας καθώς και εθελοντές.

Σε ό,τι αφορά τον πόλεμο στην Ουκρανία, η υπουργός Άμυνας της Αυστρίας τον χαρακτηρίζει «πόλεμο φθοράς, ο οποίος διεξάγεται με μεγάλη ένταση και μεγάλες απώλειες και από τις δύο πλευρές». Εκτιμά μάλιστα ότι πιθανώς οι πολεμικές επιχειρήσεις θα μειωθούν κατά τη διάρκεια του χειμώνα προκειμένου Ουκρανία και Ρωσία να προετοιμαστούν «για μια νέα επίθεση την άνοιξη».

Θεωρεί ότι «δίχως τη δυτική υποστήριξη η Ουκρανία θα χανόταν» ενώ σε άλλο σημείο παρατηρεί ότι, παρά τις νίκες που καταγράφει ο ουκρανικός στρατός, «δεν είναι σαφές αν θα υπάρξει ποτέ νικητής σε αυτόν τον πόλεμο.»

Ως προς τα σενάρια που ακούγονται το τελευταίο διάστημα αναφορικά με παρασκηνιακές διεργασίες για ενδεχόμενες διαπραγματεύσεις που θα μπορούσαν να θέσουν τέρμα στον πόλεμο, η Κλαούντια Τάνερ αναφέρει στην Welt: «Είναι σημαντικό να διεξάγονται συνομιλίες στο παρασκήνιο και το βάρος να ξαναπέφτει ολοένα περισσότερο στη διπλωματία. Υπάρχει βέβαια και η άποψη ορισμένων κρατών στην ΕΕ ότι η Ουκρανία ως κυρίαρχο κράτος θα πρέπει να αποφασίσει μόνη πότε θα διαπραγματευτεί και με ποιον στόχο.

» Μπορεί βέβαια να το δει κανείς και αλλιώς, ότι η Δύση, η οποία στηρίζει την Ουκρανία εδώ και μήνες με όπλα και βοήθεια δισεκατομμυρίων, πρέπει να συνεργαστεί με το Κίεβο ώστε να προσδιορίσουν ποιο είναι το όριο αυτού του πολέμου και πότε θα έχει νόημα να ξεκινήσουν διαπραγματεύσεις σε μια κατάλληλη μορφή».