«Βλέπω από το καλοκαίρι αυξανόμενο επίπεδο εμπλοκής της ΕΕ στο ζήτημα. Πλέον η Επιτροπή εμπλέκεται σε ανώτατο επίπεδο καθώς στις συσκέψεις συμμετέχει ο Επίτροπος Ενέργειας. Οι άνθρωποι με τους οποίους συζητούμε, κάνουν ό,τι περνά από το χέρι τους προκειμένου το έργο να συνεχιστεί», τόνισε και πρόσθεσε: «Η βούληση της Ελλάδας που είναι διακηρυγμένη αλλά φαίνεται και από τις ενέργειες που γίνονται, είναι να συνεχιστεί το έργο, το οποίο θεωρείται μεγάλης στρατηγικής σημασίας. Για να συμβεί αυτό είναι απαραίτητο να εκμηδενιστεί το όποιο ρίσκο αισθάνεται ο ΑΔΜΗΕ σε σχέση με τη στάση της Κύπρου απέναντι στο έργο. Είναι απαραίτητο ένα πνεύμα ενότητας και νομίζω από αυτά που βλέπω το τελευταίο διάστημα ότι σε αυτήν την κατεύθυνση οδεύουμε».

Ο κ. Μανουσάκης ανέφερε ότι στην τηλεδιάσκεψη που πραγματοποιήθηκε την Παρασκευή μεταξύ των ρυθμιστικών αρχών των δύο χωρών με συμμετοχή του ΥΠΕΝ και του ΑΔΜΗΕ έγιναν δύο θετικά βήματα: «Πρώτον, λάβαμε την υπόσχεση ότι η έγκριση της σύμβασης παραχώρησης μεταξύ του ΑΔΜΗΕ και της θυγατρικής που αναπτύσσει το έργο θα ολοκληρωθεί άμεσα από τους δύο ρυθμιστές, κάτι που είναι κρίσιμο για να αμειφθούμε για τα λειτουργικά έξοδα και για την μετοχική συμμετοχή της Κυπριακής Δημοκρατίας στο έργο. Το δεύτερο βήμα είναι ότι λάβαμε μια υπόσχεση από την ΡΑΕΚ ότι θα λάβει αντίστοιχη απόφαση για το έσοδο του ΑΔΜΗΕ με αυτήν της ΡΑΕ. Αυτό μειώνει, δεν εκμηδενίζει το ρυθμιστικό ρίσκο στο οποίο είναι εκτεθειμένος ο ΑΔΜΗΕ. Από εκεί και πέρα είναι σε εκκρεμότητα τα επόμενα βήματα, με κυριότερο όλων να βγει η απόφαση για τις ταρίφες ώστε να εισρεύσουν τα πρώτα 25 εκατ. Ευρώ που απορρέουν από τη διακρατική συμφωνία".

Αναφερόμενος στις εξελίξεις στις ανανεώσιμες πηγές, ο κ. Μανουσάκης είπε ότι οι αιτήσεις για νέα έργα που εκκρεμούν αυτή τη στιγμή είναι 50 γιγαβάτ (43,5 φωτοβολταϊκά και 6,5 αιολικά). "Πρέπει να έχουμε μια ρεαλιστική προσέγγιση σε ό,τι αφορά τη ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας και τις εξαγωγές για να δούμε τι τελικά θα είναι εφικτό από επιχειρηματική άποψη να εισαχθεί στο ηλεκτρικό σύστημα", είπε. Ήδη έχουν έργα 33 γιγαβάτ σε λειτουργία και με όρους σύνδεσης όταν ο στόχος του ΕΣΕΚ είναι 27. Αυτό που θα βοηθήσει είναι να προχωρήσει ταχύτερα η αποθήκευση. Όμως το τελικό όριο είναι αν θα υπάρχει ζήτηση για να απορροφηθεί η ενέργεια αυτή".

Στο πάνελ που είχε ως κεντρική θεματική την επάρκεια του συστήματος σε μια απανθρακοποιημένη Ευρώπη, συμμετείχαν επίσης: η κ. Antonella Battaglini, Διευθύνουσα Σύμβουλος του RGI, ο κ. Giles Dickson, Διευθύνων Σύμβουλος της WindEurope, η  κ. Asta Sihvonen-Punkka, Διευθύνουσα Σύμβουλος της Fingrid, η κ. Pamela MacDougall, Head of Energy Markets and Regulation της Amazon Web Services, η κ. Cathy Fraser, Head of Market Requirements της NESO, ο κ. Diederik Peereboom, Γενικός Γραμματέας της T&D Europe και ο κ. Alberto Lampasona, Senior Director Public Affairs της Europacable.

Όπως ανακοίνωσε ο ΑΔΜΗΕ, ο κ. Μανουσάκης αναφέρθηκε στην αναγκαιότητα προώθησης θεσμικών μεταρρυθμίσεων για την έγκαιρη υλοποίηση κρίσιμων ενεργειακών έργων. Όπως είπε, μεταξύ άλλων θα χρειαστεί επιπλέον χρηματοδότηση και ρυθμιστικά κίνητρα, προκειμένου να υποστηριχθούν οι αυξανόμενες απαιτήσεις για νέες ηλεκτρικές υποδομές, οι οποίες θα πρέπει να υλοποιηθούν με ταχύτητα και σε πρωτοφανή κλίμακα.

Στη βάση αυτή, σχολίασε ότι ίσως πρέπει να επανεξεταστεί το ρυθμιστικό πλαίσιο σε σχέση με την χρηματοδότηση έργων ανάπτυξης δικτύων, σημειώνοντας ότι εφόσον προχωρήσει μία τέτοια μεταρρύθμιση, θα πρέπει να εφαρμοστούν οι απαραίτητες εγγυήσεις για τη διασφάλιση της ανεξαρτησίας των Διαχειριστών και την ταχεία κατασκευή των έργων, τα οποία χαρακτήρισε απαραίτητα για στρατηγική αυτονομία της ηπείρου.

Ο επικεφαλής του ΑΔΜΗΕ επεσήμανε την κρισιμότητα της προστασίας των ηλεκτρικών υποδομών σε όλη την ευρωπαϊκή ήπειρο, από τη Βαλτική μέχρι την Ανατολική Μεσόγειο, αναφέροντας την απόπειρα της Τουρκίας να παρεμποδίσει τις έρευνες βυθού για το έργο της διασύνδεσης Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ Great Sea Interconnector, τον Ιούλιο του 2024. Τόνισε επίσης τη σημασία ανταλλαγής τεχνογνωσίας ανάμεσα στους Διαχειριστές για την αντιμετώπιση σοβαρών συμβάντων, όπως το πρόσφατο blackout της Ισπανίας.

Όσον αφορά την Ελλάδα, ο κ. Μανουσάκης πρόταξε ως βασικές προτεραιότητες για τον ΑΔΜΗΕ την ψηφιοποίηση, την ολοκλήρωση των  νησιωτικών καθώς και την ενίσχυση των διεθνών διασυνδέσεων. Πρόσθεσε ότι η συνεχής συνεργασία και ο διάλογος με τις τοπικές κοινωνίες στις οποίες δραστηριοποιείται ο Διαχειριστής, αποτελεί κρίσιμη παράμετρο ώστε να προχωρήσουν ομαλά τα έργα που είναι απαραίτητα για την ασφαλή ηλεκτροδότηση των καταναλωτών.

Σχετικά με την εγχώρια διείσδυση ΑΠΕ, ο κ. Μανουσάκης εξήγησε ότι η χώρα βρίσκεται σε τροχιά επίτευξης των φιλόδοξων ενεργειακών στόχων που έχει θέσει νωρίτερα από το ορόσημο του 2030. Με αυτά τα δεδομένα, συμπλήρωσε ότι ο Διαχειριστής προχωρά πλέον σε περικοπές πράσινης ηλεκτροπαραγωγής με κριτήριο την ασφάλεια του ηλεκτρικού συστήματος, οι οποίες όπως είπε, δεν σχετίζονται με τη συμφόρηση του δικτύου αλλά με τη χαμηλή ζήτηση.

Διαβεβαίωσε ότι ο ΑΔΜΗΕ θα συνεχίσει να κάνει ό,τι είναι δυνατό για την ταχεία ανάπτυξη του συστήματος ώστε να διευρύνεται ο διαθέσιμος ηλεκτρικός χώρος. Στην κατεύθυνση του πράσινου μετασχηματισμού του ενεργειακού μείγματος, υπενθύμισε ότι οι Διαχειριστές δεσμεύονται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να συνδέουν συνεχώς νέες μονάδες ΑΠΕ, τονίζοντας τη δυσκολία της προσπάθειας για την ολοκλήρωση των θεσμικών παρεμβάσεων που προωθεί η Επιτροπή για τη διαχείριση του ζητήματος.

Ο κ. Μανουσάκης αναφέρθηκε ακόμη στη σημασία βελτίωσης του απομακρυσμένου ελέγχου του συνόλου των ΑΠΕ, με στόχο την ασφαλέστερη κατανομή των φορτίων σε συνθήκες γεωγραφικά διεσπαρμένης ηλεκτροπαραγωγής. Στο πλαίσιο αυτό, υπογράμμισε την ανάγκη οι Φορείς Σωρευτικής Εκπροσώπησης να αποκτήσουν την τεχνική δυνατότητα να ελέγχουν τις ομάδες των μονάδων που εκπροσωπούν, σαν να είναι μια οντότητα, σαν τις κατανεμόμενες μονάδες στο σύστημα μεταφοράς.

Πρόσθεσε ότι η ενεργειακή ένωση της Κύπρου με την Ελλάδα, θα ενισχύσει την αίσθηση του «ανήκειν» για το τελευταίο μη διασυνδεδεμένο κράτος-μέλος τόσο στην Ευρωπαϊκή Ένωση όσο και στην ενιαία αγορά ηλεκτρισμού, θα αναβαθμίσει την κοινωνική ευημερία και θα έχει θετικό αντίκτυπο για τους καταναλωτές της Κύπρου.

Σχολιάζοντας τις γεωπολιτικές προκλήσεις του έργου, ο κ. Μανουσάκης - όπως επισημαίνει ο ΑΔΜΗΕ - ανέφερε ότι η Ελληνική Κυβέρνηση και ο ΑΔΜΗΕ είχαν διαβλέψει εξ αρχής το γεωπολιτικό ρίσκο, ωστόσο υποστήριξε πως υπάρχει ισχυρή βούληση να συνεχιστεί το έργο και καταβάλλονται εντατικές προσπάθειες προς αυτή την κατεύθυνση.

Υπογράμμισε δε ότι οι χειρισμοί για το έργο πραγματοποιούνται πλέον σε διπλωματικό επίπεδο, καθώς άπτονται της εξωτερικής πολιτικής και εκφεύγουν των αρμοδιοτήτων του Διαχειριστή.

Πρόσθεσε ότι το έργο έχει την πλήρη υποστήριξη και του Ισραήλ, το οποίο δεν διαθέτει διασυνδέσεις με τους γείτονές του και δεν είναι θωρακισμένο σε περιόδους κατά τις οποίες το σύστημα της χώρας αντιμετωπίζει δυσκολίες σε ό,τι αφορά την επάρκεια παραγωγής ηλεκτρισμού.

Αναφορικά με την πρόοδο του GSI, σημείωσε ότι μέχρι σήμερα έχουν κατασκευαστεί 160 χλμ. καλωδίου και έχουν ολοκληρωθεί οι έρευνες βυθού στα χωρικά ύδατα της Ελλάδας και της Κύπρου.

Ο κ. Μανουσάκης μίλησε και για τις εγχώριες νησιωτικές διασυνδέσεις που δρομολογεί ο ΑΔΜΗΕ με τα Δωδεκάνησα και το ΒΑ Αιγαίο, τονίζοντας πως είναι σημαντικό για την Ελλάδα να διασφαλιστεί η επιτυχής ενσωμάτωσή τους στο ηπειρωτικό σύστημα, για λόγους εθνικής κυριαρχίας και οικονομικής βιωσιμότητας.

Παράλληλα, βρίσκεται σε φάση δοκιμών η διασύνδεση Κρήτης-Αττικής η οποία, όπως είπε, από το προσεχές καλοκαίρι αναμένεται να ξεκινήσει τη λειτουργία της.

Ο επικεφαλής του Διαχειριστή αναφέρθηκε επίσης στο θέμα των περικοπών πράσινης ηλεκτροπαραγωγής, επισημαίνοντας πως είναι αναγκαίες για την ευστάθεια του συστήματος και θα πρέπει να υπολογίζονται εκ των προτέρων στα επιχειρηματικά πλάνα των παραγωγών, ώστε να αξιολογείται η βιωσιμότητα των επενδύσεων τους.

Για τον κίνδυνο ενός πιθανού μπλακ άουτ στις αργίες της 25ης Μαρτίου και του Πάσχα, κατά τις οποίες η ζήτηση αναμένεται να υποχωρήσει σημαντικά, ανέφερε πως ο ΑΔΜΗΕ λαμβάνει όλα τα απαραίτητα μέτρα,  από κοινού με το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, τη ΡΑΑΕΥ και τον ΔΕΔΔΗΕ, προκειμένου να αποσοβήσει το ενδεχόμενο διακοπών.

Τέλος, αναφέρθηκε στα σχέδια ανάπτυξης Data Centers μέσω της κοινής εταιρείας που έχει συστήσει ο Διαχειριστής με εξειδικευμένο αμερικανικό όμιλο, με στόχο την υλοποίηση της πρώτης επένδυσης στην Αττική και  την προοπτική κατασκευής ανάλογων υποδομών και σε άλλα μέρη της Ελλάδας.