«Ήπια προσαρμογή των οικιακών λογαριασμών ύδρευσης και αποχέτευσης» στην Αττική, εισηγείται η ΕΥΔΑΠ, προκειμένου να θωρακιστεί η επάρκεια νερού στην πρωτεύουσα εν μέσω της οξύτερης κρίσης λειψυδρίας των τελευταίων 30 ετών.

Όπως σημειώθηκε κατά τη διάρκεια της σύσκεψης, η αντιμετώπιση του προβλήματος της λειψυδρίας με έναν εθνικό σχεδιασμό αποτελεί επείγουσα μεταρρυθμιστική ανάγκη η οποία σε πρώτο χρόνο θα έρθει να απαντήσει στις πιεστικές ανάγκες του σήμερα και, σε μεσομακροπρόθεσμο ορίζοντα, να προετοιμάσει τη χώρα για τις μεγάλες προκλήσεις των επόμενων 30 ετών.

Ο Πρωθυπουργός τόνισε ότι το νερό είναι και θα παραμείνει δημόσιο αγαθό και πόρος ζωτικής σημασίας και μόνο έτσι πρέπει να αντιμετωπίζεται.

Στη σύσκεψη έγινε αναλυτική παρουσίαση των επιστημονικών δεδομένων, τα οποία δείχνουν ξεκάθαρα το μέγεθος του προβλήματος, λόγω της κλιματικής κρίσης, σε όλες τις χώρες της Μεσογείου, λαμβάνοντας μάλιστα υπόψη ότι η Ευρώπη είναι η ταχύτερα θερμαινόμενη ήπειρος παγκοσμίως.

Με βάση τα στοιχεία, η χώρα μας κατατάσσεται στην 19η θέση παγκοσμίως ως προς τον κίνδυνο λειψυδρίας. Η στάθμη των φραγμάτων είναι σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα, ενώ ενδεικτικό είναι πως τα αποθέματα στην Αττική έχουν μειωθεί πάνω από 50% σε σχέση με το 2022.

Υπό τα δεδομένα αυτά, αποφασίστηκε ένας ολιστικός τρόπος αντιμετώπισης του ζητήματος απέναντι στον κατακερματισμό, μεταξυ διαφορετικών φορέων, που υπάρχει σήμερα. Η κυβέρνηση πρόκειται να προχωρήσει σε ριζική αλλαγή του μοντέλου διαχείρισης των υδάτων στη χώρα, σε ένα πιο λειτουργικό σύστημα, με μεγαλύτερη αποδοτικότητα και περισσότερες επενδύσεις.

Σ’ αυτή την προσπάθεια θα αξιοποιηθούν οι νέες τεχνολογίες, καθώς και συμπληρωματικοί τρόποι παραγωγής νερού, όπως η αφαλάτωση.

Οι πέντε βασικοί άξονες του σχεδιασμού είναι:

• Το νερό είναι και θα παραμείνει δημόσιο αγαθό, όπως προβλέπει το Σύνταγμα και η νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας
• Βιώσιμες εταιρείες ύδρευσης, άρδευσης και αποχέτευσης, με στόχο αποδεκτό κόστος για όλες τις χρήσεις
• Ολιστικός σχεδιασμός και κεντρική διαχείριση όλων των αναγκαίων έργων, μικρών και μεγάλων
• Κατεπείγουσες πρωτοβουλίες τους επόμενους έξι μήνες, σε συνδυασμό με εκστρατεία ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης των πολιτών
• Νέες τεχνολογίες και συμπληρωματικοί τρόποι παραγωγής νερού (αφαλάτωση, ανακύκλωση και επαναχρησιμοποίηση)

Οι παραπάνω άξονες αναμένεται να εξειδικευτούν στο αμέσως επόμενο διάστημα.

ΔΕΙΤΕ ΕΔΩ ΟΛΟ ΤΟ ΣΧΕΔΙΟ

Ο σχεδιασμός θα θέσει, επίσης, τις βάσεις για την υλοποίηση έργων που έχουν ήδη δρομολογηθεί ή μελετώνται. Σήμερα είναι σε εξέλιξη περισσότερα από 1.200 έργα διαχείρισης και αξιοποίησης υδάτων, εκ των οποίων 1.090 αφορούν στην ύδρευση και 237 την άρδευση.

Σημειώνεται ότι τα έργα αυτά έρχονται να προστεθούν στα 278 που έχουν ήδη ολοκληρωθεί από το 2019 έως σήμερα.

Ωστόσο, είναι προφανής η ανάγκη περαιτέρω επενδύσεων και πιο συντεταγμένης προσπάθειας για την αντιμετώπιση αυτού του μεγάλου, κοινωνικού και εθνικού ζητήματος.

Η μείζονα Ολομέλεια του ΣτΕ, με πρόεδρο τον Μιχάλη Πικραμένο και εισηγήτρια τη σύμβουλο Επικρατείας Όλγα Ζύγουρα, καλείται να αποφασίσει, μεταξύ άλλων, εάν η ανάθεση του ελέγχου της τιμολόγησης των υπηρεσιών ύδατος (ο οποίος μέχρι τώρα γινόταν από το κράτος και τους ΟΤΑ) σε ανεξάρτητη ρυθμιστική Αρχή, δηλαδή τη ΡΑΑΕΥ, διασφαλίζει τον έλεγχο των υπηρεσιών ύδατος με όρους δημοσίου συμφέροντος, ώστε το αγαθό του νερού να παρέχεται στο σύνολο των πολιτών σε προσιτή τιμή, όπως επιβάλλει το Σύνταγμα.

Παράλληλα, η Ολομέλεια θα κρίνει εάν με τις ρυθμίσεις τής προσβαλλόμενης απόφασης υιοθετείται μεθοδολογία τιμολόγησης των υπηρεσιών ύδρευσης και αποχέτευσης που μετατρέπει, κατ' ουσίαν, το νερό σε εμπορικό προϊόν, χωρίς να διασφαλίζεται η παροχή οικονομικά προσιτών υπηρεσιών στους πολίτες και χωρίς να προστατεύονται κατά τρόπο αποτελεσματικό οι υδατικοί πόροι.

Κατά την ακροαματική διαδικασία, επισημάνθηκε από τα σωματεία ότι στην πραγματικότητα επιδιώκεται η αύξηση των εσόδων των παρόχων μέσω της αύξησης των τιμολογίων κατανάλωσης, ενώ παράλληλα θα γίνει μετακύλκηση του κόστους των δαπανών, κάτι που θα οδηγήσει σε συνεχείς αυξήσεις.

Επίσης, οι προσφεύγοντες υποστήριξαν ότι με τη προσβαλλόμενη από 26-9-2024 ΚΥΑ επαναλαμβάνονται όσα είχε ακυρώσει το ΣτΕ με την απόφασή του το έτος 2022 για το ίδιο θέμα. Ακόμη, παραβιάζει την ευρωπαϊκή Οδηγία 2000/60/ΕΚ και την εσωτερική νομοθεσία, ενώ παραβιάζει και συνταγματικές διατάξεις, όπως είναι αυτές των άρθρων 5, 21, 25 και 106 του Συντάγματος.

Η ΕΥΔΑΠ ανέφερε ότι ανταποκρίνεται στην ευρωπαϊκή Οδηγία και ο τρόπος που εφαρμόστηκε στην Ελλάδα είναι ακριβώς ίδιος με αυτόν που ισχύει σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, όπως είναι η Γαλλία, η Γερμανία, η Ισπανία και η Ιταλία.

Επίσης, διευκρινίστηκε από την ΕΥΔΑΠ ότι θα γίνεται σταδιακά ανάκτηση του κόστους που μπορεί στο μέλλον να φτάσει και στο επίπεδο πλήρους ανάκτησης υπό προϋποθέσεις, σε ορισμένες λεκάνες απορροής ποταμών. Η πλήρης ανάκτηση του κόστους ουδόλως απαγορεύεται από την ευρωπαϊκή Οδηγία.

Σε άλλο σημείο, η ΕΥΔΑΠ τόνισε ότι η βιομηχανική χρήση και η αγροτική χρυσή νερού, οι οποίες είναι η πλέον επιβαρυντικές για το περιβάλλον, χρεώνονται πολύ περισσότερο επι τη βάσει της αρχής ο «ρυπαίνων πληρώνει».

Η Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων (ΡΑΑΕΥ) έχει αποκτήσει ορισμένες αρμοδιότητες χωρίς αυτό να σημαίνει ότι καταργήθηκαν αρμοδιότητες δήμων, περιφερειών, της Αποκεντρωμένης Διοίκησης και του υπουργείου Περιβάλλοντος, όπως πρόσθεσε η ΕΥΔΑΠ.

Παρέμβαση υπέρ της προσβαλλόμενης υπουργικής απόφασης έχουν κάνει η ΕΥΔΑΠ, η ΕΥΑΘ και η ΡΑΑΕΥ, οι οποίες παραστάθηκαν στο ΣτΕ.

Το δικαστήριο επιφυλάχθηκε να εκδώσει την απόφασή του.

Εν τω μεταξύ, έξω από το ΣτΕ είχαν συγκεντρωθεί για να υπεραμυνθούν υπέρ του δημόσιου χαρακτήρα του νερού οι εργαζόμενοι σε δημόσιες και δημοτικές επιχειρήσεις αρμόδιες για τη διαχείριση του νερού, περιβαλλοντικές οργανώσεις και πολίτες.

Οι πολυφθοροαλκυλικές ουσίες, (PFAS), τα γνωστά πλέον «παντοτινά χημικά», εντοπίζονται σχεδόν στο ήμισυ – 45% – των αποθεμάτων πόσιμου νερού στις Ηνωμένες Πολιτείες και συνδέονται σύμφωνα με τους ερευνητές με την αύξηση στη συχνότητα ορισμένων καρκίνων του πεπτικού, του ενδοκρινικού, του αναπνευστικού, του στόματος και του λαιμού.

Η έκθεση που δημοσιεύτηκε στο Journal of Exposure Science and Environmental Epidemiology είναι η πρώτη, η οποία μελετά τον καρκίνο και τη μόλυνση του πόσιμου νερού από PFAS στις ΗΠΑ, ενώ παλαιότερη έρευνα είχε συνδέσει της επιβλαβείς ουσίες με σειρά προβλημάτων υγείας όπως καρκίνος νεφρών, μαστού και όρχεων.

Τα ευρήματα των ειδικών αποκάλυψαν ότι τα ποσοστά καρκίνου σε κομητείες της Νέας Υόρκης και της Καλιφόρνια κυμάνθηκαν σε ποσοστό από 2% ως 33%, με την ομάδα να εκφράζει ανησυχία για το υπερφθοροβουτανοσουλφονικό οξύ (PFBS), έναν τύπο PFAS που σχετίζεται με καρκίνο του στόματος και του λαιμού.

Όπως αναφέρει η μελέτη, οι άνδρες σε περιοχές με υψηλά επίπεδα PFAS εμφάνισαν αυξημένες περιπτώσεις λευχαιμίας και καρκίνου που επηρεάζουν το ουροποιητικό σύστημα, τον εγκέφαλο και τα μαλακά μόρια. Την ίδια ώρα, οι γυναίκες στις ίδιες περιοχές αντιμετώπισαν σε μεγαλύτερο ποσοστό καρκίνο του θυρεοειδούς, του στόματος, του λαιμού και των μαλακών μορίων.

«Αυτά τα ευρήματα μας επιτρέπουν να βγάλουμε ένα αρχικό συμπέρασμα σχετικά με τη σχέση μεταξύ ορισμένων σπάνιων καρκίνων και PFAS», δήλωσε ο Σιγουέν Σέρλοκ Λι, μεταδιδακτορικός ερευνητής στο  Τμήμα Επιστημών Πληθυσμού και Δημόσιας Υγείας  στην Ιατρική Σχολή Κεκ και επικεφαλής συντάκτης της μελέτης.

«Ορισμένα PFAS που έχουν μελετηθεί λιγότερο πρέπει να παρακολουθούνται περισσότερο και οι ρυθμιστικές αρχές πρέπει να σκεφτούν άλλα PFAS που μπορεί να μην έχουν ακόμη ελεγχθεί αυστηρά», συμπλήρωσε.

Με το πλύσιμο και με την επαφή με το δέρμα, ο άνθρωπος εκτίθεται στις βλαβερές ουσίες και ακόμα και μικρές ποσότητες αυτών μπορούν να εισχωρήσουν στον οργανισμό οδηγώντας σε πιθανές μακροπρόθεσμες επιπτώσεις στην υγεία.

Ο Pierre Cazeneuve, ο οποίος ανήκει στο κόμμα της Αναγέννησης του προέδρου Εμανουέλ Μακρόν, κατέθεσε αυτή την εβδομάδα πρόταση νόμου που θα μπορούσε να δει το τέλος των μπουκαλιών νερού μικρότερων των 50cl.

Αναλύοντας τη στάση του, ο Cazeneuve είπε ότι τα μικροσκοπικά μπουκάλια – τα οποία περιλαμβάνουν τα μεγέθη 33, 25 και 17cl – “περιέχουν 20-25 γραμμάρια πλαστικού για μόλις τρεις ή τέσσερις γουλιές νερού“. Δεν συμπεριέλαβε τα μεγαλύτερα μπουκάλια στην πιθανή απαγόρευσή του – ακόμη.

Το προτεινόμενο νομοσχέδιο θα πρέπει να περάσει από διάφορα νομοθετικά σώματα για να γίνει νόμος. Για να επιτευχθεί αυτό, θα πρέπει να συζητηθεί στο κοινοβούλιο και να κερδίσει την υποστήριξη της πλειοψηφίας των βουλευτών εκεί.

Επί του παρόντος, δεν είναι πολύ πιθανό να συμβεί, καθώς η σημερινή σύνθεση της κυβέρνησης δεν είναι απλώς βαθιά διχασμένη, αλλά δεν υπάρχει επίσης κομματική πλειοψηφία στη Βουλή.

Ωστόσο, αν περάσει, πολλοί Γάλλοι πολίτες πιθανότατα θα το υποστηρίξουν.

Μια πρόσφατη δημοσκόπηση, που διεξήχθη από την OpinionWay για τις φιλανθρωπικές οργανώσεις Zero Waste France και No Plastic in My Sea, ανακάλυψε ότι περίπου τα δύο τρίτα των πολιτών της χώρας θα ήταν υπέρ μιας τέτοιας απαγόρευσης.

Ποια είναι η τρέχουσα κατάσταση με τα πλαστικά στη Γαλλία;

Στη Γαλλία, παράγονται τουλάχιστον 13 δισεκατομμύρια πλαστικά μπουκάλια κάθε χρόνο.
Για να γίνει ακόμη χειρότερο, ένα σημαντικό ποσοστό από αυτά δεν ανακυκλώνεται, με αποτέλεσμα ένας μεγάλος αριθμός τους να καταλήγει στους ωκεανούς, γεγονός που προκαλεί τεράστια περιβαλλοντική ζημία.
Παρ’ όλα αυτά, η Γαλλία έχει πράγματι ήδη θεσπίσει εκτεταμένη νομοθεσία που καλύπτει τα πλαστικά μίας χρήσης.

Τα πλαστικά μπουκάλια νερού, ωστόσο, δεν καλύπτονται από το νόμο. Υπάρχουν, ωστόσο, πολλά προγράμματα που ενθαρρύνουν τους ανθρώπους να σταματήσουν να αγοράζουν νέα πλαστικά μπουκάλια και να προτιμούν επαναγεμιζόμενα μπουκάλια.

Σε ολόκληρη τη Γαλλία, πολλές πόλεις διαθέτουν προσβάσιμες βρύσες πόσιμου νερού όπου μπορούν να ξαναγεμίσουν τα μπουκάλια.

Το εμφιαλωμένο νερό είναι εδώ και καιρό ένα ευαίσθητο θέμα στη Γαλλία.

Η αποκάλυψη αυτή ήρθε μετά την παραδοχή της Nestlé ότι επεξεργάζεται το νερό για τις μεγάλες μάρκες της, συμπεριλαμβανομένων των Perrier και Vittel, με υπεριώδες φως και φίλτρα ενεργού άνθρακα.

Αυτό αντιβαίνει σε έναν γαλλικό νόμο, που βασίζεται σε οδηγία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ο οποίος απαγορεύει την απολύμανση του μεταλλικού νερού, το οποίο υποτίθεται ότι είναι φυσικά υψηλής ποιότητας πριν εμφιαλωθεί.

Δεκαετίες καταστροφικής χρήσης της γης και κακοδιαχείρισης του νερού, σε συνδυασμό με την κλιματική κρίση, ασκούν πρωτοφανείς πιέσεις στον παγκόσμιο κύκλο του νερού, αναφέρει η μελέτη.

Ο κύκλος του νερού είναι το σύνθετο σύστημα μέσω του οποίου το νερό κινείται στη Γη. Το νερό εξατμίζεται από το έδαφος, από τα ποτά και τις λίμνες και ανεβαίνει στην ατμόσφαιρα, όπου σχηματίζονται μεγάλα ποτάμια υδρατμών, τα οποία μπορούν να ταξιδέψουν σε μακρινές αποστάσεις, πριν να ψυχρανθούν, να συμπυκνωθούν και τελικά να πέσουν ξανά στη γη, με τη μορφή βροχής ή χιονιού.

Εάν δεν ληφθούν άμεσα μέτρα, οι επιπτώσεις θα γίνουν ακόμα πιο καταστροφικές. Η κρίση του νερού απειλεί πάνω από το 50% της παγκόσμιας παραγωγής τροφίμων και μπορεί να κοστίσει κατά μέσο όρο το 8% του ΑΕΠ των χωρών έως το 2050. Στις χώρες χαμηλών εισοδημάτων, η ζημιά στο ΑΕΠ μπορεί να φτάσει και στο 15%.

«Για πρώτη φορά στην ανθρώπινη ιστορία, σπρώχνουμε τον παγκόσμιο κύκλο του νερού εκτός ισορροπίας», λέει ο Johan Rockström, συν-πρόεδρος του Global Commission on the Economics of Water και εκ των συντακτών της έρευνας. «Δεν μπορούμε πια να βασιζόμαστε στην υγροποίηση, την πηγή όλου του γλυκού νερού».

Καθώς όλοι προσπαθούμε να μειώσουμε τα απορρίμματά μας, η στατιστική ότι κάθε Ιταλός καταναλώνει κατά μέσο όρο 208 λίτρα εμφιαλωμένου νερού κάθε χρόνο είναι αρκετά μεγάλη.

Το εύρημα αυτό, από την εταιρεία ερευνών αγοράς CSA Research, αποκάλυψε επίσης ότι μόνο το 29,2% των ανθρώπων στην Ιταλία πίνουν καθημερινά νερό βρύσης – και ότι σχεδόν οι μισοί (43,3%) πίνουν αποκλειστικά εμφιαλωμένο νερό.

Το νερό της βρύσης στην πλειονότητα της Ιταλίας όχι μόνο είναι απολύτως ασφαλές για πόση, αλλά είναι και το πέμπτο καλύτερο σε όλη την Ευρώπη από άποψη συνολικής ποιότητας μετά την Αυστρία, τη Σουηδία, την Ιρλανδία και την Ουγγαρία.

Αλλά γιατί οι Ιταλοί είναι τόσο απρόθυμοι να πίνουν νερό από τη βρύση – και γιατί το εμφιαλωμένο νερό – ή acqua in bottiglia – είναι τόσο δημοφιλές;

Ποιες ευρωπαϊκές χώρες καταναλώνουν το περισσότερο εμφιαλωμένο νερό;

Η παγκόσμια αγορά εμφιαλωμένου νερού αναπτύσσεται με ταχείς ρυθμούς, καθώς εκτιμάται ότι 550 εκατομμύρια νοικοκυριά θα καταναλώνουν εμφιαλωμένο νερό το 2024. Αυτό αντιστοιχεί σε περισσότερα από 446 δισεκατομμύρια λίτρα νερού κάθε χρόνο ή περίπου 1 εκατομμύριο μπουκάλια ανά λεπτό.

Στην Ευρώπη, πιστεύεται ότι υπάρχουν περίπου 75 εκατομμύρια καταναλωτές εμφιαλωμένου νερού, με το 80% αυτών στα βόρεια της ηπείρου να προτιμούν το ανθρακούχο νερό.

Η έρευνα αγοράς της GlobalData διαπίστωσε το 2022 ότι, μετά την Ιταλία, η Γερμανία με 167 λίτρα κατά κεφαλήν έρχεται στη δεύτερη θέση. Ακολουθεί η Πορτογαλία με 140 λίτρα κατά κεφαλήν κάθε χρόνο, στη συνέχεια η Ουγγαρία με 138,8 λίτρα κατά κεφαλήν και ακολουθεί η Ισπανία με 135,4 λίτρα.

Συνολικά στην Ευρώπη, η έρευνα διαπίστωσε ότι το 48% των μη αλκοολούχων ποτών που καταναλώθηκαν στην ΕΕ το 2022 θα ήταν εμφιαλωμένο νερό.

Αν υποθέσουμε ότι κάθε νοικοκυριό σε όλο τον κόσμο καταναλώνει δύο μπουκάλια νερό την ημέρα, αυτό αντιστοιχεί σε ένα παγκόσμιο σύνολο 210 δισεκατομμυρίων μπουκαλιών ετησίως. Αυτό συμφωνεί σχετικά καλά με προηγούμενες εκτιμήσεις ότι καταναλώνονται 480 δισεκατομμύρια πλαστικά μπουκάλια ετησίως, με τα μισά από αυτά να είναι νερό.

Στο πλαίσιο της Πράσινης Συμφωνίας, υπάρχουν στόχοι να εξασφαλιστεί ότι το 55% των αποβλήτων πλαστικών συσκευασιών θα ανακυκλώνεται μέχρι το 2030. Και οι ειδικοί κανόνες που στοχεύουν στα θαλάσσια απορρίμματα περιλαμβάνουν τον στόχο του 25 τοις εκατό για ανακυκλωμένο πλαστικό στα μπουκάλια ΡΕΤ έως το 2025 και το 30 τοις εκατό σε όλα τα μπουκάλια ποτών έως το 2030.

Η Ιταλία προσπαθεί επίσης να βελτιώσει την εμπιστοσύνη των πολιτών στο νερό της βρύσης. Το Εθνικό Κέντρο για την Ασφάλεια του Νερού πραγματοποίησε περισσότερες από 2,5 εκατομμύρια χημικές και μικροβιακές αναλύσεις σε 18 διαφορετικές περιοχές που καλύπτουν το 90% του πληθυσμού μεταξύ 2020 και 2022.

Σε εθνικό επίπεδο, το 99,1% των δειγμάτων ήταν συμβατά με τα πρότυπα νερού και το 98,4% ήταν συμβατά σε άλλους παράγοντες που δεν επηρεάζουν την υγεία, αλλά μπορεί να αλλάξουν τη γεύση, την οσμή ή το χρώμα του νερού.

Στο ερώτημα αν ακριβαίνει το νερό, απάντησε, μιλώντας στον ΣΚΑΪ πώς «όχι» διευκρινίζοντας ότι αυτό που αλλάζει είναι ο τρόπος στον έλεγχο της τιμολόγησης.

Πώς θα πληρώνουν τα νοικοκυριά

«Ζητάμε κατανάλωση με μέτρο. Σε ένα χρόνο από σήμερα αφού δούμε τι χειμώνα θα έχουμε, θα εξετάσουμε ποια διοικητικά μέτρα θα εφαρμόσουμε για να περιοριστεί η κατανάλωση», τόνισε αναφερόμενος ταυτόχρονα στα στρατηγικά έργα για την αντιμετώπιση της λειψυδρίας, όπως η σύνδεση με τη λίμνη Κρεμαστών και τα έργα αφαλάτωσης.

Στο ερώτημα αν θα υπάρξουν αυξήσεις στις τιμές ενέργειας στο ύψος του πληθωρισμού, σημείωσε ότι οι αυξήσεις θα γίνονται κατόπιν ελέγχου της ρυθμιστής αρχής.

Διευκρίνισε ταυτόχρονα ότι το μεγαλύτερο κομμάτι της χώρας δεν αντιμετωπίζει πρόβλημά διαθεσιμότητας νερού.

Υπάρχει ωστόσο σειρά προβλημάτων, όπως το παλιό δίκτυο και το κόστος άντλησης κυρίως στα νησιά του Αιγαίου, την Ανατολική Κρήτη, Ανατ. Πελοπόννησο και την Αττική λόγω της μεγάλης συγκέντρωσης πληθυσμού απαιτεί μεγάλες ποσότητες νερού.

«Εκτός από Αττική και Θεσσαλονίκη που έχουν την ΕΥΔΑΠ και την ΕΥΑΘ, η υπόλοιπη Ελλάδα έχει 300 διαφορετικούς παρόχους», σημείωσε ο υπουργός εξηγώντας ότι μέχρι το τέλος του μήνα οπότε και αναμένεται να ενεργοποιηθεί Ρυθμιστική Αρχή Υδάτων θα ελέγχονται από για τον τρόπο που τιμολογούν το νερό.

Σύμφωνα με τον υπουργό, θα γίνει πλήρης ανάκτηση του κόστους, σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή οδηγία. «Οι εταιρείες δεν πρέπει να μπαίνουν “μέσα” και για το λόγο αυτό θα ενισχυθούν από το κράτος με 250 εκατ. ευρώ» τόνισε προσθέτοντας ότι η παρέμβαση αυτή έχει στόχο τη μείωση και όχι την αύξηση του νερού.

Επιπλέον, σημείωσε ότι η ρυθμιστική αρχή θα ελέγχει τους παρόχους εάν έχουν προχωρήσει σε όλες τις απαιτούμενες ενέργειες για το δίκτυο.

Ακόμα ο κ. Σκυλακάκης είπε ότι ενοποιούνται οι εταιρείες ύδρευσης και δημιουργείται ΕΥΔΑΠ νήσων, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι υπάρχει ζήτημα απολύσεων.

Η κλιματική αλλαγή θα επιδεινώσει την κατάσταση, για αυτό και η πορτογαλική κυβέρνηση ηγείται μιας πρωτοβουλίας. Οι επενδύσεις είναι το κλειδί δήλωσε η υπουργός Περιβάλλοντος μετά από συνάντηση με αξιωματούχους τους Κομισιόν την Τρίτη στις Βρυξέλλες.

«Δεν ήρθαμε να ζητήσουμε περισσότερη νομοθεσία, δεν χρειαζόμαστε νομοθεσία για το νερό. Αυτό που χρειαζόμαστε είναι να εξεταστεί στον επόμενο προϋπολογισμό της ΕΕ ως προτεραιότητα και κατά τη διάρκεια αυτού του προϋπολογισμού να αποτελέσει προτεραιότητα στην Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων» δήλωσε η Μαρία ντα Γκράσα Καρβάλο, υπουργός Περιβάλλοντος της Πορτογαλίας.

Μέχρι στιγμής αυτή η πολιτική υπαγόταν στο χαρτοφυλάκιο Περιβάλλοντος, Ωκεανών και Αλιείας. Όποιο και αν είναι το πρόσωπο που θα το χειριστεί, η υπουργός τόνισε ότι το νερό είναι ένας πόρος ζωτικής σημασίας για πολλούς τομείς. Από τη βιομηχανία μέχρι την ενέργεια, από τη γεωργία μέχρι τον τουρισμό, και ακόμα και για την άμυνα.

«Η έλλειψη νερού μπορεί να αποτελέσει σε πολλά μέρη του κόσμου αιτία συγκρούσεων. Και για να μην συμβεί αυτό πρέπει να έχουμε πρόσβαση σε επαρκές και ποιοτικό νερό» δήλωσε η υπουργός Περιβάλλοντος της Πορτογαλίας.

Μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η κυρία Φελώνη υπογραμμίζει ότι «εάν δεν ληφθούν περαιτέρω μέτρα για την εξοικονόμηση νερού και τη βιώσιμη διαχείριση των υδατικών πόρων, η Αττική ενδέχεται να αντιμετωπίσει ξανά σοβαρά προβλήματα υδροδότησης, όπως αυτά που παρατηρήθηκαν πριν από τρεις δεκαετίες».

Περαιτέρω, δε, σημειώνει πως «για την αντιμετώπιση του προβλήματος της μείωσης των υδατικών πόρων στην Ελλάδα, απαιτείται μια ολιστική και μακροπρόθεσμη στρατηγική που θα διασφαλίσει την επάρκεια του νερού για τις επόμενες δεκαετίες. Κεντρικό ρόλο στην προσπάθεια αυτή παίζει η βελτίωση των υποδομών ύδρευσης και αποχέτευσης, οι οποίες πρέπει να αναβαθμιστούν άμεσα για να μειωθούν οι διαρροές νερού, που αποτελούν ακόμη σημαντικό πρόβλημα σε πολλές περιοχές».

ΕΡ: Κυρία Φελώνη, πόσο σοβαρό είναι το πρόβλημα με τη μείωση των υδατικών πόρων στην ευρύτερη ελληνική επικράτεια;

Το πρόβλημα με τη μείωση των υδατικών πόρων στην Ελλάδα είναι εξαιρετικά σοβαρό και επιδεινώνεται συνεχώς λόγω της κλιματικής αλλαγής, της αυξημένης ζήτησης νερού και της μη ορθολογικής διαχείρισης. Οι επιπτώσεις είναι έντονες τόσο στην ηπειρωτική όσο και στη νησιωτική Ελλάδα, με πολλές περιοχές να βρίσκονται σε ανησυχητική κατάσταση. Αυτή η κατάσταση δεν είναι καινούργια. Ήδη, από τις αρχές του 2000, η επιστημονική κοινότητα, μέσω μεγάλων ευρωπαϊκών ερευνητικών έργων, είχε προειδοποιήσει για τις σοβαρές συνέπειες, εκτιμώντας ότι οι απορροές θα μπορούσαν να μειωθούν μέχρι και 40% έως το 2050, λόγω της αύξησης των θερμοκρασιών και της μείωσης των βροχοπτώσεων.

ΕΡ: Πιστεύετε ότι θα αντιμετωπίσει πρόβλημα λειψυδρίας η ευρύτερη περιοχή της πρωτεύουσας όπως στις αρχές του δεκαετίας του ’90;

Η ευρύτερη περιοχή της πρωτεύουσας έχει αντιμετωπίσει σοβαρά προβλήματα λειψυδρίας στο παρελθόν, με πιο χαρακτηριστική περίοδο αυτή των αρχών της δεκαετίας του ’90. Το 1989 σημειώθηκε η μεγαλύτερη μέχρι τότε ετήσια κατανάλωση νερού (376 εκατομμύρια m³), ενώ ήδη από το προηγούμενο έτος παρατηρήθηκε σημαντική μείωση των εισροών στους ταμιευτήρες, οδηγώντας σε μια σχεδόν επταετή περίοδο ξηρασίας. Σήμερα, το υδροδοτικό σύστημα της Αθήνας έχει ενισχυθεί με την προσθήκη του ταμιευτήρα του Ευήνου και έχουν γίνει βελτιώσεις στα δίκτυα διανομής, καθιστώντας το σύστημα πιο ανθεκτικό σε σχέση με εκείνη την περίοδο. Παρότι η ετήσια κατανάλωση πλέον ξεπερνά τα 400 εκατομμύρια m³, η κατάσταση έχει βελτιωθεί, αλλά το πρόβλημα της λειψυδρίας παραμένει επίκαιρο, μιας και η κλιματική αλλαγή και οι αυξημένες θερμοκρασίες αυξάνουν τους κινδύνους για νέες περιόδους λειψυδρίας. Εάν δεν ληφθούν περαιτέρω μέτρα για την εξοικονόμηση νερού και τη βιώσιμη διαχείριση των υδατικών πόρων, η Αττική ενδέχεται να αντιμετωπίσει ξανά σοβαρά προβλήματα υδροδότησης, όπως αυτά που παρατηρήθηκαν πριν από τρεις δεκαετίες.

EΡ: Πότε μπορούμε να πούμε ότι θα έχει χτυπήσει “κόκκινο” για την λειψυδρία στην πρωτεύουσα;

Δεν είναι εύκολο να προβλεφθεί με ακρίβεια πότε θα “χτυπήσει κόκκινο” η λειψυδρία στην Αθήνα, καθώς αυτό εξαρτάται από πολλούς παράγοντες, όπως οι αλλαγές του κλίματος, η διαχείριση των υδατικών πόρων και η κατανάλωση νερού. Ωστόσο, αν οι τρέχουσες τάσεις συνεχιστούν και επαληθευτούν σενάρια που προβλέπουν μείωση των βροχοπτώσεων κατά 20-30%, οι πιθανότητες για σοβαρή λειψυδρία αυξάνονται σημαντικά μέσα στα επόμενα 20 χρόνια. Αυτό το ενδεχόμενο θα γίνει πιο πιθανό αν δεν ληφθούν ουσιαστικά μέτρα για την εξοικονόμηση και την ορθολογική διαχείριση των υδατικών πόρων, όπως η αναβάθμιση των υποδομών, η ενίσχυση των συστημάτων ανακύκλωσης νερού και η περαιτέρω αξιοποίησή του για χρήσεις όπως η άρδευση, και η ενημέρωση και ευαισθητοποίηση του κοινού για τη μείωση της κατανάλωσης.

ΕΡ: Κατά τη γνώμη σας πώς πρέπει να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα με τον περιορισμό των υδατικών πόρων στην χώρα και ποια είναι τα έργα εκείνα που θα δημιουργήσουν συνθήκες ασφάλειας τουλάχιστον για την πρωτεύουσα και την Θεσσαλονίκη;

Η εξοικονόμηση νερού, τόσο σε οικιακό όσο και σε δημόσιο επίπεδο, είναι επίσης καθοριστικής σημασίας. Η ενημέρωση και ευαισθητοποίηση του κοινού, ολοκληρωμένα εκπαιδευτικά προγράμματα στα σχολεία μας, μαζί με την προώθηση τεχνολογιών εξοικονόμησης, όπως έξυπνα συστήματα άρδευσης και συσκευές χαμηλής κατανάλωσης νερού, θα πρέπει να αποτελέσουν προτεραιότητα.

Η αξιοποίηση εναλλακτικών πηγών νερού, όπως η αφαλάτωση, ειδικά στα νησιά, και η πιο αποδοτική διαχείριση των υδροφόρων οριζόντων, μπορούν να προσφέρουν σημαντικές λύσεις στο πρόβλημα της λειψυδρίας. Ωστόσο, για να εξασφαλιστεί η βιώσιμη διαχείριση των υδάτινων πόρων, πρέπει να αναπτυχθούν και να εφαρμοστούν στρατηγικές που λαμβάνουν υπόψη τις μελλοντικές κλιματικές συνθήκες. Να ληφθεί υπόψη και να ενισχυθεί περισσότερο η έρευνα για τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, ώστε να γίνει ορθή προσαρμογή των συστημάτων διαχείρισης υδάτων με βάση τις εκτιμήσεις για μείωση των βροχοπτώσεων και αύξηση των θερμοκρασιών, για την προστασία της χώρας από μελλοντικές κρίσεις λειψυδρίας.

Με την ορθή εφαρμογή αυτών των μέτρων, η Ελλάδα μπορεί να διασφαλίσει την επάρκεια των υδατικών πόρων της, προστατεύοντας τόσο τις μεγάλες πόλεις, όσο και τις υπόλοιπες περιοχές της χώρας από τον κίνδυνο της λειψυδρίας.

ΕΡ: Κυρία Φελώνη πώς μπορεί να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα στα νησιά που φαίνεται να είναι και το μεγαλύτερο αυτή τη στιγμή.

Η αντιμετώπιση της λειψυδρίας στα ελληνικά νησιά απαιτεί μια συνδυασμένη προσέγγιση. Η αφαλάτωση αποτελεί κεντρική λύση, καθώς η εγκατάσταση μονάδων αφαλάτωσης μπορεί να εξασφαλίσει σταθερή παροχή νερού καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους. Για να είναι βιώσιμες, αυτές οι μονάδες θα πρέπει να λειτουργούν με ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, όπως η ηλιακή και αιολική ενέργεια.

Ταυτόχρονα, η δημιουργία μικρών φραγμάτων και δεξαμενών για τη συλλογή και αποθήκευση βρόχινου νερού μπορεί να ενισχύσει την αυτονομία των νησιών, ιδιαίτερα σε περιόδους με χαμηλή βροχόπτωση. Ωστόσο, η αποδοτικότητα αυτής της λύσης εξαρτάται από τα τοπικά χαρακτηριστικά κάθε νησιού.

Η διαχείριση των υπόγειων υδάτων είναι επίσης κρίσιμη. Η προστασία των υδροφόρων οριζόντων και ο έλεγχος των υπεραντλήσεων θα συμβάλλουν στη βιώσιμη χρήση των διαθέσιμων πόρων. Επίσης, η υιοθέτηση νέων τεχνολογιών για την εξοικονόμηση νερού, όπως τα έξυπνα συστήματα άρδευσης και η επαναχρησιμοποίηση επεξεργασμένου νερού, μπορεί να μειώσει την κατανάλωση και να βελτιώσει τη συνολική διαχείριση του νερού.

Επιπλέον, η ευαισθητοποίηση και εκπαίδευση των κατοίκων και των επισκεπτών για τη σημασία της ορθολογικής χρήσης του νερού είναι σημαντική και εδώ βρισκόμαστε επίσης πολύ πίσω σαν χώρα. Η επίλυση του προβλήματος απαιτεί συντονισμένες ενέργειες σε επίπεδο κεντρικής και τοπικής διοίκησης, καθώς και συνεργασία μεταξύ ιδιωτικών και δημόσιων φορέων. Ειδικότερα, η προώθηση του βιώσιμου τουρισμού και η υιοθέτηση βέλτιστων πρακτικών θα συνεισφέρουν στην αντιμετώπιση της λειψυδρίας. Τέλος, όπως ήδη αναφέραμε, η ανάπτυξη ενός Ενιαίου Εθνικού Σχεδίου Βιώσιμης Διαχείρισης των Υδατικών Πόρων, που να περιλαμβάνει τόσο βραχυπρόθεσμες όσο και μακροπρόθεσμες στρατηγικές, είναι απαραίτητη για την εξασφάλιση της βιωσιμότητας των νησιών και την πρόληψη μελλοντικών προβλημάτων.