Η κινητοποίηση του ελεγκτικού μηχανισμού κορυφώνεται ενόψει Δεκαπενταύγουστου, καθώς η μεγάλη τουριστική κίνηση αυξάνει κατακόρυφα τον αριθμό των συναλλαγών σε νησιά και δημοφιλείς προορισμούς. Στο επίκεντρο βρίσκονται περιοχές και επαγγελματικοί κλάδοι όπου τα διαθέσιμα στοιχεία εμφανίζουν υψηλότερο κίνδυνο φορολογικών παραβάσεων.

225.000 καταγγελίες από την εφαρμογή «Απόδειξη»

Ιδιαίτερα εντυπωσιακή είναι η ανταπόκριση των καταναλωτών μέσω της εφαρμογής «Απόδειξη», από την οποία έχουν προέλθει περίπου 225.000 αναφορές. Περισσότερες από 110.500 είναι επώνυμες, γεγονός που παρέχει στις ελεγκτικές υπηρεσίες περισσότερες δυνατότητες διερεύνησης.

Άλλες 97.000 και πλέον καταγγελίες έχουν κατατεθεί μέσω της πλατφόρμας καταγγελιών πολιτών. Περίπου 10.000 είναι επώνυμες και εξετάζονται κατά προτεραιότητα, προκειμένου οι πληροφορίες που κρίνονται αξιόπιστες να μετατρέπονται γρήγορα σε στοχευμένους ελέγχους.

Το νέο μοντέλο της ΑΑΔΕ βασίζεται ολοένα λιγότερο στον τυχαίο έλεγχο και περισσότερο στην ανάλυση κινδύνου, στις ηλεκτρονικές διασταυρώσεις και στις πληροφορίες που φτάνουν από τους ίδιους τους καταναλωτές.

15.000 επιτόπιοι έλεγχοι από την αρχή του καλοκαιριού

Από την έναρξη της θερινής περιόδου έχουν ήδη πραγματοποιηθεί περίπου 15.000 επιτόπιοι φορολογικοί έλεγχοι, με το βάρος να πέφτει στους τουριστικούς προορισμούς.

Η κορύφωση της σεζόν οδηγεί τώρα σε ακόμη μεγαλύτερη κινητοποίηση. Κυκλάδες, Δωδεκάνησα, Κρήτη και νησιά του Ιονίου βρίσκονται ψηλά στον ελεγκτικό χάρτη, χωρίς να μένει εκτός σχεδιασμού η υπόλοιπη χώρα.

Στο μικροσκόπιο μπαίνουν κυρίως ταβέρνες, εστιατόρια, beach bars, επιχειρήσεις ενοικίασης σκαφών και εταιρείες ενοικίασης αυτοκινήτων, δηλαδή δραστηριότητες με υψηλό τζίρο και μεγάλο αριθμό συναλλαγών κατά τους θερινούς μήνες.

Πώς οι καταγγελίες οδηγούν σε έλεγχο

Η μεγάλη αλλαγή βρίσκεται στον τρόπο με τον οποίο αξιοποιούνται πλέον οι πληροφορίες. Μία καταγγελία δεν εξετάζεται απομονωμένα, αλλά μπορεί να συνδυαστεί με τα ηλεκτρονικά δεδομένα που διαθέτει η φορολογική διοίκηση.

Οι ελεγκτές μπορούν έτσι να εντοπίζουν αποκλίσεις και ύποπτες συμπεριφορές και να κατευθύνουν τα κλιμάκια στις επιχειρήσεις όπου η πιθανότητα εντοπισμού φοροδιαφυγής θεωρείται μεγαλύτερη.

Η απόδειξη που κρατά ο καταναλωτής μετατρέπεται ουσιαστικά σε ένα ακόμη εργαλείο ελέγχου, καθώς μπορεί να διασταυρωθεί με τα στοιχεία που έχουν φτάσει ηλεκτρονικά στην ΑΑΔΕ.

Πάνω από 190.000 έλεγχοι το 2026

Το επιχειρησιακό σχέδιο της ΑΑΔΕ προβλέπει περισσότερους από 190.000 ελέγχους μέσα στο 2026, με προτεραιότητα στις περιοχές, στους κλάδους και στις επιχειρήσεις που εμφανίζουν αυξημένο φορολογικό κίνδυνο.

Ο Δεκαπενταύγουστος αποτελεί ένα από τα πλέον κρίσιμα χρονικά σημεία του σχεδιασμού. Η εκρηκτική αύξηση της κατανάλωσης στους τουριστικούς προορισμούς δημιουργεί μεγαλύτερα περιθώρια απόκρυψης τζίρου, αλλά ταυτόχρονα προσφέρει στις αρχές πολύ περισσότερα ηλεκτρονικά δεδομένα προς διασταύρωση.

Το νέο «όπλο» της φορολογικής διοίκησης είναι επομένως ο συνδυασμός ανθρώπινης πληροφορίας και ψηφιακής τεχνολογίας. Οι 320.000 και πλέον καταγγελίες των πολιτών, οι ηλεκτρονικές αποδείξεις και οι αυτοματοποιημένες διασταυρώσεις δημιουργούν έναν πολύ πιο πυκνό ελεγκτικό κλοιό.

Και το μήνυμα προς την αγορά ενόψει της κορύφωσης της τουριστικής περιόδου είναι σαφές: ο φορολογικός έλεγχος δεν αρχίζει πλέον όταν εμφανιστεί το κλιμάκιο στην επιχείρηση. Μπορεί να έχει ξεκινήσει πολύ νωρίτερα, από την απόδειξη που σκάναρε ένας πελάτης με το κινητό του.

Η φετινή επιχείρηση θα βασιστεί σε εργαλεία Τεχνητή Νοημοσύνη, drones, online διασταυρώσεις στοιχείων και επιτόπιους ελέγχους μέσω tablet, με τον συνολικό σχεδιασμό να προβλέπει περισσότερους από 50.000 φορολογικούς ελέγχους μέσα στη θερινή περίοδο.

Από αυτούς, τουλάχιστον οι μισοί θα είναι επιτόπιοι έλεγχοι σε επιχειρήσεις υψηλού κινδύνου φοροδιαφυγής.

AI και αλγόριθμοι επιλέγουν τους στόχους

Σύμφωνα με τον σχεδιασμό της ΑΑΔΕ, οι επιχειρήσεις που θα βρεθούν στο μικροσκόπιο έχουν επιλεγεί μέσα από σύστημα risk analysis με τη βοήθεια αλγορίθμων τεχνητής νοημοσύνης.

Παρότι τα ακριβή κριτήρια παραμένουν απόρρητα, πληροφορίες αναφέρουν ότι αξιοποιούνται:

• δεδομένα συναλλαγών από POS,
• στοιχεία από πλατφόρμες παραγγελιοληψίας,
• στοιχεία τζίρου και ΦΠΑ από το myDATA,
• συγκριτικά δεδομένα ανά επαγγελματικό κλάδο,
• αλλά και η «μαύρη λίστα» επιχειρήσεων με ιστορικό φορολογικών παραβάσεων.

Στόχος της Αρχής είναι να αυξηθεί η αυτοσυμμόρφωση, μέσω επαναλαμβανόμενων ελέγχων σε επιχειρήσεις που έχουν εντοπιστεί στο παρελθόν με παραβάσεις.

Στο στόχαστρο beach bars, εστιατόρια και Airbnb

Οι έλεγχοι θα επικεντρωθούν κυρίως σε:

• εστιατόρια και καφέ,
• beach bars και κέντρα διασκέδασης,
• καταλύματα και τουριστικές κατοικίες,
• εταιρείες ενοικίασης αυτοκινήτων και δικύκλων,
• χώρους στάθμευσης,
• ημερόπλοια,
• κομμωτήρια και χώρους ευεξίας.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της φορολογικής διοίκησης, σε αρκετές νησιωτικές περιοχές έως και το 40% των επιχειρήσεων κινούνται στη λεγόμενη «γκρίζα ζώνη» φορολογικής συμμόρφωσης.

Εφοριακοί ως… τουρίστες

Το επιχειρησιακό σχέδιο περιλαμβάνει και αιφνιδιαστικούς «μυστικούς» ελέγχους, με εφοριακούς να εμφανίζονται ως απλοί τουρίστες ή πελάτες σε επιχειρήσεις.

Με αυτόν τον τρόπο θα διαπιστώνεται:

• αν εκδίδονται αποδείξεις,
• αν τα POS είναι διασυνδεδεμένα με τις ταμειακές μηχανές,
• αλλά και αν οι συναλλαγές καταγράφονται σωστά στο myDATA.

Παράλληλα, στις πιο δύσκολες περιπτώσεις θα χρησιμοποιούνται ακόμη και drones, τα οποία θα πετούν πάνω από επιχειρήσεις και πολυσύχναστες περιοχές, μεταφέροντας εικόνα σε πραγματικό χρόνο στα κέντρα ελέγχου της ΑΑΔΕ πριν από τις εφόδους.

Online συντονισμός από το επιχειρησιακό κέντρο

Όλοι οι έλεγχοι θα συντονίζονται κεντρικά από την Αίθουσα Επιχειρήσεων της ΑΑΔΕ, όπου θα καταλήγουν συνεχώς πληροφορίες, φωτογραφίες και βίντεο από τα σημεία των εφόδων.

Οι ελεγκτές θα χρησιμοποιούν την ψηφιακή εφαρμογή ΕΛΕΓΧΟΣlive, η οποία επιτρέπει:

• άμεση πρόσβαση στο φορολογικό προφίλ της επιχείρησης,
• online διασταύρωση στοιχείων,
• και ηλεκτρονική έκδοση σημειωμάτων παραβάσεων επιτόπου.

Με το νέο αυτό μοντέλο ελέγχων, η ΑΑΔΕ επιχειρεί να αυξήσει την αποτελεσματικότητα των φορολογικών εφόδων και να περιορίσει τη φοροδιαφυγή στους πιο «ευαίσθητους» τουριστικούς κλάδους κατά τη διάρκεια της θερινής περιόδου.

Πιο συγκεκριμένα, κατά τη διενέργεια των ελέγχων:

• Θα ελέγχεται η εκπλήρωση των φορολογικών υποχρεώσεων, η τήρηση των βιβλίων και η έκδοση των φορολογικών στοιχείων.
• Θα καταγράφονται πληροφορίες για τη συμπεριφορά των φορολογουμένων, οι οποίες καταχωρούνται και αξιοποιούνται για τη διενέργεια περαιτέρω ενεργειών της Φορολογικής Διοίκησης, με απώτερο σκοπό τον εντοπισμό της αποκρυβείσας φορολογητέας ύλης για φορολογούμενους που ασκούν οποιαδήποτε δραστηριότητα ή διακινούν αγαθά.

Οι παραβάτες της φορολογικής νομοθεσίας εκτός από τα πρόστιμα θα αντιμετωπίζουν ακόμα και το κλείσιμο των καταστημάτων τους:

• Άμεσα για 48 ώρες, εφόσον διαπιστώνεται η μη έκδοση ή η ανακριβής έκδοση πλέον των 10 προβλεπόμενων παραστατικών πώλησης, από τον ίδιο έλεγχο, ή, ανεξαρτήτως του πλήθους, η καθαρή αξία των αγαθών ή υπηρεσιών για τα οποία δεν εκδόθηκαν παραστατικά πώλησης ή αυτά εκδόθηκαν ανακριβώς υπερβαίνει τα 500 ευρώ.
• Αμελλητί (χωρίς καμία καθυστέρηση) για 96 ώρες, εφόσον, εντός του ίδιου ή του επόμενου φορολογικού έτους από τις διαπιστώσεις της προαναφερθείσας περίπτωσης, διαπιστώνεται εκ νέου στην ίδια ή σε άλλη επαγγελματική εγκατάσταση του υπόχρεου η μη έκδοση ή η ανακριβής έκδοση τουλάχιστον 3 παραστατικών πώλησης, από τον ίδιο έλεγχο, ανεξαρτήτως αξίας αυτών.
• Αμελλητί για 10 ημέρες, κάθε φορά που εντός 2 φορολογικών ετών διαπιστώνεται η μη έκδοση ή η ανακριβής έκδοση τουλάχιστον 3 παραστατικών πώλησης, από τον ίδιο έλεγχο, ανεξαρτήτως της αξίας αυτών.
• Σε κάθε περίπτωση παραβίασης της αναστολής λειτουργίας της επαγγελματικής εγκατάστασης, δηλαδή σπάσιμο της σφράγισης που έχει επιβληθεί, επιβάλλεται κάθε φορά επιπλέον αναστολή λειτουργίας για 10 ημέρες.

Όπως αναφέρεται σε σχετική ανακοίνωση της ΑΑΔΕ, η μείωση αφορά σε αγαθά για τα οποία συντρέχουν οι προϋποθέσεις της περ. β) της παρ. 4 και σε υπηρεσίες που συντρέχουν οι προϋποθέσεις της παρ. 5 του άρθρου 26 του Κώδικα ΦΠΑ.

Υπενθυμίζεται ότι εξακολουθεί να ισχύει η μείωση των συντελεστών ΦΠΑ κατά 30% στα νησιά Λέσβο, Κω, Σάμο και Χίο, σύμφωνα με την παρ. 4 του αρ. 26 του Κώδικα ΦΠΑ.

Επισημαίνεται ότι η μείωση των συντελεστών δεν ισχύει για τα καπνοβιομηχανικά προϊόντα και τα μεταφορικά μέσα.

Σημειώνεται ότι η μείωση κατά 30% των εν ισχύ συντελεστών ΦΠΑ (24% σε 17%, 13% σε 9%, 6% σε 4% και 4% σε 3%), σύμφωνα με στοιχεία που λήφθηκαν από την ΕΛΣΤΑΤ, ισχύει περιοριστικά για τα νησιά που περιλαμβάνονται στο παράρτημα της εγκυκλίου.

Στην κορυφή των προτιμήσεων βρέθηκαν η Τήνος, η Πάρος, η Μύκονος, η Αίγινα και η Νάξος. Σε σχέση με το 2024, η μεγάλη αλλαγή ήταν η άνοδος της Αίγινας, η οποία «εκτόπισε» τη Σύρο από την πεντάδα, καταγράφοντας αύξηση 12,65%. Στο ίδιο μοτίβο κινήθηκαν και άλλοι κοντινοί και «value for money» προορισμοί του Σαρωνικού και των Κυκλάδων: Το Αγκίστρι με θεαματική άνοδο13,46%, η Κύθνος με 5,5% και η Κέα με 2,05%. Σταθερά ανερχόμενη ήταν και η Μύκονος, που ενισχύθηκε κατά 5,82%.

Αντίθετα, οι πιο «premium» και παραδοσιακά ακριβοί προορισμοί εμφάνισαν πτώση. Η Σαντορίνη κατέγραψε μείωση 5,33%, με την πρόσφατη σεισμική δραστηριότητα να θεωρείται πιθανός αποτρεπτικός παράγοντας, ενώ τα Χανιά σημείωσαν μία εντυπωσιακή πτώση της τάξης του 26,54%. Αυτή η στροφή φαίνεται να συνοδεύεται από ενίσχυση της κίνησης προς το Ηράκλειο, το οποίο διατήρησε μικρή αλλά θετική άνοδο, επιβεβαιώνοντας μία μετατόπιση του ενδιαφέροντος εντός Κρήτης.

Όπως σημειώνεται από την εταιρεία, η εικόνα που διαμορφώνεται οδηγεί στην εκτίμηση πως οι κοντινοί και πιο οικονομικοί προορισμοί κερδίζουν συνεχώς έδαφος έναντι των ακριβότερων και πιο μακρινών, καθώς οι ταξιδιώτες αναζητούν ευελιξία και καλύτερη ισορροπία ανάμεσα σε εμπειρία και κόστος.

Σημειώνεται, ακόμη, πως η διάρκεια των διακοπών συνεχίζει να μικραίνει. Σχεδόν ένας στους δύο ταξιδιώτες (49,2%) εφέτος επέλεξε μία απόδραση μόλις 1-3 ημερών, ενώ τα ταξίδια 4-6 ημερών περιορίστηκαν στο 35,6% και τα πολυήμερα 7+ ημερών μόλις στο 15,2%. Οι Έλληνες ταξιδιώτες δείχνουν να προτιμούν πιο σύντομα, αλλά συχνά ταξίδια, επιβεβαιώνοντας την τάση του «short break» που τα τελευταία χρόνια γίνεται όλο και πιο έντονη.

Επιπλέον, υπογραμμίζεται ότι αυξάνεται η στροφή στο last-minute booking. Σχεδόν 6 στους 10 Έλληνες (59,3%) έκλεισαν το ταξίδι τους μέσα στην τελευταία εβδομάδα πριν από την αναχώρηση, ποσοστό αυξημένο σε σχέση με το 2024 (56,9%). Ένα επιπλέον 12,2% προχώρησε σε κράτηση μέσα στις τελευταίες δύο εβδομάδες πριν το ταξίδι και ένα επιπλέον 15,2% εντός του μήνα. Συνολικά, σχεδόν το 87% των κρατήσεων πραγματοποιήθηκε μέσα σε διάστημα ενός μήνα από την αναχώρηση, ενώ μόλις το 13,3% οργανώθηκε νωρίτερα, σε χρονικό ορίζοντα 1 έως 12 μηνών.

Αυτά τα στοιχεία, όπως αναφέρεται, δείχνουν ότι η μεγάλη πλειοψηφία των ταξιδιωτών αποφασίζει την τελευταία στιγμή, με αυτήν την τάση να ενισχύεται χρόνο με τον χρόνο.

«Η ανάγκη για ευελιξία, η αναζήτηση καλύτερων τιμών και η γενικότερη αβεβαιότητα που προκαλεί η ακρίβεια ωθούν τους Έλληνες να αφήνουν την τελική απόφαση πιο κοντά στην ημερομηνία αναχώρησης», εκτιμά η Ferryscanner.

Πρόκειται για μια παρέμβαση που αφορά δεκάδες νησιά του Βορείου Αιγαίου και των Δωδεκανήσων, αλλά και τη Σαμοθράκη. Αποσκοπεί στο να στηρίξει τους κατοίκους και τις μικρές τοπικές επιχειρήσεις που αντιμετωπίζουν τις μεγαλύτερες επιβαρύνσεις λόγω αποστάσεων και μεταφορικού κόστους.

Ήδη, το καθεστώς του μειωμένου ΦΠΑ εφαρμόζεται μόνον σε 5 νησιά του Αιγαίου –Λέσβο, Χίο, Σάμο, Κω και Λέρο– κυρίως επειδή είχαν επωμιστεί το βάρος της φιλοξενίας προσφύγων. Σε αυτά τα νησιά οι συντελεστές ΦΠΑ που ισχύουν είναι ήδη:

– 17% αντί του 24%,

– 9% αντί του 13%

– 4% αντί του 6%, κάνοντας αισθητά φθηνότερα τόσο τα βασικά προϊόντα όσο και τις υπηρεσίες.

Αν και οι επίσημες ανακοινώσεις θα γίνουν αύριο Δευτέρα , από τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία απογραφής πληθυσμού, προκύπτει με ασφάλεια ότι στη ρύθμιση του μειωμένου ΦΠΑ να ενταχθούν από το 2026 τουλάχιστον 15 νησιά ακόμα (καθώς και πολλά παρακείμενα όμως), ο αριθμός των οποίων έτσι θα ξεπερνά πλέον συνολικά τα 20.

1. από τον νομό Έβρου: η Σαμοθράκη.

– η Λήμνος (και Άγιος Ευστράτιος)

– η Ικαρία

– οι Φούρνοι

– οι Οινούσσες

– τα Ψαρά.

3. στα Δωδεκάνησα:

– Κάρπαθος

– Καστελλόριζο

– Πάτμος (αλλά και Αρκοί, Μαραθονήσι κλπ)

– Λειψοί

– Τήλος

– Νίσυρος

– Χάλκη

– Αγαθονήσι

– Ψέριμος.

Σε όλα αυτά τα νησιά (ή και άλλα μικρότερα παρακείμενα νησιά που συνδέονται ως κοινός Δήμος ή εξαρτώνται άμεσα από τα αναφερόμενα) οι συντελεστές ΦΠΑ θα μειωθούν κατά 30%.

Η μείωση αυτή σημαίνει απτά οφέλη για τους κατοίκους: χαμηλότερο κόστος σε τρόφιμα και είδη πρώτης ανάγκης, μικρότερη επιβάρυνση σε υπηρεσίες εστίασης και τουρισμού, αλλά και φθηνότερα προϊόντα όπως φάρμακα και βιβλία.

Παράλληλα, η κυβέρνηση εκτιμά ότι θα ενισχυθεί η ανταγωνιστικότητα των τοπικών επιχειρήσεων και του Τουρισμού, ενώ θα σταλεί και ένα σαφές μήνυμα στήριξης στις τοπικές κοινωνίες που κρατούν ζωντανές τις πιο ευαίσθητες περιοχές της χώρας

Η οριστική λίστα των νησιών που θα ενταχθούν στο καθεστώς θα ανακοινωθεί αύριο από την πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, ώστε να υπάρξει σαφής εικόνα για το ποιοι ακριβώς δήμοι και κοινότητες θα επωφεληθούν από το μέτρο.

Αναλυτικά, σε ό,τι αφορά το κόστος, στα νησιά του Ιονίου, η μέση ζητούμενη τιμή (ΜΖΤ) πώλησης αυξήθηκε κατά 49,3% την περίοδο 2019-2025, φτάνοντας σήμερα (2ο τρίμηνο 2025) τις 2.389 €/τ.μ. Στην Κρήτη, η άνοδος είναι επίσης θεαματική, με τη ΜΖΤ να διαμορφώνεται στις 2.105 €/τ.μ., καταγράφοντας αύξηση 40,4% σε σχέση με το 2019. Τα νησιά του Αιγαίου συνεχίζουν να σημειώνουν τις μεγαλύτερες αυξήσεις, με τη ΜΖΤ πώλησης κατοικίας το 2025 να φτάνει τις 2.778 €/τ.μ., αυξημένη κατά 38,9% από το 2ο τρίμηνο του 2019.

Κυκλάδες

Τεράστιες διακυμάνσεις παρατηρούνται στις Κυκλάδες, με τα περισσότερα νησιά να καταγράφουν αυξήσεις στις ΜΖΤ πώλησης κατοικιών, με εξαίρεση τη Νάξο, τη Σέριφο και τη Σίκινο, όπου οι τιμές παραμένουν σχετικά σταθερές σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του 2024. Σημαντική ετήσια άνοδος, άνω του 20%, παρατηρείται σε Αντίπαρο και Φολέγανδρο, συγκριτικά με το 2ο τρίμηνο του 2024. Τα ακριβότερα νησιά των Κυκλάδων την ίδια περίοδο είναι η Μύκονος, η Αντίπαρος και η Πάρος.

Επτάνησα

Τα Επτάνησα αποτελούν διαχρονικά έναν ιδιαίτερα δημοφιλή καλοκαιρινό προορισμό, τόσο για Έλληνες όσο και για επισκέπτες από το εξωτερικό, με συνεχώς αυξανόμενη τουριστική δραστηριότητα. Η δυναμική αυτή επηρεάζει άμεσα το ενδιαφέρον δυνητικών αγοραστών, τόσο από την Ελλάδα όσο και από το εξωτερικό. Κατά το 2ο τρίμηνο του 2025, η Κέρκυρα αναδεικνύεται ως το νησί με τη μεγαλύτερη ζήτηση για αγορά κατοικίας, ενώ οι Παξοί καταγράφουν τις υψηλότερες μέσες ζητούμενες τιμές πώλησης κατοικιών. Στον αντίποδα, πιο οικονομικά προσιτές επιλογές εντοπίζονται στην Κέρκυρα και στα Κύθηρα. Η μεγαλύτερη ετήσια αύξηση στις ΜΖΤ, άνω του 20%, καταγράφεται στη Λευκάδα, σε σύγκριση με το αντίστοιχο τρίμηνο του 2024.

Σποράδες

Εστιάζοντας στην κτηματαγορά των Σποράδων και ειδικότερα στην αγορά κατοικίας, παρατηρείται θεαματική αύξηση της μέσης ζητούμενης τιμής (ΜΖΤ) για κατοικίες προς πώληση, άνω του 30%, στην Αλόννησο κατά το 2ο τρίμηνο του 2025 σε σύγκριση με την προηγούμενη χρονιά, με τη ΜΖΤ να φτάνει τις 2.672 €/τ.μ. Η Σκιάθος παραμένει το ακριβότερο νησί των Σποράδων, με τη ΜΖΤ πώληςη να ανέρχεται στις 3.273 €/τ.μ.

Νησιά Αργοσαρωνικού

Εξετάζοντας την κτηματαγορά στα νησιά του Αργοσαρωνικού, παρατηρείται ότι η Ύδρα αποτελεί το πιο ακριβό νησί της περιοχής για αγορά κατοικίας, με τη μέση ζητούμενη τιμή (ΜΖΤ) πώλησης να βρίσκεται στις 6.500 €/τ.μ. Αύξηση άνω του 10,0% καταγράφηκε στη Σαλαμίνα κατά το 2ο τρίμηνο του 2025, σε σχέση με την ίδια περίοδο του 2024. Η Σαλαμίνα, η Αίγινα και οι Σπέτσες συγκαταλέγονται στα πιο δημοφιλή νησιά, σύμφωνα με τις αναζητήσεις των δυνητικών αγοραστών από την Ελλάδα και το εξωτερικό.

Νησιά Βορείου Αιγαίου

Η Ικαρία παραμένει το νησί του Βορείου Αιγαίου με τις υψηλότερες μέσες ζητούμενες τιμές (ΜΖΤ) κατοικιών προς πώληση. Αντίθετα, η Σάμος καταγράφει τις πιο προσιτές τιμές για αγορά κατοικίας, με ΜΖΤ στα 950 €/τ.μ. Όλα τα νησιά του Βορείου Αιγαίου παρουσίασαν αυξήσεις στις MZT πώλησης, με τη Χίο όμως να σημειώνει τη μεγαλύτερη άνοδο (+7,1%). 

Δωδεκάνησα

Στην κορυφή των πιο ακριβών νησιών των Δωδεκανήσων κατατάσσεται η Πάτμος, ενώ ακολουθεί η Σύμη, με ΜΖΤ πώλησης κατοικίας στις 3.043 €/τ.μ., μετά από σημαντική ετήσια αύξηση άνω του 30%. Αξιοσημείωτη ετήσια αύξηση στη ΜΖΤ πώλησης κατοικίας κατά το 2ο τρίμηνο του 2025 σημειώθηκε και στην Κάλυμνο. Τα δημοφιλέστερα νησιά των Δωδεκανήσων για τους δυνητικούς αγοραστές από την Ελλάδα και το εξωτερικό που αναζητούν κατοικία προς πώληση είναι η Ρόδος, η Κως και η Κάλυμνος.

Κρήτη

Το πιο ακριβό σημείο της Κρήτης για αγορά κατοικίας αποτελεί η Περιφερειακή Ενότητα (ΠΕ) Χανίων, όπου σημειώθηκε σημαντική ετήσια αύξηση της ΜΖΤ πώλησης κατοικιών, της τάξης του 22,0% κατά το 2ο τρίμηνο του 2025. Στην αντίπερα όχθη, οι οικονομικότερες επιλογές εντοπίζονται στην ΠΕ Ηρακλείου.

Εύβοια

Η δημοφιλία της Εύβοιας παραμένει σταθερή, γεγονός που αντανακλάται και στις αυξήσεις των ζητούμενων τιμών σε πολλούς προορισμούς, όπως τα Στύρα, το Μαρμάρι και η Κύμη, με τη μεγαλύτερη άνοδο, λίγο πάνω από 15%, να καταγράφεται στα Στύρα.

Η πολιτική και κοινωνική αστάθεια στις ΗΠΑ ενισχύει τη ζήτηση για τα προγράμματα υπηκοότητας μέσω επένδυσης (CBI), που προσφέρουν πέντε νησιωτικά κράτη της περιοχής: Αντίγκουα και Μπαρμπούντα, Δομινίκα, Γρενάδα, Άγιος Χριστόφορος και Νέβις, και Αγία Λουκία. Η απαιτούμενη επένδυση ξεκινά από 200.000 δολάρια.

Η αγορά ενός ακινήτου συνοδεύεται από διαβατήριο με πρόσβαση χωρίς βίζα σε έως και 150 χώρες, μεταξύ αυτών το Ηνωμένο Βασίλειο και η Ζώνη Σένγκεν της Ευρώπης. Για εύπορους Αμερικανούς, η έλλειψη φόρων κεφαλαιακών κερδών και κληρονομιάς είναι ένα ακόμη πλεονέκτημα.

70% των αγοραστών είναι Αμερικανοί που ζητούν υπηκοότητα

Η Nadia Dyson, επικεφαλής της Luxury Locations στην Αντίγκουα, δηλώνει ότι το 70% των πελατών σήμερα ζητά υπηκοότητα και προέρχεται κυρίως από τις ΗΠΑ. «Δεν μιλάμε για πολιτικά θέματα, αλλά η ασταθής κατάσταση στις ΗΠΑ είναι σαφώς ένας παράγοντας», λέει.

Παλαιότερα οι αγοραστές ήταν lifestyle-oriented. Πλέον, όλοι λένε «θέλω σπίτι με υπηκοότητα». Αρκετοί μάλιστα εγκαθίστανται μόνιμα στα νησιά.

Η Henley & Partners σημειώνει ότι οι Αμερικανοί αποτελούν τη μεγαλύτερη ομάδα αιτούντων στα CBI της Καραϊβικής, με αυξήσεις 12% στο τελευταίο τρίμηνο του 2024. Ακολουθούν Ουκρανοί, Τούρκοι, Νιγηριανοί και Κινέζοι.

Τα διαβατήρια προσφέρουν ασφάλεια και ουδετερότητα

Σύμφωνα με τον Dominic Volek της Henley, «μόνο το 10-15% μετακομίζει πραγματικά. Οι περισσότεροι το βλέπουν ως ασφαλιστικό δίχτυ». Η δυνατότητα μετακίνησης με ένα πολιτικά ουδέτερο διαβατήριο προσελκύει εύπορους επιχειρηματίες.

Οι περιορισμοί στις μετακινήσεις λόγω πανδημίας ήταν ένα σοκ για πολλούς εύπορους Αμερικανούς, πυροδοτώντας το πρώτο κύμα αιτήσεων CBI. Η ένταση αυξήθηκε και μετά τις εκλογές του 2020 και 2024. Η Henley έχει πλέον 8 γραφεία στις ΗΠΑ.

Ένας Καναδός επενδύει στην Αντίγκουα και σχεδιάζει συνταξιοδότηση εκεί

Ο Robert Taylor, από το Χάλιφαξ του Καναδά, αγόρασε ακίνητο στην Αντίγκουα με 200.000 δολάρια πριν ανέβει το όριο στα 300.000. Πέρα από τη διαμονή, επιθυμεί να αξιοποιήσει ευκαιρίες επιχειρηματικές, ενώ εκτιμά το κλίμα και τους φιλικούς ανθρώπους.

Κριτική και αντιδράσεις σε διεθνές επίπεδο

Από το 2012, όταν ξεκίνησε το πρόγραμμα στην Αντίγκουα, δεν έλειψαν οι αντιδράσεις. Κάποιοι το είδαν ως «πώληση της εθνικής ταυτότητας», λέει η πρώην πρόεδρος της Βουλής Gisele Isaac.

Ο πρωθυπουργός του Αγίου Βικεντίου και Γρεναδίνων, Ralph Gonsalves, αντιτάχθηκε λέγοντας ότι «η υπηκοότητα δεν πρέπει να πωλείται».

Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει απειλήσει με απόσυρση του καθεστώτος χωρίς βίζα, ενώ οι ΗΠΑ έχουν εκφράσει ανησυχίες για φοροδιαφυγή και οικονομικά εγκλήματα.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρακολουθεί στενά τα νησιά και αξιολογεί εάν τα CBI καταχρώνται το καθεστώς ελεύθερης μετακίνησης στην ΕΕ. Προς το παρόν, αναγνωρίζει κάποιες μεταρρυθμίσεις.

Οι πρωθυπουργοί των νησιών, όπως ο Roosevelt Skerrit της Δομινίκας και ο Philip Pierre της Αγίας Λουκίας, υπερασπίζονται τα προγράμματα τους ως διαφανή και ασφαλή. Η Αντίγκουα δηλώνει ότι το CBI έχει σώσει την οικονομία, χρηματοδοτώντας υποδομές και δημόσια έργα.

Το 30% του ΑΕΠ βασίζεται στα διαβατήρια

Τα προγράμματα υπηκοότητας αποτελούν σήμερα έως και το 30% του ΑΕΠ σε κάποιες χώρες. Τα χρήματα χρησιμοποιούνται για αντιμετώπιση φυσικών καταστροφών και ενίσχυση των συντάξεων.

Εκτός από αγορά ακινήτου, άλλες διαδρομές υπηκοότητας περιλαμβάνουν δωρεές σε ταμεία ανάπτυξης, από $200.000 για έναν αιτούντα ως $250.000 για οικογένειες. Στην Αντίγκουα, υπάρχει και η δυνατότητα δωρεάς $260.000 στο Πανεπιστήμιο Δυτικής Ινδίας.

Υπό την πίεση διεθνών οργανισμών, τα νησιά έχουν συμφωνήσει σε νέα αυστηρά μέτρα εποπτείας, όπως υποχρεωτικές συνεντεύξεις, ελέγχους, διασταυρώσεις και νέα περιφερειακή ρυθμιστική αρχή.

Στόχος του έργου είναι να καλύψει την ανάγκη για αδιάλειπτη συνδεσιμότητα και αυξημένη χωρητικότητα δικτύου στο Αιγαίο, εγκαθιστώντας υποθαλάσσιο δίκτυο κορμού συνολικού μήκους 563 χιλιομέτρων για τη διασύνδεση των νησιών: Αμοργός, Αστυπάλαια, Κως, Σίφνος, Φολέγανδρος, Εύβοια, Χίος, Λέσβος, Λήμνος, Θάσος και Σκύρος. Επιπλέον θα κατασκευαστούν και 232 χιλιόμετρα χερσαίων ζεύξεων για την διασύνδεση των υποθαλάσσιων οπτικών καλωδίων με τα επίγεια κέντρα διασύνδεσης του δικτύου. Η νέα υποδομή δικτύου, που θα αναπτυχθεί, θα παρέχει βελτιωμένες υπηρεσίες κινητής και σταθερής ευρυζωνικότητας, προστασία της τηλεπικοινωνιακής κίνησης μέσω της δημιουργίας εναλλακτικών συνδέσεων και θα μειώσει τον χρόνο καθυστέρησης (network latency) σε κρίσιμες εφαρμογές, εξυπηρετώντας τις ολοένα αυξανόμενες απαιτήσεις των κατοίκων των νησιών αυτών.

Το έργο συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή μέσω του πλαισίου Connecting Europe Facility-Digital (CEF-Digital) για την ανάπτυξη της συνδεσιμότητας και των δικτύων κορμού (Backbone Connectivity for Digital Global Gateways), που μεταφέρουν μεγάλο όγκο δεδομένων σε απομακρυσμένες περιοχές της Ευρώπης. Σκοπός του είναι να συμβάλλει στην επίτευξη των στόχων της στρατηγικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τον πράσινο και ψηφιακό μετασχηματισμό της οικονομίας και της κοινωνίας.

H COSMOTE, ως τεχνικός υπεύθυνος του έργου, καθορίζει την αρχιτεκτονική, εκπονεί το σχεδιασμό της απαιτούμενης λύσης, ηγείται της εκπόνησης της μελέτης και της κατασκευής των υποθαλάσσιων και χερσαίων οπτικών υποδομών. Στο SEA-SPINE συμμετέχει και η WINGS ICT Solutions ως διαχειριστής του έργου και τεχνικός συνεργάτης, καθώς και το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης ως εταίρος, υποστηρίζοντας θέματα αδειοδότησης, τυποποίησης, ρυθμιστικού πλαισίου και προβολής. Το έργο έχει συνολική διάρκεια 3 χρόνια και ολοκληρώνεται στα τέλη του 2026.

«Στην COSMOTE, μέλος του Ομίλου Telekom, διαμορφώνουμε τις υποδομές που οδηγούν την Ελλάδα στο μέλλον. Με τεχνολογίες αιχμής και τη συμμετοχή μας σε ευρωπαϊκά έργα όπως το SEA-SPINE, για την ανάπτυξη συνδεσιμότητας υψηλής ποιότητας σε όλη την χώρα, συνεχίζουμε με εντατικούς ρυθμούς την υλοποίηση του επενδυτικού μας πλάνου, στοχεύοντας στη δημιουργία μιας συνδεδεμένης Ελλάδας, όπου όλοι θα μπορούν να έχουν ισότιμη πρόσβαση σε δίκτυα νέας γενιάς.», δήλωσε σχετικά ο κ. Γιώργος Τσώνης, Chief Technology Officer Ομίλου ΟΤΕ.

Η COSMOTE, μέλος του Ομίλου Telekom, συνεχίζει να χτίζει σταθερά το μέλλον μιας ψηφιακής κοινωνίας, αναπτύσσοντας και βελτιώνοντας τις ψηφιακές υποδομές για εκατομμύρια νοικοκυριά και επιχειρήσεις σε όλη την επικράτεια. Έχοντας δεσμευτεί να ηγηθεί του ψηφιακού μετασχηματισμού, είναι ο μεγαλύτερος επενδυτής σε νέες τεχνολογίες και υποδομές στην Ελλάδα. Με περίπου €5 δισ. επενδύσεις την περασμένη δεκαετία και με επενδυτικό πλάνο ύψους €3 δισ. έως το 2027, δημιουργεί τις υποδομές για την Κοινωνία των Gigabit. Παράλληλα, τα Εργαστήρια Νέων Τεχνολογιών της εταιρείας αξιολογούν τις νέες τεχνολογίες και τον εξοπλισμό των τηλεπικοινωνιών του μέλλοντος.

«Αν ονειρεύεστε ένα σπίτι δίπλα στη θάλασσα, αλλά θέλετε να μείνετε στην Ευρώπη, η Ελλάδα είναι η φθηνότερη από όλες τις χώρες», δηλώνει η υπεύθυνη του Houses in Greece, υπογραμμίζοντας πως μετά το τέλος του ειδικού φορολογικού καθεστώτος για τους ξένους συνταξιούχους στην Πορτογαλία, η Ελλάδα αποτελεί δημοφιλή προορισμό για συνταξιούχους και εύπορους αγοραστές. Επισημαίνει, ακόμη, ότι η Ελλάδα προσελκύει περισσότερους από 30 εκατομμύρια επισκέπτες κάθε χρόνο με τα πλεονεκτήματα που προσφέρει: Το κλίμα, το τοπίο, τη γαστρονομία το κόστος ζωής, περίπου 14.000 χιλιόμετρα ακτογραμμής και περίπου 200 κατοικημένα νησιά.

«Μπορείτε να βρείτε ένα σπίτι με θέα στη θάλασσα από 350.000 ή 400.000 ευρώ. Στην Ισπανία, την Ιταλία ή την Πορτογαλία, δεν υπάρχουν αυτές οι τιμές», αναφέρεται στο δημοσίευμα της γαλλικής εφημερίδας, η οποία παραθέτει τα αποτελέσματα της έρευνας που πραγματοποίησε συνομιλώντας με οκτώ επαγγελματίες του κλάδου ακινήτων στην Ελλάδα, προκειμένου να βοηθήσει τους Γάλλους αναγνώστες-υποψήφιους αγοραστές (με προϋπολογισμό της τάξεως των 500.000 ευρώ) στην αναζήτηση μόνιμης ή εξοχικής παραθαλάσσιας κατοικίας.

Σύμφωνα με τα αποτελέσματα, οι δέκα προορισμοί κατά σειρά προτεραιότητας -με τα συγκριτικά πλεονεκτήματα που παρουσιάζονται για τον καθένα, εν συντομία, στο άρθρο- είναι οι εξής: 1) Κρήτη, 2) Ρόδος, 3) Κέα, 4) Άνδρος, 5) Πάρος, 6) Σύρος, 7) Νάξος, 8) Τήνος, 9) Κέρκυρα, 10) Κως.

Οι επαγγελματίες του κλάδου συμφωνούν, ωστόσο, ότι η τελική επιλογή είναι μία πολύ προσωπική υπόθεση, καθώς τα ελληνικά νησιά είναι πολύ διαφορετικά μεταξύ τους, τόσο από πλευράς αρχιτεκτονικής όσο και από πλευράς κλίματος, υποδομών, κ.λπ., ανάλογα με το τι αναζητά ο κάθε υποψήφιος αγοραστής.

Σύμφωνα με τον υπουργό Θόδωρο Σκυλακάκη το σχέδιο που επεξεργάζεται το υπουργείο περιλαμβάνει την κατασκευή υβριδικών μονάδων παραγωγής ρεύματος με αιολικά, φωτοβολταϊκά, αντλησιοταμίευση και μονάδες αφαλάτωσης που θα χρησιμοποιούνται για την παραγωγή ρεύματος και γλυκού νερού για ύδρευση και άρδευση.

Η αντλησιοταμίευση θα χρησιμοποιείται τόσο για παραγωγή ενέργειας με υδροηλεκτρικούς στροβίλους όσο και ως αποθήκη ενέργειας καθώς τις ώρες που η ζήτηση ενέργειας θα είναι χαμηλή και η παραγωγή από αιολικά και φωτοβολταϊκά υπερβαίνει την κατανάλωση, η περίσσεια ενέργειας θα χρησιμοποιείται για την επιστροφή του νερού στον ανάντη ταμιευτήρα προκειμένου να ξαναχρησιμοποιηθεί για την παραγωγή ρεύματος.

Η προκήρυξη των έργων αναμένεται το φθινόπωρο ενώ έχει εξασφαλιστεί χρηματοδότηση ύψους 200 εκατ. Ευρώ από τα Ταμείο Απανθρακοποίησης καθώς το μεγαλύτερο μέρος του προϋπολογισμού των έργων θα κατανέμεται στην κατασκευή των "πράσινων" μονάδων ηλεκτροπαραγωγής, δικαιολογώντας έτσι την ένταξη των έργων στο εν λόγω ταμείο.

Μέσω της προκήρυξης θα καλούνται οι ενδιαφερόμενοι νησιωτικοί Δήμοι που αντιμετωπίζουν προβλήματα λειψυδρίας να υποβάλουν τις προτάσεις τους.