Κάποιοι υιοθέτησαν έναν πλήρως ψηφιακό νομαδικό τρόπο ζωής, ενώ άλλοι απλώς έγραφαν ήσυχα από κάποια παραλία για ένα μήνα. Κάποιες χώρες θέσπισαν ειδικές βίζες για να προσελκύσουν αλλοδαπούς και να αναπληρώσουν την χαμένη τουριστική κίνηση.

Αμέσως μετά την πανδημία, οι άνθρωποι που βρήκαν δουλειά σε άλλες χώρες αυξήθηκαν επίσης, καθώς ήρθησαν οι ταξιδιωτικοί περιορισμοί και ομαλοποιήθηκε η διασυνοριακή μετακίνηση. Η εξαιρετικά καυτή αγορά εργασίας σήμαινε επίσης ότι περισσότεροι εργαζόμενοι και επιχειρήσεις αναζητούσαν προοπτικές στο εξωτερικό.

Αλλά, όπως φαίνεται τώρα, το πάρτι τελείωσε όσον αφορά την εργασία στο εξωτερικό. Οι εντολές επιστροφής στο γραφείο έχουν περιορίσει το φαινόμενο του ψηφιακού νομά. Η διεθνής αναζήτηση εργασίας επιβραδύνεται επίσης, καθώς η οικονομική αβεβαιότητα επικρατεί και ορισμένες χώρες αυστηροποιούν τις πολιτικές μετανάστευσης.

Μια πρόσφατη ανάλυση από την πλατφόρμα εύρεσης εργασίας Indeed διαπίστωσε ότι το ενδιαφέρον των αναζητούντων εργασία στο εξωτερικό μειώθηκε απότομα μεταξύ 2024 και 2025 και η η παγκόσμια αύξηση μετά την πανδημία έχει αντιστραφεί στα επίπεδα πριν από το 2020.

«Βλέπουμε λιγότερο δυναμική κινητικότητα εργατικού δυναμικού, πραγματικά, παγκοσμίως», είπε στο Business Insider ο Κόρι Σταλ, οικονομολόγος στο Indeed.

Οι ψηφιακοί νομάδες θύματα της μείωσης θέσεων εργασίας

Ο Σταλ αποδίδει την πτώση σε οικονομικούς και πολιτικούς παράγοντες. Οι προσλήψεις γενικά έχουν επιβραδυνθεί, παντού, και το κόστος ζωής έχει αυξηθεί, καθιστώντας τη μετακόμιση στο εξωτερικό επαχθή και δαπανηρή. Ο ίδιος λέει ότι οι δουλειές στην τεχνολογία, στην αρχιτεκτονική και στην εργασία στη γνώση είναι αυτές στις οποίες παρατηρείται η μεγαλύτερη μείωση των αναζητούντων εργασία.

«Είδαμε μια μεταπανδημική αύξηση των ελλείψεων και της μετανάστευσης εργατικού δυναμικού καθώς τα πράγματα άνοιξαν ξανά», είπε στο Business Insider η Κέιτ Χούπερ, ανώτερη αναλύτρια πολιτικής στο Ινστιτούτο Μεταναστευτικής Πολιτικής. «Και μετά αυτό κάπως ηρέμησε. Σε ορισμένες περιπτώσεις, αυτό συνδέθηκε επίσης με μια πιο κορεσμένη αγορά εργασίας».

Δίνει το παράδειγμα της Ευρώπης, η οποία έχει δει μια επιβράδυνση της οικονομίας, μείωση των αφίξεων από χώρες εκτός της ηπείρου και ένα κύμα προσφύγων από την Ουκρανία. «Ορισμένοι εργοδότες στην πραγματικότητα αναζητούν να προσλάβουν από αυτόν τον πληθυσμό, αντί να ανοίγονται σε διεθνείς προσλήψεις, κάτι που είναι λίγο πιο ακριβό», λέει.

Πιο περιοριστικές πολιτικές μετανάστευσης από ορισμένες χώρες θα μπορούσαν να απωθούν αλλοδαπούς εργαζόμενους. Αλλά ακόμη και για χώρες που έχουν θεσπίσει πολιτικές που προσπαθούν να καλωσορίσουν ξένους, όπως η Γερμανία, αυτή η πρόταση μπορεί να μη φτάσει στους αναζητούντες εργασία.

Συνολικά, μπορεί να φαίνεται σαν μια ασφαλέστερη επιλογή για ορισμένους εργαζόμενους να παραμείνουν στη χώρα τους, όπου ακόμη και αν απολυθούν έχουν άλλες λύσεις.

Η αβεβαιότητα μπορεί να κάνει πολλούς εργαζόμενους να επαναπροσδιορίσουν τις προτεραιότητές τους. Σε μια πρόσφατη έρευνα σε 5.000 εργαζόμενους παγκοσμίως από την εταιρεία εύρεσης προσωπικού Randstad, τα δύο τρίτα των ερωτηθέντων δήλωσαν ότι δίνουν προτεραιότητα στην απασχολησιμότητα – δηλαδή στην ικανότητα να παραμένουν «στα πράγματα» και ασφαλείς – έναντι της δυνατότητας να εργάζονται εξ αποστάσεως. Περισσότεροι από τους μισούς δήλωσαν ότι προτιμούν να μπορούν να ελέγχουν τις ώρες εργασίας τους παρά τους χώρους εργασίας τους.

Οι εντολές επιστροφής στο γραφείο σημαίνουν λιγότερες ευκαιρίες τηλεργασίας, δεν μπορεί κανείς να εργάζεται από την Ισπανία και να βρίσκεται στο γραφείο στο Σαν Φραντσίσκο είτε για πέντε ημέρες την εβδομάδα είτε για δύο. Όταν οι εταιρείες έπρεπε να ανταγωνιστούν σκληρότερα για τους εργαζόμενους, η τηλεργασία ήταν ένας τρόπος για να βελτιωθεί η σχέση. Τώρα πολλοί εργοδότες αισθάνονται ότι μπορούν να αποσύρουν τέτοιου είδους δέλεαρ.

Υπάρχουν ελάχιστες εταιρείες που επιτρέπουν την εργασία από οπουδήποτε

Ακόμα και οι εταιρείες που επιτρέπουν την τηλεργασία δεν είναι τόσο πρόθυμες για αυτήν σε μέρη όπου δεν έχουν γραφεία. Όταν χτύπησε η πανδημία, πολλές εταιρείες δεν είχαν μεγάλη εμπειρία με το τηλεργαζόμενο εργατικό δυναμικό και αντιμετώπισαν την εργασία στο εξωτερικό ως γκρίζα ζώνη.

Έκτοτε, έχουν βελτιωθεί στην παρακολούθηση των τοποθεσιών των εργαζομένων τους και στη θέσπιση πιο συγκεκριμένων οδηγιών σχετικά με το πού μπορούν να βρίσκονται οι άνθρωποι και για πόσο καιρό. Δεν είναι μόνο θέμα ελέγχου – αν και πολλοί εργαζόμενοι θα υποστήριζαν ότι είναι – αλλά και θέμα συμμόρφωσης, είπε στο Business Insider ο Μπρένταν Κόγκαν, ανώτερος αντιπρόεδρος παγκόσμιων υπηρεσιών στην εταιρεία συμβούλων για υπηρεσίες μετανάστευσης Envoy Global.

Πολλές χώρες έχουν επίσης επισημοποιήσει την προσέγγισή τους προς τους ξένους εργαζόμενους. Οι βίζες ψηφιακών νομάδων προσφέρουν στους απομακρυσμένους εργαζόμενους μια πιο ελεγχόμενη διαδρομή, όσον αφορά τη συμμόρφωση.

Ο Χούπερ, από το Ινστιτούτο Μεταναστευτικής Πολιτικής, λέει ότι αυτοί οι τύποι βίζας δεν έχουν δει τεράστια αποδοχή. Είναι χρήσιμοι για παρατεταμένες διαμονές, όχι για άτομα που ταξιδεύουν για έναν ή δύο μήνες και συνδυάζουν εργασία και τουρισμό. Σε κάποιο βαθμό, οι βίζες ψηφιακών νομάδων είναι μια τακτική μάρκετινγκ.

Ορισμένες εταιρείες υιοθετούν περισσότερα επαγγελματικά ταξίδια αντί να στέλνουν (ή να επιτρέπουν) τους υπαλλήλους να εργάζονται πλήρως από άλλες χώρες. Είναι συχνά πιο οικονομικό και μειώνει τον κίνδυνο να αντιμετωπίσουν νομικά προβλήματα.

Σε κάποιο βαθμό, ο «ασκός του Αιόλου» άνοιξε για τους ανθρώπους που εργάζονται από άλλες χώρες. Η παγκοσμιοποίηση είναι γεγονός της οικονομίας και η τεχνολογία διευκολύνει τους εργαζόμενους να βρίσκονται οπουδήποτε, αλλά κάπως ο «ασκός» κλείνει και πάλι.

Μέρος αυτού είναι ένας φυσικός κύκλος. Οι άνθρωποι εκπατρίζονται για λίγο, κουράζονται και γυρίζουν σπίτι.

Οι διεθνείς ευκαιρίες εργασίας εξακολουθούν να υπάρχουν, αλλά οι εργαζόμενοι μπορεί να διστάζουν περισσότερο να τις αξιοποιήσουν και οι εταιρείες μπορεί να το σκέφτονται δύο φορές να προσλάβουν κάποιον από το εξωτερικό.

Η σύντομη αναγέννηση της τηλεργασίας και οι παγκόσμιες ευκαιρίες που προσφέρονται φαίνεται να έχουν στενέψει.

Ο ίδιος μιλώντας στο Bloomberg επεσήμανε: «Υπάρχουν ορισμένα στοιχεία στη διαμόρφωση της ευρωπαϊκής οικονομίας μετά την Covid που μας βοηθούν», εξηγώντας ότι υπάρχει «μεγαλύτερη ικανότητα εργασίας τώρα για απομακρυσμένη εργασία από ό,τι στο παρελθόν, και είμαστε μια ελκυστική χώρα για εγκατάσταση, πράγμα το οποίο βοηθά στην παραγωγή υπηρεσιών από την Ισπανία».

Η Ισπανία χαρακτηρίζεται τακτικά ως ένας από τους κορυφαίους προορισμούς για ψηφιακούς νομάδες, χάρη σε παράγοντες όπως ο νέος νόμος για τις startup που στοχεύει στην ενίσχυση του επιχειρηματικού οικοσυστήματος της χώρας, με τη μηδενική φορολογία στο ξένο εισόδημα, την οικονομική προσιτότητα, τη διαθεσιμότητα internet υψηλής ταχύτητας και ένα περιβάλλον ιδανικό για τεχνολογία και καινοτομία.

Ωστόσο, η πρόσφατη απόφαση του πρωθυπουργού Πέδρο Σάντσεθ να προτείνει φόρο 100% σε μη κατοίκους προερχόμενους από χώρες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης που αγοράζουν σπίτια στην Ισπανία -μέρος μιας ευρύτερης προσπάθειας αντιμετώπισης μιας έλλειψης κατοικίας για τους ντόπιους- κλόνισε την εμπιστοσύνη.

Δυνητική συμφόρηση

Ο Εσκρίβα, ο οποίος ανέλαβε τη θέση του κορυφαίου κεντρικού τραπεζίτη της Ισπανίας τον Σεπτέμβριο, ασχολήθηκε επίσης με την ανέγερση κατοικιών, προειδοποιώντας για «δυνητική συμφόρηση».

«Η στέγαση γίνεται περιορισμός με την πάροδο του χρόνου, όχι μόνο από την κοινωνική διάσταση, αλλά και από την άποψη της αγοράς εργασίας», είπε στη συνέντευξή του, στις 14 Μαρτίου στη Μαδρίτη. «Το έλλειμμα μεταξύ της δημιουργίας κατοικιών και της ανάγκης για σπίτια για αλλοδαπούς πρόκειται να είναι πολύ ταχύτερο από τον ρυθμό ανέγερσης κατοικιών».

Ο ίδιος τόνισε επίσης ότι η Ισπανία επωφελείται από τη «μετατόπιση των προτιμήσεων των καταναλωτών» μετά την πανδημία, όπως στον τουρισμό, λέγοντας ότι είναι δύσκολο να πει κανείς ποιες από τις τάσεις είναι διαρθρωτικές και ποιες «πραγματικά παροδικές».

Η οικονομία της Ισπανίας αναπτύχθηκε με πολύ πιο σταθερό ρυθμό από άλλες μεγάλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης τα τελευταία χρόνια, αλλά ο κεντρικός τραπεζίτης έθεσε πρόσφατα το ερώτημα εάν η χώρα μπορεί να συνεχίσει να διατηρεί σημαντικά υψηλότερο ρυθμό ανάπτυξης από τους δύο κύριους εμπορικούς της εταίρους, τη Γαλλία και τη Γερμανία.

Η υπουργός Μετανάστευσης, Έρικα Στάνφορντ, δήλωσε ότι η αλλαγή θα επιτρέψει σε περισσότερους επισκέπτες να παρατείνουν τη διαμονή τους, ενισχύοντας έτσι την τοπική οικονομία. «Καλωσορίζουμε επισκέπτες κάθε είδους, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που μπορούν να εργάζονται εξ αποστάσεως», σημείωσε.

Ευρύτερη στρατηγική οικονομικής ανάκαμψης

Η οικονομία της Νέας Ζηλανδίας βρίσκεται σε ύφεση, με τον τουριστικό κλάδο να έχει δεχθεί σοβαρό πλήγμα από το κλείσιμο των συνόρων. Ο υπουργός Οικονομικής Ανάπτυξης, Νίκολα Γουίλις, τόνισε ότι η πρωτοβουλία θα προσελκύσει εργαζομένους υψηλής εξειδίκευσης που θα παραμείνουν συνδεδεμένοι με τις εταιρείες τους σε παγκόσμιο επίπεδο.

Πριν από την πανδημία, ο τουρισμός αποτελούσε τον μεγαλύτερο εξαγωγικό τομέα της Νέας Ζηλανδίας, αποφέροντας περισσότερα από 40 δισεκατομμύρια δολάρια NZ (22 δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ) στην οικονομία. Τα τελευταία χρόνια, όμως, τα έσοδα από τον κλάδο έχουν μειωθεί δραστικά.

Παράλληλα, η χώρα αντιμετωπίζει προκλήσεις λόγω του υψηλού πληθωρισμού και της στασιμότητας στην οικονομική ανάπτυξη, με αύξηση της ανεργίας και περισσότερους πολίτες να αναζητούν εργασία στο εξωτερικό.

Η διεθνής τάση της εργασίας από απόσταση

Η Νέα Ζηλανδία ακολουθεί το παράδειγμα άλλων χωρών που προσφέρουν βίζες για ψηφιακούς νομάδες, όπως η Ιαπωνία, η Νότια Κορέα, η Βραζιλία, η Ισπανία και η Πορτογαλία. Η τάση αυτή ξεκίνησε τη δεκαετία του 2010, αλλά ενισχύθηκε από την πανδημία, καθώς οι επιχειρήσεις υιοθέτησαν μαζικά την εξ αποστάσεως εργασία.

Αυτόν τον μήνα, η τοπική κυβέρνηση της Εξτρεμαδούρα της Ισπανίας ανακοίνωσε ότι προσφέρει έως και 15.000 ευρώ ή 16.703 δολάρια για να μετακομίσετε στην περιοχή για τουλάχιστον δύο χρόνια. Η αυτόνομη κοινότητα έχει έναν από τους χαμηλότερους πληθυσμούς στην Ισπανία και διέθεσε 2 εκατομμύρια ευρώ για να δελεάσει τη μετεγκατάσταση 200 ψηφιακών νομάδων και απομακρυσμένων εργαζομένων στην περιοχή.

Σε δελτίο Τύπου της κυβέρνησης της Εξτρεμαδούρα αναφέρεται ότι οι επιχορηγήσεις αφορούν σε «διαθέσιμες κατοικίες, καλλιεργήσιμη γη και ό,τι είναι απαραίτητο για την επιτάχυνση της άφιξής τους».

View this post on Instagram

A post shared by Lauren 🪩 (@laureninleicester)

Η ανακοίνωση αυτού του προγράμματος αποτελεί μέρος ενός συνεχιζόμενου προγράμματος επανακατοίκησης που ονομάζεται «Live in Ambroz», το οποίο αναφέρεται στην κοιλάδα Ambroz στην επαρχία Cáceres. Το δελτίο τύπου αναφέρει ότι η κοιλάδα «είναι μία από τις περιοχές που υποφέρει από συνεχή απώλεια πληθυσμού και υπηρεσιών».

Οι ισπανικές αρχές δήλωσαν στο Euronews ότι οι αιτήσεις για τις επιχορηγήσεις αναμένεται να ανοίξουν τον Σεπτέμβριο και ότι μπορούν να υποβληθούν ηλεκτρονικά μόλις είναι διαθέσιμες.

• Δεν πρέπει να έχετε ζήσει στην Εξτρεμαδούρα τους τελευταίους έξι μήνες
• Να είστε νόμιμος κάτοικος της Ισπανίας και να έχετε αριθμό ταυτότητας αλλοδαπής
• Να εργάζεστε εξ αποστάσεως στον κλάδο της τεχνολογίας
• Οι υπήκοοι χωρών εκτός ΕΕ, όπως από τις Ηνωμένες Πολιτείες, μπορούν επίσης να υποβάλουν αίτηση, αλλά πρέπει να έχουν ήδη λάβει την ισπανική βίζα ψηφιακού νομάδα.

Τα 16.703 δολάρια που προσφέρονται θα μοιραστούν σε διάφορες επιχορηγήσεις. Οι γυναίκες και οι κάτω των 30 ετών που επιλέγουν να ζήσουν σε πόλη με λιγότερους από 5.000 κατοίκους θα λάβουν 10.000 ευρώ ή 11.135 δολάρια, ενώ οι υπόλοιποι θα λάβουν 8.000 ευρώ ή 8.908 δολάρια. Μετά από δύο χρόνια, οι γυναίκες και όσοι κάτω των 30 ετών επιλέξουν να μείνουν ένα ακόμη έτος θα λάβουν μια δεύτερη πληρωμή ύψους 5.000 ευρώ ή 5.568 δολάρια, ενώ οι υπόλοιποι θα λάβουν 4.000 ευρώ ή 4.454 δολάρια.

View this post on Instagram

A post shared by NineColiving (@ninecoliving)

Οι αιτούντες θα ενημερωθούν εντός τριών μηνών εάν επιλεγούν να λάβουν τις επιχορηγήσεις. Μετά την επιλογή τους, οι αιτούντες πρέπει να εγγραφούν σε έναν δήμο της Εξτρεμαδούρα για να λάβουν πιστοποιητικό padrón εντός τριών μηνών. Μετά από αυτό το βήμα, οι αιτούντες θα έχουν ένα μήνα για να ζητήσουν την πληρωμή των επιχορηγήσεων, η οποία θα γίνει με μία μόνο συναλλαγή.