Η έρευνα σε σχεδόν 100 ιδρύματα από την Central Banking Publications διεξήχθη μεταξύ Ιανουαρίου και Μαρτίου. Όλες οι απαντήσεις, εκτός από λίγες, ελήφθησαν πριν από τις επιθέσεις της 28ης Φεβρουαρίου κατά του Ιράν, αλλά οι εντάσεις είχαν ήδη κλιμακωθεί και είχαν προηγηθεί οι διαμάχες του Ιανουαρίου μεταξύ των ΗΠΑ και της Δανίας σχετικά με τη Γροιλανδία.

Ως αποτέλεσμα, σχεδόν το 70% των κεντρικών τραπεζών κατέταξαν τη γεωπολιτική ως τον κορυφαίο κίνδυνο. Αυτό αντικατέστησε την κύρια ανησυχία του περασμένου έτους, που ήταν ο εμπορικός προστατευτισμός των ΗΠΑ και σηματοδότησε μια απότομη αύξηση από το 35% που ανέφερε τη γεωπολιτική ως την κύρια ανησυχία το 2024, όταν ο πόλεμος στη Γάζα απείλησε για τελευταία φορά να αποσταθεροποιήσει τη Μέση Ανατολή.

Σε πενταετή προοπτική, ο πληθωρισμός και τα επιτόκια παρέμειναν οι σημαντικότεροι παράγοντες που αναμένεται να επηρεάσουν τη διαχείριση των αποθεματικών, όπως έδειξε η έρευνα, με λίγο πάνω από το ήμισυ των κεντρικών τραπεζών να τα κατατάσσουν ως το κύριο ζήτημα.

Ωστόσο, αυτό είναι σημαντικά χαμηλότερο από το 76% που ανέφερε τον πληθωρισμό και τα επιτόκια πέρυσι, ενώ η γεωπολιτική αναφέρθηκε και πάλι σε μεγάλο βαθμό από σχεδόν το 30% – διπλάσιο ποσοστό από πέρυσι.

Η έρευνα έδειξε επίσης ότι η εμπιστοσύνη στο δολάριο δοκιμάζεται. ‌Το αμερικανικό νόμισμα έχασε πάνω από 12% έναντι ενός καλαθιού άλλων κορυφαίων νομισμάτων μεταξύ του Ιανουαρίου του περασμένου έτους και του τρέχοντος, αν και έκτοτε έχει ανακτήσει περίπου το ένα τρίτο του εδάφους που είχε χάσει.

Περίπου το 80% των διαχειριστών αποθεματικών δήλωσαν ότι συμφωνούν ή συμφωνούν απόλυτα ότι το δολάριο παραμένει το κύριο νόμισμα ασφαλούς καταφυγίου στον κόσμο, αν και πολλοί προσέθεσαν ότι η κυριαρχία του αμφισβητείται όλο και περισσότερο.

Όλες οι απαντήσεις στην έρευνα ήταν ανώνυμες, αλλά ένας κεντρικός τραπεζίτης χώρας της Ασίας-Ειρηνικού τόνισε πως «τα επόμενα πέντε χρόνια, οι διαχειριστές παγκόσμιων συναλλαγματικών αποθεμάτων θα αξιολογήσουν αυστηρά εάν ο ρόλος του δολαρίου ΗΠΑ ως κυρίαρχου παγκόσμιου νομίσματος αποθεμάτων θα συνεχιστεί, εν μέσω του αυξανόμενου παγκόσμιου κατακερματισμού».

Η έρευνα ανέδειξε επίσης ότι το 16% των κεντρικών τραπεζών θεωρεί ότι ο ρόλος του δολαρίου επηρεάζει τις αποφάσεις διαχείρισης των αποθεμάτων τους κατά την πενταετή περίοδο, από μόλις πάνω από 3% πέρυσι.

Η εμπιστοσύνη στα αμερικανικά ομόλογα επιδεινώθηκε επίσης σημαντικά. Μόνο το ένα τρίτο των ερωτηθέντων αναμένει ότι τα αμερικανικά ομόλογα θα ξεπεράσουν σε απόδοση αυτά των άλλων οικονομιών του γκρουπ των G7 και της Κίνας, ποσοστό μειωμένο σε σχέση με το περισσότερο από το ήμισυ πέρυσι και το πάνω από 70% το 2024.

Ο χρυσός, εν τω μεταξύ, παραμένει ο ωφελούμενος της γεωπολιτικής αβεβαιότητας. Σχεδόν τα τρία τέταρτα των κεντρικών τραπεζών ανέφεραν ότι κατέχουν χρυσό στα αποθέματά τους, ποσοστό ελαφρώς αυξημένο σε σχέση με πέρυσι, ενώ σχεδόν το 40% δήλωσε ότι εξετάζει το ενδεχόμενο να αυξήσει την έκθεσή του στο πολύτιμο μέταλλο, όπως αναφέρει το Reuters.

Η συνολική εικόνα που προκύπτει είναι ότι, παρά τη σχετική αποκλιμάκωση των τιμών σε ορισμένους τομείς, οι πληθωριστικές πιέσεις δεν έχουν εξαφανιστεί, ενώ το διεθνές περιβάλλον παραμένει εύθραυστο. Σε αυτό το πλαίσιο, σύμφωνα με το Reuters, η ΕΚΤ εμφανίζεται αποφασισμένη να αποφύγει λάθη του παρελθόντος, διατηρώντας ευελιξία και αφήνοντας ανοιχτές όλες τις επιλογές.

Πρακτικά με μήνυμα «αναμονής»
Σύμφωνα με τα πρακτικά, τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου συμφωνούν ότι δεν υπάρχει επαρκής λόγος για άμεση μεταβολή της νομισματικής πολιτικής. Η τρέχουσα πολιτική θεωρείται επαρκώς περιοριστική, ενώ υπογραμμίζεται η ανάγκη να επιβεβαιωθεί ότι ο πληθωρισμός ακολουθεί σταθερά πτωτική τροχιά προς τον στόχο του 2%.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στο γεγονός ότι οι πρόσφατες βελτιώσεις στους δείκτες τιμών δεν πρέπει να ερμηνευθούν ως οριστική νίκη. Τα μέλη της ΕΚΤ επισημαίνουν ότι οι μισθολογικές εξελίξεις, οι τιμές των υπηρεσιών και το κόστος ενέργειας εξακολουθούν να ενέχουν κινδύνους αναζωπύρωσης των πιέσεων.

European Central Bank policymakers are in no hurry to adjust interest rates as inflation hovers near target, but abundant risks mean they need to be ready to move once again.

More Here → https://t.co/EB02VTFHck pic.twitter.com/7ybJbF0jto

— PiQ (@PiQSuite) January 22, 2026

https://platform.twitter.com/widgets.js

Οι δασμοί Τραμπ ως εξωτερικός κίνδυνος
Στο ίδιο κείμενο αναδεικνύεται ο ρόλος των γεωπολιτικών και εμπορικών εξελίξεων, με ειδική αναφορά στους δασμούς που έχει επαναφέρει ή προαναγγείλει ο Ντόναλντ Τραμπ. Οι προστατευτικές πολιτικές των Ηνωμένων Πολιτειών εκτιμάται ότι θα μπορούσαν να αυξήσουν το κόστος εισαγωγών για την Ευρώπη, επιβαρύνοντας εκ νέου τον πληθωρισμό.

Τα στελέχη της ΕΚΤ σημειώνουν ότι ένας νέος γύρος εμπορικών εντάσεων ενδέχεται να επηρεάσει όχι μόνο τις τιμές αλλά και την ανάπτυξη, δημιουργώντας ένα σύνθετο δίλημμα για τη νομισματική πολιτική. Σε ένα τέτοιο σενάριο, η Τράπεζα θα κληθεί να ισορροπήσει ανάμεσα στην ανάγκη στήριξης της οικονομίας και στη διατήρηση της σταθερότητας των τιμών.

Πληθωρισμός: Πρόοδος, αλλά όχι εφησυχασμός
Αν και ο γενικός πληθωρισμός στην ευρωζώνη έχει αποκλιμακωθεί σε σχέση με τα υψηλά του προηγούμενου διαστήματος, τα πρακτικά καταγράφουν ανησυχία για τον λεγόμενο δομικό πληθωρισμό. Οι τιμές στις υπηρεσίες και οι αυξήσεις μισθών θεωρούνται παράγοντες που ενδέχεται να διατηρήσουν τον πληθωρισμό σε επίπεδα άνω του στόχου για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.

Η ΕΚΤ υπογραμμίζει ότι η πολιτική της παραμένει απολύτως εξαρτημένη από τα δεδομένα. Κάθε απόφαση για χαλάρωση θα βασιστεί σε «σαφείς και διαρκείς ενδείξεις» ότι οι πληθωριστικές πιέσεις έχουν τεθεί υπό έλεγχο, χωρίς απρόβλεπτες ανατροπές.

Οι προσδοκίες της αγοράς
Οι αγορές, από την πλευρά τους, συνεχίζουν να αναζητούν σήματα για το πότε θα ξεκινήσει ο κύκλος μείωσης επιτοκίων. Παρά τις προσδοκίες ορισμένων επενδυτών για ταχύτερη χαλάρωση, τα πρακτικά δείχνουν ότι η ΕΚΤ δεν συμμερίζεται αυτή την αισιοδοξία.

Αντιθέτως, το μήνυμα που εκπέμπεται είναι ότι οι προσδοκίες της αγοράς ενδέχεται να έχουν «προεξοφλήσει υπερβολικά» μελλοντικές κινήσεις. Η Τράπεζα εμφανίζεται αποφασισμένη να διατηρήσει την αξιοπιστία της, ακόμη κι αν αυτό σημαίνει ότι θα απογοητεύσει βραχυπρόθεσμα τις αγορές.

Σταθερότητα αντί για βιασύνη
Συνολικά, σύμφωνα πάντα με το Reutersη εικόνα που προκύπτει από τα πρακτικά είναι μια ΕΚΤ που επιλέγει τη σταθερότητα έναντι της βιασύνης. Σε ένα περιβάλλον αυξημένης αβεβαιότητας, με εμπορικούς κινδύνους, γεωπολιτικές εντάσεις και εύθραυστες ισορροπίες στον πληθωρισμό, η κεντρική τράπεζα της ευρωζώνης δείχνει να προκρίνει τη συνεχή αξιολόγηση των δεδομένων.

Η στρατηγική αυτή αντανακλά την εμπειρία των τελευταίων ετών, όταν οι απότομες μεταβολές της οικονομικής συγκυρίας επέβαλαν γρήγορες αλλά δύσκολες αποφάσεις. Αυτή τη φορά, το μήνυμα είναι σαφές: η ΕΚΤ δεν βιάζεται, ακόμη κι αν οι αγορές πιέζουν για γρηγορότερες κινήσεις.

Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα χτυπά καμπανάκι για τις επιπτώσεις που θα έχει στην οικονομία ο πόλεμος στην Ουκρανία και ανησυχεί για την πορεία του πληθωρισμού. Για τον λόγο αυτό έδωσε εκ νέου σήμα ότι οι αγορές ομολόγων στα πλαίσια του προγράμματος γνωστού ως APP θα πρέπει να ολοκληρωθούν μέσα στο τρίτο φετινό τρίμηνο και δηλώνει έτοιμη να «λάβει όποια μέτρα είναι απαραίτητα προκειμένου να εκπληρώσει την εντολή που έχει ανατεθεί στην ΕΚΤ για διατήρηση της σταθερότητας των τιμών και να συμβάλει στη διαφύλαξη της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας», όπως αναφέρει.

Σύμφωνα με την ανακοίνωση, η ΕΚΤ προχωράει στη σταδιακή μείωση του ρυθμού ομολόγων υπό το πρόγραμμα ΑΡΡ κατά το τρέχον τρίμηνο, ήτοι 40 δισ. ευρώ τον Απρίλιο, 30 δισ. ευρώ τον Μάιο και 20 δισ. ευρώ τον Ιούνιο.

Πρακτικά, η απόφαση αυτή ίσως να σημαίνει ότι μετατίθεται η αύξηση των επιτοκίων για το δ΄ τρίμηνο και έπειτα, από τη στιγμή που έχει εξαγγελθεί ότι η αύξησή τους χρονικά θα έρθει όταν ολοκληρωθεί το πρόγραμμα ΑΡΡ.

Η ΕΚΤ αποφάσισε ότι το επιτόκιο των πράξεων κύριας αναχρηματοδότησης καθώς και τα επιτόκια της διευκόλυνσης οριακής χρηματοδότησης και της διευκόλυνσης αποδοχής καταθέσεων θα παραμείνουν αμετάβλητα σε 0,00%, 0,25% και -0,50% αντίστοιχα.

Η επίθεση της Ρωσίας στην Ουκρανία προκαλεί τεράστια δεινά. Επηρεάζει επίσης την οικονομία, στην Ευρώπη και αλλού. Η σύγκρουση και η σχετική αβεβαιότητα επιδρούν πολύ αρνητικά στην εμπιστοσύνη των επιχειρήσεων και των καταναλωτών. Οι διαταράξεις στο εμπόριο οδηγούν σε νέες ελλείψεις υλικών και πρώτων υλών. Οι έντονες αυξήσεις των τιμών της ενέργειας και των βασικών εμπορευμάτων μειώνουν τη ζήτηση και επιδρούν ανασταλτικά στην παραγωγή. Το πώς αναπτύσσεται η οικονομία θα εξαρτηθεί καίρια από την εξέλιξη της σύγκρουσης, τον αντίκτυπο των επιβαλλόμενων κυρώσεων και το ενδεχόμενο λήψης περαιτέρω μέτρων. Ταυτόχρονα, η οικονομική δραστηριότητα εξακολουθεί να στηρίζεται από την επανεκκίνηση της οικονομίας μετά την πανδημική κρίση. Ο πληθωρισμός έχει αυξηθεί σημαντικά και θα παραμείνει υψηλός τους επόμενους μήνες, κυρίως λόγω της απότομης ανόδου του κόστους της ενέργειας. Οι πιέσεις στον πληθωρισμό εντάθηκαν σε πολλούς τομείς.

Στη σημερινή συνεδρίαση το Διοικητικό Συμβούλιο έκρινε ότι τα εισερχόμενα στοιχεία μετά την τελευταία συνεδρίασή του στηρίζουν την προσδοκία του ότι οι καθαρές αγορές στοιχείων ενεργητικού στο πλαίσιο του προγράμματος αγοράς στοιχείων ενεργητικού (asset purchase programme - APP) θα πρέπει να ολοκληρωθούν το γ΄ τρίμηνο. Σε ό,τι αφορά τις μελλοντικές εξελίξεις, η νομισματική πολιτική της ΕΚΤ θα εξαρτηθεί από τα εισερχόμενα στοιχεία και τη συνεχιζόμενη αξιολόγηση των προοπτικών από το Διοικητικό Συμβούλιο. Στις τρέχουσες συνθήκες υψηλής αβεβαιότητας, το Διοικητικό Συμβούλιο θα διατηρήσει την ευχέρεια επιλογής, τη σταδιακή αλλαγή και την ευελιξία κατά την άσκηση της νομισματικής πολιτικής. Το Διοικητικό Συμβούλιο θα λάβει όποια μέτρα είναι απαραίτητα προκειμένου να εκπληρώσει την εντολή που έχει ανατεθεί στην ΕΚΤ για διατήρηση της σταθερότητας των τιμών και να συμβάλει στη διαφύλαξη της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας.

Πρόγραμμα αγοράς στοιχείων ενεργητικού (APP)

Οι καθαρές αγορές στο πλαίσιο του προγράμματος APP θα διαμορφωθούν μηνιαίως σε 40 δισεκ. ευρώ τον Απρίλιο, 30 δισεκ. ευρώ τον Μάιο και 20 δισεκ. ευρώ τον Ιούνιο. Στη σημερινή συνεδρίαση το Διοικητικό Συμβούλιο έκρινε ότι τα εισερχόμενα στοιχεία μετά την τελευταία συνεδρίασή του ενισχύουν την προσδοκία του ότι οι καθαρές αγορές στοιχείων ενεργητικού στο πλαίσιο του προγράμματος APP θα πρέπει να ολοκληρωθούν το γ΄ τρίμηνο. Η διαμόρφωση των καθαρών αγορών για το γ΄ τρίμηνο θα εξαρτηθεί από τα στοιχεία και θα αντανακλά τη συνεχιζόμενη αξιολόγηση των προοπτικών από το Διοικητικό Συμβούλιο.

Το Διοικητικό Συμβούλιο σκοπεύει επίσης να συνεχίσει να επανεπενδύει, πλήρως, τα ποσά από την εξόφληση τίτλων αποκτηθέντων στο πλαίσιο του προγράμματος APP κατά τη λήξη τους για παρατεταμένη χρονική περίοδο μετά την ημερομηνία κατά την οποία θα αρχίσει να αυξάνει τα βασικά επιτόκια της ΕΚΤ και πάντως για όσο χρονικό διάστημα κρίνεται αναγκαίο για τη διατήρηση ευνοϊκών συνθηκών ρευστότητας και ενός διευκολυντικού, σε μεγάλο βαθμό, χαρακτήρα της νομισματικής πολιτικής.

Βασικά επιτόκια της ΕΚΤ

Το επιτόκιο των πράξεων κύριας αναχρηματοδότησης καθώς και τα επιτόκια της διευκόλυνσης οριακής χρηματοδότησης και της διευκόλυνσης αποδοχής καταθέσεων θα παραμείνουν αμετάβλητα σε 0,00%, 0,25% και -0,50% αντιστοίχως.

Τυχόν προσαρμογές των βασικών επιτοκίων της ΕΚΤ θα πραγματοποιηθούν κάποια χρονική στιγμή μετά τη λήξη των καθαρών αγορών του Διοικητικού Συμβουλίου στο πλαίσιο του προγράμματος APP και θα είναι σταδιακές. Η πορεία των βασικών επιτοκίων της ΕΚΤ θα συνεχίσει να καθορίζεται με βάση την παροχή ενδείξεων του Διοικητικού Συμβουλίου για τη μελλοντική κατεύθυνση της νομισματικής πολιτικής και τη στρατηγική δέσμευσή του για σταθεροποίηση του πληθωρισμού στο 2% μεσοπρόθεσμα. Συνεπώς, το Διοικητικό Συμβούλιο αναμένει ότι τα βασικά επιτόκια της ΕΚΤ θα παραμείνουν στα σημερινά τους επίπεδα έως ότου διαπιστώσει ότι ο πληθωρισμός φθάνει το 2% πολύ πριν από το τέλος του υπό εξέταση χρονικού ορίζοντα προβολής και με διάρκεια κατά το υπόλοιπο του χρονικού ορίζοντα προβολής, και κρίνει ότι η πορεία του υποκείμενου πληθωρισμού έχει σημειώσει επαρκή πρόοδο ούτως ώστε να είναι συμβατή με σταθεροποίηση του πληθωρισμού στο 2% μεσοπρόθεσμα.

Έκτακτο πρόγραμμα αγοράς στοιχείων ενεργητικού λόγω πανδημίας (PEPP)

Το Διοικητικό Συμβούλιο σκοπεύει να επανεπενδύει τα ποσά κεφαλαίου από την εξόφληση τίτλων που αποκτήθηκαν στο πλαίσιο του PEPP κατά τη λήξη τους τουλάχιστον μέχρι το τέλος του 2024. Σε κάθε περίπτωση, η μελλοντική σταδιακή μείωση (roll-off) του χαρτοφυλακίου PEPP θα ρυθμιστεί κατά τρόπο ώστε να αποφευχθούν παρεμβολές στην ενδεδειγμένη κατεύθυνση της νομισματικής πολιτικής.

Στην περίπτωση νέου κατακερματισμού στις αγορές που σχετίζεται με την πανδημία, οι επανεπενδύσεις στο πλαίσιο του προγράμματος PEPP μπορούν ανά πάσα στιγμή να προσαρμοστούν με ευελιξία ως προς τον χρόνο, τις κατηγορίες στοιχείων ενεργητικού και τις χώρες. Η ευελιξία αυτή θα μπορούσε να συμπεριλαμβάνει την αγορά ομολόγων που εκδίδει η Ελληνική Δημοκρατία επιπλέον της αξίας των ομολόγων που επανεπενδύεται στη λήξη τους, προκειμένου να αποφευχθεί η διακοπή των αγορών στη συγκεκριμένη χώρα, η οποία θα μπορούσε να επηρεάσει αρνητικά τη μετάδοση της νομισματικής πολιτικής προς την ελληνική οικονομία, ενώ αυτή εξακολουθεί να ανακάμπτει από τις επιπτώσεις της πανδημίας. Οι καθαρές αγορές στο πλαίσιο του PEPP θα μπορούσαν να ξεκινήσουν εκ νέου, εφόσον κριθεί αναγκαίο, για την αντιμετώπιση αρνητικών διαταραχών που σχετίζονται με την πανδημία.

Πράξεις αναχρηματοδότησης

Το Διοικητικό Συμβούλιο θα εξακολουθήσει να παρακολουθεί τις συνθήκες χρηματοδότησης των τραπεζών και να διασφαλίζει ότι η λήξη των πράξεων στο πλαίσιο της τρίτης σειράς στοχευμένων πράξεων πιο μακροπρόθεσμης αναχρηματοδότησης (ΣΠΠΜΑ ΙΙΙ) δεν επηρεάζει την ομαλή μετάδοση της νομισματικής πολιτικής του. Το Διοικητικό Συμβούλιο θα αξιολογεί επίσης τακτικά το πώς οι στοχευμένες πράξεις χρηματοδότησης συνεισφέρουν στην κατεύθυνση της νομισματικής πολιτικής μας. Όπως έχει ανακοινωθεί, αναμένει ότι οι ειδικές συνθήκες που εφαρμόζονται στο πλαίσιο των ΣΠΠΜΑ ΙΙΙ θα λήξουν τον Ιούνιο του τρέχοντος έτους. Το Διοικητικό Συμβούλιο θα αξιολογήσει επίσης την κατάλληλη βαθμονόμηση του συστήματος δύο βαθμίδων που εφαρμόζει για τον εκτοκισμό των αποθεματικών ούτως ώστε η πολιτική αρνητικών επιτοκίων να μην περιορίζει τη διαμεσολαβητική ικανότητα των τραπεζών σε ένα περιβάλλον άφθονης πλεονάζουσας ρευστότητας.

Το Διοικητικό Συμβούλιο είναι έτοιμο να προσαρμόσει όλα τα μέσα που έχει στη διάθεσή του εντός των ορίων της εντολής που του έχει ανατεθεί, επιδεικνύοντας ευελιξία εφόσον χρειαστεί, προκειμένου να διασφαλίσει ότι ο πληθωρισμός θα σταθεροποιηθεί στον στόχο του 2% μεσοπρόθεσμα. Η πανδημία έδειξε ότι, υπό συνθήκες πίεσης, η ευελιξία ως προς τον σχεδιασμό και τη διενέργεια των αγορών στοιχείων ενεργητικού έχει βοηθήσει στην αντιμετώπιση των δυσλειτουργιών του μηχανισμού μετάδοσης της νομισματικής πολιτικής και έχει καταστήσει πιο αποτελεσματικές τις προσπάθειες του Διοικητικού Συμβουλίου για επίτευξη του στόχου του. Εντός των ορίων της εντολής του Διοικητικού Συμβουλίου, υπό συνθήκες πίεσης, η ευελιξία θα συνεχίσει να αποτελεί στοιχείο της νομισματικής πολιτικής όποτε παράγοντες που απειλούν τη μετάδοση της νομισματικής πολιτικής διακυβεύουν την επίτευξη της σταθερότητας των τιμών.