Μέχρι στιγμής δεν έχει γίνει επισήμως γνωστό το αντικείμενο της συνάντησης, αλλά η χρονική συγκυρία οδηγεί αναλυτές στην εκτίμηση ότι η επίσκεψη του κ. Ντάισελμπλουμ συνδέεται με την επιλογή νέου επικεφαλής του ΔΝΤ, αναφέρει το protothema.

Ο Ολλανδός πρώην υπουργός Οικονομικών και τέως πρόεδρος του Eurogroup είναι, σύμφωνα με πληροφορίες, ένας από τους τρεις υποψήφιους διαδόχους της κ. Λαγκάρντ. Οι άλλοι δύο είναι ο Φινλανδός κεντρικός τραπεζίτης και πρώην Ευρωπαίος Επίτροπος Οικονομικών Όλι Ρεν και η Βουλγάρα διευθύνουσα σύμβουλος της Παγκόσμιας Τράπεζας και πρώην Ευρωπαία Επίτροπος Προϋπολογισμού Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα. Οι κ. Ντάισελμπλουμ και Ρεν έχουν τη στήριξη του ευρωπαϊκού βορρά, ενώ η κ. Γκεοργκίεβα υποστηρίζεται από τη Γαλλία και αρκετές χώρες της ανατολικής Ευρώπης, αλλά για να αναλάβει τα ηνία του ΔΝΤ θα πρέπει να τροποποιηθεί ο κανονισμός του, ο οποίος ορίζει ότι ο επικεφαλής πρέπει να είναι κάτω των 65 ετών (η Βουλγάρα οικονομολόγος είναι 66 ετών).

Ο κ. Ντάισελμπλουμ υπογράμμισε την ανάγκη να ολοκληρωθεί η τραπεζική ένωση, να προχωρήσει το ευρωπαϊκό σχήμα εγγύησης καταθέσεων (EDIS) και να περιοριστούν «οι δεσμοί μεταξύ πολιτικών, τραπεζών και εποπτικών αρχών, οι οποίοι εξακολουθούν να είναι ακόμα πολύ στενοί». Αναγνώρισε ότι οι ευρωπαϊκές τράπεζες είναι σε καλύτερη κατάσταση σήμερα, αλλά πρόσθεσε πως «πρέπει να γίνουν περισσότερα προς αυτή την κατεύθυνση. Έχουμε πάρα πολλές τράπεζες και αυτό στρέφει την προσοχή μακριά από την ανάπτυξη», αναφέρει το protothema.

Υπέρ της συγκέντρωσης του ευρωπαϊκού τραπεζικού κλάδου, ώστε να μπορέσει να ανταγωνιστεί τους αμερικανικούς και κινεζικούς κολοσσούς, τάχθηκε και ο κ. Μυλωνάς. Αναφερόμενος ειδικά στη χώρα μας, σχολίασε: «Μερικοί λένε ότι χρειαζόμαστε ίσως δύο τράπεζες στην Ελλάδα. Θα πω κάτι τολμηρό: εάν ακολουθήσουμε το μοντέλο των ΗΠΑ, ίσως να υπάρχει ανάγκη μόνο για μια τράπεζα». Ο διευθύνων σύμβουλος της Εθνικής Τράπεζας σημείωσε ότι οι ευρωπαϊκές τράπεζες βρίσκονταν στις 5 μεγαλύτερες του κόσμου πριν από 10 χρόνια και σήμερα δεν είναι καμία στην κορυφαία 5άδα. «Από το ‘πολύ μεγάλες για να καταρρεύσουν’, περάσαμε στο ‘πολύ μικρές για να τα καταφέρουν’», σχολίασε και πρόσθεσε ότι τα κέρδη της JP Morgan είναι υψηλότερα από των πέντε μεγαλύτερων ευρωπαϊκών τραπεζών

Την ελπίδα να τεθούν σε εφαρμογή σύντομα τα σχέδια του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (ΤΧΣ) και της Τράπεζας της Ελλάδος (ΤτΕ) για τη μείωση των «κόκκινων» δανείων εξέφρασε ο πρώην υπουργός Οικονομικών Γκίκας Χαρδούβελης, που επισήμανε πως όσοι επένδυσαν σε μετοχές των ελληνικών τραπεζών στη διάρκεια της κρίσης υπέστησαν τεράστιες απώλειες.

Μπορεί να φώναξαν, αλλά και αυτό όχι πολλές φορές.

Ωστόσο και παρά τις φήμες που διέδωσε ο επίτροπος Πιερ Μοσκοβισί, δεν πιάστηκαν ποτέ στα χέρια. Ήδη ο Βαρουφάκης το είχε διαψεύσει αυτό στο βιβλίο του ‘Ανίκητοι Ηττημένοι'. Τώρα ο Ντάισελμπλουμ, ο πρώην επικεφαλής του Eurogroup, έρχεται να επιβεβαιώσει τον Βαρουφάκη. Και προσθέτει ότι αυτή η λεπτομέρεια είναι μάλλον το μόνο στο οποίο συμφωνεί με τον πρώην υπουργό Οικονομικών».

Στο άρθρο επισημαίνεται ότι ο Oλλανδός πολιτικός θέλησε να επικεντρωθεί σε ζητήματα της τρέχουσας επικαιρότητας και όχι του παρελθόντος, δηλώνοντας ότι «πολλά από τα ζητήματα που προκάλεσαν και αποτέλεσαν την ευρωπαϊκή κρίση παραμένουν άλυτα. Ότι οι διαφορές στην ανταγωνιστικότητα μεταξύ των χωρών της Ευρωζώνης παραμένουν μεγάλες.

Ότι ‘συνεχίζει να γίνεται πολύς λόγος για τους εθνικούς προϋπολογισμούς και λίγος για διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις». Ο Γ. Ντάισελμπλουμ εξαπολύει όμως βέλη και προς την Κομισιόν λέγοντας ότι «ενίοτε δεν έκανε τη δουλειά της’ και μεταχειρίστηκε με μεγαλύτερη επιείκεια τις μεγάλες χώρες».

Στη συνέχεια επισημαίνεται ότι «το βράδυ (σ.σ. της παρουσίασης) ο Ντάισελμπλουμ δέχθηκε μόνο θετικά σχόλια για τον τρόπο με τον οποίο εκτέλεσε τα καθήκοντά του το διάστημα 2013-2018.

Ο υπουργός Οικονομικών του Λουξεμβούργου Πιέρ Γκραμένια θαύμασε την ‘αστείρευτη υπομονή του' σε σχέση με τον Βαρουφάκη, τη στιγμή μάλιστα που ο τελευταίος πολλές φορές έλεγε τα αντίθετα στους δημοσιογράφους απ' ό,τι συζητούνταν στο Eurogroup.

Η ανταποκρίτρια της ‘Καθημερινής' στις Βρυξέλλες, Ελένη Βαρβιτσιώτη χαρακτήρισε τον Ντάισελμπλουμ ‘ειλικρινή διαμεσολαβητή', ακόμα και στον τρόπο που διαχειρίστηκε το ζήτημα της Ελλάδας και ανέφερε ότι εκφράζονταν πάντα με ειλικρίνεια και ακρίβεια απέναντι στα μέσα ενημέρωσης. Το ότι αυτό ισχύει μόνο εν μέρει για τον προκάτοχό του, Γιούνκερ, και τον διάδοχό, του Σεντένο, δεν αντανακλά μόνο την ελληνική σκοπιά.

Όλα αυτά που έγιναν δεν μπορούν να θεωρηθούν επιτυχία για την Ελλάδα, λέει ο Ντάισελμπλουμ. Τρία δανειακά προγράμματα συνολικού ύψους 288 δις ευρώ είναι πάρα πολλά σε σχέση με αυτά που επιτεύχθηκαν. Και τι είχε γίνει τότε με το Grexit;

Δεν το είδε ποτέ ως σοβαρή επιλογή, λέει ο Ντάισελμπλουμ – ακόμη και αν στο αποκορύφωμα της κρίσης, τον Ιούλιο του 2015 υπήρχε ένα σχετικό γερμανικό έγγραφο με ένα σωρό ‘άσχημα πράγματα'.

Σύμφωνα με τον Ντάισελμπλουμ η προτεινόμενη τότε από τον Σόιμπλε προσωρινή έξοδος από την Ευρωζώνη και η υποτίμηση που θα συνδέονταν με αυτήν δεν θα λειτουργούσε.

‘Μπορεί να αυξανόταν η ελληνική ανταγωνιστικότητα αλλά το δημόσιο χρέος που θα παρέμενε σε ευρώ θα γινόταν μη βιώσιμο'.

Το ότι ο Σόιμπλε άφηνε ανοιχτό και το ενδεχόμενο ενός κουρέματος χρέους δεν αναφέρεται από τον Ντάισελμπλουμ – ούτε ότι αργότερα ο Σόιμπλε ισχυρίστηκε πως 15 από τους 19 υπουργούς υποστήριξαν την ιδέα του».

«Μπορεί κανείς να επιχειρηματολογήσει ότι η Ευρωζώνη θα βυθιζόταν σε ένα χάος πέρα από κάθε φαντασία, αν είχαμε επιτρέψει να φύγει μια χώρα ή περισσότερες», δηλώνει ο κ. Ντάισελμπλουμ σε συνέντευξή του στο περιοδικό Der Spiegel που κυκλοφορεί σήμερα (Σάββατο) και επισημαίνει ότι από τις συζητήσεις του με διεθνείς επενδυτές έχει αντιληφθεί ότι για αυτούς, το ζήτημα της «διάσωσης» της οικονομίας της Ελλάδας δεν ήταν «τίποτα λιγότερο από το μέλλον του κοινού νομίσματος», με την έννοια: «Αν δεν μπορείτε να διευθετήσετε τα προβλήματα με μια τόσο μικρή χώρα όπως η Ελλάδα, πώς θέλετε τότε να διατηρήσετε την νομισματική σας ένωση;», όπως τόνιζαν οι επενδυτές.

Ο τέως επικεφαλής του Eurogroup τονίζει ακόμη ότι ακριβώς επειδή τότε αντιμετωπίστηκε το πρόβλημα με την Ελλάδα, υπάρχει σήμερα η δυνατότητα να απομονωθεί το πρόβλημα της Ιταλίας. «Αν είχαμε αφήσει την Ελλάδα να φύγει, θα ρωτούσαν όλοι, ποιος είναι ο επόμενος. Ίσως η Πορτογαλία, ίσως η Ολλανδία. Ολόκληρη η Ευρωζώνη θα ήταν πιο εύθραυστη», εκτιμά και επισημαίνει ότι στο τέλος είναι πάντα ζήτημα αξιοπιστίας.

«Ο Μάριο Ντράγκι, επικεφαλής της ΕΚΤ, είπε μεν ότι θα κάνει τα πάντα προκειμένου να σώσει το ευρώ, όσο και αν κοστίσει, δεν ήταν όμως αυτό το αποφασιστικό σημείο», αλλά η στάση της Άγγελα Μέρκελ: «Μόνο όταν η γερμανίδα Καγκελάριος, λίγες μέρες μετά την δήλωση του Ντράγκι, κατέστησε σαφές ότι θα στηρίξει την γραμμή του Προέδρου της ΕΚΤ, οι αγορές πίστεψαν την αποφασιστικότητα των Ευρωπαίων», τονίζει.

Σε ό,τι αφορά την Ιταλία, ο Γερούν Ντάισελμπλουμ καλεί τους Ευρωπαίους να μην επιτρέψουν στην ιταλική κυβέρνηση να τους εκβιάσει. «Το μήνυμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης πρέπει να είναι σαφές. Δεν επιτρέπουμε να μας εκβιάσει η ιταλική κυβέρνηση», δηλώνει όπως αναφέρει το ΑΠΕ και προσθέτει ότι αν η Ιταλία χάσει την πρόσβασή της στις αγορές, η Ευρώπη δεν θα μπορέσει να αναλάβει την επίλυση του προβλήματος της εξυπηρέτησης του κρατικού της χρέους.

«Η Ευρωζώνη πρέπει να στείλει το σαφές μήνυμα, ότι οι αγοραστές ιταλικών ομολόγων δεν θα πάρουν πίσω όλα τα χρήματά τους. Θα πρέπει να περιμένουν μια παραίτηση από τα δικαιώματά τους, διότι θα υπάρξει αναπόφευκτα κούρεμα χρέους. Το μήνυμα προς τις αγορές για όλες τις μελλοντικές περιπτώσεις κρίσης πρέπει να είναι σαφές: αντίθετα από ό,τι συνέβη στο παρελθόν, δεν θα αγοράζουμε πλέον (σ.σ.: κρατικά χρέη). Για αυτό χρειάζεται η νομισματική ένωση επειγόντως μια διαδικασία χρεοκοπίας για τα κράτη», υποστηρίζει.

Κληθείς να σχολιάσει τις προτάσεις του Προέδρου της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν για την εξέλιξη της Ευρωζώνης, ο Ολλανδός πρώην υπουργός Οικονομικών λέει χαρακτηριστικά: «Κάποιες από τις προτάσεις του είναι σημαντικές, κάποιες άλλες τυπικές γαλλικές, ενώ κάποιες άλλες δεν τις καταλαβαίνω».

«Καμία κατανόηση» δεν πρέπει να υπάρχει για την στάση της Ιταλίας, δήλωσε από την πλευρά της η Γενική Γραμματέας του Χριστιανοδημοκρατικού Κόμματος (CDU) και υποψήφια για την ηγεσία του Άνεγκρετ Κραμπ-Καρενμπάουερ και τάχθηκε εναντίον κάθε ενδεχομένου εξαιρέσεων από τους κανόνες της ΕΕ για τους εθνικούς προϋπολογισμούς. «Είμαστε μια κοινότητα που βασίζεται στο δίκαιο και στους κανόνες και αυτοί οι κανόνες πρέπει να τηρούνται», δήλωσε κατά την διάρκεια εκδήλωσης στο πλαίσιο του προσυνεδριακού διαλόγου.

Ο πρώην επικεφαλής του Eurogroup, ο οποίος έζησε επί μία πενταετία εις βάθος τις δραματικές περιπέτειες της ελληνικής κρίσης με αποκορύφωμα την παρ’ ολίγον έξοδο της Ελλάδας από την ευρωζώνη το καλοκαίρι του 2015, βρέθηκε στην Αθήνα για την παρουσίαση του βιβλίου «Η κρίση του ευρώ: Η ιστορία εκ των έσω σε Ευρώπη, Ελλάδα και Κύπρο», το οποίο εκδόθηκε από τον οίκο Economia Publishing.

Ο κ. Ντάισελμπλουμ όμως δεν μένει στο παρελθόν, στη σύγκρουσή του με τον Γιάνη Βαρουφάκη και στις προτάσεις Σόιμπλε περί Grexit.

Όπως είπε στο «Βήμα» η Ελλάδα χρειάζεται τώρα να παρουσιάσει μια ατζέντα συνέχισης του εκσυγχρονισμού της οικονομίας και της διοίκησής της.

«Η Ελλάδα πρέπει να αναπτύξει μια δική της ατζέντα ανεξάρτητη των προγραμμάτων. Η θα είσαι ελκυστικός στους ψηφοφόρους ή στους επενδυτές» αναφέρει χαρακτηριστικά.

«Στα μέσα του 2014 μιλούσαμε για έξοδο της Ελλάδας από τα μνημόνια, για το τέλος του δεύτερου προγράμματος και είχαμε ξεκινήσει να μιλάμε για το πώς θα είναι η έξοδος, ποιες θα είναι οι προβλέψεις, αν θα χρειαζόταν γραμμή πίστωσης, πώς θα διαχειριστούμε την έξοδο» αποκαλύπτει ο Γερούν Ντάισελμπλουμ στα «Νέα», σε συνέντευξή του στο αεροδρόμιο του Άμστερνταμ λίγο πριν αναχωρήσει για την Αθήνα, όπου παρουσιάζεται το βιβλίο του «Η κρίση του ευρώ».

Μιλώντας για τις συντάξεις, ο Ντάισελμπλουμ θεωρεί ότι «η περικοπή των συντάξεων δεν είναι απαραίτητη για δημοσιονομικούς λόγους, ούτε επηρεάζει διαρθρωτικά το ασφαλιστικό σύστημα στην Ελλάδα» και εκτιμά ότι το επιχείρημα αυτό αποτελεί λόγο για να μην επιμένουν στο Eurogroup στην τήρηση του μέτρου αυτού.

Προειδοποιεί, όμως, ότι αυτό που θα κοιτάξουν οι υπουργοί Οικονομικών είναι η γενικότερη αξιοπιστία της Ελλάδας.

«Αν υπάρξουν πισωγυρίσματα, οι εταίροι, οι αγορές, οι επενδυτές μπορεί να συμπεράνουν ότι η Ελλάδα δεν είναι αφοσιωμένη στον δρόμο των μεταρρυθμίσεων. Θα πρέπει η ελληνική κυβέρνηση να τους πείσει ότι θα παραμείνει στον δρόμο των συνετών πολιτικών».

Σχετικά με τον κατώτατο μισθό ο Γερούν Ντάισελμπλουμ αναφέρει «η Ελλάδα δεν είναι σε θέση να προχωρήσει σε αύξηση μισθών, δεν είναι ρεαλιστική στρατηγική», ενώ θεωρεί ότι η Ελλάδα δεν διατρέχει κίνδυνο να χρειαστεί τέταρτο μνημόνιο" και προσθέτει: «είναι σημαντική η οικονομική ανεξαρτησία, αλλά αν ξεφύγει η κατάσταση, η χώρα θα ξαναχάσει την οικονομική της ανεξαρτησία.

Αν χρειαζόταν τέταρτο πρόγραμμα, δεν θα υπήρχε υποστήριξη από την ευρωζώνη», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Ο πρώην υπουργός Οικονομικών της Ολλανδίας σημειώνει ότι η λιτότητα «έγινε αναπόφευκτη όταν αποκαλύφθηκε η αλήθεια για το έλλειμμα του προϋπολογισμού, ανέβηκαν τα spreads πολύ ψηλά και κανένας δεν ήθελε να δανείσει χρήματα στην Ελλάδα» και «ήταν η επίπτωση της πολιτικής και δημοσιονομικής κακοδιαχείρισης για δεκαετίες πριν την κρίση», αναφέρει το protothema.

Επισημαίνει δε ότι η μεταρρύθμιση του ελληνικού ασφαλιστικού συστήματος έγινε γιατί ο «συνδυασμός της πληρωμής απ΄ όλους των εισφορών που τους αναλογούν με την παράταση των χρόνων εργασίας επιτρέπει την ύπαρξη παροχών σε ένα κοινωνικά αποδεκτό επίπεδο», ενώ εκτιμά πως πιθανότατα οι Ευρωπαίοι θα χρειαστεί μελλοντικά να πάρουν και νέα μέτρα ελάφρυνσης του ελληνικού χρέους.

Η συνέντευξη του Γερούν Ντάισελμπλουμ στη Χριστίνα Βασιλάκη, ανταποκρίτρια στις Βρυξέλλες του Αθηναϊκού/Μακεδονικού Πρακτορείο Ειδήσεων, έχει ως εξής:

Σε πολλές περιπτώσεις τα ελληνικά μέσα -και όχι μόνο- σας έχουν απεικονίσει ως τον κύριο υποστηρικτή των γερμανικών πολιτικών λιτότητας. Ποια είναι η απάντησή σας;

Μην κάνετε αυτό το λάθος. Η λιτότητα για την Ελλάδα έγινε αναπόφευκτη όταν αποκαλύφθηκε η αλήθεια για το έλλειμμα του προϋπολογισμού, ανέβηκαν τα spreads πολύ ψηλά και κανένας δεν ήθελε να δανείσει χρήματα στην Ελλάδα. Αυτή ήταν η επίπτωση της πολιτικής και δημοσιονομικής κακοδιαχείρισης για δεκαετίες πριν την κρίση. Η μοναδική περίπτωση να προσφέρουν οι υπόλοιποι Ευρωπαίοι δάνεια στην Ελλάδα ήταν υπό την προϋπόθεση να μπει τάξη στο χάος. Αυτή ήταν η πραγματική κατάσταση. Οποιοσδήποτε άλλος επικεφαλής του Eurogroup θα όφειλε να αντιμετωπίσει τις ίδιες προκλήσεις.

Στο βιβλίο σας αναφέρετε ότι το ελληνικό ασφαλιστικό σύστημα ήταν ένα από τα θέματα που κυριαρχούσαν στις διαπραγματεύσεις με τις ελληνικές κυβερνήσεις. Πιστεύετε ότι οι μεταρρυθμίσεις που εφαρμόστηκαν με αποτέλεσμα τις τόσες περικοπές ήταν όλες απαραίτητες; Και κατά τη γνώμη σας, η Ελλάδα πρέπει να συνεχίσει να εφαρμόζει αυτές τις πολιτικές;

Η πιο σημαντική ερώτηση είναι εάν το ασφαλιστικό σύστημα είναι βιώσιμο μακροπρόθεσμα. Με άλλα λόγια, είναι οι εισφορές που πληρώνουν οι ασφαλισμένοι ισορροπημένες με τις παροχές που απολαμβάνουν; Εάν όχι, πώς θα πληρώσεις για αυτό το κενό; Τι σημαίνει αυτό για τη δικαιοσύνη μεταξύ των γενεών; Πόσους φόρους μπορείς να ζητήσεις από την τρέχουσα γενιά των εργαζομένων να πληρώσει; Θα υπάρχει ακόμα σύνταξη για τις μέλλουσες γενιές; Σε μια γηράσκουσα κοινωνία πρέπει να αντιμετωπίσεις αυτά τα ζητήματα. Ο συνδυασμός της πληρωμής απ΄ όλους των εισφορών που τους αναλογούν με την παράταση των χρόνων εργασίας επιτρέπει την ύπαρξη παροχών σε ένα κοινωνικά αποδεκτό επίπεδο. Ενδεχόμενη κατάργηση των μέτρων αυτών, απλά θα επανέφερε το πρόβλημα.

Τον περασμένο Αύγουστο, η Ελλάδα ολοκλήρωσε επιτυχώς για πρώτη φορά το πρόγραμμα χρηματοδοτικής στήριξης. Πιστεύετε ότι η χώρα θα μπορεί πλέον να επιστρέψει πλήρως στις αγορές και γιατί δεν έχει συμβεί αυτό ακόμα;

Η έξοδος από το πρόγραμμα, οι τρέχουσες οικονομικές προοπτικές, ο υγιής προϋπολογισμός, όλα αυτά επιτρέπουν στην Ελλάδα να ανακτήσει την οικονομική της ανεξαρτησία. Και όταν χρειαστεί, να προσελκύσει δάνεια από τις διεθνείς χρηματοπιστωτικές αγορές. Δεν έχει συμβεί ακόμα, γιατί δεν υπάρχει ανάγκη. Με τους τόσο ευνοϊκούς όρους στα ευρωπαϊκά δάνεια και το "μαξιλάρι" ρευστότητας για τις περιπτώσεις ανάγκης, δεν υπάρχει άμεση χρηματοδοτική ανάγκη. Σταδιακά μέσα στο χρόνο η ελληνική κυβέρνηση θα έχει πρόσβαση στις αγορές όλο και περισσότερο. Οι αγορές θα θέλουν να ξέρουν ότι η Ελλάδα διατηρεί μια σταθερή οικονομική και δημοσιονομική πορεία.

Στο βιβλίο σας δεν επικεντρώνεστε πολύ στη σχέση μεταξύ Βερολίνου και ΔΝΤ. Ωστόσο, γίνεται αρκετά σαφές από την εξιστόρησή σας ότι αυτή δεν ήταν πολύ συνεπής όλα αυτά τα χρόνια. Στο τέλος της ημέρας, πιστεύετε ότι η γερμανική απαίτηση για την εμπλοκή του ΔΝΤ στα πράγματα της Ευρωζώνης ήταν προς το συμφέρον της;

Στην αρχή, οι Ευρωπαίοι δεν είχαν κεφάλαια, δεν είχαν θεσμούς και δεν είχαν ούτε εμπειρία για να διαχειριστούν ένα πρόγραμμα έκτακτης ανάγκης. Και έτσι ενεπλάκη το ΔΝΤ που κάνει τέτοιες παρεμβάσεις παντού στον κόσμο. Το ΔΝΤ ήταν σκληρό όχι για να κάνει τη ζωή δύσκολη για την Ελλάδα, αλλά για να εισαγάγει ρεαλισμό. Πόσο άσχημα είναι τα προβλήματα και ποιες θα μπορούσαν να είναι οι αποτελεσματικές λύσεις; Αργότερα, υπήρξε πολλή συζήτηση για τη βιωσιμότητα του χρέους και το ΔΝΤ πίεσε τους Ευρωπαίους να μειώσουν το βάρος του χρέους προς την Ελλάδα. Αυτό έγινε ξανά και ξανά, η μείωση των επιτοκίων, η παράταση των ωριμάνσεων, η προσφορά περιόδων χάριτος, αλλά χωρίς την προσφορά του απλού κουρέματος του χρέους. Είναι πιθανό ότι στο μέλλον θα χρειαστούν περισσότερα.
Και μια τελευταία ερώτηση. Είναι γνωστό ότι έχετε πτυχίο αγροτικής οικονομίας. Επίσης, είχατε μια καριέρα στο Εργατικό Κόμμα από όταν ήσασταν πολύ νέος και φυσικά υπηρετήσατε ως πρόεδρος του Eurogroup σε μια από τις πιο δύσκολες περιόδους της Ευρωζώνης. Ποια θα είναι η επόμενη δουλειά σας;

Σε αυτό δεν μπορώ να απαντήσω ακόμα. Επέλεξα να πάρω το χρόνο μου, μετά από πολύ σκληρή δουλειά στο παρελθόν, προτού αποφασίσω το επόμενο βήμα.

«Έχοντας μόλις βρει από το ευρωπαϊκό πρόγραμμα στήριξης, η Ελλάδα βρίσκεται και πάλι στην ατζέντα του Eurogroup. Αυτή τη φορά, για τις μεταρρυθμίσεις που είχαν συμφωνηθεί προηγουμένως για τις συντάξεις. Η ελληνική κυβέρνηση υποστηρίζει ότι οι περαιτέρω περικοπές των συντάξεων είναι περιττές, επειδή ήδη υπάρχει υπεραπόδοση όσον αφορά τον στόχο του πρωτογενούς πλεονάσματος και αυτό δημιουργεί δημοσιονομικό χώρο για την εφαρμογή άλλων κοινωνικών πολιτικών ή για την περικοπή των φόρων. Οι δανειστές, που εκπροσωπούνται από την τρόικα, εμφανίζονται επικριτικοί. Ιδίως το ΔΝΤ, που προειδοποιεί ότι κάτι τέτοιο στέλνει «άσχημα μηνύματα στις αγορές». Ποιος έχει δίκιο εδώ;» διερωτάται ο Ντάισελμπλουμ.

Η μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος στην Ελλάδα στοχεύει να το καταστήσει βιώσιμο. Η Ελλάδα έχει κάνει πολλά σ’ αυτόν τον τομέα, συνεχίζει ο Ντάισελμπλουμ υπενθυμίζοντας: «Η ηλικία συνταξιοδότησης θα φτάσει στα 67 και ότι οι συνταξιούχοι πλέον πληρώνουν για την ασφάλιση υγείας. Τα μελλοντικά οφέλη συνδέθηκαν με τις εισφορές, οι επιχορηγήσεις όπως το ΕΚΑΣ καταργούνται. Τα επιδόματα τέκνων στο συνταξιοδοτικό σύστημα διακόπτονται. Όλα τα κεφάλαια συγκεντρώνονται σε δύο συνταξιοδοτικά ταμεία. Και τέλος, το χάσμα μεταξύ εισφορών και δαπανών θα αντιμετωπιστεί με το προσωρινό πάγωμα των παροχών και την αύξηση των εισφορών. Όπως πάντα, η εφαρμογή όλων αυτών στην Ελλάδα θα απαιτήσει μεγάλη προσοχή».

Η συζήτηση σήμερα, σημειώνει, αφορά εκείνη την ομάδα των συνταξιούχων που μπήκαν στο σύστημα πριν από τη μεταρρύθμιση του 2016, όταν εισήχθη ο νέος τρόπος υπολογισμού. «Θα πρέπει η σύνταξή τους να προσαρμοστεί προς τα κάτω, με βάση αυτόν τον νέο τρόπο υπολογισμού; Πιστεύω ότι οι Έλληνες έχουν κάποιο δίκιο όταν επισημαίνουν ότι αυτό το μέτρο δεν έχει διαρθρωτικές επιπτώσεις στο συνταξιοδοτικό σύστημα. Μακροπρόθεσμα, δεν αποφέρει πολλά οικονομικά οφέλη, καθώς οι συνταξιούχοι θα βγουν φυσικά από το σύστημα. Με άλλα λόγια, δεν συμβάλει στη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα του συστήματος.

»Φυσικά, βραχυπρόθεσμα θα δημιουργούσε δημοσιονομικό χώρο ο οποίος –κάτι πολύ ευπρόσδεκτο– θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για άλλες κοινωνικές δαπάνες ή για φοροελαφρύνσεις. Όπως έχουν σήμερα τα πράγματα, ο δημιοσονομικός χώρος θα είναι διαθέσιμος φέτος και το επόμενο έτος. Το 2017 συμφωνήσαν στο Eurogroup ότι η Ελλάδα θα παρουσιάσει πρωτογενές πλεόνασμα 3,5% για μια πενταετία. Πολλοί έλεγαν ότι αυτό δεν μπορεί να γίνει, όπως οι στόχοι έχουν ήδη υπερκαλυφθεί επί δύο συνεχόμενα έτη. Το ΔΝΤ έλεγε ότι αυτό είναι αδύνατο, όμως την περασμένη εβδομάδα αναπροσάρμοσε την πρόβλεψή του, ακριβώς στο 3,5%. Το κλειδί εδώ, δίπλα στην ανάκαμψη της οικονομίας, είναι η βελτίωση στην είσπραξη φόρων. Ο επιπρόσθετος χώρος, που φέτος χρησιμοποιήθηκε ήδη για στοχευμένες αυξήσεις στα επιδόματα τέκνων, αυξάνεται με την πάροδο του χρόνο, αφήνοντας επίσης περιθώριο για τις άκρως απαραίτητες φοροελαφρύνσεις για την πραγματική οικονομία» αναφέρει.

Ενώ, όπως λέει ο Γερούν Ντάισελμπλουμ, οι Έλληνες βρίσκονται σε καλό δρόμο, άλλες ευρωπαϊκές χώρες ακυρώνουν τις μεταρρυθμίσεις στο συνταξιοδοτικό. «Στη χώρα μου, την Ολλανδία, η αυξημένη ηλικία συνταξιοδότησης (σήμερα στα 66, συνδέεται με το προσδόκιμο ζωής) αμφισβητείται στις τρέχουσες διαπραγματεύσεις μεταξύ συνδικάτων και εργοδοτών. Στην Ιταλία, τα κόμματα του κυβερνητικού συνασπισμού έχουν ήδη συμφωνήσει να μειώσουν την ηλικία συνταξιοδότησης (σήμερα στα 66). Και στη Γερμανία (η ηλικία συνταξιοδότησης στα 65) η κυβέρνηση επιδεινώνει μια ήδη κακή κατάσταση.

Η «Rentenversicherung» (σ.σ. «ασφάλιση συνταξιοδότησης») που καταβάλει η σημερινή γενιά εργατών και υπαλλήλων, αντιστοιχεί περίπου στο 80% της μέσης σύνταξης. Τα συνταξιοδοτικά ταμεία στη Γερμανία κατέχουν μόνο το 13% του γερμανικού ΑΕΠ. Ο αριθμός των ατόμων άνω των 65 ετών στη Γερμανία ήδη είναι από τους υψηλότερους στον κόσμο (μαζί με την Ιαπωνία, την Ιταλία και την Ελλάδα) και το 2035 σε κάθε εργαζόμενο θα αντιστοιχεί ένας συνταξιούχος. Αυτός ο εργαζόμενος θα πρέπει μέχρι τότε να συνεισφέρει τον μισό μισθό του για το κόστος των συντάξεων και της υγειονομικής περίθαλψης. Αν δεν αλλάξει κάτι, οι κυβερνητικές δαπάνες θα εκραγούν. Το πλεόνασμα στον προϋπολογισμό θα εξαφανιστεί μέσα σε λίγα χρόνια, το χρέος θα φτάσει το 208% το 2060. Πολύ υψηλότερο από το σημερινό ελληνικό χρέος».

«Αφού ελήφθησαν ορισμένα χρήσιμα μέτρα μεταξύ 2000-2005, αφότου ανέλαβε η κυβέρνηση της Μέρκελ στα τέλη του 2005, δεν έχουν αναληφθεί μεταρρυθμίσεις. Έγιναν όμως βήματα προς τα πίσω. Η έκθεση του ΟΟΣΑ «Συντάξεις με μια ματιά» δείχνει ότι ο πρόσφατος νόμος «Flexirentengesetz» δίνει τη δυνατότητα να επιλέξουν είτε να συνεχίσουν να εργάζονται είτε να συνταξιοδοτηθούν πρόωρα στα 63 όσοι έχουν μακρύ επαγγελματικό βίο (45 χρόνια). Ο ΟΟΣΑ επισημαίνει ότι αυτή η ευελιξία στην πράξη θα αποδειχθεί μονόδρομος, και πάλι προς την πρόωρη συνταξιοδότηση».

Έτσι, όταν το Eurogroup συζητήσει τα επόμενα βήματα για το ελληνικό συνταξιοδοτικό σύστημα, ίσως διαπιστώσει ότι υπάρχει περιθώριο ευελιξίας, δεδομένων των αποτελεσμάτων στην Ελλάδα μέχρι τώρα. Ίσως θελήσει να δαπανήσει λίγο περισσότερο χρόνο για τα συνταξιοδοτικά συστήματα των άλλων, για παράδειγμα της Γερμανίας, καταλήγει ο Ντάισελμπλουμ.

Ο πρώην πρόεδρος του Eurogroup περιγράφει το φορτισμένο κλίμα και τις βαριές κουβέντες στις επαφές του με τον Γιάνη Βαρουφάκη και μιλά για τη συνεργασία του με τον Αλέξη Τσίπρα και την οριακή στιγμή οπότε η Ελλάδα έφτασε “ένα βήμα πριν από το Grexit”.

Όπως τόνισε στη συνέντευξη, ο Έλληνας υπουργός Οικονομικών τον ακολουθούσε στο ασανσέρ και τον παρακαλούσε να συνεχιστούν οι διαπραγματεύσεις.

Επίσης, παραδέχθηκε ότι ο τότε υπουργός Οικονομικών της Γερμανίας, Βόλγκανγκ Σόιμπλε,είχε καταθέσει πρόταση για έξοδο, αλλά απέφυγε να πάρει θέση για το αν ήταν σοβαρή, ή αν ήταν μία κίνηση τακτικής από τον σημερινό πρόεδρο της Μπούντεσταγκ.

Στην αποκλειστική συνέντευξη του στον ΑΝΤ1, ο Γερούν Ντάισελμπλουμ καταλογίζει λάθη στους Ευρωπαίους για την αντιμετώπιση της οικονομικής κρίσης, λέγοντας πως οι αποφάσεις που ελήφθησαν, ήταν από μεγάλη απόσταση.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρουν έχουν οι εκτιμήσεις του για την "επόμενη ημέρα" από το τέλος των μνημονίων και οι προβλέψεις του για το μέλλον της ελληνικής οικονομίας, τονίζοντας ότι οι Ευρωπαίοι θα παρακολουθούν στενά τις ενέργειες και τις εξελίξεις στην Ελλάδα.

Μάλιστα ο τέως πρόεδρος του Eurogroup αναφέρεται και στην περίφημη χειραψία και το «Ουάου» Βαρουφάκη μετά από συνέντευξη Τύπου στο υπουργείο Οικονομικών.

«Του είπα: Μόλις σκότωσες την τρόικα. Και χωρίς την τρόικα είστε μόνοι σας», σημειώνει ο κ. Ντάισελμπλουμ. Ο Βαρουφάκης αντέδρασε δήθεν έκπληκτος και ανήξερος. Αργότερα οι συνεργάτες του θα δήλωναν ότι απάντησε χαλαρά: «Ουάου». Ο Βαρουφάκης μας ακολούθησε στον διάδρομο, μου ξαναέδωσε το χέρι στο ασανσέρ και προσπάθησε να διορθώσει τη ζημιά. Θέλουμε να ξεκινήσουμε σοβαρές διαβουλεύσεις με τους θεσμούς και με το Εurogroup».

Σε ό,τι αφορά το καθοριστικό Eurogroup ο Ντάισελμπλουμ κάνει λόγο για «στροφή 180 μοιρών από Βαρουφάκη» παρόλο που στόχος του, όπως αναφέρει χαρακτηριστικά, ήταν να καταστήσει σαφές ότι η δημοκρατία είχε μιλήσει μετά το δημοψήφισμα.

«Είμαστε έτοιμοι να ζητήσουμε παράταση τη Δευτέρα. Χαιρόμαστε που αλλάζουμε όσο το δυνατόν λιγότερο. Αυτό μπορείτε να το πείτε παράταση. Εμείς θα το ονομάσουμε “η αρχή μιας νέας λογικής”», είπε. Ωστόσο η κοινή δήλωση που συντάχθηκε στη συνέχεια έπρεπε να εγκριθεί και από τον πρωθυπουργό.

Τότε ήταν που ο Γιάνης Βαρουφάκης τηλεφώνησε στον Τσίπρα ενώ στη συνέχεια έδωσε το τηλέφωνο και στον αντιπρόεδρο Γιάννη Δραγασάκη. Καθώς το τηλεφώνημα διαρκούσε πολλή ώρα κάποιοι από τους υπουργούς αποχώρησαν, με συνέπεια να μην μπορεί να αλλάξει οτιδήποτε στην από κοινού συμφωνηθείσα δήλωση. «Αυτό σήμαινε ότι από κείνη τη στιγμή μόνο ένα ναι ή ένα όχι μπορούσε να ειπωθεί από την ελληνική αποστολή. Ο Τσίπρας σφύριξε στον Βαρουφάκη. Καμιά συμφωνία». Τελικά, επήλθε συμφωνία στις 20 Φεβρουαρίου και δόθηκε παράταση.

Στη συνέχεια ο Ντάισελμπλουμ αναφέρεται στην απομόνωση Βαρουφάκη στο Eurogroup της 24ης Απριλίου. Εκεί ήταν που έπεσε στο τραπέζι η απαίτηση του Σλοβάκου υπουργού Ντούσαν Μράμορ να τεθεί υπό επεξεργασία ένα Σχέδιο Β, ήτοι η προετοιμασία για το Grexit.

«Για να μη διαλυθεί η ομάδα έπρεπε να ασκήσω μεγάλη πίεση. (...) Τελικά, μετά κόπων και βασάνων υπέγραψε ο Βαρουφάκης αυτές τις τρεις συμφωνίες μέσα σε μια ιδιαιτέρως τεταμένη ατμόσφαιρα». Στο ανεπίσημο δείπνο που ακολούθησε ο Βαρουφάκης έλαμψε διά της απουσίας του και ο Ντάισελμπλουμ αποφάσισε να τηλεφωνήσει στον Τσίπρα» γεγονός που σήμανε την αρχή του τέλους της υπουργικής του θητείας.