Σύμφωνα με αποκαλυπτικό δημοσίευμα του POLITICO, στο επίκεντρο των πιθανών απομακρύνσεων βρίσκονται πλέον ο Υπουργός Εμπορίου, Χάουαρντ Λούτνικ, και η Υπουργός Εργασίας, Λόρι Τσάβες-ΝτεΡέμερ.

Πηγές προσκείμενες στη διοίκηση περιγράφουν έναν «οργισμένο» Πρόεδρο, ο οποίος επιδιώκει ένα δυναμικό «reset» ενόψει ενός δυσοίωνου πολιτικού σκηνικού. Οι κινήσεις αυτές έρχονται μετά τις πρόσφατες αποχωρήσεις της Γενικής Εισαγγελέως Παμ Μπόντι και της Υπουργού Εσωτερικής Ασφάλειας Κρίστι Νόεμ, σηματοδοτώντας την πιο έντονη κυβερνητική αστάθεια των τελευταίων 15 μηνών.

Στο στόχαστρο Λούτνικ και Τσάβες-ΝτεΡέμερ

Ο Χάουαρντ Λούτνικ, αν και επί χρόνια φίλος του Τραμπ, θεωρείται πλέον ότι βαδίζει σε «λεπτό πάγο». Παρά την υποστήριξη που λαμβάνει για τη σκληρή του στάση στα εμπορικά θέματα και τους δασμούς, κατηγορείται από εσωτερικούς αντιπάλους για «ημιτελείς ιδέες» και αρνητική δημοσιότητα γύρω από επιχειρηματικά συμφέροντα της οικογένειάς του.

Από την άλλη, η Λόρι Τσάβες-ΝτεΡέμερ βρίσκεται αντιμέτωπη με έρευνα του Γενικού Επιθεωρητή για σοβαρές καταγγελίες που αφορούν ανάρμοστη συμπεριφορά στον εργασιακό χώρο και κατάχρηση υπηρεσιακών πόρων για προσωπικά ταξίδια. Παρόλο που η ίδια αρνείται κάθε κατηγορία, η θέση της κρίνεται εξαιρετικά επισφαλής.

Στρατηγική επιλογή πριν τις εκλογές

Η σπουδή για την εκκαθάριση του υπουργικού συμβουλίου δεν είναι τυχαία.

Σύμβουλοι του Λευκού Οίκου επισημαίνουν ότι η απομάκρυνση Λούτνικ θα επέτρεπε στον Τραμπ να επικοινωνήσει μια «νέα αρχή» στην οικονομία, το κρισιμότερο θέμα της προεκλογικής ατζέντας, ενώ ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών πάρχει έντονος φόβος ότι, εάν οι Δημοκρατικοί κερδίσουν έδαφος, η έγκριση νέων διορισμών από τη Γερουσία θα καταστεί αδύνατη το επόμενο έτος.

Ήδη, οι διεργασίες για τη διαδοχή έχουν ξεκινήσει, καθώς ο Τραμπ φέρεται να συναντήθηκε με τον επικεφαλής της EPA, Λι Ζέλντιν, για να συζητήσουν τη μετακίνησή του στο Υπουργείο Δικαιοσύνης, ενώ ο Τοντ Μπλανς ανέλαβε ήδη καθήκοντα υπηρεσιακού Γενικού Εισαγγελέα, όντας ο επικρατέστερος για τη μόνιμη θέση.

Παρά τις επίσημες διαψεύσεις από εκπροσώπους του Λευκού Οίκου, το κλίμα στην Ουάσινγκτον δείχνει ότι ο Πρόεδρος είναι έτοιμος να «καθαρίσει το τοπίο», επιδιώκοντας απόλυτη πίστη και αποτελεσματικότητα πριν την τελική εκλογική αναμέτρηση.

«Εκκαθαρίσεις» και στη στρατιωτική ηγεσία

Μετά την επιβεβαίωση του Πενταγώνου ότι ο αρχηγός του γενικού επιτελείου των ενόπλων δυνάμεων των ΗΠΑ, στρατηγός Ράντι Τζορτζ, θα αποσυρθεί «με άμεση ισχύ», ο αντικαταστάτης του έχει οριστεί εν μέσω περαιτέρω αποχωρήσεων.

Ο Τζορτζ - ο οποίος ανέλαβε τα καθήκοντά του τον Σεπτέμβριο του 2023 - αναμενόταν να έμενε τουλάχιστον μέχρι το καλοκαίρι, αλλά αντικαταστάθηκε από τον στρατηγό Κρίστοφερ ΛαΝέβ ως υπηρεσιακός αρχηγός του επιτελείου, σύμφωνα με αξιωματούχο του Πενταγώνου.

Ο ΛαΝέβ υπηρετούσε ως κορυφαίος στρατιωτικός βοηθός του υπουργού Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ πριν ο Τραμπ τον ορίσει ως υπαρχηγό του επιτελείου του στρατού τον περασμένο Οκτώβριο.

Ο αξιωματούχος είπε ότι ο Χέγκσεθ έχει επίσης απομακρύνει τον στρατηγό Ντέιβιντ Χόντνε και τον υποστράτηγο Γουίλιαμ Γκριν, δίχως να δοθεί λόγος για τις αποχωρήσεις τους.

Ο Χόντνε ήταν επικεφαλής της Διοίκησης Μετασχηματισμού και Εκπαίδευσης του στρατού, μιας μονάδας που ιδρύθηκε τον Δεκέμβριο στο πλαίσιο της προσπάθειας του Τζορτζ να εκσυγχρονίσει τον αμερικανικό στρατό και εν μέσω της πίεσης του Χέγκσεθ να μειώσει τον αριθμό των γενικών αξιωματικών.

Η επιτροπή, της οποίας τα μέλη έχουν διοριστεί από τον ίδιο τον Πρόεδρο, έδωσε το «πράσινο φως» για την κατασκευή του νομίσματος από χρυσό 24 καρατίων. Κατά τη διάρκεια της συζήτησης, ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε ακόμη και στις τεχνικές λεπτομέρειες, όπως το μέγεθος, το οποίο δεν θα ξεπερνά τις τρεις ίντσες. Σύμφωνα με πληροφορίες του Reuters, σύμβουλος του Λευκού Οίκου μετέφερε την προσωπική προτίμηση του Τραμπ για ένα όσο το δυνατόν μεγαλύτερο νόμισμα, σχολιάζοντας χαρακτηριστικά ότι «όσο μεγαλύτερο, τόσο το καλύτερο».

Το τελικό σχέδιο έχει ήδη λάβει την έγκριση του ίδιου του Τραμπ, ενώ πλέον η διαδικασία περνά στο υπουργείο Οικονομικών, το οποίο θα δώσει την εντολή για την κοπή. Παρά την επίσημη προώθηση του σχεδίου, η απόφαση έχει προκαλέσει έντονη κριτική. Πολιτικοί αντίπαλοι, μεταξύ των οποίων Δημοκρατικοί και μέλη άλλης ομοσπονδιακής επιτροπής, υποστηρίζουν ότι η απεικόνιση ενός εν ενεργεία προέδρου σε νόμισμα συγκρούεται με θεμελιώδεις δημοκρατικές αρχές — ιδίως σε μια χρονιά με ιδιαίτερο ιστορικό βάρος, καθώς συμπληρώνονται 250 χρόνια από την ανεξαρτησία των ΗΠΑ.

«Δεν βάζουν το πρόσωπό τους σε νομίσματα ηγέτες της δημοκρατίας»

Ιδιαίτερα αιχμηρή ήταν η τοποθέτηση του γερουσιαστή Τζεφ Μέρκλεϊ, ο οποίος τόνισε ότι «οι μονάρχες και οι δικτάτορες τοποθετούν το πρόσωπό τους σε νομίσματα, όχι οι ηγέτες μιας δημοκρατίας», εκφράζοντας ανησυχία για την αλλοίωση του συμβολισμού της επετείου.

Την ίδια στιγμή, στο προσκήνιο βρίσκεται και πρόταση για την έκδοση νομίσματος αξίας ενός δολαρίου με τη μορφή του Τραμπ. Ωστόσο, μια τέτοια κίνηση ενδέχεται να προσκρούσει στη νομοθεσία, καθώς απαγορεύεται η απεικόνιση εν ενεργεία ή πρόσφατα αποβιωσάντων προέδρων σε νομίσματα που κυκλοφορούν.

Αντίθετα, το συγκεκριμένο χρυσό νόμισμα φαίνεται να παρακάμπτει τα νομικά εμπόδια, καθώς πρόκειται για συλλεκτικό αντικείμενο που δεν προορίζεται για ευρεία κυκλοφορία στην αγορά. Η πρωτοβουλία εντάσσεται σε μια ευρύτερη στρατηγική της κυβέρνησης να ενισχύσει τη συμβολική παρουσία του Τραμπ σε δημόσιους θεσμούς και δράσεις, μετά την επιστροφή του στον Λευκό Οίκο το 2025.

Με τις τιμές του πετρελαίου να ξεπερνούν τα 100 δολάρια το βαρέλι και τις ναυτιλιακές διαδρομές στον Κόλπο να διακόπτονται από το Ιράν, οι κυβερνήσεις και οι επενδυτές προετοιμάζονται για μια επανάληψη του ενεργειακού σοκ του 2022 που προκλήθηκε από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Aπό την Ουάσιγκτον έως τη Φρανκφούρτη, από το Λονδίνο έως το Τόκιο, οι κεντρικές τράπεζες είναι πιθανό να υιοθετήσουν μια πιο επιφυλακτική στάση απέναντι στον πληθωρισμό.

Το ουσιαστικό κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, ενός διαύλου μέσω του οποίου διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου, ωθεί προς τα πάνω το κόστος όχι μόνο για την ενέργεια και τις μεταφορές, αλλά και για άλλα βασικά αγαθά που μεταφέρονται μέσω της θαλάσσιας οδού. Το αποτέλεσμα θα μπορούσε να είναι ένα «τοξικό μείγμα» για τις κεντρικές τράπεζες: υψηλότερες τιμές και χαμηλότερη απασχόληση, δύο προβλήματα που δεν είναι εξοπλισμένες να αντιμετωπίσουν ταυτόχρονα.

Μια παρατεταμένη παγκόσμια ενεργειακή κρίση θα μπορούσε να διαψεύσει τις ελπίδες των καταναλωτών, των επιχειρήσεων και των επενδυτών σε όλο τον κόσμο για μειώσεις επιτοκίων φέτος — και σε ορισμένες περιπτώσεις, να ανατρέψει αυτά τα σχέδια.

Σύμφωνα με το Politico, δεν αναμένονται άμεσες κινήσεις, εκτός από την Αυστραλία, η οποία αύξησε το επιτόκιό της κατά 0,25%. Ωστόσο, οι αγορές έχουν ήδη αναπροσαρμόσει τις προσδοκίες τους σχετικά με τα επόμενα βήματα των υπευθύνων χάραξης νομισματικής πολιτικής. Πράγματι, εάν η Fed μειώσει τα επιτόκια αργότερα φέτος, ενδέχεται να είναι μία από τις λίγες μεγάλες κεντρικές τράπεζες που θα το πράξει, δεδομένου ότι άλλες οικονομίες, όπως η Ευρώπη, είναι πιο εκτεθειμένες στο υψηλότερο κόστος ενέργειας σε σύγκριση με τις ΗΠΑ.

Πριν από τον πόλεμο, οι επενδυτές έβλεπαν πιθανότητα μειώσεων από τη Fed, την ΕΚΤ και την Τράπεζα της Αγγλίας. Τώρα προεξοφλούν μια συνολικά πιο αυστηρή νομισματική πολιτική: τουλάχιστον μία αύξηση επιτοκίου από την ΕΚΤ φέτος, 60% πιθανότητα αύξησης από την Τράπεζα της Αγγλίας, λιγότερες και μεταγενέστερες μειώσεις από τη Fed και επιτακτική ανάγκη για αύξηση επιτοκίων από την Τράπεζα της Ιαπωνίας.

Οι κεντρικοί τραπεζίτες θα προτιμήσουν να περιμένουν μέχρι να έχουν μια καλύτερη εικόνα των οικονομικών επιπτώσεων από τη σύγκρουση, επειδή «ο κλονισμός θα μπορούσε να αποδειχθεί αμελητέος ή πολύ μεγάλος», δήλωσε ο επικεφαλής οικονομολόγος της EFG, Στέφαν Γκέρλαχ.

Ωστόσο, λίγοι αμφιβάλλουν για την ανάγκη ισχυρών μηνυμάτων, καθώς οι κεντρικές τράπεζες φοβούνται να επαναλάβουν το 2022, όταν οι διαταραχές στις τιμές της ενέργειας, σε συνδυασμό με τις επιπτώσεις της πανδημίας και τα δημοσιονομικά μέτρα τόνωσης, μετατράπηκαν στην χειρότερη έξαρση του πληθωρισμού των τελευταίων πενήντα ετών.

Η σύγκρουση με το Ιράν περιπλέκει περαιτέρω τις προσπάθειες του Τραμπ να αποδείξει στους ψηφοφόρους ότι το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα αντιμετωπίζει τα προβλήματα του κόστους διαβίωσης πριν από τις φετινές ενδιάμεσες εκλογές. Ήδη, ο πόλεμος έχει προκαλέσει ραγδαία αύξηση των τιμών της βενζίνης, που έχουν μεγάλη πολιτική σημασία, ενώ έχει ακυρώσει μέρος της προόδου προς πιο προσιτά επιτόκια στεγαστικών δανείων. Έχει, παράλληλα, περιπλέξει περαιτέρω την εικόνα για την κεντρική τράπεζα, την οποία ο πρόεδρος πιέζει σκληρά να λάβει αποφασιστικά μέτρα για μειώσεις επιτοκίων.

Ο πρόεδρος Τζερόμ Πάουελ και άλλοι αξιωματούχοι της Fed αναμένεται να είναι πιο ανοιχτοί στην ιδέα των αυξήσεων επιτοκίων αργότερα φέτος, αν και αυτό δεν είναι ακόμα το πιο πιθανό αποτέλεσμα.

Στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, οι σκληροπυρηνικοί υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής ήδη σηματοδοτούν ότι η ΕΚΤ δε θα διστάσει αυτή τη φορά. «Μια αντίδραση από την ΕΚΤ είναι πιθανώς πιο κοντά από ό,τι πιστεύουν πολλοί», δήλωσε ο Πίτερ Καζιμίρ, διοικητής της κεντρικής τράπεζας της Σλοβακίας.

Η πρόεδρος Κριστίν Λαγκάρντ δεσμεύτηκε να διασφαλίσει ότι οι καταναλωτές «δε θα υποστούν τις ίδιες αυξήσεις του πληθωρισμού όπως αυτές που είδαμε το 2022 και το 2023». Τότε, η ΕΚΤ αντέδρασε αργά, συμβάλλοντας στην άνοδο του πληθωρισμού πάνω από το 10%.

Οι αναλυτές υποστηρίζουν ότι το σημερινό σκηνικό φαίνεται πολύ διαφορετικό: Το 2022, τα επιτόκια ήταν κοντά ή κάτω από το μηδέν, οι ισολογισμοί ήταν διογκωμένοι και η δημοσιονομική πολιτική ήταν ιδιαίτερα επεκτατική. Τώρα, η πιο αυστηρή νομισματική και δημοσιονομική πολιτική θα πρέπει να περιορίσει τον κίνδυνο οι ενεργειακές κρίσεις να μεταδοθούν στην οικονομία και να προκαλέσουν δευτερογενείς επιπτώσεις.

Πολλοί αναλυτές λένε ότι το πρώτο προφανές θύμα των διαφορετικών κινήσεων των κεντρικών τραπεζών είναι πιθανό να είναι η Τράπεζα της Αγγλίας, η οποία αναμενόταν ευρέως να μειώσει τα επιτόκια αυτή την εβδομάδα, αλλά τώρα θεωρείται ότι θα τα διατηρήσει σταθερά. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι το Ηνωμένο Βασίλειο δεν έχει ακόμη καταφέρει να ελέγξει πλήρως τον πληθωρισμό που ξέσπασε πριν από τέσσερα χρόνια.

Ο Άντριου Μπενίτο, του hedge fund Point72 στο Λονδίνο, εκτιμά ότι η αναπόφευκτη αύξηση των τιμών των καυσίμων και των λογαριασμών ενέργειας των νοικοκυριών από μόνη της θα προσθέσει 1% στον συνολικό πληθωρισμό μέχρι το καλοκαίρι, με «δευτερογενείς» επιπτώσεις σε άλλες τιμές να τον απομακρύνουν ακόμη περισσότερο από τον στόχο της Τράπεζας της Αγγλίας.

Αυτό, σύμφωνα με τον Σαντζέι Ράτζα της Deutsche Bank, θα αναγκάσει την τράπεζα να προβεί σε ορισμένες «δυσάρεστες συμβιβαστικές λύσεις»: η οικονομία του Ηνωμένου Βασιλείου έχει ήδη επιβραδυνθεί κατά το τελευταίο έτος λόγω της αβεβαιότητας στο παγκόσμιο εμπόριο και των διαφόρων αυξήσεων φόρων από την κυβέρνηση για την κάλυψη του δημοσιονομικού ελλείμματος. Η αύξηση των επιτοκίων, ενώ η οικονομία ήδη αντιμετωπίζει δυσκολίες, ενδέχεται να επιδεινώσει την κατάσταση.

Ωστόσο, οποιοδήποτε σημάδι εφησυχασμού θα μπορούσε να τιμωρηθεί δυσανάλογα από τις αγορές, δεδομένου ότι η BoE είχε χειρότερη απόδοση από οποιαδήποτε άλλη μεγάλη κεντρική τράπεζα κατά τη διάρκεια του τελευταίου πληθωριστικού σοκ.

Ο Ράτζα αναμένει ότι ο Άντριου Μπέιλι θα επισημάνει τις διαφορές με το 2022 ως έναν λόγο για να μην αντιδράσει υπερβολικά στην τρέχουσα άνοδο των τιμών.

Πιο σημαντικές θα είναι οι αποφάσεις και η συνέντευξη Τύπου της Τράπεζας της Ιαπωνίας, λόγω της τεράστιας επιρροής των ιαπωνικών επιτοκίων στις παγκόσμιες χρηματοπιστωτικές αγορές. Εδώ και δεκαετίες, η Ιαπωνία διατηρούσε τα επιτόκια χαμηλά και εκτύπωνε χρήμα με μανία για να ξεφύγει από τον αποπληθωρισμό. Όσο το έκανε αυτό, οι Ιάπωνες και οι ξένοι επενδυτές δανείζονταν φθηνά γιεν για να τα επενδύσουν σε αγορές με υψηλότερες αποδόσεις, όπως οι ΗΠΑ.

Τώρα, όμως, οι ανησυχίες της Τράπεζας της Ιαπωνίας έχουν τελικά μετατοπιστεί από τον αποπληθωρισμό στον πληθωρισμό και ο διοικητής της Τράπεζας της Ιαπωνίας, Καζούο Ουέντα, βιάζεται πλέον να «ομαλοποιήσει» την πολιτική. Το βασικό επιτόκιο της, στο 0,75%, είναι το χαμηλότερο στον ανεπτυγμένο κόσμο εκτός από την Ελβετία.

Ωστόσο, και η Ιαπωνία αντιμετωπίζει σημαντικές δυσκολίες λόγω των υψηλότερων τιμών ενέργειας, εξαιτίας της εξάρτησής της από τις εισαγωγές. Ο Γκρέγκορ Χιρτ, διευθυντής επενδύσεων στην Allianz Global Investors, υποστηρίζει ότι η Τράπεζα της Ιαπωνίας θα διστάσει πριν αυξήσει ξανά τα επιτόκια.

Το πρόβλημα με την επιφυλακτική στρατηγική είναι ότι το γιεν έχει ήδη υποχωρήσει, προκαλώντας ανησυχία στην Ουάσιγκτον και πυροδοτώντας φήμες για πιθανή παρέμβαση προς στήριξή του.

«Για να σταματήσει την περαιτέρω πτώση, η Τράπεζα της Ιαπωνίας ίσως χρειαστεί να προχωρήσει νωρίτερα σε αύξηση των επιτοκίων για να σταθεροποιήσει το νόμισμα», δήλωσε ο Χιρτ.

Εν τω μεταξύ, ο πόλεμος έχει θέσει την SNB, η οποία διατηρεί τα επιτόκια στο μηδέν από τον Ιούνιο του 2025, αντιμέτωπη με ένα διαφορετικό δίλημμα.

Ένας κίνδυνος είναι ότι μια παγκόσμια «φυγή προς την ασφάλεια» θα οδηγήσει το ελβετικό φράγκο σε ακόμη υψηλότερα επίπεδα έναντι του ευρώ και άλλων νομισμάτων. Αυτό θα μπορούσε να κάνει τόσες πολλές εισαγωγές φθηνότερες, ώστε ο συνολικός πληθωρισμός να γίνει αρνητικός. Εναλλακτικά, η αύξηση των τιμών της ενέργειας θα μπορούσε να έχει την ίδια αρνητική επίδραση στον πληθωρισμό όπως και αλλού.

«Η SNB πιθανότατα θα προτιμήσει να περιμένει και να δει ποιο από τα δύο φαινόμενα θα έχει τη μεγαλύτερη επίδραση στις προοπτικές του πληθωρισμού πριν ενεργήσει προς τη μία ή την άλλη κατεύθυνση», δήλωσε η οικονομολόγος της ING, Σαρλότ Ντε Μονπελιέ, η οποία αναμένει ότι η ελβετική κεντρική τράπεζα θα διατηρήσει τα επιτόκια αμετάβλητα.

Στις πρώτες του παρατηρήσεις σχετικά με τις προσπάθειες του Τραμπ να επηρεάσει τη λήψη αποφάσεων της Fed, ο Μάκλεμ, όπως αναφέρει το Reuters, υπογράμμισε ότι ο αντίκτυπος μπορεί να φανεί στο δολάριο ΗΠΑ.

Η πίεση Τραμπ

Τους τελευταίους μήνες, ο Τραμπ έχει εντείνει τις απαιτήσεις του για μείωση των επιτοκίων, προσπάθησε να απομακρύνει έναν από τους διοικητές της Fed και επέμεινε επανειλημμένα στην παραίτηση του προέδρου Τζερόμ Πάουελ σε μια εποχή που οι εμπορικές ενέργειες του προέδρου των ΗΠΑ έχουν διαταράξει την παγκόσμια εμπορική τάξη.

«Ο λόγος που το αναφέρω είναι ότι αρχίζει να έχει συνέπειες στις χρηματοπιστωτικές αγορές» είπε ο Μάκλεμ όταν ρωτήθηκε από δημοσιογράφους για το χρονοδιάγραμμα των σχολίων του.

«Νομίζω ότι αρχίζετε να βλέπετε κάποιες επιπτώσεις και, υπό αυτή την έννοια, είναι καιρός να μιλήσουμε γι’ αυτό».

Οι ρωγμές στην κυριαρχία του δολαρίου

Νωρίτερα την ίδια μέρα, ο Μάκλεμ μιλώντας στο Εμπορικό Επιμελητήριο του Σασκατούν τόνιζε ότι οι προσπάθειες του Τραμπ να επηρεάσει την Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ εγείρουν ερωτήματα σχετικά με τη ανεξαρτησία της νομισματικής πολιτικής των ΗΠΑ.

Σημείωσε επίσης πώς το αμερικανικό δολάριο δέχθηκε χτύπημα λόγω των ενεργειών του Τραμπ και της συνοδευτικής παγκόσμιας αβεβαιότητας.

«Το ερώτημα τώρα είναι αν η κυριαρχία των ΗΠΑ στις παγκόσμιες χρηματοοικονομικές ροές θα υποχωρήσει καθώς οι Ηνωμένες Πολιτείες αποσύρονται από το εμπόριο και καταγράφουν μεγάλα δημοσιονομικά ελλείμματα. Η πρόσφατη απόδοση του δολαρίου ΗΠΑ μπορεί να μας λέει κάτι» ανέφερε ο Μάκλεμ.

Το δολάριο, σημείωσε, έχανε την ελκυστικότητά του, υποχωρώντας σχεδόν κατά 10% από τότε που ο Τραμπ εξαπέλυσε ένα μπαράζ δασμών παγκοσμίως τον Απρίλιο. Αυτό, είπε ο Μάκλεμ, είχε θέσει υπό αμφισβήτηση για τον ρόλο του ως ασφαλές καταφύγιο.

«Προς το παρόν, το δολάριο παραμένει κυρίαρχο και  χωρίς σαφή εναλλακτική υποψιάζομαι ότι θα παραμείνει το παγκόσμιο αποθεματικό νόμισμα για το άμεσο μέλλον. Αλλά για πολλούς, η αξία του ως αντιστάθμισης σε περιόδους πίεσης έχει πληγεί», είπε χαρακτηριστικά.

Αργότερα επαίνεσε τον πρόεδρο της Fed, Τζερόμ Πάουελ, για το ότι «έκανε πολύ καλή δουλειά υπό πολύ δύσκολες συνθήκες», αλλά τόνισε την ανάγκη η Fed να παραμείνει απαλλαγμένη από πολιτικές πιέσεις.

«Οι κεντρικές τράπεζες που έχουν λειτουργική ανεξαρτησία για τη νομισματική πολιτική κάνουν καλύτερη δουλειά στην επίτευξη σταθερότητας των τιμών για τους πολίτες τους», είπε.

Ακολουθούν 10 στιγμές-κλειδιά των 100 πρώτων ημερών της δεύτερης θητείας του Ρεπουμπλικάνου.

Την ημέρα της ορκωμοσίας του, ο Ντόναλντ Τραμπ εμφανίζεται με τον μαρκαδόρο του στο χέρι στο Οβάλ Γραφείο για να υπογράψει 26 εκτελεστικά προεδρικά διατάγματα - ιστορικό ρεκόρ για την πρώτη ημέρα οποιουδήποτε προέδρου των ΗΠΑ.

Αποχώρηση από τη συμφωνία του Παρισιού για το κλίμα, αποχώρηση από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, αμφισβήτηση του δικαίου του εδάφους, απονομή χάριτος στους δράστες της επίθεσης στο ομοσπονδιακό Καπιτώλιο την 6η Ιανουαρίου 2021: ο τόνος της προεδρίας που εννοεί να πετάξει στο καλάθι των σκουπιδιών την προηγούμενη τάξη πραγμάτων δίνεται.

Σε κοινή συνέντευξη Τύπου στον Λευκό Οίκο με τον πρωθυπουργό του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου, ο Ντόναλντ Τραμπ δηλώνει πως οι ΗΠΑ θα πάρουν τον έλεγχο της Λωρίδας της Γάζας, θα διώξουν τους Παλαιστίνιους από τον θύλακο υπό πολιορκία και θα τον ανοικοδομήσουν μεταμορφώνοντάς τον στη «Ριβιέρα της Μέσης Ανατολής».

Στο εξωτερικό, κατακραυγή. Τρεις εβδομάδες αργότερα, αναπαράγει μολαταύτα βίντεο φτιαγμένο με τεχνητή νοημοσύνη στην οποία εικονίζεται μια κατά φαντασία Γάζα μεταμορφωμένη σε λουτρόπολη που τον δοξάζει.

Μια φωτογραφία του JFK με τον γιο του Τζον στο Οβάλ Γραφείο έχει μείνει στην ιστορία. Επί κυβέρνησης Τραμπ II, είναι ο εικονοκλάστης επικεφαλής της Tesla, που μετατράπηκε σε στενό σύμβουλο του προέδρου, αυτός που εμφανίζεται στο ιερό της αμερικανικής εξουσίας με τον τετράχρονο γιο του στους ώμους για να εξηγήσει τις ενέργειες της επιτροπής του που επιφορτίστηκε να προχωρήσει σε πελώριες περικοπές των δημοσίων δαπανών.

Έκτοτε ο Ίλον Μασκ και ο γιος του, τον οποίο ονόμασε «X», εμφανίζονται συχνά μαζί με τον Ντόναλντ Τραμπ, πήγαν ακόμα και σε αγώνα κατς.

Τη 12η Φεβρουαρίου, ο Ντόναλντ Τραμπ τερματίζει τη διπλωματική απομόνωση του ρώσου προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν, παρία της Δύσης, με τηλεφωνική συνδιάλεξη 90 λεπτών.

Ακολουθεί δεύτερη συνδιάλεξη την 28η Φεβρουαρίου και σειρά ρωσοαμερικανικών επαφών υψηλού επιπέδου, δίχως τους Ευρωπαίους. Αλλά μέχρι σήμερα, η προσδοκία του αμερικανού προέδρου πως θα κηρυσσόταν κατάπαυση του πυρός στην Ουκρανία παραμένει νεκρό γράμμα. Πάντως, η προσέγγιση Μόσχας-Ουάσιγκτον επέτρεψε δυο ανταλλαγές κρατουμένων από τον Φεβρουάριο.

Στην ετήσια διάσκεψη του Μονάχου για τη διεθνή ασφάλεια, ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς προκαλεί σοκ στους Ευρωπαίους ερίζοντας μεταξύ άλλων πως η ελευθερία της έκφρασης περιστέλλεται στη Γηραιά Ήπειρο και ότι αυτό τον «ανησυχεί περισσότερο» από την απειλή της Ρωσίας ή της Κίνας. Έκτοτε, η κυβέρνηση Τραμπ πολλαπλασιάζει τις επικρίσεις της για τους Ευρωπαίους, κατηγορώντας τους ούτε λίγο ούτε πολύ πως εκμεταλλεύονται τις ΗΠΑ.

Πριν καν γίνει η επίσκεψη στον Λευκό Οίκο, οι σχέσεις ανάμεσα στον Βολοντίμιρ Ζελένσκι και τον Ντόναλντ Τραμπ ήταν τεταμένες.

Στο Οβάλ Γραφείο, εκνευρισμένος για όσα έλεγε ο αντιπρόεδρος Βανς, ο ουκρανός πρόεδρος Ζελένσκι βρίσκεται ξάφνου κατηγορούμενος μπροστά στις κάμερες, οι σκληρές φράσεις του αμερικανού προέδρου Τραμπ κάνουν τον γύρο του κόσμου. Η αμερικανική στρατιωτική υποστήριξη στις ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις μοιάζει να κρέμεται από μια κλωστή.

Η κυβέρνηση Τραμπ, ο κυριότερος σύμμαχος του Ισραήλ σε διεθνές επίπεδο, κατηγορεί μεγάλα αμερικανικά πανεπιστήμια πως άφησαν να θάλλει ο αντισημιτισμός στις διαδηλώσεις εναντίον του πολέμου στη Λωρίδα της Γάζας. Την 7η Μαρτίου, ανακοινώνει το πάγωμα χρηματοδοτήσεων 400 εκατομμυρίων δολαρίων για το Κολούμπια, κατόπιν συλλαμβάνεται κι απειλείται με απέλαση παρότι έχει πράσινη κάρτα παλαιστίνιος μετανάστης, οργανωτής και ηγέτης των φοιτητικών κινητοποιήσεων. Κατόπιν ο πρόεδρος Τραμπ ανακοινώνει πως παγώνει χρηματοδοτήσεις 2,2 δισεκ. δολαρίων για το Χάρβαρντ, κατηγορώντας το πως διαδίδει «το μίσος» και την «ηλιθιότητα».

Δυνάμει νόμου του 18ου αιώνα που είχε χρησιμοποιηθεί μόνο σε καιρό πολέμου, η κυβέρνηση του προέδρου Τραμπ απελαύνει τον Μάρτιο πάνω από 200 μετανάστες -τους οποίους κατηγορεί χωρίς να παρουσιάσει αποδείξεις πως είναι μέλη συμμορίας που ιδρύθηκε στη Βενεζουέλα- στο Ελ Σαλβαδόρ, όπου οδηγούνται σε φυλακή υψίστης ασφαλείας.

Εγκαλούμενη από τη δικαιοσύνη, η κυβέρνηση την αψηφά και το θέμα φτάνει ως το Ανώτατο Δικαστήριο, ειδικά η υπόθεση σαλβαδοριανού μετανάστη που απελάθηκε «κατά λάθος». Ως ακόμη και σήμερα, η κυβέρνηση Τραμπ αρνείται να συμμορφωθεί προς τις δικαστικές αποφάσεις για τις απελάσεις αυτές.

Μετά την επιστροφή του στην εξουσία, ο Ντόναλντ Τραμπ εκφράζει επεκτατικές βλέψεις: θέλει οι ΗΠΑ να ανακτήσουν τον έλεγχο της διώρυγας του Παναμά, ο Καναδάς να γίνει η 51η αμερικανική πολιτεία, να προσαρτηθεί η Γροιλανδία - η ένταση ανεβαίνει κατακόρυφα με τη Δανία, στην οποία ανήκει η αρκτική περιοχή.

Την 26η Μαρτίου, δυο μέρες πριν από προγραμματισμένη επίσκεψη του αντιπροέδρου Βανς, ο πρόεδρος Τραμπ επαναλαμβάνει «πρέπει να την αποκτήσουμε». Ο κ. Βανς δεν βλέπει κανέναν τοπικό αξιωματούχο και απλώς επισκέπτεται την αμερικανική βάση στο Πιντούφικ.

Τη 2η Απριλίου, ο Ντόναλντ Τραμπ κάνει πράξη την απειλή του να προχωρήσει στην επιβολή «ανταποδοτικών» δασμών σε δεκάδες χώρες που κατηγορεί πως «εκμεταλλεύονται» τις ΗΠΑ, διευρύνοντας τον εμπορικό πόλεμο που κήρυξε.

Αποκαλύπτει πίνακες με επιπρόσθετους τελωνειακούς δασμούς χώρα τη χώρα: 10% κατ’ ελάχιστον, 20% για την ΕΕ, 34% για την Κίνα. Στα διεθνή χρηματιστήρια, πανικός.

Την 9η Απριλίου, την ημέρα που αναμενόταν να τεθούν σε εφαρμογή, ο αμερικανός πρόεδρος ανακοινώνει παύση για 90 ημέρες της επιβολής τους - πλην αυτών σε βάρος της, που αυξάνει στο 145%. Οι αγορές παίρνουν ανάσα, αλλά η αβεβαιότητα συνεχίζεται.

Έχει ήδη προχωρήσει στην επιβολή επιπρόσθετων τελωνειακών δασμών στον χάλυβα, στο αλουμίνιο και στα αυτοκίνητα, καθώς και σε όλα τα προϊόντα που εισάγονται στις ΗΠΑ από την Κίνα.

Οι ανταποδοτικοί δασμοί θα πλήξουν «όλες τις χώρες», επέμεινε μιλώντας σε δημοσιογράφους που τον συνόδευαν επί του προεδρικού αεροσκάφους.

Ο κ. Τραμπ λέει πως οι «ανταποδοτικοί» δασμοί θα στρέφονται εναντίον χωρών που εφαρμόζουν υψηλότερους δασμούς ή φόρους σε αμερικανικά εισαγόμενα προϊόντα. Εξηγεί πως το επίπεδο των δασμών θα ισούται με τα επιπρόσθετα κόστη που επιβάλλουν εκείνες σε αμερικανικά αγαθά.

Τον Φεβρουάριο, ο Ρεπουμπλικάνος διέταξε στελέχη της κυβέρνησής του αρμόδια για το εμπόριο να ετοιμάσουν εξειδικευμένα μέτρα κατά χώρα.

Την περασμένη εβδομάδα ο αμερικανός πρόεδρος υπονόησε πάντως πως ίσως επιβληθούν δασμοί χαμηλότερου επιπέδου σε κάποια κράτη.