Τα πρώτα καλά νέα πιθανόν να έρθουν από τον Μάρτιο, όταν τρεις οίκοι – ο αμερικανικός Moody’s, ο καναδικός DBRS και ο γερμανικός Scope – θα ανακοινώσουν την πρώτη από τις δύο αξιολογήσεις τους για το 2026. Οι άλλοι δύο μεγάλοι οίκοι, οι αμερικανικοί S&P και Fitch, θα δώσουν τις πρώτες ετυμηγορίες τους τον Απρίλιο και τον Μάιο.

Πιο κοντά σε μία νέα αναβάθμιση είναι ο Scope, ο οποίος αναθεώρησε τον περασμένο Νοέμβριο σε θετικές τις προοπτικές του ελληνικού αξιόχρεου, στη βαθμίδα ΒΒΒ. Όπως ανέφερε στην αξιολόγησή του, οι θετικές προοπτικές σημαίνουν μεγαλύτερες πιθανότητες αναβάθμισης τους επόμενους 12-18 μήνες, εφόσον υπάρξει μία περαιτέρω βιώσιμη και σημαντική μείωση του δημόσιου χρέους που θα στηρίζεται από συνεχιζόμενα πρωτογενή πλεονάσματα και συνετή δημοσιονομική διαχείριση.

Εναλλακτικά ή σωρευτικά, η αναβάθμιση, σημείωνε ο Scope, «μπορεί να προκύψει από τη βελτίωση των μεσοπρόθεσμων προοπτικών ανάπτυξης της οικονομίας και την ισχυρότερη ανθεκτικότητά της σε εξωτερικά σοκ – που θα αντανακλάται σε σταθερή υλοποίηση μεταρρυθμίσεων, διαρκή βελτίωση στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών, υψηλότερες επενδύσεις – ή από την περαιτέρω ενίσχυση του τραπεζικού τομέα και της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας».

Οι προϋποθέσεις αυτές φαίνεται να είναι εξασφαλισμένες. Σύμφωνα με τον κρατικό προϋπολογισμό για το 2026, το δημόσιο χρέος προβλέπεται να μειωθεί περαιτέρω εφέτος στο 138,2% του ΑΕΠ από 145,9% το 2026, ενώ σύμφωνα με το πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο της κυβέρνησης θα υποχωρήσει κάτω από το 120% το 2029. Η μείωση του χρέους θα στηριχθεί σε ένα πρωτογενές πλεόνασμα της τάξης του 2,8% του ΑΕΠ το 2026, ενώ αντίστοιχα υψηλά πλεονάσματα προβλέπονται και για τα επόμενα χρόνια. Ο ρυθμός ανάπτυξης της οικονομίας προβλέπεται στο 2,4% εφέτος, ενώ η ενίσχυση του τραπεζικού συστήματος συνεχίζεται με ταχύ ρυθμό, όπως φαίνεται από τη μείωση των κόκκινων δανείων κοντά στα επίπεδα του μέσου όρου της Ευρωζώνης και την ισχυρή κερδοφορία και κεφαλαιακή θέση των τραπεζών.

Συνεπώς, μία αναβάθμιση από τον Scope στη βαθμίδα ΒΒΒ+, ένα μόλις σκαλοπάτι κάτω από τη βαθμίδα Α, είναι πιθανή εφέτος – τον Μάρτιο ή τον Σεπτέμβριο που ο γερμανικός οίκος θα ανακοινώσει τη δεύτερη αξιολόγησή του.

Σημειώνεται ότι ο Scope λειτουργεί ως «προπομπός» των αναβαθμίσεων της Ελλάδας τα τελευταία χρόνια. Ο γερμανικός οίκος ήταν ο πρώτος που έδωσε την επενδυτική βαθμίδα στην Ελλάδα τον Σεπτέμβριο του 2023 και ήταν επίσης ο πρώτος που την αναβάθμισε εντός της επενδυτικής βαθμίδας (ΒΒΒ) το 2024.

Στη βαθμίδα ΒΒΒ, με σταθερές προοπτικές, αξιολογούν πλέον την ελληνική οικονομία και o S&P, o Fitch και ο DBRS. Ο Moody’s είναι ο μόνος από τους πέντε μεγάλους οίκους που την αξιολογεί ένα σκαλοπάτι χαμηλότερα (ΒΒΒ- με σταθερές προοπτικές). Σε πρόσφατη έκθεσή του για τις παγκόσμιες προοπτικές το 2026, ο αμερικανικός οίκος ανέφερε την Ελλάδα ως μία από τις λίγες χώρες, για τις οποίες αναμένει περαιτέρω μείωση του δημόσιου χρέους, κάτι που μπορεί να εκληφθεί ως μήνυμα για μία νέα αναβάθμιση του αξιόχρεου της τον Μάρτιο ή με τη δεύτερη αξιολόγηση του Σεπτεμβρίου.

Μία περαιτέρω βελτίωση του αξιόχρεου θα εμπεδώσει την εκτίμηση που υπάρχει μεταξύ των διεθνών επενδυτών για τις ισχυρές δημοσιονομικές επιδόσεις και την εν γένει καλή πορεία της ελληνικής οικονομίας. Η εκτίμηση αυτή αντανακλάται στη μείωση των spreads των ομολόγων του ελληνικού δημοσίου. Η απόδοση για το 10ετές ομόλογο του ελληνικού δημοσίου την Πέμπτη διαμορφώθηκε στο 3,37% έναντι 3,51% της Ιταλίας και 3,53% της Γαλλίας. Σε σχέση με 12 μήνες πριν, η απόδοση των ελληνικών 10ετών αυξήθηκε μόνο κατά 7 μονάδες βάσης (0,07 της ποσοστιαίας μονάδας), ενώ των αντίστοιχων γερμανικών αυξήθηκε κατά 32 μ.β.

Οι αναβαθμίσεις του αξιόχρεου θα επισφραγίσουν την εικόνα αυτή και θα συμβάλουν να συγκρατηθεί το κόστος δανεισμού, σε μία περίοδο που διεθνώς η τάση του είναι ελαφρά ανοδική. Αναλυτές που συμμετείχαν σε έρευνα του Reuters προέβλεψαν ότι η απόδοση του 10ετούς αμερικανικού ομολόγου θα αυξηθεί στο 4,25% στο τέλος του 2026 από περίπου 4,17% σήμερα και του αντίστοιχου γερμανικού τίτλου αναφοράς στο 2,97% από 2,89%.

Στα θετικά νέα είναι ότι κατά τους προηγούμενους μήνες έχουμε γίνει μάρτυρες της θετικής ανταπόκρισης των οίκων πιστοληπτικής αξιολόγησης στις προσπάθειες που έχουν καταβάλλει διαδοχικές κυβερνήσεις και οικονομικά επιτελεία για δημοσιονομική εξυγίανση και οικονομική ανάκαμψη.

Ωστόσο το ερώτημα σχετικά με το εάν οι τρέχουσες αξιολογήσεις αντανακλούν πλήρως τη βελτίωση των θεμελιωδών μεγεθών της ελληνικής οικονομίας και συνεπακόλουθα το ποιες είναι οι προοπτικές για την πορεία των αξιολογήσεων των ελληνικών ομολόγων σε μεσοπρόθεσμο ορίζοντα παραμένει περισσότερο επίκαιρο από ποτέ.

Προκειμένου να απαντήσουμε στο ερώτημα αυτό έχουμε εκπονήσει ένα ευρύτερο στατιστικό υπόδειγμα όπου συσχετίζουμε τις αξιολογήσεις του οίκου Moody’s με τα θεμελιώδη μακροοικονομικά στοιχεία και δεδομένα πολιτικού ρίσκου και οικονομικής διακυβέρνησης σε ένα πλήθος 123 ανεπτυγμένων και αναδυόμενων αγορών.

Τα γενικότερα συμπεράσματα από την εκτίμηση του υποδείγματος αυτού είναι καταρχάς ότι οι αξιολογήσεις του οίκου Moody’s παραμένουν εξαιρετικά συντηρητικές καθώς υπολογίζουμε ότι μόνο 22 αξιολογήσεις της Moody’s συμπίπτουν με τα αποτελέσματα του μοντέλου μας. Από τις υπόλοιπες 39 αξιολογήσεις της Moody’s είναι ανώτερες από τις δικές μας εκτιμήσεις, ενώ σε 62 περιπτώσεις η Moody’s είναι πιο συντηρητική αξιολογώντας τις οικονομίες αυτές χαμηλότερα από το δικό μας υπόδειγμα. Πριν περάσουμε στα «ελληνικά αποτελέσματα» έχει ενδιαφέρον να σταθούμε στις περιπτώσεις των ΗΠΑ και του Ηνωμένου Βασιλείου. Και στις δύο περιπτώσεις η Moody’s αξιολογεί τις δύο οικονομίες υψηλότερα από το υπόδειγμα μας, ενδεικτικό του ότι το μέγεθος, η παράδοση και το βάθος κάποιων οικονομιών προσφέρουν σημαντική στήριξη στην πιστοληπτική αξιολόγηση πέρα από κάθε μακροοικονομική επίδοση.

Αντίθετα εστιάζοντας στην ελληνική οικονομία διαπιστώνουμε ότι παρά την πρόσφατη αναβάθμιση από πλευράς Moody’s της αξιολόγησής μας κατά 2 βαθμίδες από Ba3 σε Ba1, η αξιολόγηση του διεθνούς οίκου παραμένει συντηρητική καθώς σύμφωνα με τις εκτιμήσεις μας η Ελλάδα έχει «κατακτήσει» την επενδυτική βαθμίδα Baa3 ήδη από το 2020. Παράλληλα, αναλύοντας τις επιμέρους διαστάσεις της ελληνικής οικονομίας στους πυλώνες της οικονομίας, δημοσιονομικής διαχείρισης και θεσμικής αξιολόγησης καταγράφεται βελτίωση. Μόνο στη διάσταση του ιδιοσυγκρασιακού κινδύνου καταγράφεται μια επιδείνωση η οποία ωστόσο είναι κοινή με την πλειοψηφία των οικονομιών που εξετάζουμε.