Το νέο πλαίσιο αποσκοπεί, μέσω του πληροφοριακού συστήματος και της εγκατάστασης καμερών σε σημεία υψηλού κινδύνου, στη συνολική ενίσχυση της οδικής ασφάλειας. Προωθείται η πιο υπεύθυνη οδηγική συμπεριφορά, με στόχο τη μείωση των παραβάσεων και των τροχαίων ατυχημάτων.

Ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Δημήτρης Παπαστεργίου, στη Βουλή έδωσε έμφαση στο ανθρώπινο κόστος των τροχαίων, υπενθυμίζοντας πως χάνονται σχεδόν δύο άνθρωποι την ημέρα στους δρόμους. Τόνισε ότι, παρά τη βελτίωση της κατάστασης φέτος, «όσο έστω κι ένας άνθρωπος χάνεται, δεν πρέπει να σταματήσουμε».

Ο υπουργός εξήγησε ότι η εγκατάσταση καμερών σε σημεία όπου έχουν σημειωθεί ή μπορεί να σημειωθούν συγκρούσεις, καθώς και το νέο Ενιαίο Ηλεκτρονικό Σύστημα Καταγραφής και Διαχείρισης Παραβάσεων, αποτελούν ουσιαστική παρέμβαση για την προστασία της ανθρώπινης ζωής, όχι απλώς τεχνολογικό εκσυγχρονισμό.

Επισήμανε ότι οι αιτίες των ατυχημάτων – χρήση κινητού, παραβίαση προτεραιότητας, υπερβολική ταχύτητα, οδήγηση υπό αλκοόλ, μη χρήση κράνους – καθιστούν αναγκαία τη λήψη μέτρων. «Η κοινωνία θέλει ασφάλεια από κάμερες που θα είναι εκεί έξω και θα λειτουργούν», ανέφερε.

Ξεχωριστή αναφορά έκανε στην προστασία προσωπικών δεδομένων, τονίζοντας ότι το πλαίσιο είναι πλήρως συμβατό με το ευρωπαϊκό και εθνικό δίκαιο. Η τελική ευθύνη βεβαίωσης της παράβασης παραμένει σε άνθρωπο, ενώ οι προδιαγραφές των καμερών θα υποβληθούν στην Αρχή Προστασίας Δεδομένων.

Ο κ. Παπαστεργίου παρουσίασε και τις βελτιώσεις του νέου συστήματος σε σχέση με το παλαιό, το οποίο βασιζόταν σε παρωχημένο εξοπλισμό και διαδικασίες που καθυστερούσαν έως και δέκα χρόνια την είσπραξη των προστίμων. Με το νέο μοντέλο η ειδοποίηση γίνεται άμεσα και ψηφιακά, η ένσταση απλοποιείται και η πληρωμή της κλήσης γίνεται ηλεκτρονικά. «Δεν είναι εισπρακτικό μέτρο», τόνισε, υπογραμμίζοντας ότι οι κάμερες θα είναι εμφανείς.

Σχετικά με τα έσοδα της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, ο υπουργός διαβεβαίωσε ότι παραμένουν ακέραια, ενώ η εισπραξιμότητα αναμένεται να βελτιωθεί σημαντικά, καθώς σήμερα δεν ξεπερνά το 10% τον πρώτο χρόνο.

Έμφαση δόθηκε και στη διαφάνεια, με το νέο πληροφοριακό σύστημα να παρέχει ανοιχτά, ανωνυμοποιημένα δεδομένα σε φορείς, ερευνητές και την Αυτοδιοίκηση για τον σχεδιασμό πολιτικών οδικής ασφάλειας. «Είναι κρίσιμο να γνωρίζουμε πού γίνονται οι παραβάσεις και υπό ποιες συνθήκες», είπε.

Ο υπουργός υπογράμμισε ότι η μεταρρύθμιση αυτή αποτελεί απάντηση σε κοινωνική ανάγκη: μείωση συγκρούσεων, διάσωση ζωών και αποτελεσματικές λύσεις από τα συναρμόδια υπουργεία. Το νέο σύστημα το χαρακτήρισε «ένα ολοκληρωμένο και λειτουργικό εργαλείο» για την αλλαγή της οδηγικής συμπεριφοράς.

Αναφερόμενος τέλος στην εναρμόνιση των ορίων εκπομπής ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας με τα ευρωπαϊκά πρότυπα, σημείωσε ότι η συζήτηση πρέπει να βασίζεται σε επιστημονικά δεδομένα, υπενθυμίζοντας ότι οι κεραίες κινητής εκπέμπουν πολύ χαμηλότερη ακτινοβολία από τα κινητά μας όταν δεν έχουν καλό σήμα. Κατά τον υπουργό, η τεχνοφοβία που έχει διαμορφωθεί εδώ και δεκαετίες δεν ανταποκρίνεται στα πορίσματα της επιστήμης και η εναρμόνιση είναι απαραίτητη για την ποιότητα των επικοινωνιών και την κάλυψη των αυξανόμενων αναγκών συνδεσιμότητας.

Όπως σημειώνεται στην αιτιολογική έκθεσή του, επιδιώκεται η απλούστευση των διαδικασιών της καταγραφής και βεβαίωσης των παραβάσεων που πραγματοποιούνται στο δικό μας δίκτυο, με απώτερο σκοπό την αποτροπή τέτοιων παραβάσεων και την τήρηση των κανόνων οδικής κυκλοφορίας. Συγκεκριμένα, εκσυγχρονίζεται η διαδικασία βεβαίωσης των τροχονομικών παραβάσεων με τη χρήση ψηφιακών μέσων και ειδικότερα με τη δημιουργία ενός ενιαίου εθνικού πληροφοριακού συστήματος, το οποίο, αξιοποιώντας τις απαραίτητες διαλειτουργικότητες και ειδικές διεπαφές, θα συγκεντρώνει και θα επεξεργάζεται όλα τα δεδομένα που αφορούν τις παραβάσεις του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας. Το σύστημα αυτό, συνδέεται τόσο με τις φορητές συσκευές των αστυνομικών και άλλων ελεγκτικών οργάνων, όσο και μ' ένα δίκτυο καμερών για την αυτόματη αναγνώριση παραβάσεων.

Μέσα από το ενιαίο αυτό σύστημα, θα γίνεται η διασταύρωση των στοιχείων του οχήματος, η έκδοση της πράξης βεβαίωσης παράβασης, η επίδοση στον πολίτη στη θυρίδα του στο gov.gr, η υποβολή ψηφιακής ένστασης, η δυνατότητα συζήτησης ένστασης με τηλεδιάσκεψη και η πληρωμή του προστίμου με RF, δηλαδή ηλεκτρονικά.

Με τις ρυθμίσεις αυτές, θα επιταχυνθεί η διαδικασία σε όλα τα στάδια, από τον εντοπισμό της τροχονομικής παράβασης και την ειδοποίηση του παραβάτη, έως και την τελική πληρωμή του προστίμου και την καταγραφή της τυχόν επιπλέον διοικητικής ποινής σε μηδενικούς σχεδόν χρόνους, κατά τα πρότυπα άλλων ευρωπαϊκών χωρών.

Ειδικότερα, αναπτύσσεται από το υπουργείο και τίθεται σε λειτουργία το ενιαίο ηλεκτρονικό σύστημα καταγραφής και διαχείρισης παραβάσεων του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας και προστίμων ΕΗΣ με υποσυστήματα, το υποσύστημα επεξεργασίας δεδομένων οπτικών αισθητήρων-καμερών, το υποσύστημα διαχείρισης παραβάσεων και προστίμων, το υποσύστημα διαχείρισης πληρωμών, το υποσύστημα υποβολής ενστάσεων και διενέργειας ψηφιακών ραντεβού και βιντεοκλήσεων και το υποσύστημα στατιστικής ανάλυσης και προβολής επεξεργασμένων δεδομένων. Το ΕΗΣ διασυνδέεται με οπτικούς αισθητήρες-κάμερες ελέγχου και αποτροπής τροχαίων παραβάσεων.

Στο σχέδιο νόμου, καθορίζονται συγκεκριμένοι όροι και προϋποθέσεις επιλογής του σημείου εγκατάστασης των καμερών, που γίνεται από την Οδική Υπηρεσία Συστημάτων Εποπτείας και Ασφάλειας, μετά από σύμφωνη γνώμη της Ελληνικής Αστυνομίας.

Συγκεκριμένα, η εγκατάσταση και η λειτουργία των καμερών επιτρέπεται μόνο στο μέτρο που είναι απαραίτητο και ο εντοπισμός και η τεκμηρίωση παραβάσεων του Κώδικα δεν μπορούν να επιτευχθούν εξίσου αποτελεσματικά με άλλα ηπιότερα μέσα. Απαιτείται δηλαδή, να υπάρχουν επαρκείς ενδείξεις ότι στο συγκεκριμένο σημείο ή τμήμα του οδικού δικτύου έχει συμβεί μεγάλος αριθμός τροχαίων ατυχημάτων, ή πρόκειται για κεντρικό, ή αυξημένης κυκλοφορίας οδικό δίκτυο.

Εξάλλου, στην παράγραφο 3 του άρθρου 7 του σχεδίου νόμου, ορίζεται ρητά ότι η απόφαση εγκατάστασης και λειτουργίας καμερών εκδίδεται ύστερα από διενέργεια μελέτης εκτίμησης αντίκτυπου των επιπτώσεων της επεξεργασίας στην προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, σύμφωνα με το άρθρο 35 του Γενικού Κανονισμού για την Προστασία των Προσωπικών Δεδομένων, καθώς και μελέτης εκτίμησης επιπτώσεων στα θεμελιώδη δικαιώματα, σύμφωνα με το άρθρο 27 του Κανονισμού για την τεχνητή νοημοσύνη.

Επιπροσθέτως, προβλέπεται η προμήθεια και εγκατάσταση καμερών των Περιφερειών και των δήμων σε σημεία του οδικού δικτύου της ευθύνης τους, ή εντός των γεωγραφικών τους ορίων. Επίσης, προβλέπεται η προμήθεια και εγκατάσταση καμερών με μέριμνα της εταιρείας «Σιδηρόδρομοι Ελλάδος» σε σημεία ισόπεδων σιδηροδρομικών διαβάσεων. Τέλος, προβλέπεται η προμήθεια και εγκατάσταση καμερών με μέριμνα της εταιρείας «Οδικές Συγκοινωνίες» σε οχήματα και σημεία αρμοδιότητας τους. Τα δεδομένα των καμερών διαβιβάζονται κρυπτογραφημένα στο ΕΗΣ και τηρούνται σε ψευδονυμοποιημένη μορφή, περιλαμβάνουν δε αρχεία, εικόνας και βίντεο, καθώς και χρονικά και γεωγραφικά με τα δεδομένα των καταγραφισών παραβάσεων.

Περαιτέρω, το ΕΗΣ διαλειτουργεί με πληροφοριακά συστήματα του δημοσίου τομέα, όπως το Μητρώο Οχημάτων του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, το Φορολογικό Μητρώο της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων, το Μητρώο Πολιτών του υπουργείου Εσωτερικών και το Εθνικό Μητρώο Επικοινωνίας μέσω του κέντρου διαλειτουργικότητας της γενικής ηραμματείας Πληροφοριακών Συστημάτων και Ψηφιακής Διακυβέρνησης του υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης.

Το υποσύστημα επεξεργασίας δεδομένων οπτικών αισθητήρων καμερών, έχει ως αποκλειστικό σκοπό την ηλεκτρονική καταγραφή παραβάσεων του Κώδικα. Προς τούτο, τα δεδομένα που συλλέγονται στις κάμερες, υποβάλλονται σε επεξεργασία από προηγμένους αλγορίθμους ανάλυσης εικόνας και βίντεο, με σκοπό: τον εντοπισμό του αριθμού κυκλοφορίας, του χρώματος και άλλων κρίσιμων στοιχείων που σχετίζονται με τη φερόμενη παράβαση, όπως, η χρήση κινητού τηλεφώνου και η μη χρήση ζώνης ή προστατευτικού κράνους, την αυτόματη θόλωση της εικόνας, ώστε να μη διακρίνονται στοιχεία που ταυτοποιούν άμεσα ή έμμεσα φυσικά πρόσωπα που δεν σχετίζονται με την καταγεγραμμένη ως πιθανή παράβαση, όπως συνεπιβάτες, πεζούς, οχήματα τρίτων ή αριθμούς κυκλοφορίας, και την κατηγοριοποίηση του συμβάντος σε μία από τις ακόλουθες παραβάσεις, οι οποίες θεωρούνται ως επ' αυτοφώρω κατά την έννοια της παραγράφου 1 του άρθρου 107 του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας: Υπέρβαση του ανώτατου ορίου ταχύτητας, παραβίαση ερυθρού σηματοδότη, παράνομη στάση και στάθμευση οχήματος, χρήση κινητού εν κινήσει, μη χρήση ζώνης και μη χρήση προστατευτικού κράνους, παράνομη κυκλοφορία σε λεωφορειόδρομο, κίνηση σε λωρίδα έκτακτης ανάγκης και παραποίηση πινακίδων κυκλοφορίας.

Συνοπτικά, ο εξουσιοδοτημένος χειριστής, εισέρχεται στο υποσύστημα επεξεργασίας δεδομένων οπτικών αισθητήρων, στο οποίο ελέγχει πιθανές παραβάσεις. Οι πιθανές παραβάσεις και το συνοδευτικό υλικό τεκμηρίωσης, προβάλλονται μέσω ειδικής διεπαφής στον χειριστή, ο οποίος αξιολογεί το συμβάν και βεβαιώνει ότι πρόκειται για παράβαση του Κώδικα και μάλιστα, είναι μία από τις προαναφερόμενες.

Μετά τη λήψη της ανωτέρω απόφασης από την εξουσιοδοτημένο υπάλληλο, το Σύστημα εκδίδει αυτόματα την πράξη βεβαίωσης παράβασης και μαζί με το επεξεργασμένο συνοδευτικό αποδεικτικό υλικό, εικόνα, βίντεο και με τα δεδομένα χρόνου και τόπου, καταχωρίζονται στο υποσύστημα διαχείρισης παραβάσεων και προστίμων. Ακολούθως, η πράξη εκδίδεται αποκλειστικά ψηφιακά μέσω του ΕΗΣ.

Ειδικά, για την περίπτωση αυτόφωρης διαπίστωσης παράβασης, το αρμόδιο ελεγκτικό όργανο μεταφορτώνει τα στοιχεία αυτής στο ΕΗΣ. Η πράξη βεβαίωσης παράβασης επιδίδεται στον οδηγό ή τον ιδιοκτήτη του οχήματος, κατ' αρχήν ψηφιακά μέσω του ΕΗΣ, με την ανάρτηση αυτή στην ηλεκτρονική θυρίδα του πολίτη, και σε κάθε περίπτωση με κάθε άλλο πρόσφορο τρόπο.

Σε περιπτώσεις όπου η παράβαση καταγράφεται με βάση την πινακίδα του οχήματος, ορίζεται με σαφήνεια ποιος θεωρείται παραβάτης σε περιπτώσεις συνιδιοκτησίας εταιρικών οχημάτων ή οχημάτων leasing, ώστε να αποφεύγονται διενέξεις και καθυστερήσεις. Παρέχεται επίσης στον ιδιοκτήτη η δυνατότητα να δηλώσει τον πραγματικό οδηγό, μέσα σε επτά μέρες από την ημερομηνία επίδοσης της πράξης, διαδικασία που μπορεί να γίνει ψηφιακά μέσω της εφαρμογής gov.gr, όσο και με φυσική παρουσία.

Περαιτέρω, ορίζεται προθεσμία για την υποβολή ηλεκτρονικής ένστασης στο υποσύστημα υποβολής ενστάσεων του ΕΗΣ με ταυτόχρονη δυνατότητα αιτήματος ψηφιακού ραντεβού για τη συζήτηση της ένστασης.

Τέλος, η πράξη αποδοχής ή η αιτιολογημένη απόρριψη της ένστασης, αποστέλλεται στην ηλεκτρονική θυρίδα του ενιστάμενου. Επισημαίνεται στο σημείο αυτό, αναφορικά με τον χειριστή του συστήματος, ότι πρόκειται για τον αρμόδιο εξουσιοδοτημένο χρήστη του κάθε υποσυστήματος του ΕΗΣ, ανάλογα με το εκάστοτε στάδιο της όλης διαδικασίας, με την ιδιότητα που έχει και τον ρόλο που επιτελεί.

Σχετικώς με τα ζητήματα προστασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, μεταξύ άλλων οριοθετούνται περιοριστικά οι σκοποί που εξυπηρετεί κάθε υποσύστημα του ΕΗΣ και καθορίζονται τα μέγιστα χρονικά διαστήματα διατήρησης των δεδομένων.

Περαιτέρω, η αυτοτελής υπηρεσία με την επωνυμία Οδική Υπηρεσία Συστημάτων Εποπτείας και Ασφάλειας «ΟΔΥΣΣΕΑΣ», που αποτελεί τη μετονομασμένη πλέον και αναβαθμισμένη Υπηρεσία Οδικών Τελών Ηλεκτρονικής Διαχείρισης Οδικών Υποδομών, εποπτεύει το δίκτυο καμερών, συντονίζει την ψηφιακή διαχείριση των παραβάσεων, παρακολουθεί την είσπραξη των προστίμων και λειτουργεί το εθνικό παρατηρητήριο οδικής ασφάλειας, το οποίο αναλαμβάνει την κατάρτιση της εθνικής στρατηγικής για την οδική ασφάλεια, την εκπόνηση μελετών, την ενημέρωση των πολιτών και τη συνεργασία με πανεπιστημιακούς και επιστημονικούς φορείς.

Η υπηρεσία αποκτά νέα διοικητική δομή, δικό της προϋπολογισμό και πλαίσιο στελέχωσης. Όσον αφορά στα πρόστιμα, το νέο σύστημα προβλέπει ότι η «ΟΔΥΣΣΕΑΣ» παρακολουθεί την πορεία της είσπραξής τους, και αν δεν καταβληθούν μέσα σε οκτώ μήνες, αποστέλλονται στην ΑΑΔΕ για αναγκαστική είσπραξη. Τα έσοδα από τα πρόστιμα αυτά, συγκεντρώνονται σε έναν ενιαίο λογαριασμό του κρατικού Προϋπολογισμού, το Εθνικό Ταμείο Οδικής Ασφάλειας και στη συνέχεια κατανέμονται και αποδίδονται κατά περίπτωση σε ΟΤΑ, φορείς συγκοινωνιών, αστυνομικά ταμεία, το Μετοχικό Ταμείο Στρατού και στην ίδια την «ΟΔΥΣΣΕΑΣ», για δράσεις οδικής ασφάλειας και κάλυψη δαπανών.

Τέλος, προβλέπονται μεταβατικές διατάξεις που εξασφαλίζουν ομαλή μετάβαση στο νέο πλαίσιο, μέχρι την πλήρη λειτουργία του ΕΗΣ, και διευκρινίζεται ότι το νέο σύστημα εφαρμόζεται μόνο σε παραβάσεις που τελούνται μετά την επίσημη ενεργοποίησή του.

Τα κόμματα

Κατά την συζήτηση του νομοσχεδίου, ο εισηγητής της ΝΔ, Ελευθέριος Κτιστάκης, τόνισε ότι το μεγάλο πρόβλημα τροχαίων ατυχημάτων οφείλεται εν πολλοίς στην παραβίαση του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας, λόγω της εντελώς λανθασμένης κυκλοφοριακής αγωγής που έχουμε, και την οποία ασκούμε στην καθημερινότητά μας.

«Στην προσπάθεια αντιμετώπισης αυτού του κοινωνικού προβλήματος, προκρίνεται η αξιοποίηση σύγχρονων τεχνολογικών μέσων που να συμβάλλουν και να αναβαθμίσουν τις διαδικασίες εντοπισμού και βεβαίωσης της οικονομικής παράβασης στον παραβάτη. Η εμπειρία των ευρωπαϊκών κρατών καταδεικνύει ότι η χρήση τέτοιων συστημάτων, όταν συνοδεύεται από θεσμικές εγγυήσεις και σαφές πλαίσιο διαχείρισης δεδομένων, μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά στην αλλαγή της οδικής συμπεριφοράς και συνακόλουθα, στη μείωση των τροχαίων ατυχημάτων. Ο βραχυπρόθεσμος στόχος, με άλλα λόγια, είναι να δημιουργηθεί ένας αξιόπιστος ψηφιοποιημένος απλός και γρήγορος μηχανισμός, τον οποίο ο πολίτης θα εμπιστεύεται ότι λειτουργεί με διαφάνεια και αμεσότητα, ενισχύοντας με αυτόν τον τρόπο την κουλτούρα της συνεπούς και υπεύθυνης οδηγικής συμπεριφοράς. Φυσικά, ο απώτερος στόχος και σε βάθος χρόνου, είναι η ουσιαστική μείωση των συνεπειών που επιφέρουν στην κοινωνία μας τα τροχαία ατυχήματα. Θεωρώ κατόπιν τούτου, ότι το προκείμενο σχέδιο νόμου μπορεί να ανταπεξέλθει στη δύσκολη, αλλά τόσο επιτακτική, αυτή αποστολή, γι' αυτό και σας καλώ να το υπερψηφίσουμε».

Ο εισηγητής του ΠΑΣΟΚ-Κινήματος Αλλαγής, Απόστολος Πάνας, ανέφερε ότι η ψηφιοποίηση δεν μπορεί να προχωρά χωρίς σαφή όρια, χωρίς λογοδοσία και απαιτείται πλήρης σεβασμός στα δικαιώματα των πολιτών και απαιτούνται θεσμικές εγγυήσεις και σοβαρή τεκμηριωμένη νομοθέτηση, όχι πρόχειρες λύσεις που δημιουργούν περισσότερα προβλήματα από αυτά που λύνουν. «Τα πρόσφατα γεγονότα με τις παράνομες παρακολουθήσεις, δείχνουν ότι και η κυβέρνηση δεν έχει αφήσει μεγάλα περιθώρια εμπιστοσύνης στη διαχείριση ευαίσθητων δεδομένων. Όλα όσα συνέβησαν, συνέβησαν μόνο με ήχο. Τι μπορεί να συμβεί αν προστεθεί και η εικόνα; Οι κίνδυνοι κατάχρησης της αυθαιρεσίας και παραβίασης θεμελιωδών δικαιωμάτων, γίνονται ακόμα μεγαλύτεροι. Αυτό καθιστά απαραίτητους σαφείς φραγμούς, αυστηρές εγγυήσεις και φυσικά, πλήρη διαφάνεια» επισήμανε επίσης. Το ΠΑΣΟΚ, δια του εισηγητή του, κατέθεσε μια σειρά από βελτιωτικές προτάσεις ώστε - όπως είπε - να ενισχυθεί η αποτελεσματικότητα του συστήματος, οι θεσμικές εγγυήσεις, και πάνω από όλα η προστασία των προσωπικών δεδομένων. «Πρόκειται για μια πρόταση, η οποία στηρίζεται στον ψηφιακό μετασχηματισμό, προωθεί την καινοτομία και την ψηφιακή αναβάθμιση, χωρίς κενά ή θολά σημεία, μέσα από σαφή πλαίσια, αυστηρούς ελέγχους και, πάνω απ' όλα, θεσμικές εγγυήσεις» είπε ο κ. Πάνας.

Η ειδική αγορήτρια του ΣΥΡΙΖΑ - ΠΣ, Πόπη Τσαπανίδου, υπογράμμισε ότι στις χώρες που υιοθέτησαν τις κάμερες στους δρόμους και μείωσαν τα τροχαία, δεν έμειναν μόνο σε αυτό, αλλά υλοποίησαν στρατηγικές που διήρκησαν δεκαετίες - βασισμένες στο μοντέλο «Safe System», στο μοντέλο «Vision Zero» - και επικαλέστηκε πηγές της ΕΕ και του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, που επιβεβαιώνουν ότι οι κάμερες στους δρόμους είναι ένα δευτερεύον εργαλείο, όχι κινητήρια δύναμη της βελτίωσης. Προσέθεσε επίσης, ότι η Ισπανία, η Ολλανδία, η Γαλλία, η Σουηδία, η Δανία, εισήγαγαν κυκλοφοριακή αγωγή, έφτιαξαν δρόμους, έβαλαν κυκλικούς κόμβους, όπου δεν μπορεί να γίνει μετωπική σύγκρουση και κατανόησαν ότι είναι στη φύση του ανθρώπου να κάνει λάθος και τον προστάτευσαν. Δεν είπαν «πάμε να βάλουμε μια κάμερα να δούμε ποιος περνάει, να του κόψουμε μία κλήση, να του τη στείλουμε στο σπίτι κατευθείαν, δείχνοντάς του και με ποιον ήταν μέσα στο αυτοκίνητο» κατέληξε.

Εκ μέρους του ΚΚΕ, ο ειδικός αγορητής, Χρήστος Κατσώτης, επισήμανε ότι με πρόσχημα το κυκλοφοριακό πρόβλημα και την οδική ασφάλεια, η κυβέρνηση, εκτός της ηλεκτρονικής παρακολούθησης, στήνει έναν ακόμα εισπρακτικό μηχανισμό, ψηφιακό αυτή τη φορά. «Προβάλλει, η κυβέρνηση, την αντίληψη ότι ο οδηγός θα σκεφθεί να κάνει παράβαση σημάτων και ταχύτητας, λόγω των αυστηρών κυρώσεων του ΚΟΚ και της καταγραφής από το δίκτυο ηλεκτρονικής παρακολούθησης. Κάτι τέτοιο όμως δεν επιβεβαιώνεται, ούτε από τις μελέτες σε χώρες που έχει γενικευθεί η χρήση τους, αλλά ούτε και στη χώρα μας, όπως αποδεικνύεται από την ψήφιση του νέου ΚΟΚ έως τώρα. Αυτό που έχει κυριαρχήσει ως αντίληψη - κι είναι πολύ βολική για το σύστημα - είναι ότι η πρόκληση των τροχαίων οφείλεται σε ανθρώπινα λάθη και όλη η συζήτηση περιστρέφεται γύρω από την ατομική ευθύνη (όχι ότι αυτή δεν υπάρχει). Αυτή η ερμηνεία, όμως, θεωρούμε ότι αποπροσανατολίζει, απενοχοποιεί και καλύπτει τις ελλείψεις ενός συστήματος που φορτώνει την ευθύνη στο άτομο. Πίσω από αυτή την ερμηνεία κρύβεται η κρατική ευθύνη και οι πολιτικές επιλογές που γίνονται έως τώρα» προσέθεσε ο ειδικός αγορητής του ΚΚΕ.

Ο Δημήτρης Τζανακόπουλος, ειδικός αγορητής της Νέας Αριστεράς, επισήμανε ότι ο τιμωρητικός και ο εισπρακτικός χαρακτήρας του νομοσχεδίου, δεν θα έχει παρά ελάχιστα αποτελέσματα στη μείωση των τροχαίων ατυχημάτων, στη μείωση των νεκρών, στη μείωση των τραυματιών. «Εκτός όμως αυτού, εδώ δεν έχουμε να κάνουμε μόνο με μια αναποτελεσματική πολιτική, έχουμε να κάνουμε και με μια επικίνδυνη πολιτική. Θέλετε να διατηρήσετε μέσα στο νομοσχέδιο τη νομική αοριστία που θα σας επιτρέψει στη συνέχεια να αξιοποιήσετε το σύστημα με όποιον τρόπο θέλετε εσείς» είπε ακόμη, σχολιάζοντας ότι η κυβέρνηση δεν έθεσε υπόψη της Αρχής Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων για να το μελετήσει ενδελεχώς.

Ο ειδικός αγορητής της Ελληνικής Λύσης, Βασίλειος Κοτίδης, είπε ότι η ψηφιακή ενίσχυση της οδικής ασφάλειας σε δρόμους με κακοτεχνίες, δεν μπορεί από μόνη της να οδηγήσει στη μείωση των τροχαίων συμβάντων, ούτε μπορεί να βελτιώσει τους δείκτες ασφάλειας των δρόμων, αντιθέτως, το μόνο που μπορεί να πετύχει, είναι μια οργάνωση, μια ηλεκτρονική διαδικασία είσπραξης εσόδων από τροχαίες παραβάσεις, που θέτει ταυτόχρονα σε αμφιβολία την προστασία των προσωπικών δεδομένων των οδηγών. «Η δημιουργία ενός θεωρητικά σύγχρονου και αποτελεσματικού ηλεκτρονικού συστήματος, βάζει την τεχνητή νοημοσύνη να διορθώσει τις παθογένειες πολλών ετών, με κίνδυνο να μην είναι λειτουργικό στην καθημερινή πράξη. Μόνον αν υπήρχε η αληθινή θέληση για καινοτόμες αλλαγές από την πλευρά της κυβέρνησης, θα μπορούσαμε σήμερα να μιλάμε για πραγματική ενίσχυση της οδικής ασφάλειας» τόνισε επίσης.

Ο ειδικός αγορητής της Νίκης, Γεώργιος Ρούντας, υποστήριξε ότι στην ουσία συζητάμε για την απαρχή του νέου ψηφιακού κράτους, το οποίο θα παρακολουθεί και θα ελέγχει και στην ουσία θα κατευθύνει απόλυτα τη συμπεριφορά των ανθρώπων στο δημόσιο χώρο. «Η χρήση των καμερών στους δρόμους και μάλιστα με την τεχνητή νοημοσύνη, πρέπει να εξεταστεί με τις δυνατότητες κατάχρησης που υφίστανται, από την εκάστοτε εξουσία, από την εκάστοτε κυβέρνηση. Και δυστυχώς, η δική σας, με το σκάνδαλο Predator, με τις παρακολουθήσεις πολιτικών προσώπων και δημοσιογράφων, εγείρει σοβαρά ζητήματα περί ορθής λειτουργίας του κράτους δικαίου, της ελευθερίας του Τύπου και της εύρυθμης λειτουργίας του δημοκρατικού πολιτεύματος» ανέφερε.

Η ειδική αγορήτρια της Πλεύσης Ελευθερίας, Ελένη Καραγεωργοπούλου, τόνισε ότι η Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα δεν εξέτασε την τελική μορφή του νομοσχεδίου και «άρα δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι συμφωνεί με αλλαγές που δεν έχει δει» και προσέθεσε ότι το νομοσχέδιο επιτρέπει αυτοματοποιημένη επεξεργασία χωρίς ανθρώπινη εποπτεία, υπάρχουν σοβαρές ασάφειες, δεν θεσπίζονται διαδικασίες ελέγχου πρόσβασης - και η διαλειτουργικότητα με πολλαπλές βάσεις δεδομένων, δημιουργεί αυξημένους κινδύνους παράνομης επεξεργασίας, με αποτέλεσμα το σύστημα να μπορεί να μετατραπεί σε πλατφόρμα ευρείας παρακολούθησης. Κάτι τέτοιο εξυπηρετεί πάρα πολύ σε περιπτώσεις συναθροίσεων και συγκεντρώσεων που δεν σας αρέσουν».

Πρόκειται για ένα φιλόδοξο σχέδιο για τον τροχονομικό έλεγχο των κεντρικών οδικών αξόνων με τον πρωθυπουργό να δίνει το περίγραμμα στην 88η Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης.

«Η εφαρμογή του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας μπορεί να γίνει με την αξιοποίηση της τεχνολογίας. Έχω ζητήσει από το Προστασίας του Πολίτη και από το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης πρόταση για το πώς θα βάλουμε 1.000 κάμερες στην Αθήνα για τον έλεγχο της παραβατικής συμπεριφοράς στο δρόμο. Αναφέρομαι σε κράνη, ζώνες ασφάλειας, ταχύτητα κ.α. Η κλήση θα πηγαίνει απευθείας στον παραβάτη και αν οι πολίτες αισθανθούν ότι μπαίνει τάξη τότε θα μειωθούν αισθητά και οι παραβατικές συμπεριφορές» είχε αναφέρει ο Κυριάκος Μητσοτάκης περιγράφοντας επί της ουσίας ένα σύστημα online παρακολούθησης της παραβατικότητας σε οδικούς άξονες της Αθήνας.

Σύμφωνα με όσα βλέπουν το φως της δημοσιότητας οι πυλώνες του σχεδίου προβλέπουν:

Ένα ολοκληρωμένο πληροφοριακό σύστημα για την ενιαία καταγραφή των κλήσεων, το οποίο θα μπορεί να δέχεται κλήσεις από διάφορες πηγές, όπως για παράδειγμα: α) από εγκατεστημένες κάμερες σε επιλεγμένα σημεία του οδικού δικτύου σύμφωνα με τον χάρτη ατυχημάτων, β) από ηλεκτρονικές συσκευές των αστυνομικών της Τροχαίας (tablets με άμεση διασύνδεση με το πληροφοριακό σύστημα) και γ) από ηλεκτρονικές συσκευές και τα πληροφοριακά συστήματα της Δημοτικής Αστυνομίας.

Το νέο σύστημα θα μπορεί να ελέγχει αν το αυτοκίνητο κυκλοφορεί έχοντας όλες τις νόμιμες προϋποθέσεις (δελτίο ΚΤΕΟ, ενεργή ασφαλιστική κάλυψη, εξοφλημένα τέλη κυκλοφορίας, δήλωση ψηφιακής ακινησίας οχήματος).

Η νέα μέθοδος θα προβλέπει την ανάκτηση των στοιχείων του παραβάτη ώστε να γίνεται ψηφιακά η επίδοση του προστίμου είτε sms, είτε viber είτε μέσω της θυρίδας πολίτη στο gov.gr.

Επιπλέον, θα μπορεί να γίνεται ψηφιακή αφαίρεση διπλώματος και απόδοση των πόντων στο Σύστημα Ελέγχου Συμπεριφοράς Οδηγών (ΣΕΣΟ).

Σύμφωνα με το MEGA υπάρχει επίσης η σκέψη να δημιουργηθούν δύο φορείς διαχείρισης. Ο ένας ιδιωτικός, που θα είναι υπεύθυνος για την ανάπτυξη, συντήρηση καμερών καθώς και της αποστολής φωτογραφιών στην Αστυνομία, και ο άλλος δημόσιος που θα έχει υπό την εποπτεία του εισπράξεις και εκκαθάριση.

Οι δρόμοι κομβικής σημασίας

Οι υπεύθυνοι για την οδική ασφάλεια έχουν επισημάνει τα «κόκκινα» σημεία όπου παρατηρούνται οι περισσότερες παραβάσεις και καταγράφονται τα περισσότερα ατυχήματα και δυστυχήματα. Οι εκθέσεις της Τροχαίας θα ληφθούν υπόψη προκειμένου η τοποθέτηση των καμερών να είναι όσο το δυνατόν πιο στοχευμένη και αποτελεσματική. Δρόμοι που θεωρούνται κομβικής σημασίας είναι οι λεωφόροι Ποσειδώνος, Αμαλίας, Συγγρού, Βασιλίσσης Σοφίας, Βασιλίσσης Όλγας, Μεσογείων, Κηφισίας, Αλεξάνδρας, Λαυρίου, Μαρκοπούλου, Αθηνών, Αλίμου, Κηφισού, Κωνσταντινουπόλεως, Μαραθώνος, Πειραιώς, Κατεχάκη, Θηβών, Βουλιαγμένης και Βασιλέως Κωνσταντίνου.

Νέος ΚΟΚ

Όλα αυτά ενώ βρίσκεται σε διαβούλευση ο νέος Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας που, μεταξύ άλλων, προβλέπει μεγάλες ποινές για όσους παραβιάζουν το κόκκινο, οδηγούν υπό την επήρεια αλκοόλ ή δε φορούν ζώνη ή κράνος.

Θα πρέπει να σημειωθεί πως οι τροχονομικές παραβάσεις αυξήθηκαν στην Αττική κατά 46% το πρώτο 7μηνο του 2024 συγκριτικά με πέρυσι. Συγκεκριμένα βεβαιώθηκαν 182.000 παραβάσεις, εκ των οποίων οι περισσότερες αφορούσαν σε υπερβολική ταχύτητα, μη χρήση ζώνης και κράνους και στέρηση άδειας οδήγησης.

Ειδικότερα, τις ημέρες με χιόνι, πάγο ή χαμηλές θερμοκρασίες για την Οδική μας ασφάλεια είναι σημαντικά τα εξής:

Ø  Προβλέπουμε ότι χρειάζεται επιπλέον σύστημα πρόσφυσης (αλυσίδες ή χιονοκουβέρτες) και τα τοποθετούμε με ασφάλεια πριν γλιστρήσουμε.

Ø  Δεν σταματάμε αφού γλιστρήσουμε, για να βάλουμε αλυσίδες παρακωλύοντας την κυκλοφορία.

Ø  Βάζουμε αλυσίδες στον άξονα κίνησης. Στα τετρακίνητα εμπρός για να έχουμε τιμόνι.

Ø  Σε χιονισμένη επιφάνεια ένα δικίνητο αυτοκίνητο με χειμερινά ελαστικά κινείται με μεγαλύτερη ασφάλεια από ένα τετρακίνητο με θερινά ελαστικά.

Ø  Η χρήση χειμερινών ελαστικών ενδείκνυται σε θερμοκρασίες κάτω των 7 βαθμών Κελσίου.

Ø  Τα θερινά ελαστικά δεν προσφέρουν ικανή πρόσφυση σε χιόνι, πάγο.

Ø  Αποφεύγουμε την κίνηση νύχτα ή ξημερώματα γιατί είναι πιθανός ο παγετός.

Ø  Εκτιμούμε καταστάσεις, αντιδρούμε ήπια, σε τιμόνι, φρένο, γκάζι.

Ø  Δεν ρισκάρουμε, ούτε επιχειρούμε χωρίς κατάλληλη εκπαίδευση.

Ø  Σε παγωμένες επιφάνειες αποφεύγουμε να πατήσουμε φρένο ή γκάζι.

Ø  Ξεχιονίζουμε τις ράμπες και το αυτοκίνητο ενόσω το χιόνι είναι φρέσκο.

Η αρμόδια για τον τομέα των Μεταφορών Υφυπουργός Χριστίνα Αλεξοπούλου, δήλωσε σχετικά: «Εν όψει των πολύ χαμηλών θερμοκρασιών που αναμένονται για κάποιες ημέρες του χειμώνα, όπως αυτές που φέρνει ήδη η κακοκαιρία και ο χιονιάς, προτρέπουμε τους συμπολίτες μας να ακολουθήσουν τις συμβουλές των ειδικών της οδικής ασφάλειας, τις οποίες ενσωματώσαμε στο συνοπτικό βίντεο που έχουμε δημοσιεύσει.  Οι παγωμένες μέρες και οι χιονισμένες επιφάνειες απαιτούν ιδιαίτερη προσοχή τόσο για τον οδηγό και τους επιβάτες όσο και για την σωστή λειτουργία των οχημάτων. Ας ακολουθήσουμε λοιπόν αυτές τις απλές και χρηστικές οδηγίες, για το καλό όλων μας».

Τα έργα αυτά αφορούν σε 76 δήμους της χώρας με συνολικό προϋπολογισμό 161.032.998 ευρώ. Στο πλαίσιο του Προγράμματος, χρηματοδοτούνται, μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, στοχευμένες επεμβάσεις, βελτιώσεις και τροποποιήσεις επί του υφιστάμενου οδικού δικτύου.

Τα επιδιωκόμενα αποτελέσματα, από την υλοποίηση των έργων είναι:

Η βελτίωση της οδικής ασφάλειας και η μείωση του κυκλοφοριακού φόρτου.

Η μείωση της καταναλισκόμενης ενέργειας του οδοφωτισμού (λόγω εφαρμογής led) και των ρύπων από τις μετακινήσεις.

Η εξοικονόμηση φυσικών πόρων και η αύξηση των κοινόχρηστων χώρων πρασίνου.

Η βελτίωση της αισθητικής του αστικού περιβάλλοντος καθώς και του περιβαλλοντικού αποτυπώματος του υπαίθριου δημόσιου χώρου.

Η βελτίωση της προσβασιμότητας/μετακινήσεων και η διευκόλυνση κυκλοφορίας στα πεζοδρόμια πεζών και ΑμεΑ.

Ο αναπληρωτής υπουργός Εσωτερικών, Στέλιος Πέτσας, δήλωσε σχετικά: «Με τη σημερινή απόφαση προσθέτουμε 161 εκατ. ευρώ σε ένα ευρύ πλέγμα έργων, συνολικού ύψους 612 εκατ. ευρώ, για την οδική ασφάλεια. Με σκοπό τη μεγαλύτερη ασφάλεια κατοίκων και επισκεπτών και τη μείωση του αριθμού των τροχαίων ατυχημάτων χρηματοδοτούμε τους δήμους και τις περιφέρειες μας με μια ισχυρή, χωρίς προηγούμενο, χρηματοδότηση. Με την κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη, επιχειρείται για πρώτη φορά να αντιμετωπιστεί, με σχέδιο και σοβαρότητα, ένα ζήτημα που βελτιώνει τη ζωή των ανθρώπων και το εθνικό σύστημα υγείας και ενισχύει την ελληνική οικονομία».

Ο αναπληρωτής υπουργός Οικονομικών, Θόδωρος Σκυλακάκης, επισήμανε: «Επιπλέον πόροι, ύψους 161 εκατ. ευρώ, από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας διοχετεύονται για τη βελτίωση της οδικής ασφάλειας, μέσα από την υλοποίηση σημαντικών γι' αυτό τον σκοπό έργων σε 76 δήμους της χώρας».

Πιο συγκεκριμένα, το σχέδιο περιλαμβάνει τα εξής:

1. Ποιοτικά Δεδομένα. Οι δημόσιες πολιτικές για την οδική ασφάλεια πρέπει να στηρίζονται σε καλής ποιότητας δεδομένα και γι’ αυτό θεσπίζουμε, για πρώτη φορά, Εθνικό Παρατηρητήριο για την Οδική Ασφάλεια. Τη λειτουργία του θα αναλάβει το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο μέσω σύμβασης που θα συνάψει με το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών. Το Εθνικό Παρατηρητήριο θα είναι αρμόδιο για τη συλλογή, επεξεργασία και τήρηση εθνικής βάσης δεδομένων για την οδική ασφάλεια. Σε ετήσια βάση θα δημοσιεύει ενημερωτικό δελτίο στατιστικών στοιχείων για την οδική ασφάλεια, η εγκυρότητα των οποίων θα επικυρώνεται από την ΕΛΣΤΑΤ. Η Ελλάδα θα υιοθετήσει τα πιο έγκυρα διεθνώς πρωτόκολλα για τη συλλογή και επεξεργασία δεδομένων.
2. Διακυβέρνηση και Στρατηγικό Σχέδιο. Αποσκοπώντας στην επίτευξη των στόχων της μείωσης των θανατηφόρων ατυχημάτων υιοθετείται ένα νέο σύστημα διακυβέρνησης για την οδική ασφάλεια που περιλαμβάνει τέσσερις άξονες:

Α. Η Κυβερνητική Επιτροπή θα συντονίζει το διυπουργικό έργο σε θεσμικό επίπεδο. Θα εγκρίνει και θα εποπτεύει την υλοποίηση του Στρατηγικού Σχεδίου Οδικής Ασφάλειας 2021-2030, το οποίο θα γίνει νόμος με δράσεις δεσμευτικού χαρακτήρα για όλους τους αρμόδιους φορείς. Σκοπός η μείωση των νεκρών και των σοβαρά τραυματιών κατά 50%.

Β. Η Εκτελεστική Επιτροπή θα εκτελεί τις αποφάσεις της Κυβερνητικής Επιτροπής και θα παρακολουθεί την υλοποίησή τους.

Γ. Η τοπική αυτοδιοίκηση θα έχει την ευθύνη υλοποίησης των επιχειρησιακών σχεδίων. Βασικό εργαλείο θα είναι τα Σχέδια Βιώσιμης Αστικής Κινητικότητας, τα οποία είναι δεσμευτικά για Δήμους άνω των 30.000 κατοίκων και θα περιλαμβάνουν υποχρεωτικά δράσεις οδικής ασφάλειας.

Δ. Η κοινωνία των πολιτών. ΜΚΟ, ερευνητικά ινστιτούτα, επίσημοι σύμβουλοι της πολιτείας (ΤΕΕ), εκπαιδευτικά ιδρύματα, μέσα επικοινωνίας. Ένταξη του έργου τους υπέρ του στόχου της μείωσης των θανατηφόρων ατυχημάτων.

3. Εκπαίδευση και Επικοινωνία. Σε συνεργασία με το Υπουργείο Παιδείας από τον προσεχή Σεπτέμβριο η διδασκαλία της κυκλοφοριακής αγωγής θα γίνει υποχρεωτική στα σχολεία. Επιπλέον, οι νέοι και νέες που έχουν συμπληρώσει το 17 ο έτος της ηλικίας τους θα μπορούν να παρακολουθήσουν θεωρητικά και πρακτικά μαθήματα οδήγησης στις σχολές οδήγησης. Τα θεωρητικά μαθήματα θα μπορούν να πιστοποιηθούν, πριν από τη συμπλήρωση του 18 ου έτους της ηλικίας τους, ενώ με τη συμπλήρωση αυτού, θα έχουν δικαίωμα συμμετοχής στην πρακτική δοκιμασία.

Επιπλέον, αλλάζει η φιλοσοφία της θεωρητικής εξέτασης και της πρακτικής δοκιμασίας για την απόκτηση άδειας οδήγησης:

- Νέα εγχειρίδια για την εκπαίδευση των υποψήφιων οδηγών με τηνπαιδαγωγική επιμέλεια του Ευγενίδου Ιδρύματος.

- Καταργείται το σύστημα εξέτασης που βασίζεται σε προκαθορισμένες ερωτήσεις με γνωστές απαντήσεις και δημιουργείται τράπεζα θεμάτων που προϋποθέτει τη διενέργεια θεωρητικών μαθημάτων στη σχολή οδήγησης.

- Ειδικό εκπαιδευτικό εγχειρίδιο και ειδική θεωρητική εξέταση για ειδικές ομάδες πληθυσμού: πολίτες που δεν έχουν ολοκληρώσει την υποχρεωτική εκπαίδευση, με μαθησιακές δυσκολίες καθώς και όσοι έχουν προβλήματα ακοής.

- Επιμόρφωση των εκπαιδευτικών με διεύρυνση της πλατφόρμας e-drive academy σε συνεργασία με το Υπ. Παιδείας και τη διοργάνωση προγραμμάτων μέσω του ΙΝ.ΕΠ. του ΕΚΔΑΑ

- Κατάρτιση εκπαιδευτών οδήγησης και πιστοποιημένη επιμόρφωση τουλάχιστον κάθε 3 χρόνια. Επίσης, θεσπίζονται προϋποθέσεις για να γίνει κάποιος εκπαιδευτής:

α. Ελάχιστη ηλικία και κατοχή αδειών οδήγησης όλων των κατηγοριών. β. Θα πρέπει να είναι κάτοχοι συγκεκριμένων ειδικοτήτων των επαγγελματικών λυκείων, απόφοιτοι συγκεκριμένων πανεπιστημιακών τμημάτων ή κάτοχοι μεταπτυχιακού ή διδακτορικού τίτλου σπουδών σχετικών με την κυκλοφοριακή αγωγή και την οδική κυκλοφορία.

γ. Να διαθέτουν πιστοποιητικό παιδαγωγικής επάρκειας.

δ. Να μην έχουν υποπέσει ποτέ σε συγκεκριμένες παραβάσεις του Κ.Ο.Κ. Με την ολοκλήρωση της εκπόνησης του Στρατηγικού Σχεδίου για την Οδική Ασφάλεια, το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών θα προκηρύξει διαγωνισμό, με αντικείμενο την εκπόνηση εθνικού σχεδίου επικοινωνιακής πολιτικής για την οδική ασφάλεια.

4. Αποτελεσματικό Σύστημα Επιβολής. Το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών προχωρά στην αναθεώρηση του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας στη βάση ορισμένων αρχών:

- Κατηγοριοποίηση των παραβάσεων του ΚΟΚ με βάση το βαθμό επικινδυνότητας και συχνότητας. Η έμφαση θα δοθεί στις πέντε πιο συχνές παραβάσεις του Κ.Ο.Κ. που έχουν ως αποτέλεσμα είτε σοβαρούς τραυματισμούς είτε θανάτους σε ένα τροχαίο ατύχημα: υπερβολική ταχύτητα, μη χρήση ζώνης από όλους τους επιβαίνοντες, μη χρήση κράνους από οδηγό και συνοδηγό, οδήγηση υπό την επήρεια αλκοόλ και ναρκωτικών ουσιών, χρήση κινητού τηλεφώνου.  Οι παραβάσεις θα έχουν διαβαθμισμένα - και πάντως όχι υψηλά - χρηματικά πρόστιμα σε συνδυασμό με διοικητικές κυρώσεις.

- Διαχωρισμός των κυρώσεων με βασικό κριτήριο διαφοροποίησης την οδηγική συμπεριφορά ή την κατάσταση του οχήματος. Παράδειγμα: Στην περίπτωση οχήματος με ληγμένο ΚΤΕΟ, οχήματος που δεν λειτουργούν οι φανοί ή κυκλοφορεί με σπασμένους καθρέφτες θα «τιμωρείται» το όχημα π.χ. με αφαίρεση των στοιχείων κυκλοφορίας. Στην περίπτωση παράβασης που σχετίζεται με την οδηγική συμπεριφορά, οι κυρώσεις θα επιβάλλονται στον οδηγό. Η ευθύνη όμως θα πρέπει να επιμεριστεί και σε όσους η πολιτεία έχει αναθέσει την υποχρέωση ελέγχου για την κατάσταση των οχημάτων, δηλαδή στα ΚΤΕΟ.

Από την ίδρυση τους, το 2001, τα 204 ιδιωτικά και 28 δημόσια παραμένουν ανεξέλεγκτα, όσον αφορά την ποιότητα των ελέγχων τους. Στην Ελλάδα, με έναν από τους πιο γηρασμένους στόλους της Ευρώπης το ποσοστό απόρριψης (επανελέγχου) στα ΚΤΕΟ είναι 4,5%, όταν στη Γερμανία είναι 35,5%. Ένα στα τρία οχήματα δεν προσέρχεται για έλεγχο. Για τον αμελή ιδιοκτήτη, αν παρέλθει η διετία, το πρόστιμο εκπρόθεσμου (65€) ισούται με το κόστος ελέγχου που δεν έγινε, άρα καθίσταται συμφέρον. Έτσι, στο νομοσχέδιο για τα Σχέδια Βιώσιμης Αστικής Κινητικότητας θα υπάρξει διάταξη για τη δημιουργία Μητρώου Εποπτών ΚΤΕΟ. Οι επόπτες ΚΤΕΟ θα είναι διαπιστευμένοι ιδιώτες μηχανικοί Π.Ε. οι οποίοι θα πραγματοποιούν επανέλεγχο on the spot, στην «πόρτα» του ΚΤΕΟ, του οχήματος που μόλις διήλθε με επιτυχία. Σε όσα οχήματα διαπιστωθεί ότι έγιναν πλημμελείς έλεγχοι θα υπάρχουν κυρώσεις που υπό προϋποθέσεις θα φθάνουν και στην αφαίρεση της άδειας λειτουργίας. Επιπλέον, θα αυστηροποιηθεί το πρόστιμο για τον πλημμελή ιδιοκτήτη, ενώ θα επιβάλλονται και διοικητικές κυρώσεις όπως αφαίρεση των στοιχείων κυκλοφορίας.

- Μείωση της μέσης ταχύτητας κίνησης στις αστικές περιοχές. Όταν ένα αυτοκίνητο κινείται με ταχύτητα 30 χλμ./ώρα η πιθανότητα θανάσιμου τραυματισμού πεζού, τον οποίο θα χτυπήσει, είναι 10%. Εάν το αυτοκίνητο κινείται με 50 χλμ./ώρα, η πιθανότητα θανάσιμου τραυματισμού του πεζού εκτοξεύεται στο 80%. Για τον λόγο αυτό, το ανώτατο επιτρεπόμενο όριο ταχύτητας στις κατοικημένες περιοχές θα κατέβει στα 30χλμ/ώρα.

- Διασφάλιση της επιβολής και είσπραξης του προστίμου.

Το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών σε συνεργασία με τα Υπουργεία Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Προστασίας του Πολίτη και Οικονομικών έχει ξεκινήσει τον επανασχεδιασμό και την υλοποίηση με ηλεκτρονικά μέσα της διαδικασίας βεβαίωσης και είσπραξης των παραβάσεων του Κ.Ο.Κ. Ο στόχος είναι διττός: ο τερματισμός του καθεστώτος της γενικευμένης πεποίθησης ατιμωρησίας και η αύξηση των εσόδων των ΟΤΑ. Κάθε παραβάτης του ΚΟΚ θα γνωρίζει ότι θα πρέπει να καταβάλει το προβλεπόμενο πρόστιμο και η διοικητική διαδικασία θα έχει ως εξής:

α. Βεβαίωση και καταχώρηση των παραβάσεων του ΚΟΚ με ηλεκτρονικά μέσα.

β. Πρόβλεψη ώστε η ευθύνη για παράβαση που επιβάλλεται απουσία του οδηγού (κάμερες, ραντάρ) να αποδίδεται στον ιδιοκτήτη του οχήματος.

γ. Δυνατότητα ηλεκτρονικής πληρωμής της παράβασης μέσω e banking ή ATM.

δ. Βεβαίωση της υπερήμερης οφειλής στο TAXIS. Βάσει της ισχύουσας νομοθεσίας, τα πρόστιμα του Κ.Ο.Κ. έχουν ανταποδοτικό χαρακτήρα και αποτελούν πόρους των ΟΤΑ στην περιοχή των οποίων συντελέστηκε η παράβαση. Προτείνεται η θεσμοθέτηση ενός Εθνικού Ταμείου Οδικής Ασφάλειας. Τα ποσά από τα πρόστιμα του ΚΟΚ θα εξακολουθούν να αποδίδονται υπέρ του οικείου ΟΤΑ, αλλά θα διασφαλίζεται ότι θα επενδύονται σε πολιτικές ενίσχυσης της οδικής ασφάλειας στο πλαίσιο υλοποίησης των ΣΒΑΚ.

Τα βασικά χαρακτηριστικά του ταμείου θα είναι:

- Σύσταση νομικού προσώπου υπό την εποπτεία του Υπουργείου Εσωτερικών με συμμετοχή εκπροσώπων των Υπουργείων Οικονομικών και Υποδομών και Μεταφορών και της ΚΕΔΕ.

- Το Ταμείο θα είναι ο βασικός μηχανισμός συλλογής των χρηματικών ποσών από τα πρόστιμα του ΚΟΚ. Θα κατανέμει τα ποσά στους Δήμους με βάση τη γεωγραφική κατανομή των προστίμων.

- Οι Δήμοι θα δίνουν αναφορά στο Ταμείο για τις δράσεις οδικής ασφάλειας που υλοποιούν.

- Το Ταμείο θα εγκαθιδρύσει μηχανισμό εποπτείας των δράσεων οδικής ασφάλειας στη βάση δεικτών επίτευξης/επίδοσης.

- Θα παρέχει τεχνογνωσία και συμβουλευτικό ρόλο στους Δήμους.

ε. Καθιέρωση ηλεκτρονικής διαδικασίας για την παρακολούθηση των παραβάσεων του Κ.Ο.Κ. Πρώτον, μέσω του ανασχεδιασμού του συστήματος, ο παραβάτης θα γνωρίζει ότι οι προβλεπόμενοι πόντοι θα καταγράφονται σε εύλογο χρόνο. Δεύτερον, θα γίνει εφικτή η άμεση online ενημέρωση των οδηγών για την καταγραφή των παραβάσεών τους και των πόντων που έχουν στο point system. Τρίτον, η Τροχαία θα έχει τη δυνατότητα άμεσης ενημέρωσης για την οδηγική συμπεριφορά όλων των οδηγών. Τέταρτον, θα αντλούνται στατιστικά στοιχεία για το είδος και τη συχνότητα της παραβατικότητας των Ελλήνων οδηγών.

5. Ασφαλές οδικό δίκτυο. Το τετράπτυχο της οδικής ασφάλειας θεμελιώνεται στους ασφαλείς δρόμους, την υπεύθυνη οδήγηση, την κυκλοφοριακή παιδεία και τη θέσπιση δίκαιων κανόνων.

Το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών "τρέχει" ένα εκτεταμένο Πρόγραμμα Επεμβάσεων Βελτίωσης Οδικής Ασφάλειας με έμφαση στα εξής σημεία:

- 7.000 επικίνδυνες θέσεις, σε 2.500 χιλιόμετρα, σε 80 οδικούς άξονες.

- 60 Μελέτες και στις 13 Περιφέρειες της χώρας.

- Μελετήθηκαν οδικά τμήματα μήκους 15.000 χιλιομέτρων.

- Αρωγός η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (δανειακή σύμβαση 450 εκατ. ευρώ. με Εγνατία Οδό Α.Ε.)

Επιπλέον, πραγματοποιούνται στοχευμένες παρεμβάσεις στον υφιστάμενο οδικό άξονα Πάτρας – Πύργου με στόχο τη δραστική μείωση των ατυχημάτων έως να ολοκληρωθεί ο νέος αυτοκινητόδρομος.

Απεμπλοκή και προγραμματισμός μεγάλων έργων οδικών υποδομών:

- Πάτρα-Πύργος

- Ε65

- ΒΟΑΚ

- Καλαμάτα- Ριζόμυλος

- Επεκτάσεις Αττικής Οδού

- Flyover στη Θεσσαλονίκη

Ολοκλήρωση του οδικού δικτύου της Ελλάδας με νέους, σύγχρονους, ασφαλείς αυτοκινητόδρομους.