Οι εκδοθείσες άδειες Ιδιωτικής Οικοδομικής Δραστηριότητας, στο σύνολο της χώρας τον Οκτώβριο ανήλθαν σε 2.977 οικοδομικές άδειες, που αντιστοιχούν σε 694.493 m2 επιφάνειας και 3.437.754 m3 όγκου, παρουσιάζοντας αύξηση κατά 14,4% στον αριθμό των οικοδομικών αδειών, μείωση κατά 4,8% στην επιφάνεια και μείωση κατά 4,4% στον όγκο, σε σχέση με τον αντίστοιχο μήνα του 2024.

Οι εκδοθείσες άδειες Δημόσιας Οικοδομικής Δραστηριότητας τον Οκτώβριο στο σύνολο της χώρας, ανήλθαν σε 20 οικοδομικές άδειες, που αντιστοιχούν σε 15.550 m2 επιφάνειας και 100.151 m3 όγκου. Το ποσοστό συμμετοχής της Δημόσιας Οικοδομικής Δραστηριότητας στον συνολικό οικοδομικό όγκο, για τον Οκτώβριο είναι 2,8%.

Κατά την περίοδο των τελευταίων 12 μηνών, δηλαδή από τον Νοέμβριο 2024 έως τον Οκτώβριο 2025, το μέγεθος της συνολικής οικοδομικής δραστηριότητας (Ιδιωτικής-Δημόσιας) με βάση τις εκδοθείσες οικοδομικές άδειες, στο σύνολο της χώρας, ανήλθε σε 29.912 οικοδομικές άδειες, που αντιστοιχούν σε 6.524.928 m2 επιφάνειας και 30.106.119 m3 όγκου. Σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο Νοεμβρίου 2023 – Οκτωβρίου 2024 παρατηρήθηκε μείωση κατά 1,7% στον αριθμό των οικοδομικών αδειών, μείωση κατά 9,9% στην επιφάνεια και μείωση κατά 8,0% στον όγκο.

Κατά την ίδια χρονική περίοδο, Νοεμβρίου 2024 – Οκτωβρίου 2025, η Ιδιωτική Οικοδομική Δραστηριότητα, εμφανίζει στο σύνολο της Χώρας, μείωση κατά 1,6% στον αριθμό των εκδοθεισών οικοδομικών αδειών, μείωση κατά 10,0% στην επιφάνεια και μείωση κατά 8,0% στον όγκο, σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο Νοεμβρίου 2023 – Οκτωβρίου 2024. Το ποσοστό συμμετοχής της Δημόσιας Οικοδομικής Δραστηριότητας στον συνολικό οικοδομικό όγκο, για την ανωτέρω περίοδο, είναι 3,0%.

Το δεκάμηνο Ιανουαρίου – Οκτωβρίου 2025, η Συνολική Οικοδομική Δραστηριότητα εμφανίζει, στο σύνολο της χώρας, μείωση κατά 4,2% στον αριθμό των οικοδομικών αδειών, μείωση κατά 12,7% στην επιφάνεια και μείωση κατά 7,1% στον όγκο, σε σχέση με το αντίστοιχο δεκάμηνο του έτους 2024.

Κατά την ίδια περίοδο Ιανουαρίου – Οκτωβρίου 2025, η Ιδιωτική Οικοδομική Δραστηριότητα, εμφανίζει στο σύνολο της Χώρας, μείωση κατά 4,2% στον αριθμό των οικοδομικών αδειών, μείωση κατά 12,6% στην επιφάνεια και μείωση κατά 6,7% στον όγκο, σε σχέση με την περίοδο Ιανουαρίου -Οκτωβρίου 2024.

Οι εκδοθείσες άδειες Ιδιωτικής Οικοδομικής Δραστηριότητας, στο σύνολο της Χώρας, κατά τον μήνα Σεπτέμβριο 2025 ανήλθαν σε 2.524 οικοδομικές άδειες, που αντιστοιχούν σε 597.813 m2 επιφάνειας και 2.911.946 m3 όγκου, παρουσιάζοντας αύξηση κατά 12,9% στον αριθμό των οικοδομικών αδειών, αύξηση κατά 7,9% στην επιφάνεια και αύξηση κατά 5,3% στον όγκο, σε σχέση με τον αντίστοιχο μήνα του 2024.

Οι εκδοθείσες άδειες Δημόσιας Οικοδομικής Δραστηριότητας κατά τον μήνα Σεπτέμβριο 2025, στο σύνολο της Χώρας, ανήλθαν σε 25 οικοδομικές άδειες, που αντιστοιχούν σε 18.370 m2 επιφάνειας και 151.094 m3 όγκου. Το ποσοστό συμμετοχής της Δημόσιας Οικοδομικής Δραστηριότητας στον συνολικό οικοδομικό όγκο, για τον μήνα Σεπτέμβριο 2025, είναι 4,9%.

Κατά την περίοδο των τελευταίων δώδεκα μηνών, δηλαδή από τον Οκτώβριο 2024 έως τον Σεπτέμβριο 2025, το μέγεθος της Συνολικής Οικοδομικής Δραστηριότητας (Ιδιωτικής-Δημόσιας) με βάση τις εκδοθείσες οικοδομικές άδειες, στο σύνολο της Χώρας, ανήλθε σε 29.555 οικοδομικές άδειες, που αντιστοιχούν σε 6.563.671 m2 επιφάνειας και 30.251.590 m3 όγκου. Σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο Οκτωβρίου 2023 - Σεπτεμβρίου 2024 παρατηρήθηκε μείωση κατά 2,4% στον αριθμό των οικοδομικών αδειών, μείωση κατά 7,1% στην επιφάνεια και μείωση κατά 4,2% στον όγκο.

Κατά την ίδια χρονική περίοδο, Οκτωβρίου 2024 - Σεπτεμβρίου 2025, η Ιδιωτική Οικοδομική Δραστηριότητα, εμφανίζει στο σύνολο της Χώρας, μείωση κατά 2,5% στον αριθμό των εκδοθεισών οικοδομικών αδειών, μείωση κατά 7,2% στην επιφάνεια και μείωση κατά 4,0% στον όγκο, σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο Οκτωβρίου 2023 - Σεπτεμβρίου 2024. Το ποσοστό συμμετοχής της Δημόσιας Οικοδομικής Δραστηριότητας στον συνολικό οικοδομικό όγκο, για την ανωτέρω περίοδο, είναι 3,0%.

Το εννεάμηνο Ιανουαρίου - Σεπτεμβρίου 2025, η Συνολική Οικοδομική Δραστηριότητα εμφανίζει, στο σύνολο της Χώρας, μείωση κατά 6,3% στον αριθμό των οικοδομικών αδειών, μείωση κατά 13,8% στην επιφάνεια και μείωση κατά 7,6% στον όγκο, σε σχέση με το αντίστοιχο εννεάμηνο του έτους 2024. Κατά την ίδια περίοδο Ιανουαρίου - Σεπτεμβρίου 2025, η Ιδιωτική Οικοδομική Δραστηριότητα, εμφανίζει στο σύνολο της Χώρας, μείωση κατά 6,3% στον αριθμό των οικοδομικών αδειών, μείωση κατά 13,7% στην επιφάνεια και μείωση κατά 7,1% στον όγκο, σε σχέση με την περίοδο Ιανουαρίου - Σεπτεμβρίου 2024.

Το 8μηνο, η ιδιωτική οικοδομική δραστηριότητα εμφανίζει στο σύνολο της χώρας, μείωση κατά 8,4% στον αριθμό των οικοδομικών αδειών, μείωση κατά 16,4% στην επιφάνεια και μείωση κατά 8,9% στον όγκο, σε σχέση με την περίοδο Ιανουαρίου- Αυγούστου 2024.

Συγκεκριμένα, οι εκδοθείσες άδειες Ιδιωτικής Οικοδομικής Δραστηριότητας, στο σύνολο της Χώρας, κατά τον μήνα Αύγουστο 2025 ανήλθαν σε 1.914 οικοδομικές άδειες, που αντιστοιχούν σε 454.255 m2 επιφάνειας και 2.055.337 m3 όγκου, παρουσιάζοντας αύξηση κατά 8,7% στον αριθμό των οικοδομικών αδειών, αύξηση κατά 2,4% στην επιφάνεια και αύξηση κατά 14,7% στον όγκο, σε σχέση με τον αντίστοιχο μήνα του 2024.

Οι εκδοθείσες άδειες Δημόσιας Οικοδομικής Δραστηριότητας κατά τον μήνα Αύγουστο 2025, στο σύνολο της Χώρας, ανήλθαν σε 13 οικοδομικές άδειες, που αντιστοιχούν σε 8.557 m2 επιφάνειας και 37.676 m3 όγκου. Το ποσοστό συμμετοχής της Δημόσιας Οικοδομικής Δραστηριότητας στον συνολικό οικοδομικό όγκο, για τον μήνα Αύγουστο 2025, είναι 1,8%.

Κατά την περίοδο των τελευταίων δώδεκα μηνών, δηλαδή από τον Σεπτέμβριο 2024 έως τον Αύγουστο 2025, το μέγεθος της Συνολικής Οικοδομικής Δραστηριότητας (Ιδιωτικής-Δημόσιας) με βάση τις εκδοθείσες οικοδομικές άδειες, στο σύνολο της Χώρας, ανήλθε σε 29.272 οικοδομικές άδειες, που αντιστοιχούν σε 6.525.890 m2 επιφάνειας και 30.101.836 m3 όγκου.

Σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο Σεπτεμβρίου 2023 – Αυγούστου 2024 παρατηρήθηκε μείωση κατά 3,4% στον αριθμό των οικοδομικών αδειών, μείωση κατά 7,0% στην επιφάνεια και μείωση κατά 2,6% στον όγκο.

Κατά την ίδια χρονική περίοδο, Σεπτεμβρίου 2024 – Αυγούστου 2025, η Ιδιωτική Οικοδομική Δραστηριότητα, εμφανίζει στο σύνολο της Χώρας, μείωση κατά 3,5% στον αριθμό των εκδοθεισών οικοδομικών αδειών, μείωση κατά 7,5% στην επιφάνεια και μείωση κατά 2,8% στον όγκο, σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο Σεπτεμβρίου 2023 – Αυγούστου 2024.

Το ποσοστό συμμετοχής της Δημόσιας Οικοδομικής Δραστηριότητας στον συνολικό οικοδομικό όγκο, για την ανωτέρω περίοδο, είναι 3,0%.

Το οκτάμηνο Ιανουαρίου – Αυγούστου 2025, η Συνολική Οικοδομική Δραστηριότητα εμφανίζει, στο σύνολο της Χώρας, μείωση κατά 8,4% στον αριθμό των οικοδομικών αδειών, μείωση κατά 16,3% στην επιφάνεια και μείωση κατά 9,5% στον όγκο, σε σχέση με το αντίστοιχο οκτάμηνο του έτους 2024.

Κατά την ίδια περίοδο Ιανουαρίου – Αυγούστου 2025, η Ιδιωτική Οικοδομική Δραστηριότητα, εμφανίζει στο σύνολο της Χώρας, μείωση κατά 8,4% στον αριθμό των οικοδομικών αδειών, μείωση κατά 16,4% στην επιφάνεια και μείωση κατά 8,9% στον όγκο, σε σχέση με την περίοδο Ιανουαρίου – Αυγούστου 2024.

Το α’ εξάμηνο του 2025 η συνολική οικοδομική δραστηριότητα εμφάνισε, στο σύνολο της χώρας, μείωση κατά 13,8% στον αριθμό των οικοδομικών αδειών, μείωση κατά 23,9% στην επιφάνεια και μείωση κατά 18,3% στον όγκο, σε σχέση με το αντίστοιχο εξάμηνο του 2024.

Ειδικότερα, σύμφωνα με τα στοιχεία της Έρευνας Οικοδομικής Δραστηριότητας που διεξήγαγε η ΕΛΣΤΑΤ:

Κατά την ίδια περίοδο Ιανουαρίου – Ιουνίου 2025, η Ιδιωτική Οικοδομική Δραστηριότητα, εμφανίζει στο σύνολο της Χώρας, μείωση κατά 14,0% στον αριθμό των οικοδομικών αδειών, μείωση κατά 24,1% στην επιφάνεια και μείωση κατά 17,7% στον όγκο, σε σχέση με την περίοδο Ιανουαρίου – Ιουνίου 2024.

Το μέγεθος της Συνολικής Οικοδομικής Δραστηριότητας (Ιδιωτικής – Δημόσιας), κατά τον μήνα Ιούνιο 2025, στο σύνολο της Χώρας με βάση τις εκδοθείσες οικοδομικές άδειες, ανήλθε σε 2.566 οικοδομικές άδειες, που αντιστοιχούν σε 593.813 m2 επιφάνειας και 2.722.600 m3 όγκου, παρουσίασε δηλαδή, αύξηση κατά 6,1% στον αριθμό των οικοδομικών αδειών, αύξηση κατά 17,8% στην επιφάνεια και αύξηση κατά 16,9% στον όγκο, σε σχέση με τον αντίστοιχο μήνα του 2024.

Οι εκδοθείσες άδειες Ιδιωτικής Οικοδομικής Δραστηριότητας, στο σύνολο της Χώρας, κατά τον μήνα Ιούνιο 2025 ανήλθαν σε 2.532 οικοδομικές άδειες, που αντιστοιχούν σε 557.848 m2 επιφάνειας και 2.541.385 m3 όγκου, παρουσιάζοντας αύξηση κατά 5,9% στον αριθμό των οικοδομικών αδειών, αύξηση κατά 19,3% στην επιφάνεια και αύξηση κατά 22,9% στον όγκο, σε σχέση με τον αντίστοιχο μήνα του 2024.

Οι εκδοθείσες άδειες Δημόσιας Οικοδομικής Δραστηριότητας κατά τον μήνα Ιούνιο 2025, στο σύνολο της Χώρας, ανήλθαν σε 34 οικοδομικές άδειες, που αντιστοιχούν σε 35.965 m2 επιφάνειας και 181.215 m3 όγκου. Το ποσοστό συμμετοχής της Δημόσιας Οικοδομικής Δραστηριότητας στον συνολικό οικοδομικό όγκο, για τον μήνα Ιούνιο 2025, είναι 6,7%.

Κατά την περίοδο των τελευταίων δώδεκα μηνών, δηλαδή από τον Ιούλιο 2024 έως τον Ιούνιο 2025, το μέγεθος της Συνολικής Οικοδομικής Δραστηριότητας (Ιδιωτικής-Δημόσιας) με βάση τις εκδοθείσες οικοδομικές άδειες, στο σύνολο της Χώρας, ανήλθε σε 28.790 οικοδομικές άδειες, που αντιστοιχούν σε 6.435.954 m2 επιφάνειας και 29.221.867 m3 όγκου. Σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο Ιουλίου 2023 – Ιουνίου 2024 παρατηρήθηκε μείωση κατά 3,3% στον αριθμό των οικοδομικών αδειών, μείωση κατά 6,9% στην επιφάνεια και μείωση κατά 6,8% στον όγκο.

Κατά την ίδια χρονική περίοδο, Ιουλίου 2024 – Ιουνίου 2025, η Ιδιωτική Οικοδομική Δραστηριότητα, εμφανίζει στο σύνολο της Χώρας, μείωση κατά 3,6% στον αριθμό των εκδοθεισών οικοδομικών αδειών, μείωση κατά 7,3% στην επιφάνεια και μείωση κατά 6,9% στον όγκο, σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο Ιουλίου 2023 – Ιουνίου 2024. Το ποσοστό συμμετοχής της Δημόσιας Οικοδομικής Δραστηριότητας στον συνολικό οικοδομικό όγκο, για την ανωτέρω περίοδο, είναι 3,1%.

Οι εκδοθείσες άδειες Ιδιωτικής Οικοδομικής Δραστηριότητας, στο σύνολο της χώρας, κατά τον μήνα Μάιο 2025 ανήλθαν σε2.690 οικοδομικές άδειες, που αντιστοιχούν σε 559.910 m2επιφάνειας και 2.546.487 m3 όγκου, παρουσιάζοντας αύξηση κατά 30,9% στον αριθμό των οικοδομικών αδειών, αύξηση κατά 22,4% στην επιφάνεια και αύξηση κατά 14,4% στον όγκο, σε σχέση με τον αντίστοιχο μήνα του 2024.

Οι εκδοθείσες άδειες Δημόσιας Οικοδομικής Δραστηριότητας κατά τον μήνα Μάιο 2025, στο σύνολο της Χώρας, ανήλθαν σε 27 οικοδομικές άδειες, που αντιστοιχούν σε 9.677 m2επιφάνειας και 51.712 m3 όγκου. Το ποσοστό συμμετοχής της Δημόσιας Οικοδομικής Δραστηριότητας στον συνολικό οικοδομικό όγκο, για τον μήνα Μάιο 2025, είναι 2,0%.

Ωστόσο, κατά την περίοδο των τελευταίων δώδεκα μηνών, δηλαδή από τον Ιούνιο 2024 έως τον Μάιο 2025, το μέγεθος της Συνολικής Οικοδομικής Δραστηριότητας (Ιδιωτικής-Δημόσιας) με βάση τις εκδοθείσες οικοδομικές άδειες, στο σύνολο της Χώρας, ανήλθε σε 28.642 οικοδομικές άδειες, που αντιστοιχούν σε 6.346.153 m2επιφάνειας και 28.828.485 m3όγκου. Σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο Ιουνίου 2023 – Μαΐου 2024 παρατηρήθηκε μείωση κατά 3,9% στον αριθμό των οικοδομικών αδειών, μείωση κατά 8,3% στην επιφάνεια και μείωση κατά 8,3% στον όγκο.

Κατά την ίδια χρονική περίοδο, Ιουνίου 2024 – Μαΐου 2025, η Ιδιωτική Οικοδομική Δραστηριότητα, εμφανίζει στο σύνολο της Χώρας, μείωση κατά 4,2% στον αριθμό των εκδοθεισών οικοδομικών αδειών, μείωση κατά 9,0% στην επιφάνεια και μείωση κατά 9,3% στον όγκο, σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο Ιουνίου 2023 – Μαΐου 2024.

Το ποσοστό συμμετοχής της Δημόσιας Οικοδομικής Δραστηριότητας στον συνολικό οικοδομικό όγκο, για την ανωτέρω περίοδο, είναι 3,4%.

Το πεντάμηνο Ιανουαρίου – Μαΐου 2025, η Συνολική Οικοδομική Δραστηριότητα εμφανίζει, στο σύνολο της Χώρας, μείωση κατά 17,4% στον αριθμό των οικοδομικών αδειών, μείωση κατά 30,8% στην επιφάνεια και μείωση κατά 24,7% στον όγκο, σε σχέση με το αντίστοιχο πεντάμηνο του έτους 2024. Κατά την ίδια περίοδο Ιανουαρίου – Μαΐου 2025, η Ιδιωτική Οικοδομική Δραστηριότητα, εμφανίζει στο σύνολο της Χώρας, μείωση κατά 17,6% στον αριθμό των οικοδομικών αδειών, μείωση κατά 30,9% στην επιφάνεια και μείωση κατά 24,4% στον όγκο, σε σχέση με την περίοδο Ιανουαρίου -Μαΐου 2024.

Ειδικότερα, το μέγεθος της Συνολικής Οικοδομικής Δραστηριότητας (Ιδιωτικής – Δημόσιας), κατά τον μήνα Απρίλιο 2025, στο σύνολο της Χώρας με βάση τις εκδοθείσες οικοδομικές άδειες, ανήλθε σε 2.334 οικοδομικές άδειες, που αντιστοιχούν σε 421.818 m2 επιφάνειας και 1.787.175 m3 όγκου, παρουσίασε δηλαδή, μείωση κατά 17,3% στον αριθμό των οικοδομικών αδειών, μείωση κατά 32,2% στην επιφάνεια και μείωση κατά 33,8% στον όγκο, σε σχέση με τον αντίστοιχο μήνα του 2024.

Οι εκδοθείσες άδειες Ιδιωτικής Οικοδομικής Δραστηριότητας, στο σύνολο της Χώρας, κατά τον μήνα Απρίλιο 2025 ανήλθαν σε 2.303 οικοδομικές άδειες, που αντιστοιχούν σε 416.177 m2 επιφάνειας και 1.761.106 m3 όγκου, παρουσιάζοντας μείωση κατά 17,7% στον αριθμό των οικοδομικών αδειών, μείωση κατά 31,2% στην επιφάνεια και μείωση κατά 31,4% στον όγκο, σε σχέση με τον αντίστοιχο μήνα του 2024.

Οι εκδοθείσες άδειες Δημόσιας Οικοδομικής Δραστηριότητας κατά τον μήνα Απρίλιο 2025, στο σύνολο της Χώρας, ανήλθαν σε 31 οικοδομικές άδειες, που αντιστοιχούν σε 5.641 m2 επιφάνειας και 26.069 m3 όγκου.

Το ποσοστό συμμετοχής της Δημόσιας Οικοδομικής Δραστηριότητας στον συνολικό οικοδομικό όγκο, για τον μήνα Απρίλιο 2025, είναι 1,5%. Κατά την περίοδο των τελευταίων δώδεκα μηνών, δηλαδή από τον Μάιο 2024 έως τον Απρίλιο 2025, το μέγεθος της Συνολικής Οικοδομικής Δραστηριότητας (Ιδιωτικής-Δημόσιας) με βάση τις εκδοθείσες οικοδομικές άδειες, στο σύνολο της Χώρας, ανήλθε σε 27.990 οικοδομικές άδειες, που αντιστοιχούν σε 6.237.710 m2 επιφάνειας και 28.476.287 m3 όγκου.

Σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο Μαΐου 2023 – Απριλίου 2024 παρατηρήθηκε μείωση κατά 7,7% στον αριθμό των οικοδομικών αδειών, μείωση κατά 10,3% στην επιφάνεια και μείωση κατά 9,2% στον όγκο.

Κατά την ίδια χρονική περίοδο, Μαΐου 2024 – Απριλίου 2025, η Ιδιωτική Οικοδομική Δραστηριότητα, εμφανίζει στο σύνολο της Χώρας, μείωση κατά 7,9% στον αριθμό των εκδοθεισών οικοδομικών αδειών, μείωση κατά 11,0% στην επιφάνεια και μείωση κατά 10,2% στον όγκο, σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο Μαΐου 2023 – Απριλίου 2024.

Το ποσοστό συμμετοχής της Δημόσιας Οικοδομικής Δραστηριότητας στον συνολικό οικοδομικό όγκο, για την ανωτέρω περίοδο, είναι 3,3%.

Κατά την ίδια περίοδο Ιανουαρίου – Απριλίου 2025, η Ιδιωτική Οικοδομική Δραστηριότητα, εμφανίζει στο σύνολο της Χώρας, μείωση κατά 26,4% στον αριθμό των οικοδομικών αδειών, μείωση κατά 40,6% στην επιφάνεια και μείωση κατά 32,8% στον όγκο, σε σχέση με την περίοδο Ιανουαρίου -Απριλίου 2024.

Σε ετήσια βάση, την περίοδο Ιανουαρίου – Μαρτίου, η συνολική οικοδομική δραστηριότητα εμφανίζει μείωση κατά 29,1% στον αριθμό των οικοδομικών αδειών, μείωση κατά 43,2% στην επιφάνεια και μείωση κατά 33% στον όγκο.

Πρόσφατη μελέτη του ΙΟΒΕ έκανε λόγο για σοβαρές ενδείξεις κόπωσης στην ιδιωτική οικοδομή, ενώ προβλέπει πτώση από 20% έως 40% το 2025 λόγω του Νέου Οικοδομικού Κανονισμού (ΝΟΚ). Παράλληλα, η ολοκλήρωση των έργων του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας το 2026 ενδέχεται, σύμφωνα με την ίδια μελέτη, να δημιουργήσει «κενό» στην εγχώρια κατασκευαστική δραστηριότητα.

Το μέγεθος της Συνολικής Οικοδομικής Δραστηριότητας (Ιδιωτικής – Δημόσιας), κατά τον μήνα Μάρτιο 2025, στο σύνολο της Χώρας με βάση τις εκδοθείσες οικοδομικές άδειες, ανήλθε σε 2.206 οικοδομικές άδειες, που αντιστοιχούν σε 404.236 m2 επιφάνειας και 1.861.803 m3 όγκου, παρουσίασε δηλαδή, μείωση κατά 41,3% στον αριθμό των οικοδομικών αδειών, μείωση κατά 53,7% στην επιφάνεια και μείωση κατά 43,3% στον όγκο, σε σχέση με τον αντίστοιχο μήνα του 2024.

Οι εκδοθείσες άδειες Ιδιωτικής Οικοδομικής Δραστηριότητας, στο σύνολο της Χώρας, κατά τον μήνα Μάρτιο 2025 ανήλθαν σε 2.194 οικοδομικές άδειες, που αντιστοιχούν σε 397.348 m2 επιφάνειας και 1.825.995 m3 όγκου, παρουσιάζοντας μείωση κατά 41,1% στον αριθμό των οικοδομικών αδειών, μείωση κατά 54,1% στην επιφάνεια και μείωση κατά 43,8% στον όγκο, σε σχέση με τον αντίστοιχο μήνα του 2024.

Οι εκδοθείσες άδειες Δημόσιας Οικοδομικής Δραστηριότητας κατά τον μήνα Μάρτιο 2025, στο σύνολο της Χώρας, ανήλθαν σε 12 οικοδομικές άδειες, που αντιστοιχούν σε 6.888 m2 επιφάνειας και 35.808 m3 όγκου. Το ποσοστό συμμετοχής της Δημόσιας Οικοδομικής Δραστηριότητας στον συνολικό οικοδομικό όγκο, για τον μήνα Μάρτιο 2025, είναι 1,9%.

Κατά την περίοδο των τελευταίων δώδεκα μηνών, δηλαδή από τον Απρίλιο 2024 έως τον Μάρτιο 2025, το μέγεθος της Συνολικής Οικοδομικής Δραστηριότητας (Ιδιωτικής-Δημόσιας) με βάση τις εκδοθείσες οικοδομικές άδειες, στο σύνολο της Χώρας, ανήλθε σε 28.479 οικοδομικές άδειες, που αντιστοιχούν σε 6.437.904 m2 επιφάνειας και 29.390.732 m3όγκου. Σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο Απριλίου 2023 – Μαρτίου 2024 παρατηρήθηκε μείωση κατά 3,5% στον αριθμό των οικοδομικών αδειών, μείωση κατά 5,1% στην επιφάνεια και μείωση κατά 4,4% στον όγκο.

Κατά την ίδια χρονική περίοδο, Απριλίου 2024 – Μαρτίου 2025, η Ιδιωτική Οικοδομική Δραστηριότητα, εμφανίζει στο σύνολο της Χώρας, μείωση κατά 3,6% στον αριθμό των εκδοθεισών οικοδομικών αδειών, μείωση κατά 5,8% στην επιφάνεια και μείωση κατά 5,8% στον όγκο, σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο Απριλίου 2023 – Μαρτίου 2024. Το ποσοστό συμμετοχής της Δημόσιας Οικοδομικής Δραστηριότητας στον συνολικό οικοδομικό όγκο, για την ανωτέρω περίοδο, είναι 3,6%.

Το τρίμηνο Ιανουαρίου – Μαρτίου 2025, η Συνολική Οικοδομική Δραστηριότητα εμφανίζει, στο σύνολο της Χώρας, μείωση κατά 29,1% στον αριθμό των οικοδομικών αδειών, μείωση κατά 43,2% στην επιφάνεια και μείωση κατά 33,0% στον όγκο, σε σχέση με το αντίστοιχο τρίμηνο του έτους 2024. Κατά την ίδια περίοδο Ιανουαρίου – Μαρτίου 2025, η Ιδιωτική Οικοδομική Δραστηριότητα, εμφανίζει στο σύνολο της Χώρας, μείωση κατά 29,2% στον αριθμό των οικοδομικών αδειών, μείωση κατά 43,5% στην επιφάνεια και μείωση κατά 33,3% στον όγκο, σε σχέση με την περίοδο Ιανουαρίου – Μαρτίου 2024.

Σε ετήσια βάση, την περίοδο Ιανουαρίου – Μαρτίου, η συνολική οικοδομική δραστηριότητα εμφανίζει μείωση κατά 29,1% στον αριθμό των οικοδομικών αδειών, μείωση κατά 43,2% στην επιφάνεια και μείωση κατά 33% στον όγκο.

Ειδικότερα σε 2.206 οικοδομικές άδειες, που αντιστοιχούν σε 404.236 m2 επιφάνειας και 1.861.803 m3 όγκου, παρουσίασε το μέγεθος στης συνολικής οικονομικής δραστηριότητας τον Μάρτιο, σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ. Αυτό αντιστοιχεί σε μείωση κατά 41,3% στον αριθμό των οικοδομικών αδειών, μείωση κατά 53,7% στην επιφάνεια και κατά 43,3% στον όγκο, σε σχέση με τον αντίστοιχο μήνα του 2024.

Οι εκδοθείσες άδειες Ιδιωτικής Οικοδομικής Δραστηριότητας, στο σύνολο της Χώρας, κατά τον μήνα Μάρτιο 2025 ανήλθαν σε 2.194 οικοδομικές άδειες, που αντιστοιχούν σε 397.348 m2 επιφάνειας και 1.825.995 m3 όγκου, παρουσιάζοντας μείωση κατά 41,1% στον αριθμό των οικοδομικών αδειών, μείωση κατά 54,1% στην επιφάνεια και μείωση κατά 43,8% στον όγκο, σε σχέση με τον αντίστοιχο μήνα του 2024.

Οι εκδοθείσες άδειες Δημόσιας Οικοδομικής Δραστηριότητας κατά τον μήνα Μάρτιο 2025, στο σύνολο της Χώρας, ανήλθαν σε 12 οικοδομικές άδειες, που αντιστοιχούν σε 6.888 m2 επιφάνειας και 35.808 m3 όγκου. Το ποσοστό συμμετοχής της Δημόσιας Οικοδομικής Δραστηριότητας στον συνολικό οικοδομικό όγκο, για τον μήνα Μάρτιο 2025, είναι 1,9%.

Κατά την περίοδο των τελευταίων δώδεκα μηνών, δηλαδή από τον Απρίλιο 2024 έως τον Μάρτιο 2025, το μέγεθος της Συνολικής Οικοδομικής Δραστηριότητας (Ιδιωτικής-Δημόσιας) με βάση τις εκδοθείσες οικοδομικές άδειες, στο σύνολο της Χώρας, ανήλθε σε 28.479 οικοδομικές άδειες, που αντιστοιχούν σε 6.437.904 m2 επιφάνειας και 29.390.732 m3όγκου. Σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο Απριλίου 2023 - Μαρτίου 2024 παρατηρήθηκε μείωση κατά 3,5% στον αριθμό των οικοδομικών αδειών, μείωση κατά 5,1% στην επιφάνεια και μείωση κατά 4,4% στον όγκο.

Κατά την ίδια χρονική περίοδο, Απριλίου 2024 - Μαρτίου 2025, η Ιδιωτική Οικοδομική Δραστηριότητα, εμφανίζει στο σύνολο της Χώρας, μείωση κατά 3,6% στον αριθμό των εκδοθεισών οικοδομικών αδειών, μείωση κατά 5,8% στην επιφάνεια και μείωση κατά 5,8% στον όγκο, σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο Απριλίου 2023 - Μαρτίου 2024. Το ποσοστό συμμετοχής της Δημόσιας Οικοδομικής Δραστηριότητας στον συνολικό οικοδομικό όγκο, για την ανωτέρω περίοδο, είναι 3,6%.

Το τρίμηνο Ιανουαρίου - Μαρτίου 2025, η Συνολική Οικοδομική Δραστηριότητα εμφανίζει, στο σύνολο της Χώρας, μείωση κατά 29,1% στον αριθμό των οικοδομικών αδειών, μείωση κατά 43,2% στην επιφάνεια και μείωση κατά 33,0% στον όγκο, σε σχέση με το αντίστοιχο τρίμηνο του έτους 2024. Κατά την ίδια περίοδο Ιανουαρίου - Μαρτίου 2025, η ΙδιωτικήΟικοδομική Δραστηριότητα, εμφανίζει στο σύνολο της Χώρας, μείωση κατά 29,2% στον αριθμό των οικοδομικών αδειών, μείωση κατά 43,5% στην επιφάνεια και μείωση κατά 33,3% στον όγκο, σε σχέση με την περίοδο Ιανουαρίου - Μαρτίου 2024.

Όπως αναφέρει ο κ. Σκυλακάκης «αυτό αναδεικνύεται τις τελευταίες ημέρες, προπαντός στη Μήλο, όπου εκπονήθηκε (με τεράστια καθυστέρηση και με παρωχημένα στοιχεία) Σχέδιο Χωρικής και Οικιστικής Οργάνωσης Ανοιχτής Πόλης (ΣΧΟΟΑΠ) από τον οικείο Δήμο, αλλά και ολοκληρωμένη Ειδική Περιβαλλοντική Μελέτη (ΕΠΜ) για τις περιοχές NATURA».

Ολόκληρη η δήλωση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας

«Η κυβέρνηση προωθεί, για πρώτη φορά από συστάσεως του ελληνικού κράτους, έναν ολοκληρωμένο χωροταξικό και πολεοδομικό σχεδιασμό για την προστασία του φυσικού και δομημένου περιβάλλοντος, μέσω της εκπόνησης των Τοπικών και Ειδικών Πολεοδομικών Σχεδίων (ΤΠΣ, ΕΠΣ), που καλύπτουν το 80% της Επικράτειας, εκεί όπου για σειρά δεκαετιών, παρά τα ωραία λόγια, δεν υπήρχε ολοκληρωμένος σχεδιασμός.

Πέραν από μία σπουδαία, πρωτόγνωρη μεταρρύθμιση, πρόκειται και για μια τεράστια επένδυση για το μέλλον της χώρας. Σε συνδυασμό με τις μελέτες οριοθέτησης οικισμών, τις ζώνες υποδοχής συντελεστή δόμησης, την καταγραφή και χαρακτηρισμό των κοινοχρήστων οδών σε όλη την επικράτεια, καθώς και το σύστημα αυτόματου εντοπισμού, παρακολούθησης και ελέγχου της αυθαίρετης δόμησης με τεχνητή νοημοσύνη και λοιπές χωροταξικές μεταρρυθμίσεις, η συνολική επένδυση προσεγγίζει, σε δαπάνη το 1 δισ. ευρώ, με χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.

Μέχρι την ολοκλήρωση του πολεοδομικού σχεδιασμού, σε ορισμένες περιοχές με αυξημένο ενδιαφέρον παρουσιάζεται το φαινόμενο έντονης οικοδομικής ή τουριστικής δραστηριότητας, με αποτέλεσμα να είναι απαραίτητο να ληφθούν ειδικά μέτρα προστασίας, ώστε να μην προκύψουν τετελεσμένα ή μη αναστρέψιμες καταστάσεις μέχρι την θεσμοθέτηση των Προεδρικών Διαταγμάτων (ΠΔ).

Αυτό αναδεικνύεται τις τελευταίες ημέρες, προπαντός στη Μήλο, όπου εκπονήθηκε (με τεράστια καθυστέρηση και με παρωχημένα στοιχεία) Σχέδιο Χωρικής και Οικιστικής Οργάνωσης Ανοιχτής Πόλης (ΣΧΟΟΑΠ) από τον οικείο Δήμο, αλλά και ολοκληρωμένη Ειδική Περιβαλλοντική Μελέτη (ΕΠΜ) για τις περιοχές NATURA.

Στη βάση αυτών, σε συνεργασία με τον αρμόδιο Υφυπουργό για θέματα Πολεοδομίας και Χωροταξίας, κ. Νίκο Ταγαρά, αποφασίσαμε -μέχρι να ολοκληρωθεί ο πολεοδομικός σχεδιασμός στο νησί- να προχωρήσουμε, άμεσα, στην αναστολή έκδοσης νέων οικοδομικών αδειών σε περιοχές, όπου οι μελέτες που έχουν εκπονηθεί μέχρι σήμερα (ΣΧΟΟΑΠ και ΕΠΜ), προτείνουν ειδικά μέτρα για την προστασία τους. Αυτό αφορά και στις δύο επίμαχες περιοχές (Σαρακίνικο και Αχιβαδόλιμνη), που αναδείχθηκαν τις τελευταίες ημέρες. Με την ίδια μεθοδολογία -στη βάση, δηλαδή, επιστημονικών μελετών, θα διαχειριστούμε και άλλες ομοειδείς περιπτώσεις περιοχών, εάν υφίσταται ή προκύψει ο κίνδυνος να δημιουργηθούν τετελεσμένα από δραστηριότητες που υπονομεύουν τον εν εξελίξει πολεοδομικό – χωροταξικό  σχεδιασμό της χώρας».

Το διατακτικό της απόφασης του ΣτΕ, που αναμενόταν με αγωνία από όσους είχαν εκδώσει άδειες αλλά δεν είχαν ξεκινήσει τις εργασίες, απαντά στο κρισιμότερο ζήτημα που αφορά στο ποιες οικοδομικές άδειες δεν επηρεάζονται από την απόφαση περί αντισυνταγματικότητας του ΝΟΚ.

Η «κόκκινη» γραμμή της έναρξης εργασιών τίθεται από το ΣτΕ στην απόφασή του με την έναρξη εργασιών εκσκαφής για την ανέγερση της οικοδομής. Μάλιστα, ο χρόνος πραγματοποίησής τους «πρέπει να αποδεικνύεται με κάθε πρόσφορο τρόπο, όπως, μεταξύ άλλων:

• με τη γνωστοποίηση, καθ’ οιονδήποτε τρόπο, της έναρξης των εργασιών εκσκαφής σε οποιαδήποτε διοικητική αρχή,
• με την ηλεκτρονική υποβολή Αναλυτικής Περιοδικής Δήλωσης (ΑΠΔ) από τον εργοδότη στη βάση δεδομένων του ΕΦΚΑ κ.ο.κ., εφόσον η γνωστοποίηση ή η υποβολή των ως άνω στοιχείων έχει γίνει έως και την 11η Δεκεμβρίου 2024.

Οπως ξεκαθαρίζει το δικαστήριο στην απόφασή του, «δεν αρκούν η ηλεκτρονική αυτόματη έκδοση της οικοδομικής άδειας και η λήψη αριθμού άδειας ούτε η ηλεκτρονική ενημέρωση άλλων Υπηρεσιών, τα οποία αφορούν μόνον το γεγονός της έκδοσης της άδειας και δεν αποδεικνύουν τον χρόνο έναρξης των οικοδομικών εργασιών».

Με τις αποφάσεις 146-9/2025 της Ολομέλειας του ΣτΕ κρίθηκε ότι το σύστημα των διατάξεων του ΝΟΚ, με το οποίο θεσπίζονται κίνητρα προσαύξησης των όρων δόμησης (συντελεστή δόμησης, ύψους) για την ανέγερση των κτιρίων, θα μπορούσε να εισαχθεί στον πολεοδομικό σχεδιασμό συγκεκριμένων περιοχών ανάλογα με τα ειδικότερα χαρακτηριστικά τους, αλλά δεν μπορεί, κατά το Σύνταγμα, να θεσπιστεί με διάταξη γενικής εφαρμογής, όπως στην προκειμένη περίπτωση, διότι αυτό οδηγεί στην ανατροπή του ισχύοντος πολεοδομικού σχεδιασμού κάθε περιοχής.

Ποιον δεσμεύουν οι αποφάσεις τις Ολομέλειας

Οι εκδοθείσες αποφάσεις δεσμεύουν μόνο τους διαδίκους των συγκεκριμένων υποθέσεων. Ωστόσο, επειδή η παρανομία των οικοδομικών αδειών οφείλεται σε αντισυνταγματικότητα του νόμου, οι αποφάσεις αυτές μπορούν να έχουν συνέπειες στη νομιμότητα όλων των αδειών που εκδόθηκαν με βάση τις διατάξεις που κρίθηκαν αντισυνταγματικές.

Εξαιτίας του λόγου αυτού, στην απόφαση περιορίζονται τα αποτελέσματα της αντισυνταγματικότητας. «Οι άδειες για τις οποίες οι οικοδομικές εργασίες έχουν ξεκινήσει και, πολύ περισσότερο, έχουν ολοκληρωθεί, δεν μπορούν να ακυρωθούν ή να ανακληθούν εξαιτίας της αντισυνταγματικότητας αυτής. Εντούτοις, άδειες οι οποίες είχαν ήδη προσβληθεί στα δικαστήρια έως και τις 11.12.2024, μπορούν να ακυρωθούν για τον λόγο αυτό έστω και αν είχαν ήδη αρχίσει οι οικοδομικές εργασίες διότι το αντίθετο θα παραβίαζε το δικαίωμα δικαστικής προστασίας».

Τι γίνεται με τις άδειες που υπάρχει δυνατότητα δικαστικής προσβολής

Σύμφωνα με τα εκτεθειμένα στην απόφαση του ΣτΕ, «οι άδειες για τις οποίες δεν έχουν ξεκινήσει ακόμη οι οικοδομικές εργασίες, μπορούν να ακυρωθούν για τους λόγους που αναφέρονται στις αποφάσεις. Οι άδειες για τις οποίες έχουν ξεκινήσει οι οικοδομικές εργασίες δεν κινδυνεύουν εξαιτίας της εφαρμογής των αντισυνταγματικών κινήτρων του ΝΟΚ, αλλά κινδυνεύουν μόνο εφόσον έχουν άλλες πλημμέλειες».

Για τις άδειες που ακυρώθηκαν λόγω της αντισυνταγματικότητας του νόμου, υπάρχει κατ’ αρχήν δικαίωμα αποζημίωσης εφόσον συντρέχουν και οι λοιπές προϋποθέσεις για την αστική ευθύνη του Κράτους. Το δικαίωμα για αποζημίωση κρίνεται κάθε φορά ανάλογα με τις ειδικότερες περιστάσεις της κάθε υπόθεσης από τα αρμόδια διοικητικά δικαστήρια.

Πάντως, το Συμβούλιο της Επικρατείας στις αιτιάσεις που υπάρχουν ότι δεν έλαβε υπόψη τον αντίκτυπο των αποφάσεων του στον κλάδο των επενδύσεων και την ασφάλεια συναλλαγών, απαντά πως εφάρμοσε τη νομοθεσία που δίνει τη δυνατότητα συνεκτίμησης των συνεπειών της κρίσης περί αντισυνταγματικότητας. Μάλιστα, για τη συγκεκριμένη περίπτωση υποστηρίζει ότι «εξάντλησε τα περιθώρια της νομοθεσίας αυτής για τον περιορισμό της βλάβης που μπορεί να επέλθει από τις αποφάσεις στην οικονομική δραστηριότητα και στην ασφάλεια των συναλλαγών».

Σημειώνεται, πως ενώπιον του ΣτΕ εκκρεμούν και άλλες υποθέσεις οικοδομικών αδειών στις οποίες τίθεται το ζήτημα της αντισυνταγματικότητας άλλων διατάξεων του ΝΟΚ, όπως για παράδειγμα υπόσκαφα και διεύρυνση υπογείων γκαράζ. Αυτές θα δικαστούν ξεχωριστά και δεν καταλαμβάνονται από τις αποφάσεις που δημοσιεύθηκαν σήμερα.

Το σκεπτικό των δικαστών

Στην περίληψη των αποφάσεων που εξέδωσε το ΣτΕ ξεκαθαρίζεται ότι το σύστημα διατάξεων των ΝΟΚ με τις οποίες παρέχονται προσαυξήσεις στον συντελεστή της δόμησης και το ύψος, ως κίνητρα για την ανέγερση κτηρίων, δεν αντίκειται, κατ’ αρχήν, μόνο από το περιεχόμενο τους στο Σύνταγμα.

«Η πραγματοποιούμενη δόμηση, δυνάμει της προσαύξησης του σ.δ., δεν παρίσταται προδήλως υπέρμετρη, ώστε να οδηγεί οπωσδήποτε σε ανεπίτρεπτη συνταγματικά επιδείνωση των όρων διαβίωσης και του περιβάλλοντος, ο δε όρος δομήσεως που αναφέρεται στο ύψος δεν συνιστά, από μόνος του, δυσμενή μεταβολή των συνθηκών. Επιπλέον τα κίνητρα συνοδεύονται από τα αντισταθμίσματα της μείωσης της κάλυψης, της δημιουργίας κτηρίων υψηλής ενεργειακής απόδοσης και της αύξησης των κοινόχρηστων χώρων και των χώρων πρασίνου, τα οποία συνιστούν, κατά κοινή πείρα, ευνοϊκά για το περιβάλλον στοιχεία» σημειώνουν οι σύμβουλοι Επικρατείας.

Κίνητρα

Ωστόσο, επισημαίνουν πως «τα κίνητρα του Ν.Ο.Κ., λόγω του προέχοντος πολεοδομικού χαρακτήρα τους, δεν μπορούν να υλοποιούνται απευθείας με την
έκδοση οικοδομικών αδειών που εκδίδονται κατ’ εφαρμογή του Ν.Ο.Κ., αλλά
ανήκει στον πολεοδομικό νομοθέτη να τα συμπεριλάβει στον τοπικό σχεδιασμό, όπου σταθμίζονται οι συνέπειες στο οικιστικό περιβάλλον της περιοχής, όπου τα κίνητρα εφαρμόζονται, με τεκμηρίωση της σχετικής κρίσης επί τη βάσει ειδικής επιστημονικής μελέτης, η οποία καταρτίζεται στο πλαίσιο της διαδικασίας έγκρισης του σχεδιασμού και λαμβάνει υπόψη τη φυσιογνωμία του κάθε οικισμού» αναφέρουν και καταλήγουν πως το σύστημα των κινήτρων του Ν.Ο.Κ. αντίκειται στο Σύνταγμα.

Η αντισυνταγματικότητα έγκειται στο γεγονός ότι με τις διατάξεις αυτές «παρέχεται απ’ ευθείας στις υπηρεσίες δόμησης, η δυνατότητα να εκδίδουν οικοδομικές άδειες, κατ’ απόκλιση από τους ισχύοντες με βάση το πολεοδομικό καθεστώς κάθε περιοχής όρους δόμησης».

Πατάρια, πισίνες, φυτεμένα δώματα

Κατά το ΣτΕ είναι αντισυνταγματικός ο μη συνυπολογισμός στον συντελεστή δόμησης των παταριών και του κτίσματος έως 35 τ.μ. στο δώμα, καθώς και η εξομοίωση της πισίνας με φυτεμένη επιφάνεια και πρέπει να προσμετρώνται στον σ.δ. Αντιθέτως, είναι συνταγματικός ο μη συνυπολογισμός στον σ.δ. των έρκερ, δηλαδή αρχιτεκτονικών στοιχείων περιορισμένων διαστάσεων, και των κλιμακοστασίων που δεν συνιστούν χώρους κατοίκησης.

Ερωτήσεις – απαντήσεις

Το ΣτΕ για την πλήρη ενημέρωση κάθε ενδιαφερόμενου  απαντά σε ερωτήματα τα οποία ανακύπτουν από το περιεχόμενο των αποφάσεων που δημοσιεύθηκαν σήμερα, που έχουν ως εξής:

Τι ακριβώς κρίθηκε με τις αποφάσεις 146-9/2025 της Ολομέλειας του ΣτΕ;

Κρίθηκε ότι το σύστημα των διατάξεων του ΝΟΚ με το οποίο θεσπίζονται κίνητρα προσαύξησης των όρων δόμησης (συντελεστή δόμησης, ύψους) για την ανέγερση των κτηρίων, θα μπορούσε να εισαχθεί στον πολεοδομικό σχεδιασμό συγκεκριμένων περιοχών ανάλογα με τα ειδικότερα χαρακτηριστικά τους αλλά δεν μπορεί, κατά το Σύνταγμα, να θεσπιστεί με διάταξη γενικής εφαρμογής, όπως στην προκειμένη περίπτωση, διότι αυτό οδηγεί στην ανατροπή του ισχύοντος πολεοδομικού σχεδιασμού κάθε περιοχής.

Είναι η πρώτη φορά που δημοσιεύεται απόφαση του ΣτΕ με τέτοιο περιεχόμενο;

Οι σημερινές αποφάσεις αναφέρονται στο ζήτημα της σχέσης των γενικών οικοδομικών κανονισμών και των ειδικότερων όρων δόμησης της κάθε περιοχής. Παρόμοια ζητήματα έχουν τεθεί πολλές φορές κατά το παρελθόν και το Δικαστήριο δεχόταν πάντοτε ότι υπερισχύουν και εφαρμόζονται οι ειδικότεροι όροι δόμησης κάθε περιοχής, εφόσον είναι περιβαλλοντικά ευμενέστεροι. Το ζήτημα αυτό έχει κριθεί και για διατάξεις του ισχύοντος ΝΟΚ με την 705/2020 απόφαση της Ολομέλειας.

Γιατί πήρε τόσο καιρό να κριθεί η συνταγματικότητα; Ο ΝΟΚ υπάρχει από το 2012.

Κατ’ αρχάς, λόγω της οικονομικής κρίσης υπήρξε καθίζηση στην οικοδομική δραστηριότητα και περιορισμός στην έκδοση οικοδομικών αδειών, με αποτέλεσμα να μην έχουν ανοίξει σχετικές δίκες.  Οι οικοδομικές άδειες που οδήγησαν στις σημερινές αποφάσεις της Ολομέλειας εκδόθηκαν το 2022, δηλαδή 10 χρόνια μετά την έναρξη ισχύος του ΝΟΚ, οι παραπεμπτικές αποφάσεις του Ε΄ τμήματος δημοσιεύθηκαν το 2024, οι υποθέσεις συζητήθηκαν στην Ολομέλεια τον Οκτώβριο του 2024 και το διατακτικό δημοσιεύθηκε δυο μήνες μετά, τον Δεκέμβριο του ιδίου έτους.

Εκκρεμούν στο ΣτΕ υποθέσεις για τη συνταγματικότητα άλλων οικοδομικών κινήτρων του ΝΟΚ;

Ναι. Εκκρεμούν και άλλες υποθέσεις με οικοδομικές άδειες στις οποίες τίθεται το ζήτημα της αντισυνταγματικότητας άλλων διατάξεων του ΝΟΚ (πχ υπόσκαφα, διεύρυνση υπογείων γκαράζ κλπ).

Ποιον δεσμεύουν οι αποφάσεις τις Ολομέλειας;

Τυπικά μόνο τους διαδίκους των συγκεκριμένων υποθέσεων. Επειδή, όμως, η παρανομία των οικοδομικών αδειών οφείλεται σε αντισυνταγματικότητα του νόμου, οι αποφάσεις αυτές μπορούν να έχουν συνέπειες στη νομιμότητα όλων των αδειών που εκδόθηκαν με βάση τις διατάξεις που κρίθηκαν αντισυνταγματικές. Για τον λόγο αυτό, οι σημερινές αποφάσεις, με ρητή σκέψη τους, περιόρισαν τα αποτελέσματα της αντισυνταγματικότητας. Έτσι, οι άδειες για τις οποίες οι οικοδομικές εργασίες έχουν ξεκινήσει και, πολύ περισσότερο, έχουν ολοκληρωθεί, δεν μπορούν να ακυρωθούν ή να ανακληθούν εξαιτίας της αντισυνταγματικότητας αυτής. Εντούτοις, άδειες οι οποίες είχαν ήδη προσβληθεί στα δικαστήρια έως και τις 11.12.2024, μπορούν να ακυρωθούν για τον λόγο αυτό, έστω και αν είχαν ήδη αρχίσει οι οικοδομικές εργασίες, διότι το αντίθετο θα παραβίαζε το δικαίωμα δικαστικής προστασίας.

Οι άδειες που έχουν εκδοθεί και για τις οποίες υπάρχει ακόμη προθεσμία για δικαστική προσβολή τους κινδυνεύουν;

Οι άδειες για τις οποίες δεν έχουν ξεκινήσει ακόμη οι οικοδομικές εργασίες μπορούν να ακυρωθούν για τους λόγους που αναφέρονται στις αποφάσεις. Οι άδειες για τις οποίες έχουν ξεκινήσει οι οικοδομικές εργασίες δεν κινδυνεύουν εξαιτίας της εφαρμογής των αντισυνταγματικών κινήτρων του ΝΟΚ, αλλά κινδυνεύουν μόνο εφόσον έχουν άλλες πλημμέλειες.

Τι εννοούμε με τον όρο έναρξη οικοδομικών εργασιών; Πώς αποδεικνύεται αυτή;

Ως έναρξη υλοποίησης των οικοδομικών αδειών νοούνται οι εργασίες εκσκαφής για την ανέγερση της οικοδομής, ο χρόνος πραγματοποίησης των οποίων πρέπει να αποδεικνύεται με κάθε πρόσφορο τρόπο, όπως, μεταξύ άλλων, α) με τη γνωστοποίηση, καθ΄ οιονδήποτε τρόπο, της έναρξης των εργασιών εκσκαφής σε οποιαδήποτε διοικητική αρχή, β) με την ηλεκτρονική υποβολή Αναλυτικής Περιοδικής Δήλωσης (ΑΠΔ) από τον εργοδότη στη βάση δεδομένων του ΕΦΚΑ κ.ο.κ., εφόσον η γνωστοποίηση ή η υποβολή των ως άνω στοιχείων έχει γίνει έως και την 11η Δεκεμβρίου 2024. Δεν αρκούν, όμως, η ηλεκτρονική αυτόματη έκδοση της οικοδομικής άδειας και η λήψη αριθμού άδειας ούτε η ηλεκτρονική ενημέρωση άλλων Υπηρεσιών, καθώς αφορούν μόνο το γεγονός της  έκδοσης της άδειας και δεν αποδεικνύουν τον χρόνο έναρξης των οικοδομικών εργασιών.

Η άδειά μου κρίθηκε αντισυνταγματική από τα δικαστήρια. Έχω δικαίωμα αποζημίωσης;

Όταν προκαλείται ζημία από αντισυνταγματικότητα νόμου υπάρχει κατ’ αρχήν δικαίωμα αποζημίωσης, εφόσον συντρέχουν και οι λοιπές προϋποθέσεις για την αστική ευθύνη του Κράτους. Το δικαίωμα για αποζημίωση κρίνεται ανάλογα με τις ειδικότερες περιστάσεις της κάθε υπόθεσης από τα αρμόδια διοικητικά δικαστήρια.

Το ΣτΕ έλαβε υπόψη του τον αντίκτυπο των αποφάσεων αυτών στις επενδύσεις και στην ασφάλεια των συναλλαγών;

Ναι. Το Δικαστήριο εφάρμοσε τη νομοθεσία που δίνει τη δυνατότητα συνεκτίμησης των συνεπειών της κρίσης περί αντισυνταγματικότητας και, στη συγκεκριμένη περίπτωση, εξάντλησε τα περιθώρια της νομοθεσίας αυτής για τον περιορισμό της βλάβης που μπορεί να επέλθει από τις αποφάσεις στην οικονομική δραστηριότητα και την ασφάλεια των συναλλαγών.