Στην επικαιροποίηση των βασικών μακροοικονομικών της σεναρίων, ο οίκος επισημαίνει ότι οι προβλέψεις αντικατοπτρίζουν τη σημερινή συναίνεση της αγοράς και βασίζονται στη διάμεση εκτίμηση ενός ευρέος φάσματος αναλυτών, την ώρα που ο τελικός αντίκτυπος των διεθνών εξελίξεων σε ανάπτυξη και πληθωρισμό παραμένει αβέβαιος.

Γεωπολιτικές εντάσεις και ενέργεια στο επίκεντρο

Το τελευταίο τρίμηνο χαρακτηρίζεται από μεικτές αναθεωρήσεις, με την κλιμάκωση της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή να οδηγεί σε άνοδο των τιμών ενέργειας και σε σημαντικές διαταραχές σε μεταφορές και υποδομές. Παρά ταύτα, οι περισσότεροι αναλυτές δεν έχουν ακόμη προχωρήσει σε ουσιαστικές αλλαγές των εκτιμήσεών τους.

Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στη σύγκρουση με το Ιράν, η οποία επηρεάζει τη ναυσιπλοΐα στο Στενό του Ορμούζ, πλήττει ενεργειακές υποδομές και εντείνει την αβεβαιότητα για την παγκόσμια οικονομία. Μια παρατεταμένη ένταση θα μπορούσε να επιβαρύνει περαιτέρω τις αναπτυξιακές προοπτικές, ειδικά για οικονομίες που εξαρτώνται από εισαγωγές ενέργειας.

Πιο αυστηρή νομισματική στάση διεθνώς

Παράλληλα, οι κεντρικές τράπεζες εμφανίζονται πιο «σφιχτές» σε σχέση με τις προηγούμενες εκτιμήσεις, καθώς οι προσδοκίες για τα επιτόκια αυξάνονται σε Ευρώπη και Ασία. Η εξέλιξη αυτή συνδέεται με την ανθεκτικότητα των αγορών εργασίας και την επιμονή του δομικού πληθωρισμού πάνω από τους στόχους.

Σε περίπτωση παρατεταμένων πιέσεων στην ενέργεια, δεν αποκλείεται περαιτέρω άνοδος επιτοκίων ή ακόμη και δημοσιονομικές παρεμβάσεις για τη στήριξη των οικονομιών.

Σταθερές προβλέψεις παρά τα διεθνή σοκ

Παρά την έντονη μεταβλητότητα στις αρχές του 2026, οι συνολικές προβλέψεις για το 2026 και το 2027 παραμένουν σε γενικές γραμμές σταθερές. Στην Ευρώπη, η ανάπτυξη εκτιμάται γύρω στο 1% ή και χαμηλότερα, με την Ισπανία να ξεχωρίζει θετικά, ενώ στις ΗΠΑ η πρόβλεψη ενισχύεται στο 2,5%.

Το πρώτο τρίμηνο του έτους σημαδεύτηκε από σημαντικές γεωπολιτικές εξελίξεις και αυξημένη αστάθεια, που ενισχύουν το ρίσκο για την παγκόσμια οικονομία και τις αγορές.

Μικτές τάσεις στην αγορά εργασίας

Στο μέτωπο της απασχόλησης, οι προβλέψεις εμφανίζουν μικτές τάσεις, με ήπια επιβράδυνση σε ορισμένες οικονομίες, κυρίως στις ΗΠΑ. Ωστόσο, η περιορισμένη αύξηση του εργατικού δυναμικού διατηρεί την ανεργία σε σχετικά χαμηλά επίπεδα, γύρω στο 4,4%.

Στην Ευρώπη καταγράφονται διαφοροποιήσεις, με ορισμένες χώρες να εμφανίζουν επιδείνωση και άλλες, όπως η Ισπανία, βελτίωση των δεικτών απασχόλησης.

Βασικό σενάριο αισιοδοξίας με αυξημένους κινδύνους

Συνολικά, το βασικό σενάριο της Morningstar DBRS παραμένει συγκρατημένα αισιόδοξο, στηριζόμενο στην ισχυρή χρηματοοικονομική θέση των νοικοκυριών και στην αναμενόμενη δημοσιονομική στήριξη. Η νομισματική πολιτική εκτιμάται ότι θα κινηθεί σε ουδέτερη κατεύθυνση, ενώ ο πληθωρισμός είχε ήδη αρχίσει να αποκλιμακώνεται πριν το ενεργειακό σοκ του 2026.

Ωστόσο, οι κίνδυνοι παραμένουν αυξημένοι, με τη γεωπολιτική αστάθεια και τις εξελίξεις στην ενέργεια να αποτελούν τον βασικό παράγοντα αβεβαιότητας. Ο οίκος τονίζει ότι θα συνεχίσει να επικαιροποιεί τις εκτιμήσεις του, καθώς προκύπτουν νέα δεδομένα από το διεθνές περιβάλλον.

Οι μετοχές των ελληνικών τραπεζών κατέρρευσαν κατά 94% εκείνη τη χρονιά και η ρευστότητα εξαφανίστηκε, αφήνοντας την αγορά μικρότερη από εκείνη της Αιγύπτου ή του Μαρόκου. Μια δεκαετία μετά, η Ελλάδα επανέρχεται σταδιακά στον ανεπτυγμένο κόσμο. καθώς ο οίκος MSCI βρίσκεται πιο κοντά από ποτέ σε αναβάθμιση της χώρας από αναδυόμενη σε ανεπτυγμένη αγορά με τις επιχειρήσεις να εκτιμούν ότι οι ελληνικές μετοχές βρίσκονται πλέον σε θέση να διεκδικήσουν διεθνή κεφάλαια.

«Η Ελλάδα αναπτύσσεται ταχύτερα από την Ευρώπη, ο τραπεζικός κλάδος είναι πιο συγκεντρωμένος και οι ελληνικές τράπεζες εμφανίζουν ισχυρή κερδοφορία», δήλωσε ο Ιάσων Κεπαπτσόγλου, επικεφαλής επενδυτικών σχέσεων της Alpha Bank. «Είσαι ένα πολύ μικρό ψάρι, κάτι που δεν είναι ιδανικό, αλλά μέσα σε έναν τεράστιο ωκεανό».

Ο οίκος MSCI εξετάζει την επαναταξινόμηση της Ελλάδας ως ανεπτυγμένης χρηματιστηριακής αγοράς και αναμένεται να ανακοινώσει την απόφασή της έως τις 31 Μαρτίου. Είχε υποβαθμίσει τη χώρα σε αναδυόμενη αγορά το 2013, στο αποκορύφωμα της κρίσης δημόσιου χρέους — την πρώτη φορά που ανεπτυγμένη οικονομία υποβαθμίστηκε. Σε κάποια φάση, η Ελλάδα κινδύνευσε ακόμη και με ένταξη στην κατηγορία «standalone» του MSCI, που αφορά μικρές ή δύσκολα προσβάσιμες αγορές, όπως η Τζαμάικα ή η Μποτσουάνα.

Περίπου 18,3 τρισ. δολάρια ακολουθούν τους δείκτες μετοχών του MSCI. Οι ταξινομήσεις της έχουν δυσανάλογα μεγάλη επιρροή στις κατανομές κεφαλαίων παγκοσμίως και, όπως φάνηκε πρόσφατα στην Ινδονησία, μπορούν να ασκήσουν πίεση ακόμη και σε ρυθμιστικές αρχές. Ανταγωνιστικοί πάροχοι δεικτών, όπως οι FTSE Russell και S&P Global Ratings, κατατάσσουν ήδη την Ελλάδα στις ανεπτυγμένες αγορές.

Οι συμμετέχοντες στην αγορά είχαν προθεσμία έως τις 16 Μαρτίου για να υποβάλουν σχόλια στον MSCI σχετικά με την πιθανή αναβάθμιση της Ελλάδας, σύμφωνα με εκπρόσωπο του οργανισμού που επικαλείται το Bloomberg, ο οποίος δεν σχολίασε το περιεχόμενο των απαντήσεων.

Για τις ελληνικές εταιρείες που ήδη προσελκύουν διεθνείς επενδυτές, μια τέτοια κίνηση θα μπορούσε να διευρύνει σημαντικά το επενδυτικό κοινό. Η Lamda Development, η οποία μετατρέπει το πρώην αεροδρόμιο της Αθήνας στη μεγαλύτερη «έξυπνη πόλη» της Ευρώπης — το έργο The Ellinikon — εκτιμά ότι η αναβάθμιση θα φέρει βαθύτερες δεξαμενές θεσμικών κεφαλαίων.

«Μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα θα είναι μια θετική εξέλιξη για την Ελλάδα», δήλωσε ο Απόστολος Ζαφολιάς, επικεφαλής στρατηγικής και επενδυτικών σχέσεων της Lamda. «Θα αποκτήσεις πρόσβαση σε ένα πολύ μεγαλύτερο και ποιοτικότερο σύνολο κεφαλαίων».

Ωστόσο, υπάρχει συζήτηση για το αν είναι προτιμότερο να ξεχωρίζει κανείς σε έναν μικρότερο δείκτη ή να αποτελεί μικρότερο μέρος σε ένα ευρύτερο επενδυτικό σύμπαν. Οι τέσσερις συστημικές τράπεζες της Ελλάδας παραμένουν σχετικά μικρές, με τη μεγαλύτερη, την Eurobank — αξίας περίπου 12,4 δισ. ευρώ — να υστερεί σε μέγεθος έναντι πολλών ευρωπαϊκών ανταγωνιστών.

Η έξοδος από την κατηγορία των αναδυόμενων αγορών θα μπορούσε αρχικά να προκαλέσει εκροές από εξειδικευμένα funds. Αν και αυτές πιθανότατα θα εξισορροπηθούν με την πάροδο του χρόνου από εισροές, λόγω ένταξης σε δείκτες ανεπτυγμένων αγορών, οι επιπτώσεις θα είναι άνισες μεταξύ των εταιρειών, με τις μικρότερες να πλήττονται περισσότερο, σύμφωνα με τον Σουνίλ Κουλ, επικεφαλής στρατηγικής μετοχών αναδυόμενων αγορών της Goldman Sachs.

Ο Κεπαπτσόγλου της Alpha Bank περιέγραψε το δίλημμα ανάμεσα στο μέγεθος και την πρόσβαση σε διεθνή κεφάλαια ως εξής: «Κάποιοι θα πουν ότι τα μεγάλα ψάρια θα σε καταπιούν και άλλοι ότι υπάρχει άφθονη τροφή για όλους».

Η Ελλάδα αντιστοιχεί περίπου στο 0,5% του δείκτη MSCI Αναδυόμενων Αγορών, με οκτώ εταιρείες να συμμετέχουν σε αυτόν. Σε περίπτωση αναβάθμισης, αναλυτές της JPMorgan εκτιμούν ότι το βάρος της στους δείκτες ανεπτυγμένων αγορών θα είναι σημαντικά μικρότερο, ενώ η συνολική επίδραση από παθητικά κεφάλαια αναμένεται ελαφρώς αρνητική — περίπου 300 εκατ. δολάρια σε εκροές.

Η αναβάθμιση του Ισραήλ το 2009 αποτελεί ένα από τα λίγα ιστορικά παραδείγματα. Ο βασικός δείκτης του υποχώρησε μετά την αρχική ανακοίνωση του MSCI, καθώς επενδυτές αναδυόμενων αγορών πούλησαν θέσεις. Ωστόσο, όταν η αλλαγή τέθηκε σε ισχύ τον Μάιο του 2010, εκροές περίπου 2,2 δισ. δολαρίων αντισταθμίστηκαν από εισροές κοντά στα 3 δισ. δολάρια.

Πέρα από τη δυναμική των δεικτών, η ελληνική χρηματιστηριακή αγορά έχει ήδη καταγράψει εντυπωσιακή ανάκαμψη.

Η συνολική κεφαλαιοποίησή της ξεπερνά πλέον εκείνη της Πορτογαλίας και της Ιρλανδίας, ενώ ο μέσος ημερήσιος τζίρος στον δείκτη ASE έχει αυξηθεί στα 370 εκατ. ευρώ φέτος, από περίπου 84 εκατ. ευρώ πριν από μία δεκαετία. Ο βασικός δείκτης έχει ενισχυθεί κατά περίπου 330% από τα χαμηλά της πανδημίας τον Μάρτιο του 2020, υπερδιπλάσια άνοδο από τον αντίστοιχο δείκτη ανεπτυγμένων αγορών του MSCI.

Η πορεία αυτή αντικατοπτρίζει τη συνολική μεταμόρφωση της οικονομίας, η οποία βγήκε από μια κρίση χρέους που εξάλειψε περίπου το ένα τέταρτο του ΑΕΠ. Η αγορά ομολόγων της Ελλάδας ανέκτησε την επενδυτική βαθμίδα το 2023, ύστερα από 13 χρόνια στην κατηγορία «junk», ενώ η οικονομία αναπτύσσεται πλέον ταχύτερα από πολλές ευρωπαϊκές.

Η ανάκαμψη και οι προσδοκίες για περαιτέρω ανάπτυξη έχουν προσελκύσει νέο επενδυτικό ενδιαφέρον. Η εξαγορά της Hellenic Exchanges από τη Euronext, τον διαχειριστή του χρηματιστηρίου της Αθήνας, χαιρετίστηκε από την ελληνική κυβέρνηση ως ένδειξη κανονικοποίησης και βήμα προς βαθύτερη ενοποίηση των ευρωπαϊκών κεφαλαιαγορών.

Μια δεκαετία μετά τα capital controls που «πάγωσαν» την αγορά της Αθήνας στο αποκορύφωμα της κρίσης, οι επενδυτές αντικρίζουν πλέον μια εντελώς διαφορετική Ελλάδα. Μια πιθανή αναβάθμιση από τoν MSCI αυτόν τον μήνα θα επισφραγίσει αυτή τη μεταστροφή.

«Η Ελλάδα έχει περάσει από το καθεστώς της επιβίωσης σε ένα καθεστώς σχετικής αξίας και δομής αγοράς, με την αναβάθμιση να λειτουργεί περισσότερο ως καταλύτης παρά ως επενδυτική υπόθεση από μόνη της», δήλωσε ο Θανάσης Δρογώσης της Pantelakis Securities. «Η αγορά συζητείται ξανά ως επενδυτικός προορισμός και όχι ως περίπτωση κρίσης».

Οι αυξήσεις στις μηνιαίες αποδοχές τους προκύπτουν με την εφαρμογή της νέας φορολογικής κλίμακας η οποία φέρνει μικρότερες κρατήσεις φόρου εισοδήματος. Η μείωση των συντελεστών και της μηνιαίας παρακράτησης φόρου οδηγεί σε ελαφρύνσεις, που σε ορισμένες περιπτώσεις ισοδυναμούν ακόμη και με δύο επιπλέον μισθούς σε ετήσια βάση.

Οι μεγαλύτεροι κερδισμένοι της νέας φορολογικής κλίμακας είναι οι νέοι εργαζόμενοι έως 30 ετών, οι οικογένειες με εξαρτώμενα τέκνα, αλλά και οι μισθωτοί με μεσαία και υψηλότερα εισοδήματα. Όσοι δηλώνουν ετήσιο εισόδημα άνω των 10.000 ευρώ (700-800 ευρώ καθαρά το μήνα) θα δουν άμεσα τη διαφορά, καθώς μειώνονται οι κρατήσεις φόρου εισοδήματος σε κάθε μισθοδοσία.

Για παράδειγμα, εργαζόμενος 25 ετών στην εστίαση, με καθαρές αποδοχές 1.250 ευρώ, θα έχει μηνιαία αύξηση 177 ευρώ και ετήσιο όφελος σχεδόν 2.500 ευρώ, ποσό που προσεγγίζει τους δύο μισθούς. Μισθωτός με δύο παιδιά και καθαρό μισθό 1.776 ευρώ θα κερδίζει 86 ευρώ τον μήνα ή περίπου 1.200 ευρώ τον χρόνο, ενώ τρίτεκνος εργαζόμενος με αποδοχές 1.291 ευρώ θα δει αύξηση 93 ευρώ μηνιαίως.

Ακόμη μεγαλύτερη είναι η ελάφρυνση για τις πολύτεκνες οικογένειες. Μισθωτός με τέσσερα παιδιά και καθαρό μισθό 1.800 ευρώ θα έχει ετήσιο όφελος 4.100 ευρώ, δηλαδή περίπου 2,3 μισθούς. Στον αντίποδα, περιορισμένο ή και μηδενικό παραμένει το όφελος για χαμηλά εισοδήματα χωρίς παιδιά, όπου η μηνιαία αύξηση κινείται σε μονοψήφια επίπεδα.

Η νέα φορολογική κλίμακα μειώνει οριζόντια τους συντελεστές για όλους, με πρόσθετες μειώσεις για όσους έχουν παιδιά. Για νέους έως 25 ετών μηδενίζεται ο φόρος στα πρώτα 20.000 ευρώ εισοδήματος με το όφελος να φτάνει τα 563 ευρώ τον χρόνο για έναν νέο με ετήσιο εισόδημα από 11.000 έως 12.000 ευρώ και τα 1.043 ευρώ τον χρόνο, εφόσον έχει ετήσιο εισόδημα από 13.000 έως 14.000 ευρώ.

Ευνοϊκότερη μεταχείριση προβλέπεται και για την ηλικιακή ομάδα 26-30 ετών. Ειδικότερα, για νέους εργαζόμενους ηλικίας 26-30 ετών που θα φορολογούνται πλέον με συντελεστή μόλις 9% για τα πρώτα 20.000 ευρώ του εισοδήματος, προκύπτουν ελαφρύνσεις:

• 390 ευρώ τον χρόνο, για ετήσιο εισόδημα από 12.000 έως 13.000 ευρώ.
• 780 ευρώ τον χρόνο, για ετήσιο εισόδημα από 15.000 έως 16.000 ευρώ
• 1.040 ευρώ τον χρόνο, για ετήσιο εισόδημα από 17.000 έως 18.000 ευρώ.

Όσο αυξάνεται το εισόδημα και ο αριθμός των εξαρτώμενων τέκνων, τόσο μεγαλώνει και το καθαρό όφελος.

Σύμφωνα με το οικονομικό επιτελείο, στόχος των παρεμβάσεων είναι η ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος, η στήριξη των οικογενειών και η προσέλκυση και παραμονή νέων εργαζομένων στην αγορά εργασίας, σε μια περίοδο που η φορολογική πολιτική επιχειρεί να λειτουργήσει ως μοχλός ανάπτυξης και κοινωνικής ισορροπίας.

Οι ελληνικές τράπεζες καταγράφουν ισχυρά θεμελιώδη μεγέθη, με βελτίωση της κερδοφορίας τους και διατήρηση των δεικτών κεφαλαιακής επάρκειας και ρευστότητας σε υψηλά επίπεδα. Ο δείκτης μη εξυπηρετούμενων δανείων υποχώρησε ελαφρά μέσα στο έτος για τον ελληνικό τραπεζικό τομέα, μειώνοντας περαιτέρω την απόσταση από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

Ωστόσο, όπως τονίζει η ΤτΕ, η ελληνική οικονομία, παρά τη σημαντική πρόοδο των τελευταίων ετών, βρίσκεται αντιμέτωπη με μια σειρά διαρθρωτικών προκλήσεων που θα καθορίσουν τη μελλοντική της πορεία.

Η Ενδιάμεση Έκθεση της Τράπεζας της Ελλάδος για τη Νομισματική Πολιτική 2025 υποβλήθηκε σήμερα στον Πρόεδρο της Βουλής των Ελλήνων και το Υπουργικό Συμβούλιο.

Ανθεκτική παγκόσμια οικονομία και αύξηση του παγκόσμιου εμπορίου

Το 2025 η παγκόσμια οικονομία επέδειξε μεγαλύτερη ανθεκτικότητα από ό,τι αναμενόταν παρά την επιβολή υψηλών δασμών από τις ΗΠΑ και τη σημαντική αύξηση της αβεβαιότητας. Τον τελευταίο χρόνο παρατηρείται μετατόπιση στην εμπορική πολιτική των ΗΠΑ, οι οποίες, μετά από δεκαετίες προσήλωσης στις αρχές του ελεύθερου εμπορίου, έχουν υιοθετήσει μια στάση υπέρ του προστατευτισμού, προκαλώντας αναταράξεις και έντονη αβεβαιότητα στο διεθνές οικονομικό περιβάλλον.

Την παγκόσμια οικονομική δραστηριότητα στήριξε, κατά το α΄ τρίμηνο του έτους, η εμπροσθοβαρής ενίσχυση της βιομηχανικής παραγωγής και των εξαγωγών των χωρών εκτός των ΗΠΑ, η οποία τροφοδοτήθηκε κυρίως από τη μεγάλη άνοδο της ζήτησης εισαγωγών εν όψει της επικείμενης εφαρμογής υψηλότερων δασμών από τις ΗΠΑ, αλλά και από τη θεαματική αύξηση των αμερικανικών επενδύσεων στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης. Στη συνέχεια του έτους, περαιτέρω στήριξη παρείχε η υποχώρηση της αβεβαιότητας, ως αποτέλεσμα εμπορικών συμφωνιών μεταξύ των ΗΠΑ και βασικών εμπορικών εταίρων τους (ΕΕ, Κίνα, Ηνωμένο Βασίλειο).

Το παγκόσμιο εμπόριο επίσης αποδείχθηκε πιο ανθεκτικό από ό,τι εκτιμούσαν οι απαισιόδοξες προβλέψεις του Απριλίου 2025, γεγονός που επιβεβαιώνει την προσαρμοστικότητα των διεθνών αλυσίδων εφοδιασμού και τη σταθερότητα της εξωτερικής ζήτησης. Όμως, ο σταθμισμένος μέσος δασμολογικός συντελεστής των ΗΠΑ, μολονότι έχει μειωθεί σε σχέση με τον Απρίλιο, παραμένει στα υψηλότερα επίπεδα που έχουν παρατηρηθεί από τις αρχές της δεκαετίας του 1930 και, σε διμερή βάση, κυμαίνεται πλέον μεταξύ 10% και 20% για τις περισσότερες χώρες.

Στην ευρωζώνη, η οικονομική δραστηριότητα παρουσίασε σημαντικές διακυμάνσεις κατά το πρώτο εξάμηνο του 2025, με οριακή επιτάχυνση του ρυθμού αύξησης του ΑΕΠ το γ΄ τρίμηνο. Η αποκλιμάκωση της αβεβαιότητας χάρη στις εμπορικές συμφωνίες συνέβαλε στην ενίσχυση της οικονομικής εμπιστοσύνης και αναμένεται να στηρίξει περαιτέρω την ανάκαμψη. Οι βραχυπρόθεσμες προοπτικές για την ευρωζώνη παραμένουν γενικά θετικές. Σε μεσοπρόθεσμο ορίζοντα, το πραγματικό ΑΕΠ αναμένεται να συνεχίσει να αυξάνεται, ενισχυόμενο από την άνοδο των πραγματικών εισοδημάτων λόγω της μείωσης του πληθωρισμού, την αναμενόμενη ώθηση από τις αυξημένες δαπάνες για άμυνα και υποδομές και τη σταδιακή εξασθένηση των περιοριστικών επιδράσεων της νομισματικής πολιτικής. Ο πληθωρισμός βρίσκεται πλησίον του στόχου της ΕΚΤ και αναμένεται να σταθεροποιηθεί στο 2% σε μεσοπρόθεσμη βάση, καθώς η επιβράδυνση του ρυθμού ανόδου των μισθών, η αυξανόμενη παραγωγικότητα και η ανατίμηση του ευρώ συμβάλλουν στη συγκράτηση των πληθωριστικών πιέσεων.

Ελληνική οικονομία: Διατήρηση της αναπτυξιακής δυναμικής, περιορισμένη αποκλιμάκωση του πληθωρισμού

Η οικονομική δραστηριότητα συνέχισε να αναπτύσσεται με ικανοποιητικούς ρυθμούς το πρώτο εννεάμηνο του 2025 (2,0% σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2024), υπερβαίνοντας τον αντίστοιχο μέσο ρυθμό ανάπτυξης στη ζώνη του ευρώ (1,5%). Βασικές συνιστώσες της ανάπτυξης ήταν η ιδιωτική κατανάλωση και οι καθαρές εξαγωγές, λόγω της αύξησης των εξαγωγών αγαθών και, σε μεγαλύτερο βαθμό, των εξαγωγών υπηρεσιών και της παράλληλης μείωσης των εισαγωγών. Θετική ήταν και η συμβολή των επενδύσεων στην ανάπτυξη, λόγω της ενίσχυσης των πάγιων επενδύσεων τόσο σε παραγωγικό εξοπλισμό όσο και σε κατασκευές το β΄ και το γ΄ τρίμηνο του έτους. Η αγορά εργασίας συνέχισε τη θετική της πορεία και το πρώτο εννεάμηνο του 2025, αν και με επιβραδυνόμενο ρυθμό σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2024. Οι βραχυχρόνιοι δείκτες οικονομικής δραστηριότητας και οι δείκτες προσδοκιών υποδηλώνουν συνέχιση της αναπτυξιακής δυναμικής για το σύνολο του 2025.

Ο πληθωρισμός βάσει του Εναρμονισμένου Δείκτη Τιμών Καταναλωτή (ΕνΔΤΚ) ανήλθε το πρώτο ενδεκάμηνο του 2025 στο 2,9% κατά μέσο όρο (2024: 3,0%), τροφοδοτούμενος κυρίως από τον επίμονο πληθωρισμό των υπηρεσιών και από τον πληθωρισμό των μη επεξεργασμένων ειδών διατροφής, παρουσιάζοντας έντονες διακυμάνσεις, καθώς αποκλιμακώθηκε σημαντικά το δίμηνο Σεπτεμβρίου-Οκτωβρίου, αλλά επανήλθε στη μέση τιμή του ενδεκαμήνου το Νοέμβριο. Στην ελαφρά υποχώρηση του πληθωρισμού συνέβαλαν τα επεξεργασμένα είδη διατροφής, τα μη ενεργειακά βιομηχανικά αγαθά και τα ενεργειακά αγαθά.

Δημοσιονομικές εξελίξεις: Υψηλότερο του αναμενομένου πρωτογενές πλεόνασμα – Ταχεία αποκλιμάκωση του λόγου δημόσιου χρέους προς ΑΕΠ

Μετά το έτος-ορόσημο 2024 κατά το οποίο επιτεύχθηκε το υψηλότερο ιστορικά συνολικό και πρωτογενές πλεόνασμα ως ποσοστό του ΑΕΠ, οι πολύ θετικές δημοσιονομικές επιδόσεις συνεχίστηκαν και το 2025. Σε αντίθεση με την αρχική πρόβλεψη για οριακή δημοσιονομική συστολή, το 2025 εκτιμάται ότι θα καταγραφεί δημοσιονομική επέκταση, αντανακλώντας την υπεραπόδοση του προηγούμενου έτους και τη θετική πορεία των εσόδων. Η εξέλιξη αυτή αντανακλά πρωτίστως βελτιωμένες επιδόσεις όσον αφορά την αύξηση των εισοδημάτων, την κερδοφορία των επιχειρήσεων, την απασχόληση και τη φορολογική συμμόρφωση, ενώ δευτερευόντως συνδέεται με την επίδραση του υψηλότερου του αναμενομένου πληθωρισμού. Το γεγονός αυτό επέτρεψε τη λήψη δέσμης μόνιμων επεκτατικών δημοσιονομικών μέτρων από το 2026. Οι εκτιμήσεις της Εισηγητικής Έκθεσης του Προϋπολογισμού 2026 για το πρωτογενές αποτέλεσμα το 2025 είναι συμβατές με τις δημοσιονομικές προβλέψεις της Τράπεζας της Ελλάδος. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Τράπεζας της Ελλάδος, το χρέος της γενικής κυβέρνησης αναμένεται να υποχωρήσει περαιτέρω το 2025.

Χρηματοπιστωτικές εξελίξεις: Αβέβαιες διεθνείς χρηματοπιστωτικές συνθήκες – Αναβαθμίσεις της κρατικής πιστοληπτικής αξιολόγησης

Οι χρηματοπιστωτικές συνθήκες διεθνώς παραμένουν αβέβαιες και ευάλωτες στις μεταβολές της οικονομικής πολιτικής και στις παρεμβάσεις στη λειτουργία των θεσμών στις ΗΠΑ, όπως υποδηλώνει η κατά καιρούς αύξηση της μεταβλητότητας στις διεθνείς αγορές ομολόγων και μετοχών, ενώ σοβαρούς κινδύνους εγκυμονεί και η μεγάλη επέκταση του λεγόμενου «σκιώδους» χρηματοπιστωτικού τομέα (δηλ. των μη τραπεζικών χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων), που εποπτεύεται λιγότερο αυστηρά από ό,τι οι τράπεζες.

Η ζήτηση ελληνικών κρατικών ομολόγων εκ μέρους διεθνών επενδυτών έχει ενισχυθεί σημαντικά και σε αυτό έχουν συμβάλει οι συνεχιζόμενες αναβαθμίσεις του αξιόχρεου της χώρας, με αποτέλεσμα τη μεγάλη αύξηση των επενδυτικών θέσεων σε ομόλογα του Ελληνικού Δημοσίου. Ταυτόχρονα, στο τρέχον περιβάλλον υψηλής αβεβαιότητας διεθνώς, οι αναβαθμίσεις και η αύξηση των επενδυτικών θέσεων σε ελληνικά ομόλογα τεκμαίρεται ότι έχουν συγκρατήσει τις ανοδικές πιέσεις που ασκούνται στις αποδόσεις λόγω εξελίξεων σε άλλες οικονομίες της ευρωζώνης, όπως η Γαλλία. Σε συνάφεια με τις αναβαθμίσεις της κρατικής πιστοληπτικής αξιολόγησης, συνεχίστηκαν οι αναβαθμίσεις των πιστοληπτικών αξιολογήσεων των ελληνικών τραπεζών, ενώ και οι αποδόσεις των ομολόγων μη χρηματοπιστωτικών επιχειρήσεων καταγράφουν μείωση από τις αρχές του 2025, επωφελούμενες από τις αναβαθμίσεις του αξιόχρεου της χώρας.

Οι μετοχές των εισηγμένων στο Χρηματιστήριο Αθηνών επιχειρήσεων παρουσιάζουν εντός του 2025 σημαντικά υψηλότερες αποδόσεις έναντι αυτών που καταγράφονται σε ευρωπαϊκό αλλά και διεθνές επίπεδο. Την ισχυρή επίδοση του γενικού δείκτη από την αρχή του 2025 στήριξαν κυρίως οι μετοχές των ελληνικών τραπεζών, ενώ θετικά κινήθηκαν και όλοι οι κλαδικοί δείκτες. Ιδιαίτερα σημαντική εξέλιξη, που ενισχύει τις αποδόσεις των ελληνικών μετοχών, είναι η αύξηση των επενδυτικών θέσεων σε ελληνικές μετοχές από διεθνή επενδυτικά κεφάλαια. Η πρόσφατη πρόταση εξαγοράς του συνόλου των μετοχών της Ελληνικά Χρηματιστήρια Α.Ε. από τον όμιλο Euronext αναμένεται να συμβάλει στην περαιτέρω διεύρυνση της επενδυτικής βάσης της ελληνικής αγοράς μετοχών και, ως εκ τούτου, σε περισσότερες ευκαιρίες χρηματοδότησης ελληνικών επιχειρήσεων από τις αγορές.

Τραπεζικός τομέας: Υποχώρηση των επιτοκίων, αύξηση των καταθέσεων και των χορηγήσεων

Τα επιτόκια των τραπεζικών καταθέσεων προθεσμίας ακολούθησαν πτωτική τάση κατά τη διάρκεια του δεκαμήνου Ιανουαρίου-Οκτωβρίου 2025, σε συνέπεια με τις μειώσεις των επιτοκίων πολιτικής του Ευρωσυστήματος. Οι μειώσεις ήταν ελαφρώς εντονότερες στα επιτόκια καταθέσεων των επιχειρήσεων, τα οποία άλλωστε είχαν καταγράψει μεγαλύτερες αυξήσεις κατά την ανοδική φάση του κύκλου των επιτοκίων νομισματικής πολιτικής. Κατά τους δέκα πρώτους μήνες του 2025 το απόθεμα των καταθέσεων του ιδιωτικού τομέα παρουσίασε σωρευτική αύξηση κατά 3,1 δισεκ. ευρώ, έναντι αύξησης κατά 0,7 δισεκ. ευρώ την αντίστοιχη περίοδο πέρυσι, και διαμορφώθηκε τον Οκτώβριο του 2025 σε 206 δισεκ. ευρώ.

Τα επιτόκια των τραπεζικών δανείων προς τις μη χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις (ΜΧΕ) υποχώρησαν σημαντικά κατά τη διάρκεια του τρέχοντος έτους σε όλες τις κατηγορίες δανείων. Οι μειώσεις ήταν συγκριτικά εντονότερες στα δάνεια ύψους άνω των 250.000 ευρώ, τα οποία κατά κανόνα αφορούν μεγαλύτερου μεγέθους επιχειρήσεις. Μειώσεις επιτοκίων καταγράφηκαν και στα τραπεζικά δάνεια προς τα νοικοκυριά, αλλά συγκριτικά μικρότερες από ό,τι για τις επιχειρήσεις.

Ο ετήσιος ρυθμός αύξησης των τραπεζικών δανείων προς τις ΜΧΕ το δεκάμηνο Ιανουαρίου-Οκτωβρίου 2025 επιταχύνθηκε και διαμορφώθηκε κατά μέσο όρο σε 16,0%, έναντι μέσης τιμής 8,5% το αντίστοιχο δεκάμηνο του 2024. Τα τραπεζικά δάνεια προς τα νοικοκυριά σημείωσαν μικρότερη συρρίκνωση τους δέκα πρώτους μήνες του 2025 σε σύγκριση με το ίδιο δεκάμηνο του 2024 και ο ετήσιος ρυθμός μεταβολής τους μεταστράφηκε σε θετικό πρόσημο από τον Ιούνιο του 2025 – για πρώτη φορά μετά τον Οκτώβριο του 2010. H εξέλιξη αυτή αντανακλά την περαιτέρω υποχώρηση του ρυθμού συρρίκνωσης των στεγαστικών δανείων σε μηδέν τον Οκτώβριο του 2025, καθώς και την επιτάχυνση του ρυθμού ανόδου της καταναλωτικής πίστης, ο οποίος ήδη από το 2024 έχει ισχυροποιηθεί και ανήλθε σε 6,6% τον Οκτώβριο. Ιδιαίτερα σημαντική υπήρξε, και αναμένεται να παραμείνει και στο εγγύς μέλλον, η συμβολή των χαμηλότοκων δανείων του Μηχανισμού Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (RRF) και των προγραμμάτων συγχρηματοδότησης και εγγυοδοσίας της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας και του Ομίλου της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων στη βελτίωση των όρων και της διαθεσιμότητας επιχειρηματικής και στεγαστικής πίστης.

Τραπεζικό σύστημα: Ισχυρά θεμελιώδη μεγέθη

Οι ελληνικές τράπεζες καταγράφουν ισχυρά θεμελιώδη μεγέθη, με βελτίωση της κερδοφορίας τους και διατήρηση των δεικτών κεφαλαιακής επάρκειας και ρευστότητας σε υψηλά επίπεδα. Ο δείκτης μη εξυπηρετούμενων δανείων υποχώρησε ελαφρά μέσα στο έτος για τον ελληνικό τραπεζικό τομέα, μειώνοντας περαιτέρω την απόσταση από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Τα αποτελέσματα της πανευρωπαϊκής άσκησης προσομοίωσης ακραίων καταστάσεων (stress test) του 2025 επιβεβαιώνουν την ανθεκτικότητα των ελληνικών τραπεζών, οι οποίες, ακόμη και στο δυσμενές μακροοικονομικό σενάριο, διατηρούν επίπεδα ιδίων κεφαλαίων που υπερβαίνουν τις κανονιστικές απαιτήσεις και τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Οι ισχυρές επιδόσεις του ελληνικού τραπεζικού τομέα αποτυπώνονται στις συνεχείς αναβαθμίσεις του αξιόχρεου των τραπεζών από τους διεθνείς οίκους πιστοληπτικής αξιολόγησης, εξέλιξη που αντανακλά επίσης την ενίσχυση του πλαισίου μακροπροληπτικής εποπτείας και τις θετικές επιδράσεις από τις αναβαθμίσεις της κρατικής πιστοληπτικής αξιολόγησης. Η ενισχυμένη ανθεκτικότητα των ελληνικών τραπεζών δημιουργεί προϋποθέσεις για την επέκταση των δραστηριοτήτων τους και νέες συνεργασίες με τράπεζες του εξωτερικού και με άλλους χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς.

Προβλέψεις

Σύμφωνα με τις τρέχουσες προβλέψεις της Τράπεζας της Ελλάδος, ο ρυθμός αύξησης του ΑΕΠ το 2025, το 2026 και το 2027 προβλέπεται να διαμορφωθεί σε 2,1% και να μεταβληθεί οριακά σε 2,0% το 2028, υπερβαίνοντας το μέσο προβλεπόμενο ρυθμό ανάπτυξης της ευρωζώνης και παραμένοντας έτσι σε τροχιά πραγματικής σύγκλισης των εισοδημάτων. Κυριότερη συνιστώσα της μεγέθυνσης προβλέπεται να είναι η κατανάλωση, ενώ οι επενδύσεις και οι εξαγωγές θα συνεχίσουν να συμβάλλουν θετικά. Βραχυχρόνια, οι επενδύσεις προβλέπεται να υποστηριχθούν από τους υπόλοιπους προς διάθεση πόρους του RRF, καθώς μόνο το 1/3 αυτών έχει έως τώρα διοχετευθεί στην πραγματική οικονομία. Έτσι, οι επενδύσεις εκτιμάται ότι θα αυξηθούν με υψηλό ρυθμό 7,3% το 2025-26, ενώ με το πέρας της περιόδου εφαρμογής του ευρωπαϊκού μέσου ανάκαμψης NextGenerationEU ο ρυθμός αύξησής τους θα μετριαστεί το 2027-28. H συμβολή του εξωτερικού τομέα συνολικά στο ΑΕΠ θα είναι το προσεχές διάστημα ελαφρώς αρνητική, εξαιτίας της έντονης επενδυτικής δραστηριότητας, που θα προκαλέσει ταχεία αύξηση των εισαγωγών, αλλά και του υψηλού εισαγωγικού περιεχομένου της εγχώριας κατανάλωσης και των εξαγωγών αγαθών.

Ο πληθωρισμός βάσει του ΕνΔΤΚ θα συνεχίσει να αποκλιμακώνεται εντός της περιόδου πρόβλεψης. Το 2025 αναμένεται να παραμείνει υψηλός σε 2,8%, αντανακλώντας την επιμονή του πληθωρισμού των υπηρεσιών – λόγω κυρίως των αυξήσεων στις αμοιβές εργασίας και στα ενοίκια, των πιέσεων από την υψηλή τουριστική ζήτηση και των αυξημένων έμμεσων φόρων στην εστίαση και στη διαμονή – καθώς και τον πληθωρισμό των μη επεξεργασμένων ειδών διατροφής. Ο πληθωρισμός προβλέπεται ότι θα υποχωρήσει αισθητά στο 2,1% το 2026, θα παραμείνει ουσιαστικά αμετάβλητος (2,2%) το 2027, ενώ το 2028 εκτιμάται μια εφάπαξ επιτάχυνσή του στο 2,5%, καθώς η επίδραση του διευρυμένου συστήματος εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών ρύπων θα ενσωματωθεί στην ενεργειακή συνιστώσα του ΕνΔΤΚ.

Κίνδυνοι και αβεβαιότητες

Οι κίνδυνοι που περιβάλλουν τις προβλέψεις της Τράπεζας της Ελλάδος για την ανάπτυξη είναι κυρίως καθοδικοί. Αναλυτικότερα, κινδύνους για τις μεσοπρόθεσμες προοπτικές της ελληνικής οικονομίας αποτελούν: α) η αβεβαιότητα από τις εύθραυστες διαπραγματεύσεις για τον τερματισμό του πολέμου Ρωσίας-Ουκρανίας, β) ο επίμονος πληθωρισμός, γ) ενδεχόμενες μεγαλύτερες μισθολογικές πιέσεις, λόγω της στενότητας στην αγορά εργασίας, δ) πιθανές φυσικές καταστροφές που συνδέονται με τις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης, ε) τυχόν χαμηλότερος του αναμενομένου ρυθμός απορρόφησης και αξιοποίησης των κονδυλίων του RRF και στ) βραδύτερη του αναμενομένου υλοποίηση των απαραίτητων μεταρρυθμίσεων, με δυσμενείς επιδράσεις στην παραγωγικότητα της ελληνικής οικονομίας.

Προκλήσεις

Η ελληνική οικονομία, παρά τη σημαντική πρόοδο των τελευταίων ετών, βρίσκεται αντιμέτωπη με μια σειρά διαρθρωτικών προκλήσεων που θα καθορίσουν τη μελλοντική της πορεία. Συνολικά, ο κίνδυνος επιβράδυνσης των ρυθμών ανάπτυξης μετά τη λήξη του RRF, η χαμηλή παραγωγικότητα, το υφιστάμενο επενδυτικό κενό, τυχόν καθυστερήσεις στην απορρόφηση των υπολειπόμενων κοινοτικών πόρων, η βραδεία αλλαγή του παραγωγικού προτύπου, οι πιέσεις στην αγορά εργασίας και στα πραγματικά εισοδήματα, η δυσκολία εύρεσης προσιτής κατοικίας, η δημογραφική κρίση, η στάσιμη διαρθρωτική ανταγωνιστικότητα και το πολύ υψηλό δημόσιο χρέος συγκροτούν ένα σύνθετο πλέγμα προκλήσεων.

Προτάσεις πολιτικής

Η αντιμετώπιση των παραπάνω προκλήσεων, σε ένα περιβάλλον αβεβαιότητας με έντονους εμπορικούς ανταγωνισμούς και συνεχιζόμενες γεωπολιτικές εντάσεις, απαιτεί συνεκτική στρατηγική, σταθερή προσήλωση στις μεταρρυθμίσεις και στοχευμένη αξιοποίηση των διαθέσιμων ευρωπαϊκών πόρων, ώστε η σημερινή μακροοικονομική σταθερότητα να μεταφραστεί σε διατηρήσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ευημερία. Στο πλαίσιο αυτό, οι προτάσεις πολιτικής για την ελληνική οικονομία οφείλουν να υπηρετούν ταυτόχρονα τρεις στόχους: α) ενίσχυση της παραγωγικότητας και της ανταγωνιστικότητας, β) θωράκιση της μακροοικονομικής και δημοσιονομικής σταθερότητας και γ) διασφάλιση της κοινωνικής συνοχής και βιωσιμότητας μακροπρόθεσμα. Αυτές οι κατευθύνσεις καθορίζουν και τη λογική των προτεινόμενων παρεμβάσεων, οι οποίες δεν είναι αποσπασματικές αλλά αλληλοσυμπληρούμενες.

Η ενίσχυση της παραγωγικότητας της εργασίας απαιτεί τη συνέχιση και βάθυνση των μεταρρυθμίσεων στις αγορές αγαθών και υπηρεσιών, την αποτελεσματικότερη λειτουργία του Δημοσίου, την ταχύτερη απονομή της δικαιοσύνης, την καταπολέμηση της διαφθοράς και τη μείωση της γραφειοκρατίας. Οι δράσεις αυτές βελτιώνουν το επιχειρηματικό και θεσμικό περιβάλλον και τη διαρθρωτική ανταγωνιστικότητα της οικονομίας και αυξάνουν τη συνολική παραγωγικότητα των συντελεστών παραγωγής. Παράλληλα, η ενθάρρυνση νέων παραγωγικών επενδύσεων, η αναβάθμιση της ποιότητας του εργατικού δυναμικού και η αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης ωφελούν άμεσα και έμμεσα την παραγωγικότητα της εργασίας.

Η βελτίωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος απαιτεί παράλληλα τη σταθερότητα του φορολογικού συστήματος και την παροχή στοχευμένων κινήτρων (επιταχυνόμενες αποσβέσεις και αυξημένες εκπτώσεις φόρου για επενδύσεις σε έρευνα και ανάπτυξη), καθώς και τον περιορισμό του ενεργειακού κόστους. Τα φορολογικά μέτρα τόνωσης της ανάπτυξης συμπληρώνουν αυτό το πλαίσιο. Η μείωση του μη μισθολογικού κόστους εργασίας (tax wedge) ενισχύει τα κίνητρα των επιχειρήσεων να δημιουργούν νέες θέσεις εργασίας.

Προκειμένου να ενισχυθούν οι επενδύσεις και οι εξαγωγές και να διευκολυνθεί ο προσανατολισμός του παραγωγικού προτύπου προς εξωστρεφείς εμπορεύσιμες δραστηριότητες είναι αναγκαία η πλήρης και αποτελεσματική αξιοποίηση των ευρωπαϊκών χρηματοδοτικών εργαλείων – του RRF, των Πολυετών Δημοσιονομικών Πλαισίων 2021-2027 και 2028-2034 και του πακέτου των 8 δισεκ. ευρώ για την περίοδο 2026-32 (Ταμείο Κοινωνικού Κλίματος, Ταμείο Εκσυγχρονισμού, Ταμείο Απανθρακοποίησης Νησιών). Δεδομένου ότι το NextGenerationEU έχει πεπερασμένη διάρκεια ζωής και παρά το γεγονός ότι η Ελλάδα καταγράφει συστηματικά ένα από τα υψηλότερα ποσοστά απορρόφησης στην ΕΕ, η χώρα οφείλει να επιταχύνει την υλοποίηση των συναφών επενδύσεων ώστε να μεγιστοποιήσει τις θετικές επιδράσεις του στην ανάπτυξη και στην παραγωγικότητα τα επόμενα χρόνια.

Η ενίσχυση και διαφοροποίηση των πηγών χρηματοδότησης των επιχειρήσεων είναι επίσης κρίσιμη σε μια περίοδο κατά την οποία οι διεθνείς χρηματοπιστωτικές συνθήκες είναι ευμετάβλητες. Η καλύτερη λειτουργία των χρηματοπιστωτικών αγορών, η αξιοποίηση του νέου Ταμείου Μικροπιστώσεων και η πρόσβαση σε εναλλακτικές προς τον τραπεζικό δανεισμό μορφές χρηματοδότησης μέσω των κεφαλαιαγορών – ιδίως για νεοφυείς και μικρομεσαίες επιχειρήσεις που δεν διαθέτουν επαρκείς εξασφαλίσεις – μπορούν να ξεκλειδώσουν σημαντικό επενδυτικό δυναμικό. Σε αυτό το πλαίσιο, είναι καίριας σημασίας οι ελληνικές τράπεζες να διατηρήσουν τις θετικές επιδόσεις τους και να παραμείνουν σε πορεία επίτευξης των μεσοπρόθεσμων στόχων τους, ώστε αφενός να συνεχίσουν να στηρίζουν επαρκώς τη χρηματοδότηση της πραγματικής οικονομίας και αφετέρου να επιτύχουν νέες αναβαθμίσεις που θα λειτουργήσουν ως ασπίδα απέναντι στο περιβάλλον αυξημένης αβεβαιότητας.

Παράλληλα, η διατήρηση και ενίσχυση της θετικής δυναμικής των ξένων άμεσων επενδύσεων, οι οποίες ξεπέρασαν τα 6 δισεκ. ευρώ το 2024, αυξημένες κατά περίπου 40% έναντι του 2019, προϋποθέτει σταθερότητα, θεσμική αξιοπιστία και συνέχιση των ιδιωτικοποιήσεων και της αξιοποίησης της δημόσιας περιουσίας.

Το ζήτημα της προσιτής στέγης απαιτεί πρόσθετες παρεμβάσεις στην πλευρά της προσφοράς. Μεταξύ άλλων, θα πρέπει να απλοποιηθούν οι διαδικασίες σε όλα τα στάδια αξιοποίησης της ακίνητης περιουσίας – αδειοδοτήσεις, πολεοδομικά, χρήσεις γης – ώστε να αποδεσμευθούν αδρανή ακίνητα και να διευκολυνθούν ιδιωτικές και δημόσιες επενδύσεις σε ανάπτυξη κατοικίας.

Στην αγορά εργασίας, η αύξηση των αμοιβών πρέπει να είναι συμβατή με την εξέλιξη της παραγωγικότητας, ώστε να αποφεύγεται η υπέρμετρη αύξηση του μοναδιαίου κόστους εργασίας που θα υπονόμευε την ανταγωνιστικότητα. Ταυτόχρονα, είναι απαραίτητο να αυξηθεί το ποσοστό συμμετοχής στο εργατικό δυναμικό γυναικών, νέων, μεγαλύτερων σε ηλικία και συνταξιούχων.

Για την αντιμετώπιση του δημογραφικού προβλήματος απαιτείται ένα συνεκτικό πλέγμα κοινωνικών και αναπτυξιακών παρεμβάσεων: επενδύσεις σε ποιοτικούς και οικονομικά προσιτούς παιδικούς σταθμούς, θεσμοθέτηση ευέλικτων μορφών απασχόλησης, στήριξη της στέγασης νέων οικογενειών, ενίσχυση υπηρεσιών υγείας και φροντίδας. Πρόσθετες παροχές όπως επιδόματα σπουδών για παιδιά ή υποστήριξη στο σπίτι για νέες μητέρες ενισχύουν την οικογενειακή ασφάλεια. Παράλληλα, η ενσωμάτωση μεταναστών και ο επαναπατρισμός Ελλήνων του εξωτερικού μπορούν να ενδυναμώσουν το ανθρώπινο κεφάλαιο.

Καθοριστική προϋπόθεση για την υλοποίηση όλων των παραπάνω είναι η διασφάλιση της βιωσιμότητας του δημόσιου χρέους και η συνέχιση της ταχείας αποκλιμάκωσής του. Η σταθερή συμμόρφωση με το νέο ευρωπαϊκό δημοσιονομικό πλαίσιο, σε συνδυασμό με την αξιοποίηση των υψηλών ταμειακών διαθεσίμων – που ανέρχονται περίπου στο 18% του ΑΕΠ – για την πρόωρη αποπληρωμή των διμερών δανείων του πρώτου προγράμματος χρηματοδοτικής στήριξης, μπορεί να ενισχύσει την αξιοπιστία της χώρας στις αγορές. Η ταχύτερη μείωση του λόγου χρέους προς ΑΕΠ μειώνει τις μελλοντικές ανάγκες δημοσιονομικής προσαρμογής, επιτρέπει υψηλότερα όρια δαπανών για ενεργητικές πολιτικές και περιορίζει την έκθεση σε κινδύνους από ενδεχόμενη άνοδο των επιτοκίων.

Τέλος, η πιο ενεργός συμμετοχή της εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας σε διεθνή εξοπλιστικά προγράμματα και κοινοπραξίες, με σύμπραξη του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα, μπορεί να αυξήσει την προστιθέμενη αξία της στο ΑΕΠ, να δημιουργήσει υψηλής εξειδίκευσης θέσεις εργασίας και να καλύψει μεγαλύτερο μέρος των αμυντικών αναγκών από εγχώρια παραγωγή.

Το πλήρες κείμενο της Έκθεσης είναι διαθέσιμο εδώ.

Σημαντική συμβολή σε αυτό έχει η αύξηση του ακαθάριστου σχηματισμού παγίου κεφαλαίου κατά 2,1% το Α΄ εξάμηνο του 2025, η οποία στηρίζεται από τη συνεχιζόμενη χρηματοδότηση του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΤΑΑ). Από το ΤΑΑ έχουν αντληθεί 24,5 δισ. ευρώ έως τον Νοέμβριο του 2025, ενώ αναμένονται επιπλέον 11,4 δισ. ευρώ έως το τέλος του 2026.

Ο πληθωρισμός, σύμφωνα με τον Εναρμονισμένο Δείκτη Τιμών Καταναλωτή (Εν.ΔΤΚ), έχει υποχωρήσει σημαντικά την περίοδο 2022–2025. Εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί στο 3,0% το 2025 και θα μειωθεί περαιτέρω στο 2,2% το 2026, αν και οι πιέσεις παραμένουν έντονες στον τομέα των υπηρεσιών, ιδιαίτερα στον τουρισμό.

Θετική εξέλιξη αποτελεί και η αύξηση των άμεσων ξένων επενδύσεων (ΑΞΕ) κατά 5,2 δισ. ευρώ στο οκτάμηνο του 2025, οι οποίες έφτασαν συνολικά τα 8,1 δισ. ευρώ, επιβεβαιώνοντας την ενισχυμένη εμπιστοσύνη των ξένων επενδυτών

Η αγορά εργασίας συνεχίζει να βελτιώνεται, με την ανεργία να διαμορφώνεται στο 8,1% τον Αύγουστο του 2025, και να αναμένεται ότι θα υποχωρήσει στο 7,6% μέχρι το τέλος του έτους. Ωστόσο, παραμένει υψηλότερη από τον μέσο όρο της ΕΕ, αντανακλώντας δομικές αδυναμίες. Παράλληλα, ο καθαρός μέσος μηνιαίος μισθός, προσαρμοσμένος στο κόστος ζωής, αν και έχει αυξηθεί, παραμένει σημαντικά χαμηλότερος σε σχέση με άλλες χώρες της ΕΕ. Η περαιτέρω ενίσχυση των πραγματικών μισθών, σε συνδυασμό με βελτίωση της παραγωγικότητας, θα ήταν ιδιαίτερα ωφέλιμη τόσο για τα νοικοκυριά όσο και για την οικονομία συνολικά, τονίζει η έκθεση.

Πέρα από την υψηλή ανεργία, και άλλα μακροοικονομικά μεγέθη αναδεικνύουν τις διαρθρωτικές προκλήσεις της ελληνικής οικονομίας: το έλλειμμα στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών, η χαμηλή παραγωγικότητα και τα περιορισμένα ποσοστά αποταμίευσης. Η εξάρτηση από εισαγόμενα προϊόντα και ενέργεια, σε συνδυασμό με τις χαμηλής προστιθέμενης αξίας εξαγωγές, ασκούν σημαντική πίεση στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών. Παράλληλα, η υστέρηση της παραγωγικότητας έναντι της Ευρώπης καθιστά αναγκαίες μεταρρυθμίσεις για την ενίσχυση του δυνητικού προϊόντος. Το δε παραγωγικό μοντέλο, που στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό στην ιδιωτική κατανάλωση, έχει οδηγήσει σε χαμηλά επίπεδα αποταμίευσης, ανεπαρκή για τη χρηματοδότηση επενδύσεων, ιδιαίτερα καθώς μειώνεται σταδιακά η συμβολή του ΤΑΑ. Αυτές οι χρόνιες αδυναμίες περιορίζουν την ανθεκτικότητα και τη δυναμική της οικονομίας, ιδίως σε περιόδους έντονης αβεβαιότητας, τονίζει το Ελληνικό Δημοσιονομικό Συμβούλιο.

Η δημοσιονομική πολιτική παραμένει υπεύθυνη, με πρωτογενή πλεονάσματα 3,7% του ΑΕΠ το 2025 και ισοσκελισμένο ισοζύγιο της Γενικής Κυβέρνησης.

Η διατήρηση πρωτογενών πλεονασμάτων σε συνδυασμό με ισχυρή οικονομική μεγέθυνση ενισχύουν τη βιωσιμότητα του δημόσιου χρέους, το οποίο αναμένεται να μειωθεί κατά 8,3 και 7,7 ποσοστιαίες μονάδες το 2025 και το 2026 αντίστοιχα, και να αποκλιμακωθεί κάτω από το 120% του ΑΕΠ έως το 2029, τονίζεται.

Η στρατηγική επιλογή του 2025 για επιτάχυνση της αποπληρωμής τμήματος του χρέους με λήξεις την περίοδο 2033–2041, καθώς και μέρους των οφειλών προς τις χώρες της ευρωζώνης από το πρώτο μνημόνιο που φέρουν υψηλό επιτόκιο, αναμένεται να έχει άμεσο θετικό αντίκτυπο τόσο στην μείωση του λόγου χρέους/ΑΕΠ όσο και στην βελτίωση της αξιοπιστίας της ελληνικής οικονομίας. Η ενίσχυση της αξιοπιστίας αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη βελτίωση των αναπτυξιακών προοπτικών και έτσι η στρατηγική αυτή αναμένεται να ενισχύσει περαιτέρω τη δυναμική της οικονομίας.

Παρά τα θετικά αυτά στοιχεία, η μακροοικονομική και δημοσιονομική προοπτική εξακολουθεί να επηρεάζεται από εξωτερικούς παράγοντες αβεβαιότητας, όπως η γεωπολιτική αστάθεια και η ασάφεια των παγκόσμιων δασμολογικών πολιτικών, οι οποίες επηρεάζουν αρνητικά την ΕΕ.

Σε αυτό το πλαίσιο, το Ελληνικό Δημοσιονομικό Συμβούλιο τονίζει ότι  η εδραίωση ενός συνεκτικού και ορθολογικού μακροοικονομικού πλαισίου, σε πλήρη εναρμόνιση με τους ευρωπαϊκούς κανόνες, αποτελεί θεμελιακό παράγοντα για βιώσιμη ανάπτυξη. Η αδιαπραγμάτευτη δημοσιονομική υπευθυνότητα, η αποτελεσματική αξιοποίηση των ευρωπαϊκών πόρων και η αποφασιστική υλοποίηση διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων δεν αποτελούν μόνο τεχνοκρατικές επιλογές· συνιστούν τον βασικό δρόμο προς μια πιο ανθεκτική οικονομία, ικανή να προσφέρει σταθερότητα, ανάπτυξη και πραγματική κοινωνική ευημερία σε βάθος χρόνου, επισημαίνεται.

Στο 2,3% προβλέπεται η ανάπτυξη του 2026 

Για το 2026, το ΕΔΣ προβλέπει ρυθμό ανάπτυξης του ΑΕΠ 2,3%, εντός ενός πλαισίου συνεχιζόμενης γεωπολιτικής αβεβαιότητας, αλλά και των πολιτικών προβλημάτων μεγάλων οικονομιών της Ευρωζώνης, με την πρόβλεψη του κρατικού προϋπολογισμού να διαμορφώνεται στο 2,4%, εντός του εύρους εκτιμήσεων του ΕΔΣ.

Οι προϋποθέσεις βιώσιμης ανάπτυξης

Οι χρόνιες ανισορροπίες σε βασικά μακροοικονομικά μεγέθη, αλλά και η βαθιά οικονομική κρίση του 2009-2016, είναι απόρροια χρόνιων διαρθρωτικών προβλημάτων της ελληνικής οικονομίας. Όπως σημειώνει το Ελληνικό Δημοσιονομικό Συμβούλιο, η βελτίωση των τελευταίων θα κρίνει και τις προοπτικές ανάπτυξης και ευημερίας της ελληνικής οικονομίας μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα, και η σημασία των οποίων φυσιολογικά θα γίνει πιο αισθητή μετά το πέρας των κονδυλίων από το Ταμείου Ανάκαμψης.

Ακολουθώντας πρόσφατες μελέτες διεθνών οργανισμών, κάποιοι από τους διαρθρωτικούς τομείς που η Ελλάδα υστερεί σημαντικά από τις περισσότερες χώρες της ΕΕ – και που ταυτόχρονα θεωρούνται να είναι προϋποθέσεις (δηλαδή, μοχλοί) βιώσιμης οικονομικής ανάπτυξης από τη σχετική διεθνή επιστημονική βιβλιογραφία – είναι οι παρακάτω:

(α) Ανταγωνισμός στις αγορές προϊόντων. Η Ελλάδα υπολείπεται περίπου 40% από τη Σουηδία που είναι η καλύτερη χώρα στην ΕΕ σε αυτό τον τομέα.

(β) Digitalization, που είναι άμεσα συνδεδεμένος με την παραγωγικότητα της εργασίας, όπως έχει ιδιαίτερα τονισθεί και στο Draghi Report για την ΕΕ στο σύνολο της. Η Ελλάδα υπολείπεται περίπου 65% περίπου από την Ολλανδία που είναι η καλύτερη χώρα στην ΕΕ σε αυτό τον τομέα.

(γ) Παιδεία, ειδικά στο χώρο των μαθηματικών και επιστημών, τομείς που σχετίζονται στενά με την ποιότητα του ανθρωπίνου κεφαλαίου στην σημερινή εποχή της τεχνολογικής προόδου. Σύμφωνα π.χ. με τα PISA αποτελέσματα, η Ελλάδα υπολείπεται περίπου 16% από την Εσθονία, που είναι η καλύτερη χώρα στην ΕΕ σε αυτό τον τομέα.

(δ) Λειτουργία και αποδοτικότητα του κρατικού τομέα. Η Ελλάδα υπολείπεται περίπου 40% από τη Φιλανδία που είναι η καλύτερη χώρα στην ΕΕ σε αυτό τον τομέα.

(ε) Το ποσοστό του λεγόμενου μη-ενεργού πληθυσμού. Το ποσοστό αυτό είναι 15% στην Ελλάδα, ενώ είναι 5% μόνο στην Ολλανδία, που είναι η καλύτερη χώρα στην ΕΕ σε αυτό τον τομέα.

(στ) Δαπάνες για έρευνα και καινοτομία (R&D). Οι δαπάνες αυτές ήταν στο 1,5% του ΑΕΠ το 2023, ενώ ο μέσος όρος στην ΕΕ ήταν 2,25%.

Το ΑΕΠ μειώθηκε κατά 0,1% τον Οκτώβριο, έχοντας σημειώσει συρρίκνωση 0,1% και τον προηγούμενο μήνα. Οι οικονομολόγοι που συμμετείχαν σε δημοσκόπηση του Bloomberg περίμεναν ανάπτυξη 0,1%.

Ο τομέας των υπηρεσιών υποχώρησε κατά 0,3% και ο κατασκευαστικός τομέας σημείωσε συρρίκνωση 0,6% τον Οκτώβριο. Τα στοιχεία αυτά αντισταθμίστηκαν εν μέρει από την ανάκαμψη της βιομηχανικής παραγωγής, η οποία αυξήθηκε κατά 1,1%.

Τα στοιχεία δείχνουν ότι η βρετανική οικονομία εισήλθε αδύναμη στο τελευταίο τρίμηνο του έτους, καθώς η χώρα πασχίζει να ανακτήσει τη δυναμική που απολάμβανε το πρώτο εξάμηνο του έτους, όταν ξεπέρασε όλες τις οικονομίες του G7 σε ανάπτυξη.

Οι εικασίες για αυξήσεις φόρων από τη Reeves έχουν επηρεάσει σε μεγάλο βαθμό τα νοικοκυριά, τα οποία τροφοδοτούν περίπου το 60% της οικονομίας. Οι λιανικές πωλήσεις μειώθηκαν περισσότερο από τις προβλέψεις τον Οκτώβριο, καθώς οι καταναλωτές περιόρισαν τις δαπάνες εν αναμονή του προϋπολογισμού.

Τα στοιχεία για το ΑΕΠ είναι τα πρώτα σε μια σειρά δεδομένων που θα σκιαγραφήσουν την εικόνα της οικονομίας του Ηνωμένου Βασιλείου στις αρχές του τέταρτου τριμήνου, προετοιμάζοντας το σκηνικό για την τελευταία συνεδρίαση της Τράπεζας της Αγγλίας για το έτος, στις 18 Δεκεμβρίου. Οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής περιμένουν τα στοιχεία για τις νέες θέσεις εργασίας και τον πληθωρισμό, πριν από μια απόφαση για τα επιτόκια που θεωρείται αμφίρροπη.

Η Ελλάδα, που είχε βρεθεί στην κορυφή το 2022 και το 2023, εξακολουθεί να βρίσκεται και για φέτος στις πρώτες θέσεις, πίσω από την Πορτογαλία, την Ιρλανδία, το Ισραήλ, την Κολομβία, την Ισπανία, ενώ βρίσκεται στα ίδια επίπεδα με την Τσεχία.

Παρότι δεν κατακτά φέτος την πρώτη θέση, η χώρα μας φιγουράρει στην έκτη θέση  με βοήθεια τον συγκρατημένο πληθωρισμό, τη σταθερή δημιουργία θέσεων εργασίας, την πτωτική πορεία της ανεργίας και τη βελτίωση στο χρηματιστήριο, το οποίο καταγράφει διψήφιες αποδόσεις λόγω της ενίσχυσης των τραπεζών και ενεργειακών ομίλων.

H παγκόσμια ανάπτυξη αναμένεται να κλείσει κοντά στο 3%, δηλαδή στο ίδιο επίπεδο με πέρσι. Η ανεργία παραμένει χαμηλή σχεδόν παντού, τα χρηματιστήρια κατέγραψαν ακόμη μια αξιοπρεπή χρονιά και μόνο ο πληθωρισμός εξακολουθεί να προβληματίζει: στις χώρες του ΟΟΣΑ παραμένει υψηλότερος από τον στόχο του 2% των κεντρικών τραπεζών.

Για πέμπτη συνεχή χρονιά, ο Economist αναζήτησε την «οικονομία της χρονιάς». Συγκεντρώθηκαν στοιχεία για πέντε δείκτες —τον πληθωρισμό, τη «διάχυση του πληθωρισμού», το ΑΕΠ, την αγορά εργασίας και την πορεία των χρηματιστηρίων— σε 36 κυρίως ανεπτυγμένες χώρες.

Και φέτος, τα καλά νέα προέρχονται από τον ευρωπαϊκό Νότο. Μετά τη νίκη της Ισπανίας το 2024, η Πορτογαλία κατακτά την κορυφή. Το 2025 συνδύασε ισχυρή ανάπτυξη, χαμηλό πληθωρισμό και δυναμική πορεία στο χρηματιστήριο. Χώρες της ευρωζώνης που δυσκολεύτηκαν τη δεκαετία του 2010 —όπως η Ελλάδα, νικήτρια το 2022 και το 2023, και η Ισπανία— βρίσκονται επίσης ψηλά. Εκτός Ευρώπης, το Ισραήλ συνεχίζει την εντυπωσιακή ανάκαμψη μετά την αναταραχή του 2023. Η Ιρλανδία πλησίασε πολύ στο να πάρει τον τίτλο.

Στον αντίποδα, οι χαμηλότερες επιδόσεις προέρχονται κυρίως από τον ευρωπαϊκό Βορρά. Εσθονία, Φινλανδία και Σλοβακία βρίσκονται κοντά στον πάτο. Η Γερμανία τα πηγαίνει λίγο καλύτερα από προηγούμενα έτη, αλλά παραμένει χαμηλά· το ίδιο ισχύει και για τη Βρετανία. Η Γαλλία, παρά τις πολιτικές εντάσεις, σημειώνει αξιοπρεπή συνολική επίδοση. Οι Ηνωμένες Πολιτείες κατατάσσονται στη μέση —κάτω από την Ιταλία— με μια αγορά εργασίας μεν ισχυρή, αλλά όχι εντυπωσιακή, και με τον επίμονα υψηλό πληθωρισμό να χαμηλώνει το συνολικό σκορ τους.

Η πρώτη μεταβλητή που εξετάζεται είναι ο δομικός πληθωρισμός, που εξαιρεί τρόφιμα και ενέργεια λόγω μεταβλητότητας. Η κατάταξη ευνοεί τις χώρες που βρίσκονται πιο κοντά στον στόχο του 2%. Η Τουρκία παραμένει η μεγάλη αρνητική εξαίρεση, με πληθωρισμό υπερβολικά υψηλό εξαιτίας της ανορθόδοξης οικονομικής πολιτικής του Ταγίπ Ερντογάν.

Η Εσθονία ακολουθεί, με σχεδόν 7% δομικό πληθωρισμό στο τρίτο τρίμηνο του 2025, ως συνέπεια του τεράστιου ενεργειακού σοκ του 2022. Πολλές άλλες οικονομίες έχουν επίσης τις δικές τους δυσκολίες. Στη Βρετανία ο δομικός πληθωρισμός έχει αποκλιμακωθεί από πέρσι, αλλά στο 4% παραμένει μακριά από τον στόχο της Τράπεζας της Αγγλίας.

Σε κάποιες χώρες, πάντως, ο δομικός πληθωρισμός είναι υπερβολικά χαμηλός. Η Σουηδία σχεδόν δεν έχει καθόλου πληθωριστική πίεση —κάτι που ίσως ακούγεται ανακουφιστικό για νοικοκυριά εξαντλημένα από τέσσερα χρόνια ανατιμήσεων, αλλά για τους οικονομολόγους εγείρει τον κίνδυνο αποπληθωρισμού, ο οποίος περιορίζει την κατανάλωση και αυξάνει το πραγματικό βάρος του χρέους. Παρόμοια αδύναμες ενδείξεις εμφανίζουν η Φινλανδία και η Ελβετία. Στην Ιαπωνία ο πληθωρισμός είναι υψηλότερος από τη δεκαετία του 2010, αλλά πολύ χαμηλότερος από τα επίπεδα «υπερθέρμανσης» άλλων οικονομιών.

Η «διάχυση του πληθωρισμού», η οποία καταγράφει το ποσοστό προϊόντων με αυξήσεις άνω του 2% ετησίως, συμπληρώνει την εικόνα. Σε ορισμένες οικονομίες το ποσοστό έχει εκτιναχθεί —στις Ηνωμένες Πολιτείες πιθανώς λόγω της επεκτατικής δημοσιονομικής πολιτικής. Στην Αυστραλία, πάνω από το 85% των αγαθών του καλαθιού καταγράφει αυξήσεις άνω του 2%.

Σε ό,τι αφορά την ανάπτυξη και την απασχόληση —παράγοντες που ενδιαφέρουν άμεσα τους ψηφοφόρους— η Πορτογαλία ξεχωρίζει. Ο τουρισμός έχει εκτοξευθεί και πολλοί πλούσιοι αλλοδαποί εγκαθίστανται στη χώρα για φορολογικούς λόγους, ανεβάζοντας την ανάπτυξη πολύ πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Η Τσεχία και η Κολομβία πετυχαίνουν επίσης αξιόλογες αυξήσεις σε ΑΕΠ και θέσεις εργασίας, που τις φέρνουν στο ανώτερο τμήμα της κατάταξης. Αντίθετα, η Νότια Κορέα χάνει θέσεις εργασίας, ενώ η Νορβηγία —εκτεθειμένη στις διακυμάνσεις του εμπορίου, των ναυτιλιακών ροών και της ενέργειας— επηρεάστηκε από την παγκόσμια επιβράδυνση.

Η Ιρλανδία κατέγραψε στο τρίτο τρίμηνο ετήσια άνοδο ΑΕΠ άνω του 12%, ένα θεαματικό αλλά παραπλανητικό νούμερο, λόγω της επίδρασης των πολυεθνικών που καταγράφουν τεράστια κέρδη στη χώρα. Οι Ιρλανδοί οικονομολόγοι προτιμούν τον δείκτη «τροποποιημένη συνολική εγχώρια ζήτηση», ο οποίος αφαιρεί τις στρεβλώσεις· αυτόν τον δείκτη χρησιμοποίησε και η κατάταξη.

Οι χρηματιστηριακές αγορές ολοκληρώνουν την αξιολόγηση. Θα περίμενε κανείς να προηγούνται οι μετοχές των ΗΠΑ, όμως οι αποδόσεις τους το 2025 είναι απλώς αξιοπρεπείς, αντανακλώντας κυρίως την επιτυχία των προηγούμενων χρόνων. Παρόμοια μέτρια εικόνα και στη Γαλλία, όπου η μετοχή της LVMH έχει μείνει στάσιμη. Η Δανία, από την άλλη, καταγράφει τις χειρότερες επιδόσεις: η μετοχή της Novo Nordisk έχει υποχωρήσει κατά 60% μέσα σε έναν χρόνο, καθώς η εταιρεία έχασε το προβάδισμά της στα φάρμακα απώλειας βάρους.

Για «καυτές» χρηματιστηριακές επιδόσεις, πρέπει να κοιτάξει κανείς αλλού, αναφέρει ο Economist. Οι εταιρείες της Τσεχίας και της Νότιας Κορέας είχαν καλή χρονιά, όμως καμία χώρα δεν αγγίζει το Ισραήλ. Η μετοχή της πιο πολύτιμης εισηγμένης εταιρείας της χώρας, της Bank Leumi, έχει ανέβει περίπου 70% σε έναν χρόνο. Θετικά πήγε και η Πορτογαλία, με άνοδο άνω του 20% στο χρηματιστήριο το 2025. Και ίσως υπάρχουν κι άλλα περιθώρια: σύμφωνα με τους υπολογισμούς του Economist, η χρηματιστηριακή αγορά της χώρας που βραβεύεται ως «οικονομία της χρονιάς» αυξάνεται κατά περίπου 20% τον επόμενο χρόνο.

Άντεξε η παγκόσμια οικονομία

Την ίδια στιγμή, σύμφωνα με τον Economist, φαίνεται πως η παγκόσμια οικονομία απέφυγε τις δυσοίωνες προβλέψεις, ενώ εμφάνισε μεγαλύτερες αντοχές από όσο θα περίμεναν πολλοί μετά την κήρυξη του εμπορικού πολέμου Τραμπ.

Tο παγκόσμιο ΑΕΠ πιθανότατα να αυξηθεί περίπου κατά 3% φέτος, το ίδιο με πέρσι, ενώ η ανεργία παραμένει χαμηλή σχεδόν σε όλες τις χώρες και τα χρηματιστήρια έχουν καταγράψει ακόμη μια χρονιά υψηλών αποδόσεων, σύμφωνα με τον Economist.

Η πραγματική ανησυχία έγκειται στον πληθωρισμό, καθώς στο σύνολο του ΟΟΣΑ, παραμένει πάνω από τους στόχους του 2% των κεντρικών τραπεζών.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, η κατανάλωση αυξήθηκε κατά 2,1% σε σύγκριση με την ίδια περίοδο του 2024 και κατά 0,6% από το προηγούμενο τρίμηνο.

Υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης εμφανίζουν και οι επενδύσεις, με +12,8% από πέρυσι και +3,5% από το β΄ τρίμηνο φέτος.

Αύξηση εμφανίζουν και οι εξαγωγές, αν και με ηπιότερους ρυθμούς, της τάξης του 1,7% σε ετήσια βάση και 0,2% σε τριμηνιαία, με απόκλιση μεταξύ των εξαγωγών αγαθών και των εξαγωγών υπηρεσιών.

Αναλυτικά, σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ:

Τριμηνιαίες μεταβολές

• Η συνολική τελική καταναλωτική δαπάνη αυξήθηκε κατά 0,6% σε σχέση με το 2o τρίμηνο του 2025.
• Οι ακαθάριστες επενδύσεις παγίου κεφαλαίου αυξήθηκαν κατά 3,5% σε σχέση με το 2o τρίμηνο του 2025.
•  Oι εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών παρουσίασαν αύξηση κατά 0,2% σε σχέση με το 2o τρίμηνο του 2025. Οι εξαγωγές αγαθών αυξήθηκαν κατά 1,1%, ενώ οι εξαγωγές υπηρεσιών μειώθηκαν κατά 0,4%.
• Οι εισαγωγές αγαθών και υπηρεσιών παρουσίασαν μείωση κατά 1,6% σε σχέση με το 2ο τρίμηνο του 2025. Οι εισαγωγές αγαθών μειώθηκαν κατά 2,3%, ενώ οι εισαγωγές υπηρεσιών αυξήθηκαν κατά 1,0%.

Ετήσιες μεταβολές

• Η συνολική τελική καταναλωτική δαπάνη παρουσίασε αύξηση κατά 2,1% σε σχέση με το 3o τρίμηνο του 2024.
• Οι ακαθάριστες επενδύσεις παγίου κεφαλαίου αυξήθηκαν κατά 12,8% σε σχέση με το 3o τρίμηνο του 2024.
• Οι εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών παρουσίασαν αύξηση κατά 1,7% σε σχέση με το 3o τρίμηνο του 2024. Οι εξαγωγές αγαθών αυξήθηκαν κατά 1,7%, ενώ οι εξαγωγές υπηρεσιών αυξήθηκαν κατά 1,1%.
• Οι εισαγωγές αγαθών και υπηρεσιών παρουσίασαν μείωση κατά 4,0% σε σχέση με το 3o τρίμηνο του 2024. Οι εισαγωγές αγαθών μειώθηκαν κατά 5,0% και οι εισαγωγές υπηρεσιών μειώθηκαν κατά 0,8%.

Σχεδόν οι μισοί αναλυτές που συμμετείχαν στην έρευνα αναμένουν ότι η κορύφωση των αναδιαρθρώσεων θα έρθει το α’ εξάμηνο του 2026. Πρόκειται για σημαντική αλλαγή σε σχέση με την προηγούμενη έκθεση της EY-Parthenon, όπου η πλειοψηφία των τραπεζιτών προέβλεπε κορύφωση πριν από το τέλος του 2025.

Η μετατόπιση αυτή συνδέεται με τις αποδυναμωμένες προσδοκίες οικονομικής ανάκαμψης στην Ευρώπη και με το γεγονός ότι οι δανειστές —ιδίως οι ιδιωτικές εταιρείες πίστωσης— γίνονται ολοένα και πιο επιλεκτικοί. Ορισμένες εταιρείες απέφυγαν φέτος την αναδιάρθρωση χάρη στην υψηλή ρευστότητα, όμως «τα κεφάλαια γίνονται πιο επιλεκτικά και για τους δανειολήπτες χαμηλότερης ποιότητας αυτό θα είναι πιο ακριβό», δήλωσε ο Χένρι Μπιτς της ομάδας Turnaround and Restructuring Strategy της EY-Parthenon.

Οι τραπεζίτες αναμένουν ότι οι εταιρείες της αυτοκινητοβιομηχανίας και της μεταποίησης θα εμφανίσουν τη μεγαλύτερη δραστηριότητα αναδιάρθρωσης το β’ εξάμηνο του 2025. Ο τομέας κατασκευών και δομικών υλικών ακολουθεί, αν και σε αυτόν παρατηρείται κάποια σταθεροποίηση.

Οι αυτοκινητοβιομηχανίες θεωρούνται ιδιαίτερα ευάλωτες λόγω του υψηλού κόστους και των χαμηλών περιθωρίων κέρδους, ενώ η μείωση της ζήτησης και οι εμπορικές εντάσεις έχουν εντείνει την πίεση το τελευταίο διάστημα.

Σύμφωνα με το Bloomberg, η γερμανική Webasto έλαβε τον περασμένο μήνα ομόφωνη έγκριση για συμφωνία αναδιάρθρωσης χρέους, με την οποία οι δανειστές συμφώνησαν να χορηγήσουν επιπλέον δάνεια 200 εκατ. ευρώ και να παρατείνουν τις πιστωτικές γραμμές των 1,2 δισ. ευρώ έως το τέλος του 2028.

Ο ανταγωνισμός από την Κίνα, η αδύναμη εγχώρια ζήτηση και οι πιέσεις από τους δασμούς έχουν δημιουργήσει «πολύ δύσκολη κατάσταση» σε κλάδους όπως η αυτοκινητοβιομηχανία, η χαλυβουργία και η τεχνολογία, σύμφωνα με τον Μπεν Τρασκ, συνεργάτη της EY-Parthenon.

Για τον πληθωρισμό, η UBS εκτιμά ότι στην Ελλάδα θα παραμείνει πάνω από το μεσοπρόθεσμο στόχο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, ήτοι στο 2,3% το 2026 και στο 2,2% το 2027.

Στην ανάλυση της για τις προοπτικές του 2026, η UBS προειδοποιεί ότι οι περισσότερες ανεπτυγμένες και αναδυόμενες οικονομίες χρειάζονται πρόσθετη δημοσιονομική προσαρμογή προκειμένου να σταθεροποιήσουν τη δυναμική του δημόσιου χρέους τους.

Η τράπεζα υπολόγισε τα λεγόμενα “debt stabilizing primaries”, δηλαδή το επίπεδο πρωτογενών πλεονασμάτων που απαιτείται για να σταματήσει η αύξηση του χρέους ως ποσοστό του ΑΕΠ. Σύμφωνα με τα στοιχεία της UBS, η Βραζιλία χρειάζεται τη μεγαλύτερη προσαρμογή, της τάξης του 3,6% του ΑΕΠ, κυρίως λόγω των ιδιαίτερα υψηλών πραγματικών επιτοκίων της. Ακολουθούν η Πολωνία, η Γερμανία και οι Ηνωμένες Πολιτείες, με ανάγκη δημοσιονομικής εξισορρόπησης περίπου 2% του ΑΕΠ.

Όπως σημειώνει, η δημοσιονομική εικόνα των ΗΠΑ έχει παρουσιάσει βελτίωση χάρη στα αυξημένα έσοδα από δασμούς, γεγονός που έχει καταστήσει πιο ήπια την προβλεπόμενη πορεία αύξησης του χρέους. Ωστόσο, η UBS υπογραμμίζει ότι η μελλοντική δυναμική παραμένει εξαιρετικά ευαίσθητη σε παράγοντες όπως οι αποδόσεις των ομολόγων, οι ρυθμοί ανάπτυξης και ο πληθωρισμός.

Αντίθετα, η Ελλάδα ξεχωρίζει θετικά στη διεθνή κατάταξη, καθώς, παρά το γεγονός ότι εξακολουθεί να έχει ένα από τα υψηλότερα επίπεδα χρέους παγκοσμίως, παρουσιάζει την καλύτερη δυναμική στον κόσμο αυτή τη στιγμή, σύμφωνα με τη UBS.

Η ελβετική τράπεζα επισημαίνει ότι η πρόοδος της Ελλάδας στη δημοσιονομική σταθερότητα και η βελτίωση του προφίλ του χρέους της, σε συνδυασμό με τα χαμηλά επιτόκια δανεισμού και τις ισχυρές προοπτικές ανάπτυξης, την καθιστούν παράδειγμα επιτυχούς διαχείρισης στη μετα-κρίσης εποχή.