Στους συλληφθέντες περιλαμβάνονται, σύμφωνα με τις μέχρι τώρα πληροφορίες, λογιστές, επιχειρηματίες και πρόσωπα που φέρονται να λειτουργούσαν ως «αχυράνθρωποι», ενώ μεταξύ τους βρίσκονται και άτομα στα οποία οι Αρχές αποδίδουν αρχηγικό ρόλο. Η επιχείρηση πραγματοποιείται από την Υποδιεύθυνση Δίωξης Οικονομικών Εγκλημάτων της ΔΑΟΕ σε διάφορες περιοχές της Αττικής.

Πώς φέρεται να λειτουργούσε ο μηχανισμός

Σύμφωνα με τα μέχρι στιγμής στοιχεία της έρευνας, ο βασικός μηχανισμός φέρεται να στηριζόταν στη δημιουργία εταιρειών οι οποίες εμφανίζονταν τυπικά σε ονόματα τρίτων προσώπων. Οι εταιρείες λειτουργούσαν για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, δημιουργούσαν υποχρεώσεις προς τον e-ΕΦΚΑ και, όταν ερχόταν η στιγμή καταβολής των ασφαλιστικών εισφορών, οι οφειλές δεν εξοφλούνταν.

Στη συνέχεια, σύμφωνα πάντα με τις πληροφορίες που εξετάζουν οι Αρχές, οι συγκεκριμένες επιχειρηματικές οντότητες μπορούσαν να κλείνουν και η δραστηριότητα να μεταφέρεται σε άλλες εταιρείες. Με αυτόν τον τρόπο οι πραγματικοί διαχειριστές φέρεται να επιχειρούσαν να δυσκολέψουν τον εντοπισμό των προσώπων που βρίσκονταν πίσω από τις επιχειρήσεις και να αφήσουν τις οικονομικές υποχρεώσεις στους εμφανιζόμενους διαχειριστές.

Από το 2021 ερευνάται η δράση

Οι πρώτες πληροφορίες τοποθετούν την έναρξη της φερόμενης δραστηριότητας ήδη από το 2021, γεγονός που σημαίνει ότι η έρευνα καλύπτει μια περίοδο περίπου πέντε ετών. Στο μικροσκόπιο βρίσκονται εταιρείες, οικονομικές συναλλαγές, ασφαλιστικές υποχρεώσεις και φορολογικά στοιχεία, προκειμένου να προσδιοριστεί η πραγματική έκταση της υπόθεσης.

Η χρονική διάρκεια έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς τέτοιου είδους υποθέσεις δεν αφορούν μόνο μία απλήρωτη ασφαλιστική υποχρέωση. Οι Αρχές εξετάζουν εάν υπήρχε οργανωμένο και επαναλαμβανόμενο σύστημα δημιουργίας επιχειρήσεων και συσσώρευσης οφειλών, καθώς και ποια φυσικά πρόσωπα είχαν τον πραγματικό έλεγχο της δραστηριότητας.

Στο 1,5 εκατ. ευρώ η φερόμενη ζημιά για τον e-ΕΦΚΑ

Σύμφωνα με τις πληροφορίες που έχουν γίνει μέχρι στιγμής γνωστές, η ζημιά ειδικά για τον e-ΕΦΚΑ φέρεται να προσεγγίζει τα 1,5 εκατ. ευρώ. Πρόκειται κυρίως για ασφαλιστικές εισφορές που, σύμφωνα με την έρευνα, δεν αποδίδονταν από τις εμπλεκόμενες εταιρείες.

Το τελικό ποσό μένει να προσδιοριστεί από την οικονομική έρευνα και την επίσημη ενημέρωση των Αρχών. Για τον λόγο αυτό, το ποσό των 1,5 εκατ. ευρώ δεν πρέπει ακόμη να θεωρείται οριστικό, καθώς η αστυνομική επιχείρηση και η συλλογή οικονομικών στοιχείων συνεχίζονται.

Πληροφορίες για συνολική ζημιά έως 5 εκατ. ευρώ

Ακόμη μεγαλύτερο εμφανίζεται το ποσό όταν συνυπολογιστεί η φερόμενη φοροδιαφυγή. Δημοσιογραφικές πληροφορίες ανεβάζουν τη συνολική ζημιά για το Δημόσιο έως περίπου τα 5 εκατ. ευρώ, εφόσον προστεθούν στις απώλειες του e-ΕΦΚΑ και οι φορολογικές υποχρεώσεις που ερευνώνται.

Το συγκεκριμένο ποσό επίσης δεν έχει ακόμη επιβεβαιωθεί με αναλυτική επίσημη ανακοίνωση των Αρχών. Η τελική εικόνα αναμένεται να προκύψει μετά την ολοκλήρωση των ελέγχων στα λογιστικά στοιχεία, στις εταιρείες και στις συναλλαγές που βρίσκονται στο μικροσκόπιο.

Ο κρίσιμος ρόλος των «αχυρανθρώπων»

Οι λεγόμενοι «αχυράνθρωποι» αποτελούν βασικό στοιχείο πολλών υποθέσεων οικονομικού εγκλήματος. Πρόκειται για πρόσωπα που εμφανίζονται τυπικά ως ιδιοκτήτες, διαχειριστές ή εκπρόσωποι εταιρειών, ενώ η πραγματική διοίκηση και η οικονομική δραστηριότητα μπορεί να ασκείται από άλλα πρόσωπα.

Με αυτό το μοντέλο, όταν δημιουργούνται μεγάλες φορολογικές ή ασφαλιστικές οφειλές, οι Αρχές βρίσκουν αρχικά απέναντί τους τον τυπικό διαχειριστή της εταιρείας. Για να εντοπιστούν οι πραγματικοί ωφελούμενοι απαιτείται στη συνέχεια έλεγχος τραπεζικών συναλλαγών, τιμολογίων, εταιρικών σχέσεων και επικοινωνιών. Αυτό ακριβώς αποτελεί ένα από τα βασικά αντικείμενα της έρευνας και στη σημερινή υπόθεση.

Στο μικροσκόπιο λογιστές και επιχειρηματίες

Μεταξύ των οκτώ συλληφθέντων βρίσκονται, σύμφωνα με τις μέχρι τώρα πληροφορίες, λογιστές και επιχειρηματίες. Οι Αρχές εξετάζουν τον ρόλο κάθε προσώπου χωριστά και το κατά πόσο υπήρχε συγκεκριμένη κατανομή αρμοδιοτήτων στη λειτουργία του φερόμενου κυκλώματος.

Η παρουσία επαγγελματιών με γνώση λογιστικών και φορολογικών διαδικασιών αποτελεί στοιχείο που ερευνάται ιδιαίτερα, καθώς η δημιουργία και λειτουργία πολλών εταιρικών σχημάτων απαιτεί σειρά ενεργειών απέναντι στη φορολογική και ασφαλιστική διοίκηση. Ωστόσο, οι ακριβείς κατηγορίες και ο βαθμός εμπλοκής κάθε συλληφθέντος θα προκύψουν από τη δικογραφία και την εισαγγελική αξιολόγηση.

Γιατί οι απλήρωτες εισφορές κοστίζουν στο Δημόσιο

Η μη απόδοση ασφαλιστικών εισφορών δεν αποτελεί απλώς μια λογιστική εκκρεμότητα μιας επιχείρησης. Οι εισφορές χρηματοδοτούν το ασφαλιστικό σύστημα και συνδέονται άμεσα με συντάξεις, παροχές και ασφαλιστικά δικαιώματα των εργαζομένων. Όταν δημιουργούνται εταιρείες με σκοπό –εφόσον αυτό αποδειχθεί– να λειτουργήσουν για περιορισμένο διάστημα και να αφήσουν πίσω τους οφειλές, η ζημιά μεταφέρεται τελικά στο ασφαλιστικό σύστημα και στο Δημόσιο.

Παράλληλα δημιουργείται ζήτημα αθέμιτου ανταγωνισμού. Μια επιχείρηση που δεν καταβάλλει φόρους και ασφαλιστικές εισφορές αποκτά παράνομο πλεονέκτημα κόστους απέναντι σε εταιρείες που εκπληρώνουν κανονικά τις υποχρεώσεις τους, γεγονός που εξηγεί γιατί οι έλεγχοι για εικονικές εταιρείες και «αχυρανθρώπους» έχουν ιδιαίτερη οικονομική σημασία.

Αναμένεται η πλήρης εικόνα από τις Αρχές

Η επιχείρηση βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη και συνεπώς αρκετά από τα στοιχεία που έχουν γίνει γνωστά είναι προκαταρκτικά. Μέχρι στιγμής επιβεβαιώνονται οι οκτώ συλλήψεις και η έρευνα για οργανωμένη απάτη σε βάρος του e-ΕΦΚΑ και φοροδιαφυγή, ενώ αναμένεται αναλυτικότερη ενημέρωση για το ύψος της ζημιάς, τον αριθμό των εταιρειών που ερευνώνται και τον ακριβή ρόλο των εμπλεκομένων.

Το οικονομικό σκέλος της υπόθεσης είναι αυτό που θα καθορίσει και το πραγματικό μέγεθός της. Εάν επιβεβαιωθούν οι μέχρι τώρα πληροφορίες για ζημιά εκατομμυρίων ευρώ, θα πρόκειται για ακόμη μία σημαντική υπόθεση οργανωμένης οικονομικής απάτης μέσω εταιρικών σχημάτων και μη απόδοσης υποχρεώσεων προς το Δημόσιο.

Λόγω της παρεμβατικής τους φύσης, τα οικονομικά και χρηματοπιστωτικά εγκλήματα είναι αρκετά δύσκολο να διερευνηθούν και να αντιμετωπιστούν. Οι εγκληματίες παραμένουν συνήθως ανώνυμοι και λειτουργούν ανεξάρτητα από τις καθιερωμένες εγκληματικές δομές. Εν τω μεταξύ, οι τεχνικές και τα εργαλεία τους εξελίσσονται ταχύτατα.

Η πρώτη αξιολόγηση απειλών της Europol με τίτλο «Η άλλη πλευρά του νομίσματος: Ανάλυση του οικονομικού και χρηματοπιστωτικού εγκλήματος» εξετάζει τις τρέχουσες και τις αναδυόμενες απειλές που σχετίζονται με το οικονομικό και χρηματοπιστωτικό έγκλημα. H παρούσα έκθεση αναλύει τις απειλές που προέρχονται από το ξέπλυμα βρώμικου χρήματος και τη διαφθορά, καθώς και τον τρόπο με τον οποίο έχουν εξελιχθεί ως αποτέλεσμα των τεχνολογικών και γεωπολιτικών αλλαγών. Η έκθεση εξετάζει επίσης τον ρόλο αυτών των εγκλημάτων στην ευρύτερη εικόνα του διεθνούς οργανωμένου εγκλήματος.

«Το οργανωμένο έγκλημα έχει δημιουργήσει μια παράλληλη παγκόσμια οικονομία γύρω από το ξέπλυμα βρώμικου χρήματος, τις παράνομες οικονομικές μεταφορές και τη διαφθορά. Οι εγκληματίες έχουν διαφοροποιήσει τους τρόπους δράσης τους για να αποφεύγουν τον εντοπισμό τους χάρη στις σύγχρονες τεχνολογίες. Η έκθεση της Europol χρησιμεύει ως οδικός χάρτης για την προώθηση της συνεργασίας που θα καταπατήσει το οικονομικό έγκλημα, θα αναχαιτίσει τα παράνομα κέρδη και – πάνω απ’ όλα – θα κάνει την Ευρώπη ασφαλέστερη», δήλωσε η εκτελεστική διευθύντρια της Europol, Catherine De Bolle.

«Το οικονομικό και χρηματοπιστωτικό έγκλημα, και η έκτασή του, είναι μια διαβρωτική δύναμη στην κοινωνία. Η Europol και το Ευρωπαϊκό Κέντρο για το Οικονομικό και Χρηματοοικονομικό Έγκλημα αποτελούν μέρος της λύσης. Η παρούσα έκθεση παρουσιάζει τις ολοένα και πιο εξελιγμένες μεθόδους του οργανωμένου εγκλήματος και τις επιτυχίες των ευρωπαϊκών αρχών επιβολής του νόμου στην καταπολέμησή του. Εάν τα κράτη μέλη της ΕΕ συνεργαστούν ακόμη στενότερα σε αυτόν τον αγώνα, μπορούμε να επιτύχουμε σπουδαία αποτελέσματα», δήλωσε η Ευρωπαία επίτροπος Εσωτερικών Υποθέσεων Ylva Johansson.

Βασικά ευρήματα της έκθεσης

– Σχεδόν το 70% των εγκληματικών δικτύων που δραστηριοποιούνται στην ΕΕ χρησιμοποιούν κάποια μορφή νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες για να τις χρηματοδοτήσουν και να αποκρύψουν τα περιουσιακά τους στοιχεία.

– Πάνω από το 60% των εγκληματικών δικτύων που δραστηριοποιούνται στην ΕΕ χρησιμοποιούν παράνομες μεθόδους για να επιτύχουν τους στόχους τους.

– Το 80% των εγκληματικών δικτύων που δραστηριοποιούνται στην ΕΕ χρησιμοποιούν νόμιμες επιχειρηματικές δομές για τις εγκληματικές τους δραστηριότητες.

– Το εγκληματικό τοπίο στον τομέα αυτό είναι κατακερματισμένο, με τους βασικούς παράγοντες να βρίσκονται συχνά εκτός της ΕΕ.

– Οι τεχνικές και τα εργαλεία που χρησιμοποιούν οι εγκληματίες εξελίσσονται γρήγορα, καθώς εκμεταλλεύονται τις τεχνολογικές και γεωπολιτικές εξελίξεις.

Ανάκτηση περιουσιακών στοιχείων ως ισχυρό αποτρεπτικό μέσο

Η ανάκτηση περιουσιακών στοιχείων παραμένει ένα από τα πιο ισχυρά εργαλεία για την καταπολέμηση της παραοικονομίας, σύμφωνα με την Europol, καθώς στερεί από τους εγκληματίες τα παράνομα αποκτηθέντα περιουσιακά τους στοιχεία και τους εμποδίζει να τα επανεπενδύσουν σε περαιτέρω εγκληματικές δραστηριότητες ή να τα ενσωματώσουν στην κανονική οικονομία. Ωστόσο, το ποσοστό ανάκτησης εξακολουθεί να παραμένει πολύ χαμηλό – κάτω από 2%- σύμφωνα με την έκθεση της Europol.

Κατά τη διάρκεια της σύσκεψης ο Πρωθυπουργός παρουσίασε με τεκμήρια τις προκλητικές ενέργειες της Τουρκίας στην Ανατολική Μεσόγειο. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης μοιράστηκε με τον Πρόεδρο της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του ΕΛΚ, Μάνφρεντ Βέμπερ, την πεποίθηση ότι η Ευρώπη δεν θα σταθεί ούτε αδύναμη ούτε διχασμένη απέναντι στην τουρκική προκλητικότητα.

Παράλληλα, επεσήμανε ότι η Ελλάδα είναι σταθερά έτοιμη για διάλογο, καθότι έχει απόλυτη εμπιστοσύνη στις θέσεις της, όμως πραγματικός διάλογος δεν νοείται υπό το καθεστώς απειλών ή παραβίασης των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων.

Οι συμμετέχοντες, ανάμεσά τους όλοι οι Αντιπρόεδροι της ΚΟ του ΕΛΚ, εξέφρασαν την ομόθυμη στήριξή τους στις ελληνικές θέσεις. Η ΚΟ της ευρωπαϊκής κεντροδεξιάς, σε ανάρτηση στον επίσημο λογαριασμό της στο Twitter, τόνισε ότι δεν μπορεί να γίνει αποδεκτό το γεγονός ότι «η Τουρκία ακολουθεί μία επεκτατική πολιτική που αποσταθεροποιεί ολόκληρη την περιοχή».

Η ΚΟ του ΕΛΚ σημείωσε επίσης ότι η Σύνοδος Κορυφής πρέπει να θέσει σαφείς όρους βάσει των οποίων θα ενεργοποιηθούν οικονομικές κυρώσεις σε βάρος της Τουρκίας, τονίζοντας ότι εφόσον οι προκλήσεις της τουρκικής πλευράς συνεχιστούν η Άγκυρα πρέπει να πληγεί στο σημείο όπου είναι περισσότερο ευάλωτη, δηλαδή στο οικονομικό πεδίο.

Ο κ. Βέμπερ εξέφρασε προσωπικά στον Κυριάκο Μητσοτάκη την αμέριστη στήριξή του στις ενέργειες της Ελλάδας που αποσκοπούν στη φύλαξη των ευρωπαϊκών-ελληνικών συνόρων και την αντιμετώπιση της τουρκικής επιθετικότητας στη Μεσόγειο.

Η συζήτηση περιστράφηκε επίσης γύρω από την αντιμετώπιση της πανδημίας, με τους συμμετέχοντες να συγχαίρουν την Ελλάδα για τη διαχείριση της υγειονομικής κρίσης.

«Με δεδομένη την ξεκάθαρη στήριξη του κ. Βέμπερ στην Ελλάδα στο ζήτημα της τουρκικής προκλητικότητας, χρήσιμο θα ήταν αυτοί που μέχρι πρότινος τον αποκαλούσαν ανθέλληνα, να διευκρινίσουν ποια είναι η στάση της δικής τους Κοινοβουλευτικής Ομάδας στο Ευρωκοινοβούλιο, της Ευρωπαϊκής Ενωτικής Αριστεράς (GUE), απέναντι σε Ελλάδα και Τουρκία», τόνιζαν πηγές από τη ΝΔ.

Στην τηλεδιάσκεψη παρών ήταν επίσης ο βουλευτής Σερρών και Γραμματέας Διεθνών Σχέσεων της Νέας Δημοκρατίας, Τάσος Χατζηβασιλείου.