Το  δεύτερο τρίμηνο του 2025 ο γενικός δείκτης οικονομικού κλίματος (ΕΑΣΕ/ICAP CRIF-CEO General Index) σημείωσε νέα πτώση στις 142 μονάδες έναντι 146 το προηγούμενο τρίμηνο. Η νέα μείωση του δείκτη εκφράζει την συνεχιζόμενη αβεβαιότητα και ανησυχία των CEOs για τα ανοιχτά ζητήματα των διεθνών οικονομικών σχέσεων και των εστιών έντασης που δεν φαίνεται ότι θα επιλυθούν άμεσα και συνεχίζουν να επιδρούν αρνητικά τόσο στην τρέχουσα οικονομική κατάσταση όσο και στις προβλέψεις για τις ενδεχόμενες επιπτώσεις στις οικονομίες των χωρών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ελλάδος. Η ανάλυση των αποτελεσμάτων ανά κατηγορία μεγέθους δείχνει πτώση του δείκτη στις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις ενώ αντίθετα άνοδο του δείκτη στις μεγάλες και πολύ μεγάλες. Ο δείκτης τρέχουσας οικονομικής κατάστασης (ΕΑΣΕ-CEO Current status Index) παρουσίασε μείωση στις 142 μονάδες έναντι 145 μονάδων το προηγούμενο τρίμηνο και ο δείκτης προσδοκιών (ΕΑΣΕ-CEO Expectation Index) μείωση στις 142 μονάδες έναντι 147 το προηγούμενο τρίμηνο.

Αναλυτικότερα, ο δείκτης τρέχουσας οικονομικής κατάστασης της χώρας παρουσίασε νέα πτώση στις 192 μονάδες έναντι 195 το προηγούμενο τρίμηνο. Το ποσοστό των CEOs που δηλώνουν ότι βελτιώθηκε η τρέχουσα οικονομική κατάσταση της χώρας συγκρινόμενη με 1 έτος πριν, μειώθηκε οριακά σε 23% έναντι 24% το προηγούμενο τρίμηνο. Το ποσοστό των CEOs που δηλώνουν ότι βελτιώθηκε η τρέχουσα οικονομική κατάσταση της χώρας διαμορφώθηκε σε υψηλότερο ποσοστό 27% για τις πολύ μεγάλες επιχειρήσεις. Ο δείκτης πρόβλεψης της οικονομικής κατάστασης της χώρας ένα έτος μετά παρουσίασε μείωση στις 146 μονάδες έναντι 161 μονάδων το προηγούμενο τρίμηνο. Το ποσοστό των CEOs που εκτιμά ότι η οικονομική κατάσταση της χώρας θα βελτιωθεί στο επόμενο έτος μειώθηκε σε 13% έναντι 20% το προηγούμενο τρίμηνο. Το ποσοστό αυτό μειώνεται ακόμα περισσότερο σε 5% για τις πολύ μεγάλες επιχειρήσεις.

Ο δείκτης της τρέχουσας οικονομικής κατάστασης του κλάδου στον οποίο δραστηριοποιούνται οι επιχειρήσεις μειώθηκε στις 157 μονάδες έναντι 163 το προηγούμενο τρίμηνο. Το ποσοστό των CEOs που δηλώνουν ότι η τρέχουσα κατάσταση του κλάδου τους είναι καλύτερη σε σχέση με 1 έτος πριν μειώθηκε σε 20% έναντι 23% το προηγούμενο τρίμηνο, ποσοστό που είναι αυξημένο σε 29% για τους CEOs των επιχειρήσεων παροχής υπηρεσιών και 32% για τους CEOs των πολύ μεγάλων επιχειρήσεων. Ο δείκτης προσδοκιών για την οικονομική κατάσταση του κλάδου δραστηριοποίησης παρουσίασε μείωση στις 144 μονάδες έναντι 163 το προηγούμενο τρίμηνο. Το ποσοστό των CEOs που θεωρούν ότι σε ένα χρόνο οι κλάδοι που δραστηριοποιούνται θα είναι σε καλύτερη οικονομική κατάσταση σε σχέση με την τωρινή μειώθηκε σε 17% έναντι 26% το προηγούμενο τρίμηνο.

Ο δείκτης τρέχουσας οικονομικής κατάστασης των εταιρειών σημείωση μικρή πτώση στις 115 μονάδες έναντι 118 μονάδων το προηγούμενο τρίμηνο. Το ποσοστό των CEOs που δηλώνουν ότι η τρέχουσα οικονομική κατάσταση των εταιρειών τους έχει βελτιωθεί σε σχέση με ένα έτος πριν διαμορφώθηκε σε 42%, ποσοστό που αυξάνεται σε 59% για τους CEOs των πολύ μεγάλων επιχειρήσεων. Ο δείκτης προσδοκιών των CEOs για την οικονομική κατάσταση της εταιρείας τους το επόμενο έτος μειώθηκε στις 125 μονάδες έναντι 135 μονάδων το προηγούμενο τρίμηνο. Το ποσοστό των CEOs που αναμένει βελτίωση στο επόμενο έτος ανήλθε σε 41%, ποσοστό που αυξάνεται σε 62% για τους CEOs των μεγάλων επιχειρήσεων.

Ο δείκτης τρεχουσών δαπανών για επενδύσεις παγίου κεφαλαίου σημείωσε άνοδο στις 133 μονάδες έναντι 121 το προηγούμενο τρίμηνο. Το ποσοστό των CEOs που δηλώνουν ότι η τρέχουσα επενδυτική δαπάνη των επιχειρήσεων που διοικούν είναι υψηλότερη σε σχέση με το προηγούμενο έτος αυξήθηκε σε 33% έναντι 25% το προηγούμενο τρίμηνο, ποσοστό που για τους CEOs των πολύ μεγάλων επιχειρήσεων είναι αυξημένο σε 50%. Ο δείκτης επενδυτικών προσδοκιών παρουσιάζεται αυξημένος στις 148 μονάδες έναντι 137 μονάδων το προηγούμενο τρίμηνο. Το ποσοστό των CEOs που δηλώνουν ότι οι επενδυτική δαπάνη στις επιχειρήσεις τους θα είναι υψηλότερη κατά τον επόμενο χρόνο, διαμορφώθηκε σε 36%, έναντι 25% το προηγούμενο τρίμηνο. Για τους CEOs των πολύ μεγάλων επιχειρήσεων το ποσοστό αυτό αυξάνεται σε 45%.

Ο δείκτης τρέχουσας απασχόλησης παρουσίασε πτώση στις 111 μονάδες έναντι 128 μονάδων το προηγούμενο τρίμηνο. Το ποσοστό των CEOs που δηλώνουν ότι ο αριθμός των εργαζομένων στις επιχειρήσεις που διοικούν είναι μεγαλύτερος σε σύγκριση με ένα έτος πριν διαμορφώθηκε σε 36% ποσοστό το οποίο είναι αυξημένο σε 50% για τους CEOs των πολύ μεγάλων επιχειρήσεων. Ο δείκτης προσδοκιών απασχόλησης παρουσίασε αντίθετα αύξηση και διαμορφώθηκε στις 149 μονάδες έναντι 139 το προηγούμενο τρίμηνο. Το μερίδιο των CEOs που δηλώνουν ότι η απασχόληση στις εταιρείες που διοικούν θα είναι αυξημένη 1 έτος μετά διαμορφώθηκε σε 35% ποσοστό το οποίο είναι αυξημένο σε 40% για τους CEOs των βιομηχανικών επιχειρήσεων.

Εκτός των βασικών ερωτήσεων που υποβάλλονται κάθε τρίμηνο στους CEOs, ζητήθηκε επιπλέον η γνώμη τους για την συμβολή των μέχρι τώρα μεταρρυθμίσεων της αγοράς εργασίας στην ανοδική εξέλιξη της απασχόλησης όπως αποτυπώθηκε στην μελέτη της ICAP CRIF για την Απασχόληση και την Ανεργία βάσει στοιχείων της Ελ.Στατ. που δημοσιεύτηκε στην έκδοση της ICAP CRIF Leading Employers in Greece 2025. Το 44% των CEOs απάντησαν ότι η συμβολή των μεταρρυθμίσεων ήταν υψηλή, ποσοστό που είναι αυξημένο σε 55% στους CEOs των εμπορικών επιχειρήσεων και σημαντικά μειωμένο σε 7% μεταξύ των CEOs των βιομηχανικών επιχειρήσεων. Το 43% των CEOs δήλωσε ότι η συμβολή των μεταρρυθμίσεων της αγοράς εργασίας ήταν μέτρια, ενώ αντίθετα το 13% των CEOs θεωρούν ότι ήταν χαμηλή. Από τους CEOs ζητήθηκε επιπλέον η γνώμη τους για την θετική επίδραση της υιοθέτησης πρακτικών Βιώσιμης Ανάπτυξης και Εταιρικής Υπευθυνότητας στην επίτευξη των χρηματοοικονομικών στόχων των επιχειρήσεων. Το 27% των CEOS απάντησαν ότι η επίδραση είναι υψηλή, ποσοστό ωστόσο που μειώνεται σε 14% μεταξύ των CEOs των πολύ μεγάλων επιχειρήσεων. Το 45% των CEOs δήλωσαν ότι η επίδραση είναι μέτρια, ποσοστό που αυξάνεται σε 54% για τους CEOs των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων. Το υπόλοιπο 28% των CEOs θεωρεί ότι είναι χαμηλή η επίδραση των πρακτικών Βιώσιμης Ανάπτυξης και Εταιρικής Υπευθυνότητας στην επίτευξη των χρηματοοικονομικών στόχων των επιχειρήσεων, ποσοστό που αυξάνεται σε 47% μεταξύ των CEOs των βιομηχανικών επιχειρήσεων.

Ο σύμβουλος διοίκησης ΕΑΣΕ, Βασίλη Ραμπάτ δήλωσε: «Ο δείκτης οικονομικού κλίματος στο 2ο τρίμηνο του 2025 σημείωσε νέα πτώση σε σχέση με το προηγούμενο τρίμηνο. Η πτωτική πορεία του δείκτη εκφράζει την συνεχιζόμενη αβεβαιότητα των CEOs για τις διεθνείς οικονομικές και γεωπολιτικές εντάσεις που ενδέχεται να επηρεάσουν δυσμενώς την Ελληνική οικονομία.

Παράλληλα η μεγάλη πλειοψηφία των CEOs εκφράζουν την άποψη ότι οι μεταρρυθμίσεις στην αγορά εργασίας συνέβαλλαν στην άνοδο της απασχόλησης με μέτρια ως υψηλή επίδραση. Επιπλέον ένας στους τρείς CEOs δηλώνει ότι οι πρακτικές Βιώσιμης Ανάπτυξης και Εταιρικής Υπευθυνότητας επιδρούν θετικά και σε υψηλό βαθμό στην επιτυχία των χρηματοοικονομικών στόχων που θέτουν οι επιχειρήσεις».

Στο επιχειρηματικό πεδίο, η εξέλιξη αυτή είναι αποτέλεσμα της υποχώρησης των προσδοκιών στο Λιανικό εμπόριο, της ηπιότερης εξασθένισης στη Βιομηχανία και τις Υπηρεσίες, ενώ οι πιο αισιόδοξες προσδοκίες στις Κατασκευές δεν αντισταθμίζουν τις υπόλοιπες τάσεις. Από την άλλη πλευρά, ο δείκτης καταναλωτικής εμπιστοσύνης δεν μεταβάλλεται σημαντικά. Συνολικά, φέτος ο δείκτης κλίματος κινείται έως τώρα σε υψηλά επίπεδα, πολύ υψηλότερα από πέρυσι, σε αντίθεση μάλιστα με τους σχετικούς δείκτες στην ΕΕ και την Ευρωζώνη. Ένας παράγοντας που συνεισέφερε σε αυτό ήταν η εκλογική χρονιά, συγκυρία που ιστορικά επηρεάζει θετικά τις προσδοκίες, καθώς και η πολιτική σταθερότητα σε συνέχεια των εκλογών. Η πορεία αυτή αμβλύνεται σταδιακά μετεκλογικά και μετά το καλοκαίρι, όπου υπήρξαν υψηλά τουριστικά έσοδα.

Όπως σημειώνει το ΙΟΒΕ, η αισιοδοξία περιορίζεται, καθώς η ανάπτυξη αντιμετωπίζει προκλήσεις, όπως και στην υπόλοιπη Ευρώπη, ενώ οι γεωπολιτικές εντάσεις διεθνώς ενισχύονται, με νέα πεδία αντιπαραθέσεων και επιπτώσεις που είναι ακόμη δύσκολο να εκτιμηθούν. Ταυτόχρονα, τα δημοσιονομικά περιθώρια γίνονται στενότερα, ενώ οι εξελίξεις στον πληθωρισμό δεν έχουν ομαλοποιηθεί ακόμα. Παράλληλα, όμως, υπάρχει χαμηλός πολιτικός κίνδυνος, με νέα θητεία της κυβέρνησης αλλά και αναμονή για ένα πλαίσιο παρεμβάσεων στην οικονομία, που μπορεί να ενισχύσουν μελλοντικά την ανάπτυξη.

Αναλυτικά:

• στη Βιομηχανία, το αρνητικό ισοζύγιο των εκτιμήσεων για τις παραγγελίες και τη ζήτηση ενισχύθηκε, οι εκτιμήσεις για τα αποθέματα κλιμακώθηκαν και οι θετικές προβλέψεις για την παραγωγή τους προσεχείς μήνες ενισχύθηκαν ελαφρά.

Δείκτης Επιχειρηματικών Προσδοκιών στη Βιομηχανία (2000-2010=100)

• στις Κατασκευές, οι αρνητικές προβλέψεις για την παραγωγή αμβλύνθηκαν σημαντικά, ενώ παράλληλα οι θετικές προβλέψεις για την απασχόληση βελτιώθηκαν αισθητά.

Δείκτης Επιχειρηματικών Προσδοκιών στις Κατασκευές (2000-2010=100)

• στο Λιανικό Εμπόριο, οι εκτιμήσεις για τις τρέχουσες πωλήσεις υποχωρούν έντονα, με το ύψος των αποθεμάτων να κλιμακώνεται αισθητά, ενώ οι προβλέψεις για τη βραχυπρόθεσμη εξέλιξη των πωλήσεων ενισχύονται.

Δείκτης Επιχειρηματικών Προσδοκιών στο Λιανικό Εμπόριο (2000-2010=100)

• στις Υπηρεσίες, οι θετικές εκτιμήσεις για την τρέχουσα κατάσταση των επιχειρήσεων υποχώρησαν, εκείνες για τη ζήτηση κινήθηκαν αντίστοιχα πτωτικά, ενώ παράλληλα οι προβλέψεις για τη βραχυπρόθεσμη εξέλιξη της ζήτησης διατηρήθηκαν αμετάβλητες.

Δείκτης Επιχειρηματικών Προσδοκιών στις Υπηρεσίες (2000-2010=100)

• στην Καταναλωτική Εμπιστοσύνη, οι αρνητικές προβλέψεις των νοικοκυριών για την οικονομική κατάσταση της χώρας ενισχύθηκαν όπως και οι αντίστοιχες για τη δική τους οικονομική κατάσταση. Παράλληλα, βελτιώθηκαν οι προβλέψεις για μείζονες αγορές και ενισχύθηκε ήπια η πρόθεση για αποταμίευση.

 Δείκτης Εμπιστοσύνης Καταναλωτών (εποχικά εξομαλυμένα στοιχεία)

Σύμφωνα με το ΙΟΒΕ, o δείκτης οικονομικού κλίματος ενισχύεται εκ νέου μετά τη μικρή πτώση του προηγούμενου μήνα και διαμορφώνεται στις 108,8 μονάδες τον Απρίλιο από 107,0 μονάδες τον Μάρτιο. Είναι το υψηλότερο σημείο του δείκτη κατά τους τελευταίους 12 μήνες. Αυτή η εξέλιξη είναι αποτέλεσμα της βελτίωσης των προσδοκιών στο Λιανικό Εμπόριο και τις Υπηρεσίες, καθώς στους υπόλοιπους τομείς οι μεταβολές ήταν πτωτικές, ενώ και η καταναλωτική εμπιστοσύνη επιδεινώνεται.

Σε ό,τι αφορά τα νοικοκυριά, φαίνεται πως κυριαρχεί η αρνητική επίδραση από τη συνεχιζόμενη, αν και λιγότερο έντονα, τάση αύξησης τιμών στα τρόφιμα και άλλα βασικά αγαθά. Όμως, θα πρέπει να σημειωθεί ότι κατά μέσο όρο φέτος η καταναλωτική εμπιστοσύνη κινείται υψηλότερα του περυσινού μέσου όρου, όπως άλλωστε συμβαίνει και στο συνολικό δείκτη του οικονομικού κλίματος.

Ενόψει των επικείμενων εκλογών, φαίνεται πως στην οικονομία κυριαρχούν συνολικά θετικές προσδοκίες, όμως υπάρχει ταυτόχρονα μια στάση αναμονής ενόψει της οικονομικής πολιτικής που θα διαμορφωθεί μετεκλογικά και των υπολοίπων δεδομένων σε ένα ευμετάβλητο παγκόσμιο οικονομικό πλαίσιο.

Οι κλάδοι

Αναλυτικότερα:

– στη Βιομηχανία, το αρνητικό ισοζύγιο των εκτιμήσεων για τις παραγγελίες και τη ζήτηση διατηρήθηκε αμετάβλητο, οι εκτιμήσεις για τα αποθέματα ενισχύθηκαν και οι θετικές προβλέψεις για την παραγωγή τους προσεχείς μήνες παρέμειναν στο επίπεδο του προηγούμενου μήνα.

– στις Κατασκευές, οι αρνητικές προβλέψεις για την παραγωγή ενισχύθηκαν σημαντικά, ενώ αντίθετα οι έντονα θετικές προβλέψεις για την απασχόληση εξασθενούν.

– στο Λιανικό Εμπόριο, οι εκτιμήσεις για τις τρέχουσες πωλήσεις διατηρήθηκαν στα ίδια επίπεδα, με το ύψος των αποθεμάτων να κλιμακώνεται οριακά, ενώ οι προβλέψεις για τη βραχυπρόθεσμη εξέλιξη των πωλήσεων βελτιώνονται σημαντικά.

– στις Υπηρεσίες, οι θετικές εκτιμήσεις για την τρέχουσα κατάσταση των επιχειρήσεων ενισχύθηκαν σημαντικά, εκείνες για τη ζήτηση βελτιώθηκαν ηπιότερα, ενώ παράλληλα οι προβλέψεις για τη βραχυπρόθεσμη εξέλιξη της ζήτησης ενισχύθηκαν αισθητά.

– στην Καταναλωτική Εμπιστοσύνη, οι αρνητικές προβλέψεις των νοικοκυριών για την οικονομική κατάσταση της χώρας ενισχύθηκαν ελαφρά, όπως και οι αντίστοιχες για τη δική τους οικονομική κατάσταση. Παράλληλα εξασθένισαν οριακά οι προβλέψεις για μείζονες αγορές και υποχώρησε ήπια η πρόθεση για αποταμίευση.

Το οικονομικό κλίμα αποτυπώνει την προσδοκία των πολιτών και των επιχειρήσεων για την πορεία της οικονομικής δραστηριότητας.

Στις χώρες της Ευρωζώνης αντιθέτως, το οικονομικό κλίμα μειώθηκε τον Αύγουστο σε σχέση με τον Ιούλιο του 2022 από το 98,9 στο 97,6.

Αντίρροπη είναι η τάση στον δείκτη απασχόλησης. Ο μέσος όρος των χωρών της Ευρωζώνης βελτιώθηκε από το 107,2 στο 108. Την ώρα που στην ευρωζώνη ο δείκτης απασχόλησης σταθεροποιείται και κινείται προς τα πάνω, στην Ελλάδα δυσχεραίνει. Τον Αύγουστο του 2022 ο δείκτης απασχόλησης έπεσε στο 102,6 από 110,2 τον Ιούλιο.

Οι επιχειρηματικές προσδοκίες επιδεινώθηκαν έντονα στις Υπηρεσίες, τις Κατασκευές και τη Βιομηχανία και σχετικά λιγότερο στο Λιανικό Εμπόριο. Μεταξύ των επιμέρους κλάδων των Υπηρεσιών, οι χερσαίες μεταφορές παρουσιάζουν την ισχυρότερη υποχώρηση, υπό το έντονα αυξημένο κόστος των καυσίμων. Oι προσδοκίες στο Λιανικό Εμπόριο επιδεινώθηκαν τον Απρίλιο για τέταρτο συνεχόμενο μήνα, καθώς οι πληθωριστικές πιέσεις που ήδη ξεκίνησαν το φθινόπωρο, κλιμακώνονται μετά την εισβολή στην Ουκρανία. Οι επιπτώσεις του πολέμου αποτυπώνονται κυρίως στην καταναλωτική εμπιστοσύνη, καθώς μετά την έντονη πτώση του Μαρτίου, από το χαμηλό επίπεδο που βρισκόταν, υποχώρησε περαιτέρω τον Απρίλιο. Ως αποτέλεσμα, βρέθηκε στο χαμηλότερο επίπεδο από τον Αύγουστο του 2017.

Καθώς ο πόλεμος στην Ουκρανία συνεχίζεται, χωρίς να διαφαίνεται πώς θα λήξει σύντομα ή πώς θα αρθούν οι κυρώσεις προς τη Ρωσία, οι σχετικές εξελίξεις θα αποτελέσουν τον κύριο παράγοντα διαμόρφωσης των συνθηκών στην ελληνική και την παγκόσμια οικονομία κατά τους
επόμενους μήνες. Οι αβεβαιότητες που απορρέουν από τις εξελίξεις επηρεάζουν πλέον έντονα επιχειρήσεις και καταναλωτές, με τις παρεμβάσεις πολιτικής, σε εθνικό και διεθνές επίπεδο, να μπορούν να μετριάσουν τις επιπτώσεις μόνο έως ένα βαθμό. Εκτός από τον πόλεμο στην Ουκρανία και τις επιπτώσεις του στο κόστος ενέργειας και στον πληθωρισμό, το οικονομικό κλίμα προσεχώς θα επηρεαστεί επίσης από τις εξελίξεις στο μέτωπο της πανδημίας, όπου τα δεδομένα παρουσιάζουν αυτό το διάστημα σημαντική βελτίωση, και από την πορεία του τουρισμού καθώς πλησιάζει το καλοκαίρι.

Αναλυτικότερα:

➢ στη Βιομηχανία, το ήπια θετικό ισοζύγιο των εκτιμήσεων για τις παραγγελίες και τη ζήτηση υποχώρησε έντονα, οι εκτιμήσεις για τα αποθέματα κλιμακώθηκαν αισθητά και οι θετικές προβλέψεις για την παραγωγή τους προσεχείς μήνες ενισχύθηκαν οριακά.
➢ στις Κατασκευές, οι αρνητικές προβλέψεις για την παραγωγή ενισχύθηκαν σημαντικά, ενώ αντίθετα οι προβλέψεις για την απασχόληση βελτιώθηκαν ήπια.
➢ στο Λιανικό Εμπόριο, οι εκτιμήσεις για τις τρέχουσες πωλήσεις υποχώρησαν ελαφρά, με το ύψος των αποθεμάτων να κλιμακώνεται αισθητά, ενώ οι προβλέψεις για τη βραχυπρόθεσμη εξέλιξη των πωλήσεων εξασθενούν ήπια.
➢ στις Υπηρεσίες, οι θετικές εκτιμήσεις για την τρέχουσα κατάσταση των επιχειρήσεων υποχώρησαν αισθητά, εκείνες για τη ζήτηση εξασθένισαν ηπιότερα, ενώ οι προβλέψεις για τη βραχυπρόθεσμη εξέλιξη της ζήτησης επιδεινώθηκαν έντονα.
➢ στην Καταναλωτική Εμπιστοσύνη, οι αρνητικές προβλέψεις των νοικοκυριών για την οικονομική κατάσταση της χώρας ενισχύθηκαν ελαφρά, ενώ οι αντίστοιχες για τη δική τους οικονομική κατάσταση εντός ενός έτους βελτιώθηκαν ήπια. Παράλληλα υποχώρησαν έντονα οι εκτιμήσεις για μείζονες αγορές και εξασθενεί αισθητά η πρόθεση για αποταμίευση.

ΕΕ – Ευρωζώνη: Μικρή υποχώρηση του δείκτη οικονομικού κλίματος, απόρροια επιδείνωσης σε όλους σχεδόν τους τομείς

Ο δείκτης οικονομικού κλίματος υποχωρεί ελαφρά τον Απρίλιο, τόσο στην Ευρωζώνη, όσο και στην ΕΕ, και διαμορφώθηκε στις 105,0 και τις 104,9 μονάδες αντίστοιχα1, από 106,7 και 106,6 μονάδες αντίστοιχα τον προηγούμενο μήνα.

Η υποχώρηση του δείκτη οφείλεται στην επιδείνωση των προσδοκιών στη Βιομηχανία, στο Λιανικό εμπόριο, στις Κατασκευές αλλά και στην καταναλωτική εμπιστοσύνη, ενώ αντίθετα οι προσδοκίες διατηρήθηκαν αμετάβλητες στις Υπηρεσίες. Συγκεκριμένα, στη Βιομηχανία οι προσδοκίες υποχώρησαν (-0,8 μονάδες), λόγω ανόδου των αποθεμάτων τα οποία συνιστούν ένδειξη χαμηλότερης ζήτησης. Η αισθητή ύφεση στο Λιανικό εμπόριο (-2,0) αντανακλά τις αρνητικές προβλέψεις για την τρέχουσα κατάσταση αν και σημειώνεται μικρή ανάκαμψη στις προβλέψεις για την μελλοντική κατάσταση, ενώ οι προσδοκίες στις Υπηρεσίες (+0,0) παρέμειναν ουσιαστικά αμετάβλητες ως αποτέλεσμα της βελτίωσης των εκτιμήσεων και των προβλέψεων της ζήτησης που αντισταθμίζεται από την επιδείνωση της τρέχουσας κατάστασης. Στις Κατασκευές (-0,8), οι προσδοκίες υποχώρησαν λόγω της επιδείνωσης των προβλέψεων στην απασχόληση, αλλά και στο επίπεδο των παραγγελιών. Την περαιτέρω επιδείνωση στην καταναλωτική εμπιστοσύνη (-1,0) οδήγησε η υποχώρηση των εκτιμήσεων της τρέχουσας κατάστασης των νοικοκυριών αλλά και της πρόθεσης για μείζονες αγορές, ενώ οι προβλέψεις τους για τη μελλοντική οικονομική τους κατάσταση ενισχύθηκαν ήπια, μετά τη σημαντική εξασθένιση του Μαρτίου. Όμως οι προβλέψεις των καταναλωτών για την κατάσταση της χώρας τους, παραμένουν στα χαμηλά επίπεδα του προηγούμενου μήνα. Όσον αφορά στις έξι μεγαλύτερες οικονομίες, ο δείκτης υποχώρησε έντονα στην Ισπανία (-4,5) και σε μικρότερο βαθμό στην Γαλλία (-1,4). Ο δείκτης οικονομικού κλίματος παρέμεινε σχεδόν αμετάβλητος στην Γερμανία (-0,1) την Ολλανδία (-0,1), και την Πολωνία (+0,3), ενώ αντίθετα ενισχύθηκε ήπια στην Ιταλία (+0,3).

Συγκεκριμένα, οι επιχειρηματικές προσδοκίες επιδεινώθηκαν έντονα στις Υπηρεσίες και λιγότερο στο Λιανικό Εμπόριο, ενώ βελτιώθηκαν στη Βιομηχανία και τις Κατασκευές.

Oι προσδοκίες στο Λιανικό Εμπόριο επιδεινώθηκαν τον Μάρτιο για τρίτο συνεχόμενο μήνα, υπό τις πληθωριστικές πιέσεις που επικρατούν από το φθινόπωρο αλλά κλιμακώθηκαν μετά την εισβολή στην Ουκρανία.

Οι επιπτώσεις του πολέμου, υφιστάμενες και δυνητικές, αποτυπώνονται κυρίως στην καταναλωτική εμπιστοσύνη, η οποία, ύστερα από ένα δίμηνο ανόδου, υποχώρησε έντονα τον Μάρτιο, στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων 16 μηνών. Οι γεωπολιτικές και οικονομικές εξελίξεις εξαιτίας του πολέμου αναμένεται να αποτελέσουν βασικό παράγοντα διαμόρφωσης των συνθηκών στην ελληνική και την παγκόσμια οικονομία την επόμενη περίοδο.

Σε οικονομικό επίπεδο, σύμφωνα με το ΙΟΒΕ, οι αρχικές επιπτώσεις στο κόστος της ενέργειας, έχουν διευρυνθεί στην προμήθεια ορισμένων καταναλωτικών προϊόντων και πρώτων υλών. Ωστόσο, οι μεσοπρόθεσμες επιδράσεις στις εφοδιαστικές αλυσίδες είναι πρόωρο να εκτιμηθούν.

Οι αντιδράσεις οικονομικής πολιτικής έχουν ξεκινήσει από τις κυβερνήσεις και αφορούν πρωτίστως στην ανάσχεση του υψηλού ενεργειακού κόστους, ενώ οι κεντρικές τράπεζες τηρούν, προς το παρόν, στάση αναμονής με μικρές μεταβολές στα εργαλεία πολιτικής τους. Τυχόν νέες πρωτοβουλίες οικονομικής πολιτικής προσεχώς, και οι προσδοκίες επιχειρήσεων και νοικοκυριών θα εξαρτηθούν κρίσιμα από τις εξελίξεις στον πόλεμο της Ουκρανίας.

➢ στη Βιομηχανία, το ήπια αρνητικό ισοζύγιο των εκτιμήσεων για τις παραγγελίες και τη ζήτηση υποχώρησε αισθητά, οι εκτιμήσεις για τα αποθέματα αποκλιμακώθηκαν οριακά και οι θετικές προβλέψεις για την παραγωγή τους προσεχείς μήνες υποχώρησαν αισθητά.

➢ στις Κατασκευές, οι αρνητικές προβλέψεις για την παραγωγή υποχώρησαν αισθητά, ενώ παράλληλα οι προβλέψεις για την απασχόληση εξασθένησαν ήπια.

➢ στο Λιανικό Εμπόριο, οι εκτιμήσεις για τις τρέχουσες πωλήσεις υποχώρησαν σημαντικά, με το ύψος των αποθεμάτων να αποκλιμακώνεται έντονα, ενώ οι θετικές προβλέψεις για τη βραχυπρόθεσμη εξέλιξη των πωλήσεων εξασθενούν αισθητά.

➢ στις Υπηρεσίες, οι θετικές εκτιμήσεις για την τρέχουσα κατάσταση των επιχειρήσεων υποχώρησαν αισθητά, εκείνες για τη ζήτηση εξασθένισαν εντονότερα, ενώ οι προβλέψεις για τη βραχυπρόθεσμη εξέλιξη της ζήτησης επιδεινώθηκαν ήπια.

➢ στην Καταναλωτική Εμπιστοσύνη, οι αρνητικές προβλέψεις των νοικοκυριών για την οικονομική κατάσταση της χώρας ενισχύθηκαν έντονα, ενώ οι αντίστοιχες για τη δική τους οικονομική κατάσταση εντός ενός έτους επιδεινώθηκαν ηπιότερα. Παράλληλα υποχώρησαν έντονα οι εκτιμήσεις για μείζονες αγορές και εξασθενεί αισθητά η πρόθεση για αποταμίευση.

Στην ευρωζώνη και ευρύτερα στην ΕΕ, το οικονομικό κλίμα βελτιώθηκε ελαφρώς. Τονίζεται πως τα αποτελέσματα της τρέχουσας έρευνας δεν έχουν επηρεαστεί από τις πρόσφατες εξελίξεις στην Ουκρανία. Οι επιχειρηματικές προσδοκίες βελτιώθηκαν στις Κατασκευές και τις Υπηρεσίες, ενώ επιδεινώθηκαν στο Λιανικό Εμπόριο και τη Βιομηχανία.

Η επαναφορά ήπιων περιοριστικών μέτρων δεν έπληξε τις προσδοκίες στον κλάδο του Τουρισμού. Από την άλλη πλευρά, οι προσδοκίες επιδεινώθηκαν σε όλες τις δραστηριότητες του Λιανικού Εμπορίου, κυρίως στην Ένδυση-Υπόδηση και τo εμπόριο οχημάτων. Στη Βιομηχανία αφομοιώνεται η άνοδος της προηγούμενης περιόδου, επίσης σε ιστορικά μέγιστο επίπεδο 20 και πλέον ετών.

Πάντως, η καταναλωτική εμπιστοσύνη ενισχύθηκε περαιτέρω ελαφρά τον Φεβρουάριο, κυρίως επειδή τα νοικοκυριά προεξοφλούσαν βελτίωση της οικονομικής κατάστασης της χώρας συνολικά, όχι όμως και της δικής τους οικονομικής θέσης. Οι συνθήκες στην ελληνική, αλλά και την παγκόσμια οικονομία την επόμενη περίοδο, θα εξαρτηθούν κρίσιμα από τις εξελίξεις γύρω από την εισβολή και τον πόλεμο στη Ουκρανία, με τις τελικές επιπτώσεις να είναι πρόωρο να εκτιμηθούν.

Ενώ βαριές επιπτώσεις στο κόστος της ενέργειας εκδηλώνονται ήδη, είναι πιθανές ευρύτερες και εντονότερες γεωπολιτικές και οικονομικές επιπτώσεις μεσοπρόθεσμα που θα επηρεάσουν τις παγκόσμιες εμπορικές ροές και σχέσεις. Κρίσιμος παράγοντας για τις οικονομίες θα είναι και οι αντιδράσεις πολιτικής σε επίπεδο διεθνών οργανισμών και από τις κεντρικές τράπεζες, ενώ τα δημοσιονομικά περιθώρια αντίδρασης των κυβερνήσεων είναι σχετικά περιορισμένα ύστερα από μια διετία εντός πανδημίας.

Αναλυτικότερα:

– στη Βιομηχανία, το ήπια θετικό ισοζύγιο των εκτιμήσεων για τις παραγγελίες και τη ζήτηση υποχώρησε έντονα, οι εκτιμήσεις για τα αποθέματα κλιμακώθηκαν οριακά και οι θετικές προβλέψεις για την παραγωγή τους προσεχείς μήνες κλιμακώθηκαν αισθητά.

– στις Κατασκευές, οι αρνητικές προβλέψεις για την παραγωγή υποχώρησαν αισθητά, ενώ παράλληλα οι προβλέψεις για την απασχόληση βελτιώθηκαν ήπια.

– στο Λιανικό Εμπόριο, οι εκτιμήσεις για τις τρέχουσες πωλήσεις υποχώρησαν σημαντικά, με το ύψος των αποθεμάτων να κλιμακώνεται έντονα, ενώ οι θετικές προβλέψεις για τη βραχυπρόθεσμη εξέλιξη των πωλήσεων μεταβάλλονται αισθητά.

– στις Υπηρεσίες, οι θετικές εκτιμήσεις για την τρέχουσα κατάσταση των επιχειρήσεων διατηρήθηκαν υψηλά, εκείνες για τη ζήτηση ενισχύθηκαν σημαντικά, ενώ οι προβλέψεις για τη βραχυπρόθεσμη εξέλιξη της ζήτησης βελτιώθηκαν αισθητά.

– στην Καταναλωτική Εμπιστοσύνη, οι αρνητικές προβλέψεις των νοικοκυριών για την οικονομική κατάσταση της χώρας υποχώρησαν ελαφρά ενώ οι αντίστοιχες για τη δική τους οικονομική κατάσταση εντός ενός έτους επιδεινώθηκαν. Παράλληλα βελτιώθηκαν σημαντικά οι εκτιμήσεις για μείζονες αγορές και βελτιώνεται ελαφρά η πρόθεση για αποταμίευση.

Το ΙΟΒΕ διαπίστωσε άνοδο των επιχειρηματικών προσδοκιών στη Βιομηχανία, στις 116,8 μονάδες τον Ιανουάριο, από 109,1 μονάδες που ήταν τον Δεκέμβριο και οριακή ενίσχυση της βιομηχανικής παραγωγής 0,3% τον Δεκέμβριο σε σύγκριση με τον Νοέμβριο. Σε αυτό τον τομέα παρατηρήθηκε σημαντική άνοδος 8,6% κατ’ έτος στην Ελλάδα, έναντι ηπιότερης αύξησης 2,3% στην Ευρωπαίκή Ένωση των 27.

Δείτε εδώ ολόκληρη την έκθεση

Ως προς τις εξαγωγές βιομηχανίας παρατηρήθηκε σημαντική άνοδος κατά 27,5% τον Νοέμβριο σε ετήσια βάση, ενώ κατεγράφη αύξηση εμπορικού ελλείμματος στα 3,4 δισ. ευρώ, από 1,8 δισ. ευρώ που ήταν το ποσό ένα έτος πριν.

Στα της ενέργειας, το ΙΟΒΕ διαπίστωσε νέα άνοδο του κόστους ηλεκτρικής ενέργειας τον Δεκέμβριο του 2021, κατά 3,6% σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα. Σημαντική ενίσχυση της διεθνούς τιμής του πετρελαίου Brent, κατά 68,7%, στα 70,8 δολάρια το βαρέλι, το 2021 σε σχέση με ένα χρόνο πριν. Άνοδος για τον δείκτη τιμών παραγωγού εγχώριας βιομηχανίας, κατά 14,5% την ίδια χρονιά.

Συμπερασματικά το ΙΟΒΕ λέει ότι η αύξηση του εγχώριου κόστους παραγωγής φαίνεται να προέρχεται σε σημαντικό βαθμό από τις μεταβολές στις τιμές
εισαγωγών.

Ανάμεσα στους κλάδους της βιομηχανίας, η υψηλότερη άνοδος του κόστους παραγωγής το 2021 σημειώθηκε στον ηλεκτρικό εξοπλισμό και τα βασικά μέταλλα, με 15,2% και 11,5%, αντίστοιχα, σε σχέση με ένα χρόνο πριν.