Παράλληλα, μέχρι την ίδια προθεσμία θα πρέπει να έχουν υποβληθεί και οι σχετικές δηλώσεις στο Εθνικό Μητρώο Τήρησης Μέτρων Προληπτικής Πυροπροστασίας Ιδιοκτησιών.

Με απόφαση του υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας (Β’ 2015/25 Απριλίου 2025) δίνεται παράταση έως τις 15 Ιουνίου στους πολίτες, προκειμένου να δηλώσουν τον καθαρισμό των οικοπεδικών και ακάλυπτων χώρων ιδιοκτησίας τους, στην πλατφόρμα του Εθνικού Μητρώου Τήρησης Μέτρων Προληπτικής Πυροπροστασίας, η οποία βρίσκεται στην ηλεκτρονική διεύθυνση akatharista.apps.gov.gr, καθώς και στον ιστότοπο του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας civilprotection.gov.gr.

Από την υποχρέωση αυτή εξαιρούνται οι διαμορφωμένοι, συντηρημένοι κήποι ή φυτεμένες επιφάνειες ακάλυπτων χώρων κτιρίων, πολυκατοικιών, κ.α. των περιοχών και εκτάσεων που αναφέρονται παραπάνω.

Πιο συγκεκριμένα:

(ΕΝΤΟΣ ΣΧΕΔΙΟΥ ΚΑΙ ΕΝΤΟΣ ΟΙΚΙΣΜΟΥ)

Απαιτείται βάσει του νέου Νόμου (ΦΕΚ 2695/Β/9-5-2024) υποβολή υπεύθυνης δήλωσης στο Εθνικό Μητρώο τήρησης μέτρων προληπτικής πυροπροστασίας.

(Θα γίνεται περιοδικά κάθε έτος έως 30/4) των οικοπέδων με κτίσμα και αδόμητων οικοπέδων μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας (Υ.Κ.Κ.Π.Π.).

ΑΓΡΟΤΕΜΑΧΙΑ ΜΕ ΚΑΤΟΙΚΙΑ

Απαιτείται βάσει του Κανονισμού Πυροπροστασίας ακινήτων εντός ή πλησίον δασικών εκτάσεων μικρότερη των <300μ (ΦΕΚ 3475/Β/24-5-2023) & σύμφωνα με την εγκύκλιο Α.Π.: ΥΠΕΝ/ΔΑΟΚΑ/42966/1311, 19-04-2024 :

Αξιολόγηση Επικινδυνότητας ακινήτου (Συντάσσεται από Μηχανικό και άλλες ειδικότητες)-(Θα γίνει 1 φορά και επικαιροποιείται αν χρειάζεται) Τεχνική Έκθεση μέτρων και ενεργειών ακινήτου (Συντάσσεται από Μηχανικό κ.λπ.)-(Θα γίνει 1 φορά και επικαιροποιείται αν χρειάζεται) .

Τα αδόμητα αγροτεμάχια απαλλάσσονται της άνω διάταξης.

Σε αντίθετη περίπτωση βάσει του άρθρου 6 της υπ’ αριθ. 20/2024 Πυροσβεστικής Διάταξης καθορίζονται οι κυρώσεις στην περίπτωση μη συμμόρφωσης των υπόχρεων, στους οποίους επιβάλλεται το κατά περίπτωση πρόστιμο.

Οι υπόχρεοι πολίτες θα πρέπει να υποβάλλουν τις δηλώσεις τους μέσω της πλατφόρμας akatharista.apps.gov.gr.

Ποιοι πρέπει να υποβάλουν δήλωση

Δήλωση στην πλατφόρμα πρέπει να κάνουν α) φυσικά πρόσωπα ιδιοκτήτες, επικαρπωτές, μισθωτές, υπομισθωτές οικοπεδικών και λοιπών ακάλυπτων χώρων, που βρίσκονται:

i) σε περιοχές εντός εγκεκριμένων ρυμοτομικών σχεδίων,

ii) σε περιοχές εντός ορίων οικισμών, χωρίς εγκεκριμένο ρυμοτομικό σχέδιο,

iii) σε εκτάσεις εντός ακτίνας εκατό (100) μέτρων από τα όρια των περ. α) και β), κατόπιν ενημέρωσης της αρμόδιας δασικής υπηρεσίας, και iv) εκτός σχεδίου γηπέδων με κτίσμα, για τις εκτάσεις που δεν υπάγονται στις διατάξεις της δασικής νομοθεσίας, σύμφωνα με τον δασικό χάρτη της περιοχής και κατόπιν ενημέρωσης της αρμόδιας δασικής υπηρεσίας.

Σε περιοχές εντός εγκεκριμένων ρυμοτομικών σχεδίων, ii) σε περιοχές εντός ορίων οικισμών χωρίς εγκεκριμένο ρυμοτομικό σχέδιο, iii) σε εκτάσεις εντός ακτίνας εκατό (100) μέτρων από τα όρια των περιπτώσεων α) και β), κατόπιν ενημέρωσης της αρμόδιας δασικής υπηρεσίας, και iv) εκτός σχεδίου γηπέδων με κτίσμα, για τις εκτάσεις που δεν υπάγονται στις διατάξεις της δασικής νομοθεσίας, σύμφωνα με τον δασικό χάρτη της περιοχής και κατόπιν ενημέρωσης της αρμόδιας δασικής υπηρεσίας.

Πώς γίνεται η δήλωση

Οι υπόχρεοι για την υποβολή της δήλωσης θα χρειαστεί να συμπληρώσουν τους προσωπικούς τους κωδικούς πρόσβασης στο Taxisnet και τον Κωδικό Αριθμό Εθνικού Κτηματολογίου (ΚΑΕΚ) του οικοπέδου ή τις συντεταγμένες του οικοπέδου, εάν το οικόπεδο βρίσκεται σε περιοχή που το Κτηματολόγιο δεν βρίσκεται σε λειτουργία (δηλαδή η κτηματογράφηση βρίσκεται σε εξέλιξη ή είναι υπό ανάρτηση).

Αναλυτικότερα, για να εισαχθεί μία δήλωση καθαρισμού του οικοπέδου, ο ενδιαφερόμενος πρέπει να επιλέξει το πεδίο «Υποβολή Δήλωσης».

Ο υπόχρεος πρέπει να επιλέξει εάν είναι α) ιδιοκτήτης ή β) επικαρπωτής / μισθωτής / υπομισθωτής, ενώ στο πεδίο επιλογής ιδιότητας, εάν το οικόπεδο διαθέτει ΚΑΕΚ που βρίσκεται σε ανάρτηση, τότε πρέπει να εισαχθεί ο ΚΑΕΚ και να επιλεγεί το κουμπί «Αναζήτηση».

Η  διαδικασία καθαρισμού περιλαμβάνει την υλοτομία και απομάκρυνση των ξερών και σπασμένων δέντρων και κλαδιών καθώς και των κλαδιών που βρίσκονται σε άμεση επαφή με κτίσμα, την αραίωση της θαμνώδους βλάστησης και την μεταφορά υπολειμμάτων καθαρισμού και εύφλεκτων υλικών.

Εκατοντάδες ακαθάριστα οικόπεδα με σκουπίδια, ξερά χόρτα, πεσμένα κλαδιά. Ένα εκρηκτικό μείγμα που απειλεί ό,τι πράσινο έχει απομείνει στην Αττική αλλά και τις περιουσίες χιλιάδων πολιτών.

Πεταμένα σκουπίδια και μπάζα σε διάφορα σημεία των βορείων προαστίων της Αττικής αποτελούν μία πραγματική απειλή για πρόκληση και επέκταση πυρκαγιάς.

«Πολλά εγκαταλελειμμένα οικόπεδα τα οποία δεν καθαρίζονται», λένε κάτοικοι στην Δροσιά.

Αδιανόητες οι δικαιολογίες που ακούνε οι κάτοικοι από τους ιδιοκτήτες των ακαθάριστων οικοπέδων.

«Μας λένε ότι θα τα πουλήσουν και δεν τους ενδιαφέρει».

Αλαλούμ με τις δηλώσεις

Για πρώτη φορά φέτος οι ιδιοκτήτες υποχρεούνται να δηλώσουν τον καθαρισμό των οικοπέδων στην ειδική ψηφιακή πλατφόρμα akatharista.apps.gov.gr, με το υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας να δίνει παράταση ενός μήνα μέχρι τα τέλη Ιουνίου για την υποβολή των δηλώσεων.

Για τους παραβάτες προβλέπονται πρόστιμα από 1.000 έως 54.000 ευρώ και ποινή φυλάκισης.

Μέσω της πλατφόρμας οι πολίτες μπορούν να προχωρήσουν και σε καταγγελία για ακαθάριστα οικόπεδα και οι δήμοι να καταχωρούν τους ελέγχους που θα έχουν διενεργήσει καθώς και τα οικόπεδα που πρόκειται να ελεγχθούν από αυτούς.

Την ίδια στιγμή, «φωτιά» έχει ανάψει στους ιδιοκτήτες που βρίσκονται εντός ή κοντά σε δασικές εκτάσεις, η μελέτη πυροπροστασίας, αφού είναι υπόχρεοι να τη δηλώσουν στην πλατφόρμα του εθνικού μητρώου Κλιματικής Κρίσης έως τις 21 Ιουνίου.

Πέρα από το κόστος της μελέτης που μπορεί να φθάσει τα 500 ευρώ, ενδέχεται να τους ζητηθεί να αλλάξουν κουφώματα, στέγες, περίφραξη με το κόστος να εκτοξεύεται.

Η κυβέρνηση, υπό την πίεση και της προεκλογικής περιόδου αλλά και των χιλιάδων ενδιαφερομένων, αποφάσισε να δώσει μια έμμεση παράταση στο δικαίωμα οικοδόμησης των κατά παρέκκλιση οικοπέδων, το οποίο λήγει την μεθεπόμενη Παρασκευή 9 Δεκεμβρίου.

Οι περιορισμοί αφορούν οικόπεδα που έχουν πρόσωπο σε χαρακτηρισμένο δρόμο εθνικό, επαρχιακό, δημοτικό, ή κοινοτικό και ανάλογα με τον χρόνο δημιουργίας του οικοπέδου σε εκτός σχεδίου περιοχή ξεκινούν: από τα 750 μέτρα αν είναι πριν το 1962, τα 1.200 μέτρα αν είναι πριν το 1964, τα δύο στρέμματα αν είναι πριν το 1978 και ανάλογα με την απόσταση από τα σχέδια πόλης και τους οικισμούς, στη ζώνη των 500 μέτρων, υπάρχει κι η αρτιότητα των δύο στρεμμάτων, αν είναι προϋφιστάμενα του 1977.

Με νομοθετική ρύθμιση του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, η οποία πρόκειται να εξειδικευτεί τις επόμενες μέρες, τα συγκεκριμένα οικόπεδα θα μπορούν να οικοδομηθούν υπό τις εξής προϋποθέσεις. Εφόσον, έως τις 9 Δεκεμβρίου υποβληθεί αίτηση για έκδοση προέγκρισης οικοδομικής άδειας, με την προοπτική ότι υπάρχει πλήρης φάκελος με όλα τα δικαιολογητικά και τις μελέτες, που προβλέπει ο νόμος.

Σε περίπτωση που αυτό δεν είναι εφικτό, θα πρέπει να υποβληθεί αίτηση για έκδοση βεβαίωσης όρων δόμησης συνοδευόμενο από τα αναγκαία δικαιολογητικά. Η εναλλακτική αυτή δυνατότητα προβλέφθηκε δεδομένου, ότι πλέον η προέγκριση οικοδομικής άδειας έχει καταστεί προαιρετική.

Ωστόσο, χρήση της βεβαίωσης όρων δόμησης κατά το υπουργείο, θα μπορεί να γίνει μόνο έως και την 30.9.2023, απόφαση όμως που σηκώνει πολύ κουβέντα καθώς η μέχρι σήμερα στάση του ΥΠΕΝ έχει δείξει αρκετή ευελιξία στο νομοθετικό πλαίσιο. Έως τότε, θα πρέπει είτε να υποβληθεί αίτημα για έκδοση οικοδομικής αδείας είτε προέγκρισης.

Με την ρύθμιση αυτή, το ΥΠΕΝ διατηρεί την δυνατότητα οικοδόμησης ενός ακινήτου χωρίς να δημιουργεί τετελεσμένα μετά τις 9 Δεκεμβρίου που με βάση το προηγούμενο θεσμικό πλαίσιο, οι ιδιοκτήτες όφειλαν να εκδώσουν προέγκριση οικοδομικής άδειας.

Το γκρέμισμα της εκτός σχεδίου δόμησης που ξεκίνησε ο προηγούμενος υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας κ. Κωστής Χατζηδάκης αποτέλεσε ένα μέτρο που δέχτηκε πολλές αντιδράσεις και τελικά ανάγκασε την κυβέρνηση να υπαναχωρήσει.

Με το νόμο 4759/2020 για τον εκσυγχρονισμό της πολεοδομικής και χωροταξικής νομοθεσίας που ψηφίστηκε προ διετίας, οι όροι για την εκτός σχεδίου δόμηση (δόμηση εκτός των ορίων των πόλεων και των οικισμών), τροποποιήθηκαν και καταργήθηκαν οι παρεκκλίσεις που επέτρεπαν οικοδόμηση σε οικόπεδα κάτω των τεσσάρων στρεμμάτων.

Δόθηκε όμως μια μεταβατική περίοδος για την έκδοση οικοδομικής άδειας και στα μικρότερα οικόπεδα, προβλέποντας προέγκριση ή έκδοση οικοδομικής άδειας εντός δύο ετών από την ψήφιση του νόμου με δυνατότητα δόμησης εντός 4 ετών. Η περίοδος αυτή λήγει τις επόμενες μέρες.

Επειδή στα δύο χρόνια που προέβλεπε ο νόμος, ο κόσμος δεν ανταποκρίθηκε και σε αυτό έπαιξε ρόλο η πανδημία και η ενεργειακή κρίση, η κυβέρνηση αποφάσισε να δώσει πίστωση χρόνου υπό την πίεση του τεχνικού κόσμου και των βουλευτών.

Κι αυτό διότι αν δεν δοθεί άμεση λύση στο πρόβλημα αυτό, οι μικρές περιουσίες θα απαξιωθούν πλήρως, ενώ οι μεγάλες ιδιοκτησίες θα γίνουν ακόμη μεγαλύτερες, μιας και όσοι ιδιοκτήτες δεν έχουν τη δυνατότητα να βγάλουν οικοδομική άδεια (έως το τέλος του χρόνου) θα αναγκαστούν να πουλήσουν την περιουσία τους «για να ένα κομμάτι ψωμί», για προσάρτηση στις μεγαλύτερες. Ετσι, οι μεγάλοι (ιδιοκτησιακά) θα γίνουν ακόμη μεγαλύτεροι, και οι άλλοι δεν θα μπορούν να αξιοποιήσουν την περιουσία τους με κανέναν τρόπο.

Ηδη, η ΠΟΜΙΔΑ με επιστολή που έστειλε στην πολιτική ηγεσία του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας ζητά την κατάργηση της ρύθμισης με την οποία οι ιδιοκτήτες που διαθέτουν οικόπεδα μικρότερα των 4 στρεμμάτων χάνουν τη δυνατότητα δόμησης εάν δεν εκδώσουν οικοδομική άδεια έως τις 9 Δεκεμβρίου 2022. Και στην περίπτωση που δεν καταργηθεί η ρύθμιση, από την ΠΟΜΙΔΑ ζητούν διετή παράταση της προθεσμίας.

Δεν έχει κλειδώσει η παράταση
Κατά τις ίδιες πηγές, την ανάγκη να δοθεί παράταση στην κατά παρέκκλιση εκτός σχεδίου δόμηση αναγνωρίζουν και από το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Ωστόσο, όπως λένε, μέχρι στιγμής, δεν έχει κλειδώσει κάποια απόφαση για παράταση (ή όχι) της εκτός σχεδίου κατά παρέκκλιση δόμησης. Στο μεταξύ, όπως αναφέρει, μιλώντας στα « ΝΕΑ», ο πρόεδρος του Πανελληνίου Συλλόγου Διπλωματούχων Αγρονόμων – Τοπογράφων Μηχανικών Μιχάλης Καλογιαννάκης, στις περισσότερες περιοχές της χώρας η έκδοση οικοδομικών αδειών είναι ουσιαστικά παγωμένη.

Στο σημείο αυτό θα πρέπει να διευκρινιστεί πως οι ιδιοκτήτες μπορούν να καταθέσουν αίτημα για έκδοση άδειας δόμησης, αλλά το πιο πιθανό είναι, όπως επισημαίνει ο Μιχάλης Καλογιαννάκης, να μην εκδοθεί γιατί δεν είναι ξεκάθαρα πράγματα. Για τον λόγο αυτό, όπως λέει, έχουν παγώσει οι μεταβιβάσεις ακινήτων, διότι δεν είναι σίγουρο αν μπορούν να χτίσουν, και επομένως είναι αβέβαιη η αξία τους. Επιπλέον, πολλοί ιδιοκτήτες δεν έχουν γνώση της προθεσμίας ούτε καν του νέου νόμου και θα βρεθούν προ εκπλήξεως όταν θελήσουν να οικοδομήσουν ή να πουλήσουν.

Σύμφωνα με πηγές που γνωρίζουν καλά το θέμα, το πάγωμα των οικοδομικών αδειών οφείλεται επίσης στη μη ολοκλήρωση (ακόμη) των Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων (η εκπόνηση έχει φτάσει κατά το ΥΠΕΝ στο 70%), στην καθυστέρηση της εξέτασης των αντιρρήσεων των δασικών χαρτών, αλλά και στη μη ολοκλήρωση της αναγνώριση ως κοινόχρηστων πολλών δρόμων που έχουν κατασκευαστεί από τους Δήμους. Σημειώνεται πως οι δρόμοι αυτοί, σύμφωνα με απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας (πρόκειται για την απόφαση 848/2018) θεωρούνται ιδιωτικοί και απαγορεύεται η οικοδόμηση των γηπέδων που έχουν πρόσωπο σε αυτούς και έχουν εμβαδόν μικρότερο των 4.000 τετραγωνικών μέτρων.

Πως κατοχυρώνεται
Με βάση τα όσα ισχύουν σήμερα, η κατάσταση έχει ως εξής: οι ιδιοκτήτες που διαθέτουν αγροτεμάχια μικρότερα των 4 στρεμμάτων, που μέχρι την έναρξη της ισχύος του νέου νόμου θεωρούνται κατά παρέκκλιση άρτια και οικοδομήσιμα, θα μπορούν να προβούν σε έκδοση οικοδομικής άδειας μέχρι τις 9 Δεκεμβρίου 2022, για να κατοχυρώσουν το δικαίωμα ανέγερσης εντός τεσσάρων ετών από την ημερομηνία έκδοσης της άδειας.

Παράταση στην ημερομηνία αυτή ισχύει μόνο για την προσκόμιση δικαιολογητικών για την έκδοση της οικοδομικής άδειας, που έχουν ζητηθεί εμπρόθεσμα από τις διάφορες αρμόδιες Αρχές, και αυτή όμως δεν αμβλύνει το πρόβλημα.

Επιπλέον, με το νέο σκηνικό που έχει διαμορφωθεί, η ανώτατη επιτρεπόμενη δόμηση για κατοικία στις εκτός σχεδίου περιοχές (έως το τέλος του χρόνου) μειώθηκε σε 86 έως τα 186 τετραγωνικά μέτρα, ενώ η έκδοση των οικοδομικών αδειών για τις περιοχές αυτές επιβαρύνεται με νέο τέλος 250 έως 5.000 ευρώ. Μετά την 9η Δεκεμβρίου 2022, όσοι διαθέτουν οικόπεδα 750, 1.200, 2.000 και 4.000 τετραγωνικών μέτρων δεν θα μπορούν να εκδώσουν οικοδομική άδεια.

Οσοι ιδιοκτήτες δεν εκδώσουν οικοδομική άδεια έως τότε, θα πρέπει να περιμένουν την εκπόνηση του Τοπικού ή Ειδικού Πολεοδομικού Σχεδίου της Δημοτικής Ενότητας στην οποία ανήκουν, προκειμένου να καθοριστούν οι όροι δόμησης και οι επιτρεπόμενες χρήσεις γης στην περιοχή τους.