Αυτό είναι το βασικό συμπέρασμα των δύο εκθέσεων που δόθηκαν στη δημοσιότητα τις προηγούμενες ημέρες από τον ΟΟΣΑ και την Κομισιόν, παρά τις επιμέρους επισημάνσεις τους για τομείς στους οποίους απαιτείται μεγαλύτερη πρόοδος.

Η Κομισιόν, μάλιστα, αφαίρεσε την Ελλάδα από τον κατάλογο των χωρών με μακροοικονομικές ανισορροπίες, βάζοντας τέλος σε κάθε μορφή επιτήρησης προς τη χώρα μας και σε έναν κύκλο που ξεκίνησε πριν από 16 χρόνια. Είναι αξιοσημείωτο ωστόσο ότι την ίδια στιγμή που η Ελλάδα βγαίνει οριστικά από κάθε είδους επιτήρηση, 10 χώρες της ευρωζώνης βρίσκονται σε διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος.

Οικονομικοί παράγοντες και αναλυτές εκτιμούν ότι το βασικό συμπέρασμα των δύο εκθέσεων, όχι μόνο στέλνει ένα ακόμη θετικό μήνυμα προς τις αγορές στην σημερινή κρίσιμη περίοδο της γεωπολιτικής αστάθειας λόγω του πολέμου στο Ιράν αλλά προσθέτει ισχυρές πιθανότητες για νέα αναβάθμιση, εντός της επενδυτικής βαθμίδας, της πιστοληπτικής ικανότητας της ελληνικής οικονομίας από τους οίκους αξιολόγησης στον νέο γύρο το ερχόμενου φθινοπώρου.

Η εικόνα αυτή αποτυπώνεται ήδη στις αγορές ομολόγων: Η απόδοση του δεκαετούς ομολόγου του ελληνικού δημοσίου κυμαίνεται στα επίπεδα του 3,7%, χαμηλότερη από της Ιταλίας (3,78%). Η απόδοση του 10ετούς γαλλικού ομολόγου βρίσκεται στην περιοχή του 3,6%, του ισπανικού στο 3,45%, του πορτογαλικού στο 3,4% ενώ το βρετανικό 10ετές ομόλογο έχει εκτοξευθεί στο 4.9%

Οι αγορές τιμολογούν, όπως σημειώνουν οι ίδιοι παράγοντες, το επίπεδο ανάπτυξης της κάθε οικονομίας και τη δυναμική της, σε συνδυασμό την δημοσιονομική εικόνα η οποία στη συγκεκριμένη περίπτωση αποτελεί ισχυρό χαρτί λόγω των υψηλών ετήσιων πρωτογενών πλεονασμάτων που προβλέπεται ότι θα συνεχιστούν φέτος και τα επόμενα χρόνια και επιτρέπουν την ταχεία μείωση του χρέους.

Είναι ενδεικτικές οι προβλέψεις των δύο εκθέσεων:

Η ανάπτυξη

Ο ΟΟΣΑ προβλέπει ότι ο ρυθμός ανάπτυξης στην Ελλάδα το 2026, παρά τις αναθεωρήσεις που έχει επιβάλει ο πόλεμος στο Ιράν, θα ανέλθει εφέτος στο 1,9% και στο 2% το 2027. Η Κομισιόν εκτιμά ότι η ανάπτυξη θα τρέξει εφέτος με ρυθμό 1,8% και με ρυθμό 1,6% το 2027.  Σύμφωνα με την έκθεση της Κομισιόν η Γερμανία θα σημειώσει ρυθμό ανάπτυξης 0,6% το 2026 και 0,9% το 2027, η Γαλλία 0,8% και 1,1% αντίστοιχα, η Ιταλία 0,5% και 0,6% αντίστοιχα

Το χρέος

Σύμφωνα με την έκθεση του ΟΟΣΑ το δημόσιο χρέος της χώρας μας θα μειωθεί εφέτος στο 135,8% του ΑΕΠ, από 146,5% πέρυσι, για να περιοριστεί περαιτέρω στο 129,8% του ΑΕΠ το 2027.  Η Κομισιόν προβλέπει ότι το χρέος θα διαμορφωθεί εφέτος στο 140,7% του ΑΕΠ από 146,1% πέρυσι για να υποχωρήσει στο 134,4% του ΑΕΠ το 2027.

Σύμφωνα με την Κομισιόν το χρέος της Ιταλίας θα ανέλθει στο 138,5% του ΑΕΠ εφέτος και ακόμη υψηλότερα στο 139,2% του ΑΕΠ το 2027. Στην Γαλλία το χρέος θα ανέλθει στο 118,1% του ΑΕΠ εφέτος για να αυξηθεί στο 120,9% του ΑΕΠ το 2027.

Στην Γερμανία το χρέος προβλέπεται στο 65,8% του ΑΕΠ εφέτος και στο 68% του ΑΕΠ το 2027.

Στην τελευταία έκθεσή του, ο Οργανισμός εκτιμά ότι η ελληνική οικονομία θα διατηρήσει μεν θετικούς ρυθμούς μεγέθυνσης, ωστόσο σε χαμηλότερα επίπεδα από όσα προέβλεπε πριν από την έκρηξη της κρίσης στη Μέση Ανατολή. Το ΑΕΠ αναμένεται να αυξηθεί κατά 1,9% το 2026 και κατά 2% το 2027, έναντι προηγούμενης πρόβλεψης για ανάπτυξη 2,2% το 2026.

Την ίδια στιγμή, ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η πορεία του πληθωρισμού. Ο ΟΟΣΑ προβλέπει ότι ο πληθωρισμός θα εκτιναχθεί στο 4,2% το 2026, σημαντικά υψηλότερα από τις προηγούμενες εκτιμήσεις που τοποθετούσαν τον δείκτη κοντά στο 2,1%, πριν από την ενεργειακή αναταραχή που προκάλεσε ο πόλεμος στην περιοχή του Περσικού Κόλπου. Για το 2027 προβλέπεται αποκλιμάκωση στο 2,6%, χωρίς ωστόσο να επιτυγχάνεται άμεσα η πλήρης επιστροφή στον στόχο του 2%.

Παρά τις δυσμενέστερες προβλέψεις, ο ΟΟΣΑ εκτιμά ότι η ελληνική οικονομία θα συνεχίσει να στηρίζεται από τις επενδύσεις και την ιδιωτική κατανάλωση. Οι πόροι του Ταμείου Ανάκαμψης αναμένεται να οδηγήσουν σε αύξηση των επενδύσεων κατά 7,1% το 2026 και κατά 3,2% το 2027, ενώ η ενίσχυση της απασχόλησης, οι φορολογικές ελαφρύνσεις και τα μέτρα στήριξης για το ενεργειακό κόστος αναμένεται να περιορίσουν τις απώλειες στο διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών.

Σημαντικό ρόλο στην τόνωση της εγχώριας ζήτησης αναμένεται να διαδραματίσουν και οι προγραμματισμένες αυξήσεις στον κατώτατο μισθό, καθώς ο ΟΟΣΑ εκτιμά ότι θα ενισχύσουν περαιτέρω την αγοραστική δύναμη των εργαζομένων και θα λειτουργήσουν ως αντίβαρο στις πληθωριστικές πιέσεις.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνει η έκθεση στις επιπτώσεις του πολέμου στη Μέση Ανατολή. Ο Οργανισμός υπογραμμίζει ότι η μέση τιμή στη χονδρεμπορική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας αυξήθηκε κατά 16% στο διάστημα Φεβρουαρίου – Απριλίου, ενώ οι περιορισμοί στη ναυσιπλοΐα μέσω των Στενών του Ορμούζ επηρεάζουν ήδη το διεθνές εμπόριο, τις ενεργειακές εισαγωγές και τις εξαγωγές υπηρεσιών.

Η Ελλάδα βρίσκεται σε μια ιδιόμορφη θέση απέναντι στις εξελίξεις. Από τη μία πλευρά, η ελληνική ναυτιλία ενδέχεται να ωφεληθεί από την αύξηση των ναύλων και τη μεγαλύτερη ζήτηση μεταφορικών υπηρεσιών, καθώς οι Έλληνες πλοιοκτήτες ελέγχουν περίπου το 20% της παγκόσμιας χωρητικότητας του εμπορικού στόλου. Από την άλλη πλευρά, η χώρα παραμένει εξαιρετικά ευάλωτη στις ενεργειακές αναταράξεις, καθώς οι καθαρές εισαγωγές πετρελαίου και φυσικού αερίου καλύπτουν περίπου το 93% του συνολικού ενεργειακού εφοδιασμού της οικονομίας.

Παρά τις αυξημένες εξωτερικές προκλήσεις, ο ΟΟΣΑ εμφανίζεται σχετικά αισιόδοξος για τη δημοσιονομική πορεία της χώρας. Προβλέπει πρωτογενές πλεόνασμα 2,6% του ΑΕΠ το 2026 και 2,7% το 2027, ενώ εκτιμά ότι το δημόσιο χρέος θα συνεχίσει να αποκλιμακώνεται, υποχωρώντας στο 129,8% του ΑΕΠ έως το 2027.

Ωστόσο, ο Οργανισμός απευθύνει σαφείς συστάσεις προς την ελληνική κυβέρνηση. Τονίζει ότι η δημοσιονομική πειθαρχία και η μείωση του χρέους πρέπει να παραμείνουν βασικές προτεραιότητες, ενώ υπογραμμίζει την ανάγκη περιορισμού των φορολογικών απαλλαγών και εντατικοποίησης της μάχης κατά της φοροδιαφυγής, ώστε να δημιουργηθεί πρόσθετος δημοσιονομικός χώρος για επενδύσεις στην υγεία και την παιδεία.

Παράλληλα, επισημαίνει ότι τα έκτακτα μέτρα στήριξης για την ενέργεια θα πρέπει να αποσυρθούν σταδιακά όταν οι πληθωριστικές πιέσεις αρχίσουν να υποχωρούν, ενώ ζητά επιτάχυνση των διαδικασιών αδειοδότησης έργων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, προκειμένου να μειωθεί η εξάρτηση της χώρας από τα ορυκτά καύσιμα.
Συνολικά, η έκθεση του ΟΟΣΑ αναδεικνύει ότι η ελληνική οικονομία εξακολουθεί να διαθέτει ισχυρές αντοχές και σημαντικές αναπτυξιακές στηρίξεις, όμως η ενεργειακή κρίση που προκαλεί ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή μετατρέπεται πλέον στον σημαντικότερο εξωτερικό κίνδυνο για την ανάπτυξη, τον πληθωρισμό και τη συνολική πορεία της οικονομίας τα επόμενα δύο χρόνια.

«Η συνολική εκτίμηση είναι ότι η κρίση ασκεί καθοδικές πιέσεις στην ανάπτυξη και ανοδικές πιέσεις στον πληθωρισμό», δήλωσε ο Κόρμαν την Τρίτη σε συνέντευξή του στο Bloomberg Television.

«Παρουσιάσαμε μια αρχική αξιολόγηση στην ενδιάμεση οικονομική μας έκθεση τον Μάρτιο, αλλά θα αναθεωρήσουμε επισήμως αυτή την εκτίμηση μέσα στις επόμενες εβδομάδες. Είναι όμως σαφές ότι υπάρχει πίεση προς χαμηλότερη ανάπτυξη και υψηλότερο πληθωρισμό», πρόσθεσε.

Ο ΟΟΣΑ, με έδρα το Παρίσι, ήταν ήδη από τον Μάρτιο ο πρώτος μεγάλος διεθνής οργανισμός που προειδοποίησε ότι ο πόλεμος με το Ιράν θα τροφοδοτήσει νέες αυξήσεις τιμών και θα επιβραδύνει την οικονομική δραστηριότητα. Ο οργανισμός αναμένεται να επικαιροποιήσει τις προβλέψεις του στις 3 Ιουνίου.

Οι αξιωματούχοι των υπουργείων Οικονομικών που συμμετέχουν στη διήμερη σύνοδο στο Παρίσι ξεκίνησαν τις συζητήσεις τη Δευτέρα με βασικό αντικείμενο τις μακροχρόνιες ανισορροπίες της παγκόσμιας οικονομίας, όπως το αμερικανικό δημοσιονομικό έλλειμμα και το τεράστιο εμπορικό πλεόνασμα της Κίνας.

Ωστόσο, η έντονη αναταραχή στις αγορές ομολόγων αύξησε την αίσθηση του επείγοντος στη συνάντηση, αναγκάζοντας υπουργούς και κεντρικούς τραπεζίτες να αντιμετωπίσουν τις ολοένα μεγαλύτερες προκλήσεις πολιτικής που προκαλεί το σοκ από την άνοδο των τιμών του πετρελαίου.

Ο Κόρμαν υπογράμμισε ότι η μεγάλη πρόκληση για τις κεντρικές τράπεζες θα είναι η διαχείριση του συνδυασμού αυξημένων πληθωριστικών κινδύνων και ασθενέστερης οικονομικής δραστηριότητας, καθώς θα εξετάζουν το ενδεχόμενο νέων αυξήσεων επιτοκίων.

«Υπό φυσιολογικές συνθήκες θα μπορούσε κανείς να «κοιτάξει πέρα» από ένα σοκ στις τιμές της ενέργειας. Όμως, αν αυτό αρχίσει να μεταδίδεται ευρύτερα στις τιμές και αν δούμε δευτερογενείς επιπτώσεις, όπως αυξήσεις μισθών, τότε οι κεντρικές τράπεζες θα χρειαστεί να δράσουν, ακόμη κι αν οι προοπτικές ανάπτυξης της οικονομίας είναι πιο αδύναμες», δήλωσε ο Κόρμαν.

Μιλώντας στο Bloomberg στο περιθώριο της συνάντησης της Ομάδα των Επτά στο Παρίσι, ο Κόρμαν τόνισε ότι το βασικό συμπέρασμα των μέχρι τώρα εκτιμήσεων είναι πως η γεωπολιτική κρίση ασκεί «καθοδική πίεση στην ανάπτυξη και ανοδική πίεση στον πληθωρισμό», ενισχύοντας την αβεβαιότητα για τις διεθνείς οικονομίες.

Όπως ανέφερε, ο ΟΟΣΑ είχε ήδη επισημάνει από τον Μάρτιο ότι ο πόλεμος με επίκεντρο το Ιράν θα μπορούσε να οδηγήσει σε νέο κύμα ανατιμήσεων και επιβράδυνση της οικονομικής δραστηριότητας, ενώ πλέον οι αρχικές προβλέψεις αναμένεται να αναθεωρηθούν επίσημα μέσα στις επόμενες εβδομάδες.

Ο οργανισμός, με έδρα το Παρίσι, αναμένεται να παρουσιάσει τις νέες επικαιροποιημένες προβλέψεις του στις 3 Ιουνίου, με τις αγορές να αναμένουν πλέον πιο απαισιόδοξια εικόνα για την παγκόσμια ανάπτυξη αλλά και πιο επίμονες πληθωριστικές πιέσεις.

Στο επίκεντρο της συνάντησης των υπουργών Οικονομικών και των κεντρικών τραπεζιτών της G7 βρέθηκαν οι μεγάλες παγκόσμιες ανισορροπίες, όπως το υψηλό δημοσιονομικό έλλειμμα των Ηνωμένες Πολιτείες και το ισχυρό εμπορικό πλεόνασμα της Κίνα. Ωστόσο, σύμφωνα με το Bloomberg, η απότομη επιδείνωση στις αγορές ομολόγων και το νέο άλμα στις τιμές του πετρελαίου έδωσαν τελικά επείγοντα χαρακτήρα στις συζητήσεις.

Ο Ματίας Κόρμαν προειδοποίησε ότι οι κεντρικές τράπεζες βρίσκονται πλέον αντιμέτωπες με ένα ιδιαίτερα δύσκολο περιβάλλον πολιτικής, καθώς καλούνται να διαχειριστούν ταυτόχρονα αυξημένο πληθωρισμό και ασθενέστερη οικονομική δραστηριότητα.

Όπως εξήγησε, ένα ενεργειακό σοκ θα μπορούσε υπό κανονικές συνθήκες να απορροφηθεί από τις οικονομίες, ωστόσο εάν οι αυξήσεις στις τιμές της ενέργειας αρχίσουν να περνούν στο σύνολο της οικονομίας και να επηρεάζουν τους μισθούς μέσω δευτερογενών επιδράσεων, τότε οι κεντρικές τράπεζες πιθανότατα θα αναγκαστούν να προχωρήσουν σε νέες αυξήσεις επιτοκίων ακόμη και σε συνθήκες επιβραδυνόμενης ανάπτυξης.

Η τοποθέτηση του ΟΟΣΑ έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία οι διεθνείς αγορές παρακολουθούν στενά την πορεία των τιμών του πετρελαίου και των κρατικών ομολόγων, ενώ ενισχύονται οι φόβοι για επιστροφή ενός περιβάλλοντος «στασιμοπληθωρισμού», με χαμηλότερη ανάπτυξη και υψηλότερο κόστος χρήματος για επιχειρήσεις και νοικοκυριά.

Η χώρα μας κατέγραψε αύξηση 3,3% συγκριτικά με το αμέσως προηγούμενο τρίμηνο, την ώρα που στο σύνολο των χωρών μελών του ΟΟΣΑ η αύξηση κινήθηκε μόλις στο 0,7%, σύμφωνα με στοιχεία που δημοσιοποίησε ο Οργανισμός.

Στην εξέλιξη αυτή συνέβαλαν καθοριστικά για τη χώρα μας οι αυξήσεις στο καθαρό εισόδημα από ακίνητη περιουσία και στις αποδοχές των εργαζομένων, με τον ΟΟΣΑ να σημειώνει πως το ποσοστό ανεργίας περιορίστηκε στο χαμηλότερο επίπεδο από το 2009.

Αξιοσημείωτο είναι πως η βελτίωση του διαθέσιμου εισοδήματος καταγράφηκε πριν τεθούν σε ισχύ οι μειώσεις στις φορολογικές κρατήσεις κατά τουλάχιστον 2 ποσοστιαίες μονάδες ανά κλιμάκιο για τα χαμηλά και τα μεσαία στρώματα, που ανακοινώθηκαν στη ΔΕΘ και τέθηκαν σε ισχύ στις αρχές του 2026.

Όσον αφορά στο σύνολο του 2025, το πραγματικό κατά κεφαλήν εισόδημα των νοικοκυριών αυξήθηκε στην Ελλάδα κατά 1,8%.

Πρόκειται για αύξηση υπερδιπλάσια του μέσου όρου των χωρών του ΟΟΣΑ που διαμορφώθηκε στο 0,8% και πολύ υψηλότερη από τις αυξήσεις οικονομιών όπως της Γαλλίας, της Γερμανίας και του Ηνωμένου Βασιλείου.

ΟΟΣΑ: Οι παράγοντες που στήριξαν την αύξηση του εισοδήματος νοικοκυριών στην Ελλάδα

Κινητήριες δυνάμεις της αύξησης του πραγματικού εισοδήματος ήταν οι αυξήσεις αφενός στο καθαρό εισόδημα από ακίνητη περιουσία και αφετέρου στις αποδοχές των εργαζομένων, με τον Οργανισμό να σημειώνει πως το ποσοστό ανεργίας περιορίστηκε στο χαμηλότερο επίπεδο από το 2009. Η βελτίωση του διαθέσιμου εισοδήματος καταγράφηκε μάλιστα πριν τεθούν σε ισχύ οι μειώσεις στις φορολογικές κρατήσεις κατά τουλάχιστον 2 ποσοστιαίες μονάδες ανά κλιμάκιο για τα χαμηλά και τα μεσαία στρώματα, που ανακοινώθηκαν στην περσινή ΔΕΘ και ενεργοποιήθηκαν στις αρχές του τρέχοντος έτους. Ακόμα μεγαλύτερες ελαφρύνσεις προβλέπονται για οικογένειες με παιδιά και νέους εργαζόμενους. Η επίδοση της χώρας μας καθίσταται ακόμη πιο σημαντική εάν ληφθεί υπ’ όψιν ότι στο σύνολο των χωρών-μελών του ΟΟΣΑ η αύξηση κινήθηκε μόλις στο 0,7%.

Real household income per capita in the @OECD
increased by 0.7% in Q4 2025, up from 0.3% in Q3, and outpaced real GDP per capita growth of 0.2%.

Read the full press releasehttps://t.co/8G9OOPS5aS#OECDStats pic.twitter.com/ysINtjFhUk

— OECD Statistics (@OECD_Stat) May 13, 2026

https://platform.twitter.com/widgets.js

Στάσιμες μεγάλες οικονομίες, υποχώρηση σε Ιταλία και Γαλλία

Είναι χαρακτηριστικό ότι μερικές από τις σημαντικότερες οικονομίες του πλανήτη  κινήθηκαν σε «ρηχά νερά». Το κατά κεφαλήν εισόδημα των νοικοκυριών στις ΗΠΑ και στη Γερμανία παρέμεινε στάσιμο, ενώ σε τέσσερις χώρες το εισόδημα υποχώρησε. Σε αυτές περιλαμβάνονται δύο από τις μεγαλύτερες ευρωπαϊκές οικονομίες, η Ιταλία, όπου η πτώση έφτασε στο -0,9% και η Γαλλία, όπου παρατηρήθηκε μείωση της τάξης του -0,2%. Συνολικά στις χώρες του G7, δηλαδή στις ισχυρότερες οικονομίες παγκοσμίως, η βελόνα μετά βίας κινήθηκε, με την αύξηση να ανέρχεται μόλις στο 0,1%.

Υψηλότερη από τον μέσο όρο η επίδοση της Ελλάδας και στο σύνολο του 2025

Στο σύνολο του 2025, το πραγματικό κατά κεφαλήν εισόδημα των νοικοκυριών αυξήθηκε στην Ελλάδα κατά 1,8%, αύξηση υπερδιπλάσια του μέσου όρου των χωρών του ΟΟΣΑ (0,8%) και πολύ μεγαλύτερη μεγάλων οικονομιών όπως της Γαλλίας (0,2%), της Γερμανίας (0,6%), του Ηνωμενου Βασιλείου (0,7%) και της Ιταλίας (0,8%). Υπήρξαν, μάλιστα, χώρες στις οποίες το πραγματικό κατά κεφαλήν εισόδημα μειώθηκε, με χαρακτηριστικά παραδείγματα την Αυστρία (-1,8%) και τη Φινλανδία (-0,7%).

Σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη του Κέντρου Κρήτης του ΟΟΣΑ για τη Δυναμική των Πληθυσμών, η χώρα ενδέχεται έως το 2050 να χάσει μέχρι και 1,9 εκατομμύρια δυνητικούς εργαζόμενους, λόγω της συνεχούς μείωσης του πληθυσμού παραγωγικής ηλικίας.

Τα στοιχεία της έκθεσης είναι ιδιαίτερα ανησυχητικά. Ο πληθυσμός ηλικίας 15 έως 64 ετών, που το 2024 εκτιμάται σε 6,6 εκατομμύρια άτομα, προβλέπεται να μειωθεί στα 4,7 εκατομμύρια μέσα στις επόμενες τρεις δεκαετίες, σημειώνοντας πτώση σχεδόν 30%.

Η εξέλιξη αυτή, σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ, αναμένεται να έχει άμεση επίδραση στην οικονομική ανάπτυξη. Εάν δεν εφαρμοστούν ουσιαστικά μέτρα για την ενίσχυση της απασχόλησης, το κατά κεφαλήν ΑΕΠ της Ελλάδας μπορεί να υποχωρήσει έως και 15% μέχρι το 2050, ποσοστό σχεδόν διπλάσιο από τον μέσο όρο των χωρών του Οργανισμού.

Παράλληλα, η μείωση του εργατικού δυναμικού δημιουργεί έντονες πιέσεις και στις επιχειρήσεις, οι οποίες ήδη δυσκολεύονται να βρουν προσωπικό. Ιδιαίτερα έντονα εμφανίζονται τα προβλήματα σε κλάδους όπως η υγεία, η πληροφορική και οι τηλεπικοινωνίες, οι κατασκευές και η βιομηχανία.

Η μελέτη επισημαίνει επίσης ότι υπάρχουν σημαντικά περιθώρια αξιοποίησης ανθρώπινου δυναμικού που σήμερα παραμένει εκτός αγοράς εργασίας. Ενδεικτικά, σχεδόν το 44% των πολιτών ηλικίας 55-64 ετών δεν εργάζονται, ενώ χαμηλό παραμένει και το ποσοστό απασχόλησης των γυναικών, το οποίο ανέρχεται μόλις στο 55%.

Ο ΟΟΣΑ προτείνει στοχευμένες πολιτικές για την αύξηση της συμμετοχής των γυναικών και των μεγαλύτερων σε ηλικία εργαζομένων στην αγορά εργασίας, καθώς και καλύτερη στήριξη των οικογενειών μέσω ποιοτικών δομών παιδικής φροντίδας και προσχολικής εκπαίδευσης.

Την ίδια στιγμή, δίνεται ιδιαίτερη έμφαση και στην ανάγκη προσέλκυσης εργαζομένων από το εξωτερικό, μέσα από οργανωμένα προγράμματα νόμιμης μετανάστευσης, κυρίως σε κλάδους όπου οι ελλείψεις προσωπικού είναι ήδη έντονες.

Ο Κ. Χατζηδάκης υπογράμμισε: «Η πρόοδος τα τελευταία επτά χρόνια είναι ορατή σε όλους, αλλά υπάρχουν θέματα που μπορούμε να εστιάσουμε, όπως η παραγωγικότητα, η αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης, η περαιτέρω αντιμετώπιση των ζητημάτων που σχετίζονται με την κλιματική κρίση κ.α. Όλα αυτά με στόχο να δημιουργήσουμε μια σύγχρονη Ελλάδα με περισσότερες και καλύτερες θέσεις εργασίας και με μια πραγματικά αποτελεσματική κοινωνική πολιτική». Μεταξύ άλλων, εστίασε σε ζητήματα ανταγωνισμού, ανταγωνιστικότητας και εξαγωγών, ενώ ειδική αναφορά έκανε τόσο στην αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής, με το κενό στον ΦΠΑ να έχει μειωθεί από το 23% το 2018 στο 9,5% το 2025, όσο και στην επιτάχυνση της δικαιοσύνης, υποστηρίζοντας ότι είναι μύθος πως δεν υπάρχει πρόοδος σ' αυτόν τον τομέα. «Φυσικά, κοιτώντας το αύριο, οφείλουμε να συνεχίσουμε και να εμβαθύνουμε αυτήν την πρόοδο. Οφείλουμε να υιοθετήσουμε τη νέα γενιά μεταρρυθμίσεων και η συνεργασία με τον ΟΟΣΑ κάνει αυτό ακριβώς», ανέφερε.

Ερωτηθείς για το αν φοβάται μήπως το νέο σχέδιο ονομαστεί «νέο μνημόνιο» ή «τέταρτο μνημόνιο» από την Αντιπολίτευση, ο κ. Χατζηδάκης υποστήριξε ότι τέτοιου είδους κριτική στερείται σοβαρότητας, ιδίως από τη στιγμή που η χώρα συνεργάζεται με διεθνείς οργανισμούς που φημίζονται για την ειδίκευσή τους σε θέματα που δεν είναι μόνο οικονομικά αλλά και κοινωνικά. Αφού ξεκαθάρισε ότι κανείς δεν έχει το μονοπώλιο της κοινωνικής ευαισθησίας, τόνισε ότι αυτό που μετράει είναι οι πραγματικές πράξεις. Σ' αυτό το πλαίσιο, έστειλε μήνυμα για την περαιτέρω σύνδεση μεταξύ έρευνας και παραγωγής, για την ενίσχυση των δεξιοτήτων των εργαζομένων, αλλά και για την κινητοποίηση  της ελληνικής ομογένειας, καθώς έχουν ήδη υιοθετηθεί συγκεκριμένα φορολογικά κίνητρα για να επιστρέψουν στη χώρα. «Πρέπει να συνεχίσουμε τις προσπάθειες και να εστιάσουμε σε μια ισορροπημένη περιφερειακή ανάπτυξη», συμπλήρωσε, προσδίδοντας σημασία στην στήριξη των τοπικών οικονομιών, στη βελτίωση των υποδομών και στη μείωση των ανισοτήτων. «Αυτές είναι οι βασικές προκλήσεις και θα συνεχίσουμε τη διαδικασία, αγνοώντας το πολιτικό κόστος», τόνισε.

Τέλος, ερωτηθείς για τις επιπτώσεις του πολέμου Ιράν - ΗΠΑ στην εγχώρια οικονομία, ο Αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης ξεκαθάρισε ότι η Ελλάδα είναι θωρακισμένη, ιδίως όσον αφορά τη δημοσιονομική διάσταση του ζητήματος. «Λαμβάνουμε υπόψη τα αρνητικά σενάρια και συνεργαζόμαστε με τους εταίρους στις Βρυξέλλες. Συνεχίζουμε να εξετάζουμε την κατάσταση και ίσως χρειάζεται ένα plan B, αλλά κυρίως σε επίπεδο Βρυξελλών», κατέληξε ο κ. Χατζηδάκης.

Από την πλευρά του, ο Mathias Cormann, Γενικός Γραμματέας του ΟΟΣΑ, έκανε λόγο για μια αξιοσημείωτη επίδοση της ελληνικής οικονομίας κατά τη διάρκεια των τελευταίων ετών, αν και αναγνώρισε ότι εξακολουθούν να υπάρχουν ορισμένα πεδία αδυναμίας. Ένα από αυτά είναι η παραγωγικότητα. «Είναι σημαντικό να μετατοπίσουμε τους καταλύτες από την ανάκαμψη της οικονομίας σε μια πιο παραγωγική οικονομία», τόνισε, εστιάζοντας στη σημασία διάχυσης της καινοτομίας και τεχνολογίας στο σύνολο της οικονομίας, κάτι που δεν συμβαίνει στην Ελλάδα με τον ίδιο αποτελεσματικό τρόπο που συμβαίνει σε άλλες χώρες. «Εάν επιθυμείς να αυξήσεις το εισόδημα και το επίπεδο διαβίωσης των πολιτών, ο τρόπος για να το πετύχεις είναι με την αύξηση της παραγωγικότητας», πρόσθεσε.

Ξεχωριστή αναφορά έκανε στη δικαιοσύνη, για την οποία παραδέχθηκε ότι υπάρχει περιθώριο να γίνει πιο αποτελεσματική και ευέλικτη. Αναγνώρισε ότι στην Ελλάδα η αβεβαιότητα σε όρους επενδύσεων και ανάληψης ρίσκου, συγκρατεί τον ρυθμό ανάπτυξης, όταν δεν υπάρχει γρήγορη και αποτελεσματική επίλυση των δικαστικών διαδικασιών. Επίσης, στηλίτευσε τη χαμηλή πρόσβαση των επιχειρήσεων σε χρηματοδότηση για scale‑up, δεδομένου ότι οι μικρότερες εταιρείες αντιστοιχούν μόλις στο 1/4 των νέων τραπεζικών δανείων, ενώ παρατήρησε ότι οι επενδύσεις σε άυλα στοιχεία -λογισμικό, δεδομένα, πνευματική ιδιοκτησία, οργανωτική ικανότητα- παραμένουν αδύναμες. Από την προσοχή του δεν ξέφυγαν ούτε οι δημογραφικές πιέσεις.

Καταλήγοντας, ανέφερε με νόημα ότι όλα τα παραπάνω δεν αποτελούν μια ατζέντα διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων για περισσότερη λιτότητα. Αντίθετα, εξήγησε, πρόκειται για μία μεταρρυθμιστική προσπάθεια να απελευθερωθεί η παραγωγικότητα του Έλληνα εργαζόμενου. «Και αυτός είναι ο τρόπος με τον οποίο αυξάνονται τα εισοδήματα και το βιοτικό επίπεδο», συμπέρανε.

Ειδικότερα, για έναν εργαζόμενο χωρίς παιδιά με μέσο μισθό, η συνολική φορολογική επιβάρυνση (tax wedge) διαμορφώθηκε στο 39,3% του συνολικού κόστους εργασίας, καταγράφοντας οριακή μείωση κατά 0,16 ποσοστιαίες μονάδες σε σχέση με το 2024. Η μείωση αυτή προήλθε κυρίως από τη συρρίκνωση των ασφαλιστικών εισφορών, καθώς οι εισφορές των εργαζομένων μειώθηκαν κατά 0,36 ποσοστιαίες μονάδες και των εργοδοτών κατά 0,34 ποσοστιαίες μονάδες.

Αντίθετα, η επιβάρυνση από τον φόρο εισοδήματος αυξήθηκε κατά 0,54 ποσοστιαίες μονάδες, περιορίζοντας εν μέρει το όφελος από τη μείωση των εισφορών. Παρά τη μεταβολή αυτή, οι ασφαλιστικές εισφορές εξακολουθούν να αποτελούν τον βασικό παράγοντα διαμόρφωσης της συνολικής επιβάρυνσης, καθώς αντιστοιχούν στο 17,9% του κόστους εργασίας για τους εργοδότες και στο 11% για τους εργαζόμενους, έναντι 10,5% για τη φορολογία εισοδήματος.

Σε επίπεδο καθαρών αποδοχών, οι συνολικές κρατήσεις για φόρο εισοδήματος και εισφορές ανέρχονται στο 26,1% των ακαθάριστων αποδοχών, εκ των οποίων το 12,7% αφορά φόρο εισοδήματος και το 13,4% ασφαλιστικές εισφορές, επιβεβαιώνοντας το σημαντικό βάρος που εξακολουθούν να φέρουν οι εργαζόμενοι.

Αντίστοιχα, για ένα ζευγάρι με δύο παιδιά και έναν εργαζόμενο με μέσο μισθό, η φορολογική επιβάρυνση μειώθηκε στο 37,5%, καταγράφοντας οριακή υποχώρηση κατά 0,11 ποσοστιαίες μονάδες, γεγονός που αντανακλά την περιορισμένη αλλά θετική επίδραση των αλλαγών στο φορολογικό και ασφαλιστικό πλαίσιο.

Σημαντική είναι και η εξέλιξη των πραγματικών αποδοχών, καθώς ο μέσος πραγματικός μισθός στην Ελλάδα αυξήθηκε κατά 0,5%, υπερβαίνοντας την αύξηση του μέσου προσωπικού φορολογικού συντελεστή, που διαμορφώθηκε στο 0,4%. Η διαφορά αυτή υποδηλώνει μια ήπια ενίσχυση της αγοραστικής δύναμης των εργαζομένων.

Σε αντίθεση με την ελληνική περίπτωση, στις χώρες του ΟΟΣΑ καταγράφηκε αύξηση της φορολογικής επιβάρυνσης το 2025, με το tax wedge για εργαζόμενο χωρίς παιδιά και με μέσο μισθό να ανέρχεται στο 35,1% του κόστους εργασίας, αυξημένο κατά 0,15 ποσοστιαίες μονάδες. Η άνοδος αυτή αποδίδεται κυρίως στην αύξηση των εργοδοτικών εισφορών, ενώ οι συνολικές κρατήσεις στις αποδοχές διαμορφώθηκαν στο 25,1%.

Η εικόνα διαφοροποιείται σημαντικά μεταξύ των χωρών, καθώς η επιβάρυνση αυξήθηκε σε 24 κράτη, μειώθηκε σε 11 και παρέμεινε αμετάβλητη σε τρία. Τα υψηλότερα επίπεδα καταγράφηκαν στο Βέλγιο (52,5%), στη Γερμανία (49,3%) και στη Γαλλία (47,2%), ενώ τα χαμηλότερα στην Κολομβία (0%) και στη Χιλή (7,5%).

Για τα νοικοκυριά με παιδιά, η τάση είναι επίσης ανοδική διεθνώς, καθώς το tax wedge για ζευγάρια με δύο παιδιά αυξήθηκε στις χώρες του ΟΟΣΑ στο 26,2%, ενισχυμένο κατά 0,46 ποσοστιαίες μονάδες.

Συνολικά, η εικόνα που προκύπτει είναι ότι η Ελλάδα ακολουθεί μια διαφορετική πορεία από τον διεθνή μέσο όρο, με ήπια αποκλιμάκωση της φορολογικής επιβάρυνσης των μισθών, κυρίως μέσω της μείωσης των εισφορών, την ώρα που στις περισσότερες ανεπτυγμένες οικονομίες καταγράφεται επιδείνωση. Ωστόσο, το επίπεδο του tax wedge παραμένει σχετικά υψηλό, γεγονός που υποδηλώνει ότι υπάρχουν ακόμη περιθώρια περαιτέρω ελάφρυνσης για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της αγοράς εργασίας.

Η ελληνική οικονομία, σύμφωνα με τον Οργανισμό, επέδειξε αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα απέναντι στις πρόσφατες κρίσεις και κατέγραψε ρυθμούς ανάπτυξης υψηλότερους από τον μέσο όρο της ευρωζώνης, ενώ το χάσμα στο κατά κεφαλήν ΑΕΠ άρχισε να μειώνεται. Η ανάκαμψη αυτή στηρίχθηκε στην ενίσχυση της απασχόλησης, στη βελτίωση της κεφαλαιακής έντασης και στην υλοποίηση διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων. Ωστόσο, η πρόοδος αυτή επιβραδύνεται από τα χαμηλά επίπεδα παραγωγικότητας, τα οποία παραμένουν δομικό πρόβλημα της οικονομίας.

Καθοριστικό ρόλο σε αυτή την υστέρηση διαδραματίζει το γεγονός ότι το επενδυτικό κενό, αν και έχει περιοριστεί, εξακολουθεί να είναι μεγάλο, ενώ πολλές επιχειρήσεις, κυρίως μικρομεσαίες, αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην υιοθέτηση καινοτομιών και σύγχρονων τεχνολογιών. Η περιορισμένη πρόσβαση σε χρηματοδότηση αποτελεί βασικό εμπόδιο, καθώς, όπως υπογραμμίζεται, η ενίσχυση της χρηματοδότησης προς τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις θα μπορούσε να επιταχύνει την καινοτομία και τις επενδύσεις σε προηγμένες τεχνολογίες.

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στον τραπεζικό τομέα, ο οποίος παραμένει η κύρια πηγή εξωτερικής χρηματοδότησης. Παρά τη σημαντική βελτίωση των τελευταίων ετών, τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια εξακολουθούν να αποτελούν διαρθρωτική αδυναμία, έστω και αν έχουν μειωθεί σημαντικά μέσω προγραμμάτων όπως ο «Ηρακλής». Οι δυσκολίες στην ταχεία εκκαθάριση των «κόκκινων δανείων», λόγω καθυστερήσεων στη δικαιοσύνη και προβλημάτων στη ρευστοποίηση εξασφαλίσεων, συνεχίζουν να επιβαρύνουν το σύστημα, ενώ πολλοί οφειλέτες παραμένουν εκτός τραπεζικής χρηματοδότησης. Η επιτάχυνση των διαδικασιών αφερεγγυότητας μέσω μεταρρυθμίσεων στο δικαστικό σύστημα αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για τη βελτίωση της κατάστασης.

Την ίδια στιγμή, ο ΟΟΣΑ εστιάζει στην υστέρηση της χώρας στον τομέα της ψηφιοποίησης, σημειώνοντας ότι η διάδοση των ψηφιακών τεχνολογιών παραμένει αργή, ιδίως μεταξύ των μικρών επιχειρήσεων. Η χρήση εργαλείων όπως το cloud computing και η τεχνητή νοημοσύνη υπολείπεται σε σχέση με άλλες χώρες, γεγονός που περιορίζει τα οφέλη από την ψηφιακή μετάβαση. Παρά τη βελτίωση των υποδομών, εξακολουθούν να υπάρχουν εμπόδια όπως οι περιορισμένες διοικητικές δεξιότητες και η ανεπαρκής πρόσβαση σε καινοτόμες μορφές χρηματοδότησης.

Ένα ακόμη κρίσιμο ζήτημα είναι η αγορά εργασίας, όπου η έλλειψη δεξιοτήτων και η αναντιστοιχία μεταξύ προσφοράς και ζήτησης εργασίας αποτελούν σημαντικά εμπόδια για την ανάπτυξη. Παρά τη μείωση της ανεργίας, τα επίπεδά της παραμένουν υψηλά σε σύγκριση με άλλες χώρες, ενώ οι δεξιότητες των εργαζομένων υπολείπονται του μέσου όρου. Η συμμετοχή σε προγράμματα κατάρτισης είναι περιορισμένη, γεγονός που δυσχεραίνει την προσαρμογή στις νέες απαιτήσεις της αγοράς. Η ενίσχυση των ενεργητικών πολιτικών απασχόλησης και η αναβάθμιση της εκπαίδευσης κρίνονται απαραίτητες για τη γεφύρωση αυτού του χάσματος.

Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται και στη χαμηλή συμμετοχή των γυναικών στην αγορά εργασίας. Το χάσμα απασχόλησης μεταξύ ανδρών και γυναικών παραμένει υψηλό, ενώ η περιορισμένη διαθεσιμότητα δομών φροντίδας, όπως οι παιδικοί σταθμοί, λειτουργεί αποτρεπτικά για την ένταξη περισσότερων γυναικών στο εργατικό δυναμικό. Η βελτίωση της ισορροπίας μεταξύ επαγγελματικής και οικογενειακής ζωής θα μπορούσε να ενισχύσει σημαντικά την προσφορά εργασίας και δεξιοτήτων.

Τέλος, η έκθεση αναδεικνύει το ζήτημα του ρυθμιστικού περιβάλλοντος, σημειώνοντας ότι το υψηλό ρυθμιστικό βάρος εξακολουθεί να περιορίζει την επιχειρηματική δυναμική και τον ανταγωνισμό. Η ελληνική οικονομία χαρακτηρίζεται από μεγάλο αριθμό μικρών επιχειρήσεων χαμηλής παραγωγικότητας, ενώ τα ποσοστά εισόδου και εξόδου από την αγορά παραμένουν χαμηλά. Αν και έχουν γίνει βήματα προς τη βελτίωση του πλαισίου, παραμένει σημαντικό περιθώριο περαιτέρω μεταρρυθμίσεων για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και της ανάπτυξης.

Συνολικά, το μήνυμα του ΟΟΣΑ είναι σαφές: η Ελλάδα έχει κάνει σημαντική πρόοδο, αλλά για να διατηρήσει και να ενισχύσει τη δυναμική της απαιτούνται βαθύτερες αλλαγές στην παραγωγικότητα, τις επενδύσεις, τις δεξιότητες και το επιχειρηματικό περιβάλλον.