Ο Κ. Χατζηδάκης υπογράμμισε: «Η πρόοδος τα τελευταία επτά χρόνια είναι ορατή σε όλους, αλλά υπάρχουν θέματα που μπορούμε να εστιάσουμε, όπως η παραγωγικότητα, η αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης, η περαιτέρω αντιμετώπιση των ζητημάτων που σχετίζονται με την κλιματική κρίση κ.α. Όλα αυτά με στόχο να δημιουργήσουμε μια σύγχρονη Ελλάδα με περισσότερες και καλύτερες θέσεις εργασίας και με μια πραγματικά αποτελεσματική κοινωνική πολιτική». Μεταξύ άλλων, εστίασε σε ζητήματα ανταγωνισμού, ανταγωνιστικότητας και εξαγωγών, ενώ ειδική αναφορά έκανε τόσο στην αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής, με το κενό στον ΦΠΑ να έχει μειωθεί από το 23% το 2018 στο 9,5% το 2025, όσο και στην επιτάχυνση της δικαιοσύνης, υποστηρίζοντας ότι είναι μύθος πως δεν υπάρχει πρόοδος σ' αυτόν τον τομέα. «Φυσικά, κοιτώντας το αύριο, οφείλουμε να συνεχίσουμε και να εμβαθύνουμε αυτήν την πρόοδο. Οφείλουμε να υιοθετήσουμε τη νέα γενιά μεταρρυθμίσεων και η συνεργασία με τον ΟΟΣΑ κάνει αυτό ακριβώς», ανέφερε.

Ερωτηθείς για το αν φοβάται μήπως το νέο σχέδιο ονομαστεί «νέο μνημόνιο» ή «τέταρτο μνημόνιο» από την Αντιπολίτευση, ο κ. Χατζηδάκης υποστήριξε ότι τέτοιου είδους κριτική στερείται σοβαρότητας, ιδίως από τη στιγμή που η χώρα συνεργάζεται με διεθνείς οργανισμούς που φημίζονται για την ειδίκευσή τους σε θέματα που δεν είναι μόνο οικονομικά αλλά και κοινωνικά. Αφού ξεκαθάρισε ότι κανείς δεν έχει το μονοπώλιο της κοινωνικής ευαισθησίας, τόνισε ότι αυτό που μετράει είναι οι πραγματικές πράξεις. Σ' αυτό το πλαίσιο, έστειλε μήνυμα για την περαιτέρω σύνδεση μεταξύ έρευνας και παραγωγής, για την ενίσχυση των δεξιοτήτων των εργαζομένων, αλλά και για την κινητοποίηση  της ελληνικής ομογένειας, καθώς έχουν ήδη υιοθετηθεί συγκεκριμένα φορολογικά κίνητρα για να επιστρέψουν στη χώρα. «Πρέπει να συνεχίσουμε τις προσπάθειες και να εστιάσουμε σε μια ισορροπημένη περιφερειακή ανάπτυξη», συμπλήρωσε, προσδίδοντας σημασία στην στήριξη των τοπικών οικονομιών, στη βελτίωση των υποδομών και στη μείωση των ανισοτήτων. «Αυτές είναι οι βασικές προκλήσεις και θα συνεχίσουμε τη διαδικασία, αγνοώντας το πολιτικό κόστος», τόνισε.

Τέλος, ερωτηθείς για τις επιπτώσεις του πολέμου Ιράν - ΗΠΑ στην εγχώρια οικονομία, ο Αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης ξεκαθάρισε ότι η Ελλάδα είναι θωρακισμένη, ιδίως όσον αφορά τη δημοσιονομική διάσταση του ζητήματος. «Λαμβάνουμε υπόψη τα αρνητικά σενάρια και συνεργαζόμαστε με τους εταίρους στις Βρυξέλλες. Συνεχίζουμε να εξετάζουμε την κατάσταση και ίσως χρειάζεται ένα plan B, αλλά κυρίως σε επίπεδο Βρυξελλών», κατέληξε ο κ. Χατζηδάκης.

Από την πλευρά του, ο Mathias Cormann, Γενικός Γραμματέας του ΟΟΣΑ, έκανε λόγο για μια αξιοσημείωτη επίδοση της ελληνικής οικονομίας κατά τη διάρκεια των τελευταίων ετών, αν και αναγνώρισε ότι εξακολουθούν να υπάρχουν ορισμένα πεδία αδυναμίας. Ένα από αυτά είναι η παραγωγικότητα. «Είναι σημαντικό να μετατοπίσουμε τους καταλύτες από την ανάκαμψη της οικονομίας σε μια πιο παραγωγική οικονομία», τόνισε, εστιάζοντας στη σημασία διάχυσης της καινοτομίας και τεχνολογίας στο σύνολο της οικονομίας, κάτι που δεν συμβαίνει στην Ελλάδα με τον ίδιο αποτελεσματικό τρόπο που συμβαίνει σε άλλες χώρες. «Εάν επιθυμείς να αυξήσεις το εισόδημα και το επίπεδο διαβίωσης των πολιτών, ο τρόπος για να το πετύχεις είναι με την αύξηση της παραγωγικότητας», πρόσθεσε.

Ξεχωριστή αναφορά έκανε στη δικαιοσύνη, για την οποία παραδέχθηκε ότι υπάρχει περιθώριο να γίνει πιο αποτελεσματική και ευέλικτη. Αναγνώρισε ότι στην Ελλάδα η αβεβαιότητα σε όρους επενδύσεων και ανάληψης ρίσκου, συγκρατεί τον ρυθμό ανάπτυξης, όταν δεν υπάρχει γρήγορη και αποτελεσματική επίλυση των δικαστικών διαδικασιών. Επίσης, στηλίτευσε τη χαμηλή πρόσβαση των επιχειρήσεων σε χρηματοδότηση για scale‑up, δεδομένου ότι οι μικρότερες εταιρείες αντιστοιχούν μόλις στο 1/4 των νέων τραπεζικών δανείων, ενώ παρατήρησε ότι οι επενδύσεις σε άυλα στοιχεία -λογισμικό, δεδομένα, πνευματική ιδιοκτησία, οργανωτική ικανότητα- παραμένουν αδύναμες. Από την προσοχή του δεν ξέφυγαν ούτε οι δημογραφικές πιέσεις.

Καταλήγοντας, ανέφερε με νόημα ότι όλα τα παραπάνω δεν αποτελούν μια ατζέντα διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων για περισσότερη λιτότητα. Αντίθετα, εξήγησε, πρόκειται για μία μεταρρυθμιστική προσπάθεια να απελευθερωθεί η παραγωγικότητα του Έλληνα εργαζόμενου. «Και αυτός είναι ο τρόπος με τον οποίο αυξάνονται τα εισοδήματα και το βιοτικό επίπεδο», συμπέρανε.

Ειδικότερα, για έναν εργαζόμενο χωρίς παιδιά με μέσο μισθό, η συνολική φορολογική επιβάρυνση (tax wedge) διαμορφώθηκε στο 39,3% του συνολικού κόστους εργασίας, καταγράφοντας οριακή μείωση κατά 0,16 ποσοστιαίες μονάδες σε σχέση με το 2024. Η μείωση αυτή προήλθε κυρίως από τη συρρίκνωση των ασφαλιστικών εισφορών, καθώς οι εισφορές των εργαζομένων μειώθηκαν κατά 0,36 ποσοστιαίες μονάδες και των εργοδοτών κατά 0,34 ποσοστιαίες μονάδες.

Αντίθετα, η επιβάρυνση από τον φόρο εισοδήματος αυξήθηκε κατά 0,54 ποσοστιαίες μονάδες, περιορίζοντας εν μέρει το όφελος από τη μείωση των εισφορών. Παρά τη μεταβολή αυτή, οι ασφαλιστικές εισφορές εξακολουθούν να αποτελούν τον βασικό παράγοντα διαμόρφωσης της συνολικής επιβάρυνσης, καθώς αντιστοιχούν στο 17,9% του κόστους εργασίας για τους εργοδότες και στο 11% για τους εργαζόμενους, έναντι 10,5% για τη φορολογία εισοδήματος.

Σε επίπεδο καθαρών αποδοχών, οι συνολικές κρατήσεις για φόρο εισοδήματος και εισφορές ανέρχονται στο 26,1% των ακαθάριστων αποδοχών, εκ των οποίων το 12,7% αφορά φόρο εισοδήματος και το 13,4% ασφαλιστικές εισφορές, επιβεβαιώνοντας το σημαντικό βάρος που εξακολουθούν να φέρουν οι εργαζόμενοι.

Αντίστοιχα, για ένα ζευγάρι με δύο παιδιά και έναν εργαζόμενο με μέσο μισθό, η φορολογική επιβάρυνση μειώθηκε στο 37,5%, καταγράφοντας οριακή υποχώρηση κατά 0,11 ποσοστιαίες μονάδες, γεγονός που αντανακλά την περιορισμένη αλλά θετική επίδραση των αλλαγών στο φορολογικό και ασφαλιστικό πλαίσιο.

Σημαντική είναι και η εξέλιξη των πραγματικών αποδοχών, καθώς ο μέσος πραγματικός μισθός στην Ελλάδα αυξήθηκε κατά 0,5%, υπερβαίνοντας την αύξηση του μέσου προσωπικού φορολογικού συντελεστή, που διαμορφώθηκε στο 0,4%. Η διαφορά αυτή υποδηλώνει μια ήπια ενίσχυση της αγοραστικής δύναμης των εργαζομένων.

Σε αντίθεση με την ελληνική περίπτωση, στις χώρες του ΟΟΣΑ καταγράφηκε αύξηση της φορολογικής επιβάρυνσης το 2025, με το tax wedge για εργαζόμενο χωρίς παιδιά και με μέσο μισθό να ανέρχεται στο 35,1% του κόστους εργασίας, αυξημένο κατά 0,15 ποσοστιαίες μονάδες. Η άνοδος αυτή αποδίδεται κυρίως στην αύξηση των εργοδοτικών εισφορών, ενώ οι συνολικές κρατήσεις στις αποδοχές διαμορφώθηκαν στο 25,1%.

Η εικόνα διαφοροποιείται σημαντικά μεταξύ των χωρών, καθώς η επιβάρυνση αυξήθηκε σε 24 κράτη, μειώθηκε σε 11 και παρέμεινε αμετάβλητη σε τρία. Τα υψηλότερα επίπεδα καταγράφηκαν στο Βέλγιο (52,5%), στη Γερμανία (49,3%) και στη Γαλλία (47,2%), ενώ τα χαμηλότερα στην Κολομβία (0%) και στη Χιλή (7,5%).

Για τα νοικοκυριά με παιδιά, η τάση είναι επίσης ανοδική διεθνώς, καθώς το tax wedge για ζευγάρια με δύο παιδιά αυξήθηκε στις χώρες του ΟΟΣΑ στο 26,2%, ενισχυμένο κατά 0,46 ποσοστιαίες μονάδες.

Συνολικά, η εικόνα που προκύπτει είναι ότι η Ελλάδα ακολουθεί μια διαφορετική πορεία από τον διεθνή μέσο όρο, με ήπια αποκλιμάκωση της φορολογικής επιβάρυνσης των μισθών, κυρίως μέσω της μείωσης των εισφορών, την ώρα που στις περισσότερες ανεπτυγμένες οικονομίες καταγράφεται επιδείνωση. Ωστόσο, το επίπεδο του tax wedge παραμένει σχετικά υψηλό, γεγονός που υποδηλώνει ότι υπάρχουν ακόμη περιθώρια περαιτέρω ελάφρυνσης για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της αγοράς εργασίας.

Η ελληνική οικονομία, σύμφωνα με τον Οργανισμό, επέδειξε αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα απέναντι στις πρόσφατες κρίσεις και κατέγραψε ρυθμούς ανάπτυξης υψηλότερους από τον μέσο όρο της ευρωζώνης, ενώ το χάσμα στο κατά κεφαλήν ΑΕΠ άρχισε να μειώνεται. Η ανάκαμψη αυτή στηρίχθηκε στην ενίσχυση της απασχόλησης, στη βελτίωση της κεφαλαιακής έντασης και στην υλοποίηση διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων. Ωστόσο, η πρόοδος αυτή επιβραδύνεται από τα χαμηλά επίπεδα παραγωγικότητας, τα οποία παραμένουν δομικό πρόβλημα της οικονομίας.

Καθοριστικό ρόλο σε αυτή την υστέρηση διαδραματίζει το γεγονός ότι το επενδυτικό κενό, αν και έχει περιοριστεί, εξακολουθεί να είναι μεγάλο, ενώ πολλές επιχειρήσεις, κυρίως μικρομεσαίες, αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην υιοθέτηση καινοτομιών και σύγχρονων τεχνολογιών. Η περιορισμένη πρόσβαση σε χρηματοδότηση αποτελεί βασικό εμπόδιο, καθώς, όπως υπογραμμίζεται, η ενίσχυση της χρηματοδότησης προς τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις θα μπορούσε να επιταχύνει την καινοτομία και τις επενδύσεις σε προηγμένες τεχνολογίες.

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στον τραπεζικό τομέα, ο οποίος παραμένει η κύρια πηγή εξωτερικής χρηματοδότησης. Παρά τη σημαντική βελτίωση των τελευταίων ετών, τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια εξακολουθούν να αποτελούν διαρθρωτική αδυναμία, έστω και αν έχουν μειωθεί σημαντικά μέσω προγραμμάτων όπως ο «Ηρακλής». Οι δυσκολίες στην ταχεία εκκαθάριση των «κόκκινων δανείων», λόγω καθυστερήσεων στη δικαιοσύνη και προβλημάτων στη ρευστοποίηση εξασφαλίσεων, συνεχίζουν να επιβαρύνουν το σύστημα, ενώ πολλοί οφειλέτες παραμένουν εκτός τραπεζικής χρηματοδότησης. Η επιτάχυνση των διαδικασιών αφερεγγυότητας μέσω μεταρρυθμίσεων στο δικαστικό σύστημα αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για τη βελτίωση της κατάστασης.

Την ίδια στιγμή, ο ΟΟΣΑ εστιάζει στην υστέρηση της χώρας στον τομέα της ψηφιοποίησης, σημειώνοντας ότι η διάδοση των ψηφιακών τεχνολογιών παραμένει αργή, ιδίως μεταξύ των μικρών επιχειρήσεων. Η χρήση εργαλείων όπως το cloud computing και η τεχνητή νοημοσύνη υπολείπεται σε σχέση με άλλες χώρες, γεγονός που περιορίζει τα οφέλη από την ψηφιακή μετάβαση. Παρά τη βελτίωση των υποδομών, εξακολουθούν να υπάρχουν εμπόδια όπως οι περιορισμένες διοικητικές δεξιότητες και η ανεπαρκής πρόσβαση σε καινοτόμες μορφές χρηματοδότησης.

Ένα ακόμη κρίσιμο ζήτημα είναι η αγορά εργασίας, όπου η έλλειψη δεξιοτήτων και η αναντιστοιχία μεταξύ προσφοράς και ζήτησης εργασίας αποτελούν σημαντικά εμπόδια για την ανάπτυξη. Παρά τη μείωση της ανεργίας, τα επίπεδά της παραμένουν υψηλά σε σύγκριση με άλλες χώρες, ενώ οι δεξιότητες των εργαζομένων υπολείπονται του μέσου όρου. Η συμμετοχή σε προγράμματα κατάρτισης είναι περιορισμένη, γεγονός που δυσχεραίνει την προσαρμογή στις νέες απαιτήσεις της αγοράς. Η ενίσχυση των ενεργητικών πολιτικών απασχόλησης και η αναβάθμιση της εκπαίδευσης κρίνονται απαραίτητες για τη γεφύρωση αυτού του χάσματος.

Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται και στη χαμηλή συμμετοχή των γυναικών στην αγορά εργασίας. Το χάσμα απασχόλησης μεταξύ ανδρών και γυναικών παραμένει υψηλό, ενώ η περιορισμένη διαθεσιμότητα δομών φροντίδας, όπως οι παιδικοί σταθμοί, λειτουργεί αποτρεπτικά για την ένταξη περισσότερων γυναικών στο εργατικό δυναμικό. Η βελτίωση της ισορροπίας μεταξύ επαγγελματικής και οικογενειακής ζωής θα μπορούσε να ενισχύσει σημαντικά την προσφορά εργασίας και δεξιοτήτων.

Τέλος, η έκθεση αναδεικνύει το ζήτημα του ρυθμιστικού περιβάλλοντος, σημειώνοντας ότι το υψηλό ρυθμιστικό βάρος εξακολουθεί να περιορίζει την επιχειρηματική δυναμική και τον ανταγωνισμό. Η ελληνική οικονομία χαρακτηρίζεται από μεγάλο αριθμό μικρών επιχειρήσεων χαμηλής παραγωγικότητας, ενώ τα ποσοστά εισόδου και εξόδου από την αγορά παραμένουν χαμηλά. Αν και έχουν γίνει βήματα προς τη βελτίωση του πλαισίου, παραμένει σημαντικό περιθώριο περαιτέρω μεταρρυθμίσεων για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και της ανάπτυξης.

Συνολικά, το μήνυμα του ΟΟΣΑ είναι σαφές: η Ελλάδα έχει κάνει σημαντική πρόοδο, αλλά για να διατηρήσει και να ενισχύσει τη δυναμική της απαιτούνται βαθύτερες αλλαγές στην παραγωγικότητα, τις επενδύσεις, τις δεξιότητες και το επιχειρηματικό περιβάλλον.

Οι εργαζόμενοι στην Ευρωζώνη δουλεύουν περίπου 15% λιγότερες ώρες από αυτούς στις ΗΠΑ, κυρίως λόγω της ετήσιας άδειας, ωστόσο εξαίρεση σε αυτόν τον γενικό κανόνα είναι οι Έλληνες, οι οποίοι εργάζονται περισσότερες από 40 ώρες την εβδομάδα.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΟΟΣΑ σχετικά με τις συνολικές ώρες εργασίας ανά εργαζόμενο, η Ελλάδα έχει τον υψηλότερο μέσο όρο ετήσιων ωρών εργασίας στην Ευρωζώνη και από τους υψηλότερους στον Οργανισμό, με τους εργαζόμενους να εργάζονται κατά μέσο όρο περίπου 1.897 έως 2.035 ώρες ετησίως από το 2023 - 2024.

Η εργασιακή εβδομάδα στην Ελλάδα ξεπερνά τις 40 ώρες και βρίσκεται πάνω από τον μέσο όρο της Ευρώπης, στις 36 ώρες.

Αξίζει να τονίσουμε βέβαια πως παρά τις πολλές ώρες εργασίας, η Ελλάδα διατηρεί μερικούς από τους χαμηλότερους μέσους μισθούς στην Ευρωζώνη.

Μεταξύ των προηγμένων οικονομιών, οι χώρες της Ευρωζώνης στο σύνολό τους εργάζονται περίπου 15% λιγότερες ώρες από τις ΗΠΑ, αλλά με μεγάλη εσωτερική διακύμανση.

Το top 5

Η Κολομβία βρίσκεται στην κορυφή της κατανομής του ΟΟΣΑ, με 2.252 ώρες απασχόλησης, περίπου 30% πάνω από τον μέσο όρο.

Ακολουθεί το Μεξικό με 2.193 ώρες, η Κροατία με 2.149 ώρες, η Χιλή με 1.919 ώρες και η Ελλάδα στην 5η θέση με 1.898 ώρες.

Σημειώνεται πως στο διάγραμμα οι μπάρες αναφέρουν τις τελευταίες εκτιμήσεις για κάθε χώρα, ενώ οι δείκτες δείχνουν πού βρίσκονταν οι ώρες σε κάθε δεκαετία από το 1960, όπου είναι διαθέσιμοι.

Οι ιστορικοί δείκτες περιλαμβάνονται για να τονιστεί ότι, μέχρι τη δεκαετία του 1970, οι Ευρωπαίοι εργάζονταν περισσότερες ώρες από τους Αμερικανούς.

Τι εξηγεί αυτές τις διαφορές

Σύμφωνα με την ανάλυση της UBS, σχεδόν το ήμισυ του χάσματος μεταξύ ΗΠΑ και Ευρώπης στον χρόνο της ετήσιας άδειας.

Οι Ευρωπαίοι συνήθως λαμβάνουν 4-6 εβδομάδες συμπεριλαμβανομένων των αργιών, ενώ οι ΗΠΑ δεν έχουν ομοσπονδιακά υποχρεωτική άδεια.

Άλλοι παράγοντες είναι τα νόμιμα όρια κάτω των 40 ωρών στις εβδομάδες εργασίας σε ορισμένες χώρες (Γαλλία και Βέλγιο), ένα υψηλότερο ποσοστό μερικής απασχόλησης στην Ευρώπη + συστήματα κατανομής εργασίας, καθώς και οι υπερωρίες και οι περιορισμοί.

Η φορολογία τείνει να εξηγεί μόνο ένα μικρό μέρος της διαφοράς, αν και ενισχύει ορισμένους από τους άλλους παράγοντες.

Στο επίκεντρο της Σύσκεψης, στην οποία έλαβαν μέρος εκπρόσωποι άνω των 100 κρατών-μελών, υποψήφιων προς ένταξη χωρών και εταίρων του ΟΟΣΑ, βρέθηκαν θέματα διεθνούς φορολογικής συνεργασίας για την αντιμετώπιση σύγχρονων προκλήσεων, όπως η ψηφιακή οικονομία, η κινητικότητα εργαζομένων και κεφαλαίων και η γήρανση του πληθυσμού, και αναδείχθηκαν καλές πρακτικές φορολόγησης σε εθνικό επίπεδο.

Στην παρέμβασή του στη Σύσκεψη ο κ. Κώτσηρας τόνισε ότι «η αποτελεσματική φορολογική πολιτική συνιστά αναμφίβολα βασικό παράγοντα της ανάκαμψης της ελληνικής οικονομίας και της αποκατάστασης της εμπιστοσύνης», ισχυρή ένδειξη της οποίας αποτελεί και η εκλογή του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκου Πιερακάκη, ως Προέδρου του Eurogroup.

Η στρατηγική της κυβέρνησης του Κυριάκου Μητσοτάκη στον τομέα της φορολογικής πολιτικής επικεντρώνεται, όπως ανέφερε ο Υφυπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, στην προώθηση της ανάπτυξης και της κοινωνικής συνοχής, στη διατήρηση της δημοσιονομικής σταθερότητας, στην ενίσχυση της προβλεψιμότητας, στην ενδυνάμωση της φορολογικής συμμόρφωσης και στην προετοιμασία της οικονομίας για την αντιμετώπιση μελλοντικών προκλήσεων.

Αναφερόμενος ιδίως στην αντιμετώπιση του δημογραφικού, ο κ. Κώτσηρας παρουσίασε τις βασικές πτυχές της φορολογικής μεταρρύθμισης, δίνοντας έμφαση στην αναμόρφωση της φορολογικής κλίμακας φόρου εισοδήματος, ιδίως στη φορολογική ελάφρυνση των εργαζομένων με παιδιά και των νέων, και στις φορολογικές παρεμβάσεις για την ενίσχυση της περιφέρειας και την τόνωση της προσφοράς κατοικιών. Επιπλέον, αναφέρθηκε στην πρόοδο που έχει πετύχει η Ελλάδα τα τελευταία χρόνια στην αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής, ιδίως μέσω της προώθησης των ηλεκτρονικών συναλλαγών και της ψηφιοποίησης της φορολογικής διοίκησης.

Τέλος, ο Υφυπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών επιβεβαίωσε τη σταθερή προσήλωση της χώρας στη διεθνή φορολογική συνεργασία και την ανταλλαγή καλών πρακτικών στο πλαίσιο του ΟΟΣΑ, με στόχο την προώθηση της ανάπτυξης και των επενδύσεων, τη διασφάλιση της φορολογικής σταθερότητας και την προστασία της εθνικής φορολογικής βάσης.

Ο ΟΟΣΑ προβλέπει αύξηση 2,2 % του ΑΕΠ το 2026 από 2,1% εφέτος καθώς θα κορυφώνονται οι επενδύσεις που χρηματοδοτούνται από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΤΑΑ).

Η συμβολή του ΤΑΑ στις δημόσιες δαπάνες το 2026 εκτιμάται στο 4% του ΑΕΠ έναντι 2,1% εφέτος, ενώ στη συνέχεια θα φθίνει, με συνέπεια να επιβραδυνθεί η αύξηση των επενδύσεων από 8,8% το 2026 στο 1,5% το 2027.

Η κατανάλωση αναμένεται να παραμείνει ισχυρή (2% το 2026 και 1,9% το 2027), στηριζόμενη από την αύξηση της απασχόλησης και των πραγματικών μισθών και οι εξαγωγές να βελτιωθούν καθώς θα ανακάμπτει η παγκόσμια ζήτηση.

Ο πληθωρισμός προβλέπεται να μειωθεί στο 2,2% το 2026 και στο 2,1% το 2027, ενώ η αγορά εργασίας θα είναι σφιχτή, με την ανεργία να αναμένεται να μειωθεί από το 8,7% εφέτος στο 8,2% το 2026 και το 8,1% το 2027.

Ο ΟΟΣΑ προβλέπει πρωτογενή δημοσιονομικά πλεονάσματα από 2,3% έως 2,9% του ΑΕΠ την περίοδο 2025-2027, τα οποία θα οδηγήσουν σε περαιτέρω μείωση του δημόσιου χρέους, από 145,8% του ΑΕΠ εφέτος στο 139,4% το 2026 και περαιτέρω στο 134,5% το 2027. Ο Οργανισμός τονίζει ότι η διατήρηση του δημόσιου χρέους σε σταθερή πτωτική τροχιά πρέπει να είναι προτεραιότητα καθώς θα παραμείνουν υψηλές οι ανάγκες για επενδύσεις αλλά και το κόστος από τη γήρανση του πληθυσμού.

Η έκθεση σημειώνει την ανάγκη να συνεχισθούν οι μεταρρυθμίσεις για να διατηρηθούν ισχυροί ρυθμοί ανάπτυξης και να μειωθεί περαιτέρω το δημόσιο χρέος ως ποσοστό στο ΑΕΠ. Στο πλαίσιο αυτό συνιστά να συνεχιστούν τα πρόσφατα μέτρα για να γίνει πιο φιλικό για τις επιχειρήσεις το ρυθμιστικό περιβάλλον. Επίσης, συνιστά να μειωθούν οι περιορισμοί στην άσκηση ελεύθερων επαγγελμάτων, κυρίως συμβολαιογράφων και δικηγόρων. Επιπλέον, σημειώνει ότι μία νέα ισορροπία των πολιτικών για την αγορά εργασίας στην κατεύθυνση της εκπαίδευσης και της συμβουλευτικής στήριξης των ανέργων και η παροχή υψηλής ποιότητας εκπαίδευση θα μείωνε τις αναντιστοιχίες ζήτησης και προσφοράς στην αγορά εργασίας και θα κάλυπτε καλύτερα τις ανάγκες των επιχειρήσεων για εργατικό δυναμικό. Τέλος, προτείνει να βελτιωθεί η πρόσβαση στη φροντίδα των παιδιών, με τη στροφή των δημόσιων δαπανών σε αυτή την κατεύθυνση από την παροχή επιδομάτων γέννας, ώστε να ενθαρρυνθεί η συμμετοχή των γυναικών στο εργατικό δυναμικό.

Ανθεκτική η παγκόσμια οικονομία αλλά παραμένει εύθραυστη

Για την παγκόσμια οικονομία, ο ΟΟΣΑ αναφέρει ότι έχει δείξει ανθεκτικότητα φέτος, παρά τις ανησυχίες για μια πιο απότομη επιβράδυνση λόγω των υψηλότερων δασμών και της σημαντικής αβεβαιότητας για τις πολιτικές.

Οι προβλέψεις του δείχνουν μικρή επιβράδυνση της παγκόσμιας ανάπτυξης από 3,3% το 2024 σε 3,2% το 2025 και 2,9% το 2026, ακολουθούμενη από μικρή ανάκαμψη στο 3,1% το 2027.

Για την Ευρωζώνη προβλέπει ανάπτυξη 1,2% το 2026 και 1,4% το 2027 από 1,3% φέτος. Για τις ΗΠΑ, ο ρυθμός αύξησης του πραγματικού ΑΕΠ αναμένεται να επιβραδυνθεί στο 1,7% το 2026 από 2% φέτος και να αυξηθεί στο 1,9% το 2027.

Ο πληθωρισμός αναμένεται να επιστρέψει σταδιακά στον στόχο στις περισσότερες μεγάλες οικονομίες μέχρι τα μέσα του 2027.

Στην έκθεση, με τίτλο: «Ανθεκτική ανάκαμψη, αλλά με αυξανόμενες ευπάθειες», ο ΟΟΣΑ σημειώνει ότι η οικονομική δραστηριότητα διατηρήθηκε φέτος χάρη στην εμπροσθοβαρή αύξηση της παραγωγής και του εμπορίου (πριν την επιβολή των αμερικανικών δασμών), στις ισχυρές επενδύσεις στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης και στις υποστηρικτικές δημοσιονομικές και νομισματικές πολιτικές.

Η ανάπτυξη του παγκόσμιου εμπορίου, ωστόσο, επιβραδύνθηκε το δεύτερο τρίμηνο του 2025 (μετά την αύξηση των δασμών) και ο ΟΟΣΑ αναμένει ότι οι υψηλότεροι δασμοί θα οδηγήσουν σταδιακά σε αύξηση των τιμών, επιβραδύνοντας την κατανάλωση των νοικοκυριών και τις επιχειρηματικές επενδύσεις. Οι αγορές εργασίας εξακολουθούν να είναι σχετικά σφιχτές, αλλά δείχνουν σημάδια χαλάρωσης, καθώς η προσφορά θέσεων εργασίας έχει επιστρέψει στα προ πανδημίας επίπεδα.

Η έκθεση προβλέπει σχετικά ήπια αρνητική επίπτωση στην παγκόσμια οικονομία από τις αυξήσεις των δασμών και τη αυξημένη αβεβαιότητας. Τονίζει, ωστόσο, ότι οι προοπτικές παραμένουν αβέβαιες. Μια περαιτέρω αύξηση των εμπορικών εμποδίων, ιδίως σε κρίσιμες εισροές, θα μπορούσε να προκαλέσει σημαντική ζημιά στις αλυσίδες εφοδιασμού και στην παγκόσμια παραγωγή. Οι υψηλές αποτιμήσεις των περιουσιακών στοιχείων που βασίζονται σε αισιόδοξες προσδοκίες για τα εταιρικά κέρδη λόγω της τεχνητής νοημοσύνης ενέχουν τον κίνδυνο απότομων διορθώσεων των τιμών. Οι δημοσιονομικές ευπάθειες ενδέχεται να ωθήσουν προς τα πάνω τις μακροπρόθεσμες αποδόσεις των κρατικών ομολόγων, οδηγώντας σε αυστηρότερες χρηματοπιστωτικές συνθήκες και παρεμποδίζοντας την ανάπτυξη.

Οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής πρέπει να αντιμετωπίσουν τις υφιστάμενες αδυναμίες, να προωθήσουν διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις και να βελτιώσουν τα δημόσια οικονομικά, προκειμένου να ενισχύουν διαρκώς τις προοπτικές ανάπτυξης και το βιοτικό επίπεδο, αναφέρει ο ΟΟΣΑ.

Στο 2ο Ετήσιο Συνέδριο του Κέντρου Κρήτης του ΟΟΣΑ για τη Δυναμική των Πληθυσμών, ο οικονομολόγος του ΟΟΣΑ Τζεμ Οζγκιουζέλ παρουσίασε μελέτη για τις ελλείψεις δεξιοτήτων και τις ανακολουθίες που παρατηρούνται στην ελληνική αγορά εργασίας.

Αιτίες και στόχοι της μελέτης

Όπως εξήγησε, το έργο του ΟΟΣΑ εστιάζει στην κατανόηση των αιτίων των ελλείψεων, στη μελέτη του ρόλου της μετανάστευσης και στην ανάδειξη πολιτικών που μπορούν να βελτιώσουν την ισορροπία προσφοράς και ζήτησης εργασίας.

Τα στοιχεία δείχνουν ότι η μετανάστευση λειτουργεί ως καθοριστικός μοχλός ενίσχυσης της απασχόλησης, ειδικά σε μια περίοδο που η οικονομία χρειάζεται νέες δεξιότητες και ανθρώπινο δυναμικό για να διατηρήσει την αναπτυξιακή της δυναμική.

Ελλείψεις και ρόλος μεταναστών στην αγορά εργασίας

Σύμφωνα με τη μελέτη, το 71% των επιχειρήσεων δηλώνει δυσκολία εύρεσης προσωπικού, ποσοστό κάτω από τον μέσο όρο του ΟΟΣΑ, αλλά σταθερά υψηλό. Η «στενότητα» της αγοράς αυξήθηκε ραγδαία μετά το 2020, ενώ το ποσοστό μεταναστών στην Ελλάδα (11%) παραμένει χαμηλότερο από τον μέσο όρο του ΟΟΣΑ (15%).

Οι περισσότεροι μετανάστες διαθέτουν χαμηλότερο επίπεδο εκπαίδευσης από τους Έλληνες (26% έναντι 42%) και απασχολούνται κυρίως σε χαμηλής ειδίκευσης επαγγέλματα όπως η γεωργία, οι κατασκευές και οι υπηρεσίες. Παρ’ όλα αυτά, 45% εξ αυτών εργάζονται σε θέσεις κατώτερες των προσόντων τους.

Πολιτικές προτάσεις και προτεραιότητες

Ο κ. Οζγκιουζέλ επισήμανε ότι η προσαρμογή των δεξιοτήτων στις ανάγκες της αγοράς, η αναγνώριση επαγγελματικών προσόντων και η αξιοποίηση του μεταναστευτικού δυναμικού πρέπει να αποτελέσουν προτεραιότητα πολιτικής.

Η οικονομολόγος του ΟΟΣΑ Lisa Andersson τόνισε ότι οι μετανάστες μπορούν να συμβάλουν σημαντικά στην κάλυψη των κενών θέσεων, υπογραμμίζοντας όμως πως η αύξηση της μετανάστευσης από μόνη της δεν αρκεί. Απαιτούνται πολιτικές ένταξης που θα επιτρέψουν σε εξειδικευμένους μετανάστες να αξιοποιηθούν στις σωστές θέσεις εργασίας.

Πρότεινε, επίσης, στοχευμένη διαχείριση του μεταναστευτικού δυναμικού, με χαρτογράφηση των αναγκών κάθε χώρας και σύνδεση με τις χώρες προέλευσης.

Η κοινωνική διάσταση της ένταξης

Η καθηγήτρια Πολιτικής Οικονομίας του Πανεπιστημίου του Τορίνο, Alessandra Venturini, επισήμανε ότι η δημόσια συζήτηση επικεντρώνεται υπερβολικά στους αιτούντες άσυλο, που αποτελούν μικρό ποσοστό των μεταναστευτικών ροών.

Υπογράμμισε ότι η μετανάστευση πρέπει να αντιμετωπίζεται όχι μόνο ανθρωπιστικά, αλλά και αναπτυξιακά, μέσω πολιτικών κοινωνικής ένταξης που ανταποκρίνονται στις ανάγκες της αγοράς εργασίας.

Τόνισε τη σημασία της γλωσσικής εκπαίδευσης και της κατανόησης της κουλτούρας της χώρας υποδοχής, σημειώνοντας πως «η αφομοίωση δεν λειτουργεί, ενώ η ενσωμάτωση είναι κρίσιμη για τη συνοχή των κοινωνιών».

Ενεργοποίηση των γυναικών και παραδείγματα από την Ισπανία

Ο κ. Οζγκιουζέλ πρόσθεσε ότι στην Ελλάδα εργάζεται το 60% των γυναικών και το 80% των ανδρών, γεγονός που δείχνει περιθώρια αύξησης της συμμετοχής – ιδίως των μεταναστριών – στην αγορά εργασίας.

Όπως είπε, η ενεργή συμμετοχή των γυναικών μπορεί να συμβάλει σημαντικά στην αντιμετώπιση των ελλείψεων που προκύπτουν από τα δημογραφικά προβλήματα.

Τέλος, η καθηγήτρια Maite Alguacil, επιστημονική σύμβουλος του Ισπανικού Υπουργείου Ένταξης, αναφέρθηκε στην ισπανική εμπειρία, όπου το 20% του πληθυσμού είναι αλλοδαποί.

Μίλησε για τη μεταρρύθμιση που νομιμοποίησε χιλιάδες μετανάστες, ενισχύοντας την κοινωνική τους ένταξη, και σημείωσε ότι η Ισπανία, με χαμηλά ποσοστά γεννήσεων, επιδιώκει να αξιοποιήσει τη μετανάστευση ως παράγοντα βιωσιμότητας και κοινωνικής συνοχής.

Σύμφωνα με την ίδια, οι περισσότεροι μετανάστες στην Ισπανία προέρχονται από τη Λατινική Αμερική και ενσωματώνονται πλήρως στην ισπανική κοινωνία.

Ο ΟΟΣΑ προβλέπει πλέον παγκόσμια ανάπτυξη 3,2% για το τρέχον έτος, σε σύγκριση με την πρόβλεψη του Ιουνίου για 2,9%. Οι προβλέψεις για το 2026 παρέμειναν αμετάβλητες στο 2,9%. Αυτό θα σήμαινε επιβράδυνση σε σχέση με την ανάπτυξη 3,3% που παρατηρήθηκε το 2024.

Οι προσδοκίες για την ανάπτυξη των ΗΠΑ αναθεωρήθηκαν επίσης προς τα πάνω, στο 1,8% για το 2025, σε σύγκριση με την εκτίμηση του Ιουνίου για 1,6%. Ωστόσο, αυτό εξακολουθεί να σημαίνει σημαντική πτώση σε σχέση με την ανάπτυξη 2,8% του 2024. Ο οργανισμός προβλέπει ανάπτυξη 1,5% για τις ΗΠΑ το 2026.

Για την ευρωζώνη ο Οργανισμός προβλέπει ανάπτυξη 1,2% για το 2025 από 1% στην πρόβλεψη του Ιουνίου. Για το 2026 προβλέπεται χαμηλότερη ανάπτυξη 1% έναντι της πρόβλεψης του Ιουνίου για συρρίκνωση 0,2%

«Η παγκόσμια ανάπτυξη ήταν πιο ανθεκτική από ό,τι αναμενόταν το πρώτο εξάμηνο του 2025, ειδικά σε πολλές αναδυόμενες οικονομίες», ανέφερε ο οργανισμός σε νέα έκθεσή του.

«Η βιομηχανική παραγωγή και το εμπόριο υποστηρίχθηκαν από την πρόωρη εφαρμογή υψηλότερων δασμών. Οι ισχυρές επενδύσεις στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης ενίσχυσαν τα αποτελέσματα στις Ηνωμένες Πολιτείες, ενώ η δημοσιονομική στήριξη στην Κίνα υπερκάλυψε την αρνητική επίδραση των εμπορικών αντιξοοτήτων και της αδυναμίας της αγοράς ακινήτων», σημείωσε.

Ο αντίκτυπος των δασμών δεν έχει ακόμη φανεί

Ο ΟΟΣΑ προειδοποίησε, ωστόσο, ότι «εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικοί κίνδυνοι για τις οικονομικές προοπτικές», καθώς οι επενδύσεις και το εμπόριο συνεχίζουν να πλήττονται από υψηλά επίπεδα πολιτικής αβεβαιότητας και αυξημένους δασμούς.

Οι εκτεταμένοι δασμοί στα προϊόντα που εισέρχονται στις ΗΠΑ τέθηκαν σε ισχύ τον Αύγουστο, μετά από μήνες αλλαγών στην πολιτική, προσωρινών παύσεων και απειλών από τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ.

Χώρες και περιοχές σε όλο τον κόσμο αντιμετωπίζουν πλέον δασμολογικούς συντελεστές που φτάνουν το 50% στις εξαγωγές τους προς τις ΗΠΑ, ενώ ορισμένες εξακολουθούν να προσπαθούν να διαπραγματευτούν εμπορικά πλαίσια.

«Οι αμερικανικοί διμερείς δασμολογικοί συντελεστές έχουν αυξηθεί σε όλες σχεδόν τις χώρες από τον Μάιο. Ο συνολικός πραγματικός δασμολογικός συντελεστής των ΗΠΑ αυξήθηκε σε περίπου 19,5% στα τέλη Αυγούστου, το υψηλότερο ποσοστό από το 1933», ανέφερε ο ΟΟΣΑ.

«Οι πλήρεις επιπτώσεις των αυξήσεων των δασμών δεν έχουν ακόμη γίνει αισθητές – με πολλές αλλαγές να εισάγονται σταδιακά και τις εταιρείες να απορροφούν αρχικά ορισμένες αυξήσεις των δασμών μέσω των περιθωρίων κέρδους – αλλά γίνονται όλο και πιο ορατές στις επιλογές δαπανών, στις αγορές εργασίας και στις τιμές καταναλωτή», πρόσθεσε.

Οι αγορές εργασίας δείχνουν σημάδια επιβράδυνσης, καθώς ορισμένες χώρες αντιμετωπίζουν υψηλότερη ανεργία και λιγότερες θέσεις εργασίας, σύμφωνα με την έκθεση, ενώ η διαδικασία αποπληθωρισμού φαίνεται να έχει σταθεροποιηθεί.

Ο ΟΟΣΑ αναμένει πλέον ότι ο πληθωρισμός θα ανέλθει σε 3,4% στις χώρες του G20 το 2025, ελαφρώς χαμηλότερα από την πρόβλεψη του Ιουνίου για 3,6%. Οι προσδοκίες για τον πληθωρισμό στις ΗΠΑ αναθεωρήθηκαν προς τα κάτω πιο απότομα, με τον ΟΟΣΑ να προβλέπει πλέον αύξηση των τιμών κατά 2,7% το 2025, από 3,2% που ήταν η προηγούμενη πρόβλεψη.

Για την ευρωζώνη προβλέπει πληθωρισμό 2,1% το τρέχον έτος  από 2,4% το 2024 και έναντι πρόβλεψης του Ιουνίου για 2%

Για το μέλλον, η έκθεση του οργανισμού επισημαίνει ως δύο βασικούς κινδύνους τις περαιτέρω αυξήσεις των δασμών και την επιστροφή των πληθωριστικών πιέσεων, παράλληλα με τις αυξανόμενες ανησυχίες για τη δημοσιονομική κατάσταση και την πιθανότητα ανατιμολόγησης στις χρηματοπιστωτικές αγορές.

«Οι υψηλές και ασταθείς αποτιμήσεις των κρυπτονομισμάτων αυξάνουν επίσης τους κινδύνους για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα, δεδομένης της αυξανόμενης διασύνδεσης με το παραδοσιακό χρηματοπιστωτικό σύστημα. Από την άλλη πλευρά, η μείωση των εμπορικών περιορισμών ή η ταχύτερη ανάπτυξη και υιοθέτηση τεχνολογιών τεχνητής νοημοσύνης θα μπορούσαν να ενισχύσουν τις προοπτικές ανάπτυξης», σημείωσε ο ΟΟΣΑ.

Η έκθεση του ΟΟΣΑ επιβεβαιώνει με 19 συγκεκριμένα παραδείγματα πως η Ελλάδα βρίσκεται στην πρώτη γραμμή της ψηφιακής επανάστασης, αξιοποιώντας την ΤΝ σε διάφορα πεδία, από την εκπαίδευση και την επιστημονική έρευνα, μέχρι την διαχείριση δεδομένων και την φορολογική συμμόρφωση. Οι θετικές επιπτώσεις είναι πολλαπλές, υπογραμμίζοντας την αποφασιστικότητα της χώρας να αξιοποιήσει την ΤΝ για την κοινωνική και οικονομική ανάπτυξη.

Η έκθεση του ΟΟΣΑ υπογραμμίζει συνολικά 19 συγκεκριμένες αναφορές στην Ελλάδα, επισημαίνοντας τις θετικές επιπτώσεις της ΤΝ σε ένα ευρύ φάσμα τομέων. Από την ακαδημαϊκή έρευνα έως τη γλωσσική τεχνολογία, τη διακυβέρνηση δεδομένων και την υπολογιστική υποδομή, η Ελλάδα έχει επιδείξει μια αξιοσημείωτη δέσμευση στην αξιοποίηση της ΤΝ για την προώθηση της κοινωνικής και οικονομικής προόδου.

Τι αναφέρει η έκθεση

Μία από τις πιο αξιοσημείωτες πρωτοβουλίες που αναδεικνύονται στην έκθεση είναι η ανάπτυξη του «ΔΑΙΔΑΛΟΣ» (DAEDALUS), ενός υπερυπολογιστή που αναμένεται να είναι ένας από τους πιο ισχυρούς στην Ευρώπη. Θα είναι προσβάσιμος από δημόσιους φορείς (σσ σε δεύτερο χρόνο και στον ιδιωτικό τομέα) και θα αποτελέσει σημαντικό βήμα για την ενίσχυση της υπολογιστικής υποδομής της Ελλάδας και την υποστήριξη της ανάπτυξης καινοτόμων εφαρμογών ΤΝ.

Επίσης, οι έξυπνοι βοηθοί ΤΝ «mAigov» και «mAiGreece» βοηθούν τους πολίτες να πλοηγηθούν στις δημόσιες υπηρεσίες και να λάβουν πληροφορίες, βελτιώνοντας την προσβασιμότητα και την αποτελεσματικότητα των κρατικών υπηρεσιών. Επιπλέον, στέκεται ιδιαίτερα στην αξιοποίηση της ΤΝ από την Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) για την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής και την παροχή συμβουλευτικής υποστήριξης στους φορολογούμενους μέσω ενός ψηφιακού βοηθού.

Τονίζει επίσης το εμβληματικό πρόγραμμα της Ελλάδας για τη «Διακυβέρνηση Δεδομένων και τον Συντονισμό της Στρατηγικής ΤΝ», ένα εθνικό σχέδιο που στοχεύει στην ενίσχυση της διακυβέρνησης δεδομένων τόσο στον δημόσιο όσο και στον ιδιωτικό τομέα. Αυτό το πρόγραμμα θα διασφαλίσει ότι η Ελλάδα είναι καλά προετοιμασμένη για να αξιοποιήσει τα οφέλη της ΤΝ, ενώ παράλληλα θα μετριάζει τους πιθανούς κινδύνους και θα διασφαλίζει την ηθική και υπεύθυνη χρήση της.

Η συνεργασία του υπουργείου Εσωτερικών με την Google για τη δημιουργία μαθημάτων εκπαίδευσης στην τεχνητή νοημοσύνη για δημοσίους υπαλλήλους, καθώς και η σύσταση μιας Συμβουλευτικής Επιτροπής Υψηλού Επιπέδου για την Τεχνητή Νοημοσύνη, αποδεικνύουν τη δέσμευση της Ελλάδας στην ανάπτυξη δεξιοτήτων και στην προώθηση μιας ηθικής και υπεύθυνης προσέγγισης στην ΤΝ.

Ακόμα, η ενσωμάτωση λύσεων ΤΝ στο Εθνικό Κτηματολόγιο έχει επιταχύνει τις διαδικασίες καταγραφής και αξιολόγησης ακινήτων, βελτιώνοντας την αποδοτικότητα και τη διαφάνεια των συναλλαγών ακινήτων.

Επιπλέον, η δημιουργία ενός «Χώρου Δεδομένων για την Ελληνική Γλώσσα και τον Πολιτισμό» αποτελεί ένα σημαντικό βήμα προς την ενσωμάτωση της γλωσσικής και πολιτιστικής κληρονομιάς της χώρας σε εφαρμογές ΤΝ, διατηρώντας και προωθώντας την πλούσια πολιτιστική ταυτότητα της Ελλάδας, καθώς επίσης και η εφαρμογή «DidaktorikaAI», μια πλατφόρμα που βασίζεται στην ΤΝ και στοχεύει στη βελτίωση της προσβασιμότητας στην ακαδημαϊκή και επιστημονική γνώση για τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής και το ευρύτερο κοινό.

Η έκθεση του ΟΟΣΑ αναγνωρίζει τα σημαντικά βήματα που έχει κάνει η Ελλάδα στην αξιοποίηση της ΤΝ, τονίζει επίσης τη σημασία της συνεχούς προσπάθειας και της προσοχής στους πιθανούς κινδύνους που συνδέονται με την ανεξέλεγκτη χρήση της, κάτι που έχει επισημάνει και κατά το παρελθόν ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης, Δημήτρης Παπαστεργίου, τονίζοντας ότι «η Ελλάδα έχει την ευκαιρία να πρωτοπορήσει, όχι μόνο στην ανάπτυξη της ΤΝ, αλλά και στη δημιουργία ενός ασφαλούς και αξιόπιστου πλαισίου για την χρήση της, προς όφελος όλων».

«Το 48% των νεαρών ενηλίκων στις χώρες» μέλη είναι πλέον διπλωματούχοι της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, «έναντι 27% το 2000», υπογραμμίζεται στην έκθεση αυτή του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ), στον οποίο μετέχουν οι πιο εκβιομηχανισμένες χώρες.

Η Ιρλανδία και η Νορβηγία καταγράφουν τις «πιο αξιοσημείωτες» προόδους, με αύξηση των πτυχιούχων της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης κατά περίπου 6 ποσοστιαίες μονάδες από το 2005 ως το 2024, και ακολουθούν η Κολομβία, η Κόστα Ρίκα, η Ισπανία, η Ελλάδα, η Ιταλία, το Μεξικό, η Πορτογαλία και η Τουρκία, σημείωσε ο Ματίας Κόρμαν, ο γενικός γραμματέας του ΟΟΣΑ, κατά την παρουσίαση της έκθεσης.

Ο ΟΟΣΑ υπογραμμίζει εντούτοις ότι πολλοί φοιτητές δεν ολοκληρώνουν τις σπουδές τους, ιδιαίτερα μεταξύ των ανδρών, εξαιτίας μιας αναντιστοιχίας ανάμεσα στις προσδοκίες και την εκπαιδευτική πραγματικότητα, ή λόγω απουσίας στήριξης των φοιτητών.

Άλλο πρόβλημα: το πτυχίο δεν σημαίνει πάντα ικανότητες. Αυτές οι τελευταίες, ιδιαίτερα όσον αφορά το γραπτό λόγο και τα μαθηματικά, έχουν παραμείνει στάσιμες ή έχουν μειωθεί κατά την τελευταία δεκαετία στις περισσότερες από τις χώρες μέλη.

«Στη Γαλλία, υπάρχουν ενήλικοι που πέρασαν χρόνια στο σχολείο και μερικές φορές στο πανεπιστήμιο και οι οποίοι στο γραπτό λόγο δεν έχουν καν την ικανότητα ενός παιδιού 10 ετών», δήλωσε στη διάρκεια της παρουσίασης ο Αντρέας Σλάιχερ, διευθυντής της διεύθυνσης εκπαίδευσης και δεξιοτήτων του ΟΟΣΑ.

Οι τριτοβάθμιες σπουδές αποδίδουν

Εξάλλου, παρά την αύξηση των πτυχιούχων της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, οι επιχειρήσεις δυσκολεύονται να βρουν τα προσόντα τα οποία έχουν ανάγκη: «40% των εργοδοτών βρίσκονται αντιμέτωποι με έλλειψη ικανοτήτων», αναφέρει ο ΟΟΣΑ, ο οποίος συνιστά να γενικευθούν σύντομες και πιστοποιημένες εκπαιδεύσεις σε όλη τη διάρκεια της επαγγελματικής ζωής, ώστε να βοηθηθούν «οι εργαζόμενοι να προσαρμόζονται στην εξέλιξη των αναγκών των επιχειρήσεων, ιδιαίτερα με την άνοδο της τεχνητής νοημοσύνης».

Ο ΟΟΣΑ επιμένει σ’ ένα σημείο το οποίο αποτελεί συχνά θέμα συζήτησης: οι τριτοβάθμιες σπουδές αποδίδουν, ακόμα κι αν κοστίζουν ακριβά, όπως στην Αγγλία και τις Ηνωμένες Πολιτείες.

«Μια καλή εκπαίδευση αποδίδει. Αν έχετε ένα πτυχίο τριετούς τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, κερδίζετε 39% περισσότερα από έναν απόφοιτο της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης» και ακόμα περισσότερα με ένα πτυχίο τετραετούς τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, υπογραμμίζει ο Αντρέας Σλάιχερ.

Η υπεραξία ενός πτυχίου της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης στην επαγγελματική πορεία κάνει να αυξάνεται συνεχώς η κινητικότητα των διεθνών φοιτητών, παρά το κόστος της εκπαίδευσης.

Εντούτοις εξακολουθεί να προβληματίζει η ανισότητα στην πρόσβαση στην τριτοβάθμια εκπαίδευση που επιμένει και τα παιδιά των πτυχιούχων εξακολουθούν να έχουν πολύ περισσότερες πιθανότητες να φοιτήσουν κι αυτά στην τριτοβάθμια εκπαίδευση και να την ολοκληρώσουν, σε σχέση με αυτά των οποίων οι γονείς δεν έκαναν τριτοβάθμιες σπουδές.

Ορισμένες χώρες, όπως η Δανία και η Νότια Κορέα, κατάφεραν να εξαλείψουν εν μέρει αυτές τις ανισότητες με «40% δυνατότητες απόκτησης πτυχίου τριτοβάθμιας εκπαίδευσης αν οι γονείς σας δεν έχουν ολοκληρώσει τις δευτεροβάθμιες σπουδές τους».

Αντιθέτως στην Ουγγαρία ή τη Λιθουανία, για παράδειγμα, η αναλογία αυτή είναι μόλις 7%.