Για το ζήτημα της Ουκρανίας, θέμα το οποίο συζήτησαν οι υπουργοί Εξωτερικών με τον Ουκρανό ομόλογό τους, η κ. Κάλας τόνισε ότι «μετά τις εκλογές στην Ουγγαρία, υπάρχει νέα δυναμική και αναμένω μια θετική απόφαση για το δάνειο των 90 δισ. εντός των επόμενων 24 ωρών». Παράλληλα, έκανε γνωστό ότι θα προχωρήσει το 20ό πακέτο κυρώσεων κατά της Ρωσίας, αλλά και πρόσθετες κυρώσεις κατά προσώπων «που βρίσκονται πίσω από εκστρατείες παραπληροφόρησης εντός της ΕΕ».

Οι υπουργοί, στη διάρκεια του Συμβουλίου, αντάλλαξαν απόψεις με τον Πρωθυπουργό του Λιβάνου Ναουάφ Σαλάμ, με την Ύπατη Εκπρόσωπο να τονίζει ότι «ακούσαμε από τον Πρωθυπουργό Σαλάμ για τις ειρηνευτικές συνομιλίες του Λιβάνου με το Ισραήλ και τις προσπάθειές του να βγάλει τη χώρα από την κυριαρχία της Χεζμπολάχ. Ο Λίβανος πληρώνει βαρύ τίμημα για έναν πόλεμο που δεν επέλεξε». Όπως είπε, «συνεχίζουμε να στηρίζουμε τις ένοπλες δυνάμεις του Λιβάνου και να εργαζόμαστε για πιθανή πολιτική αποστολή της ΕΕ. Όσο πιο δυνατός είναι ο λιβανέζικος στρατός, τόσο πιο αδύναμη είναι η Χεζμπολάχ».

Για την κατάσταση στη Μέση Ανατολή, οι υπουργοί έθεσαν ακόμα μία φορά τη θέση τους ότι η ελευθερία της ναυσιπλοΐας δεν είναι διαπραγματεύσιμη και πως οι ανατροπές στο Στενό του Ορμούζ είναι επικίνδυνες και ότι η διέλευση πρέπει να παραμένει ελεύθερη και χωρίς χρέωση. Για το θέμα, έκανε γνωστό ότι ζήτησε από τους υπουργούς να διαθέσουν περισσότερους πόρους για την προστασία της ναυσιπλοΐας της περιοχής. Όπως είπε, «η Ευρώπη θα παίξει τον ρόλο της για την αποκατάσταση της ελεύθερης ροής ενέργειας και εμπορίου μόλις οι συνθήκες το επιτρέψουν. Η ταχύτητα της ναυτικής μας αποστολής είναι ο ταχύτερος τρόπος για την προστασία της ναυσιπλοΐας στην περιοχή», ενώ μίλησε για την πολιτική συμφωνία για διεύρυνση του καθυστερημένου πακέτου κυρώσεων στο Ιράν «ώστε να στοχεύσει εκείνους που ευθύνονται για παραβιάσεις της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας».

Η ίδια τόνισε ότι τα ιρανικά drones που χρησιμοποιούνται στον Κόλπο πιθανώς ενσωματώνουν ρωσικές τεχνολογικές αναβαθμίσεις και πως υπάρχει συνεργασία με τις χώρες του Κόλπου για τον περιορισμό τους.

Αναφερόμενη στο Ισραήλ, τόνισε ότι «δεν υπήρξε η απαιτούμενη υποστήριξη» για την πλήρη ή μερική αναστολή της συμφωνίας με το Ισραήλ, που πρότειναν ορισμένα κράτη μέλη, τονίζοντας πως θα μεταφέρει το θέμα στον Επίτροπο Εμπορίου και πως θα υπάρξει συνέχεια της συζήτησης.

Τέλος, για την κριτική που δέχεται σε πολλές περιπτώσεις η Ευρώπη, η ίδια τόνισε ότι «είναι αλήθεια ότι υπάρχουν πολλές απαιτήσεις και για την Ευρώπη, ειδικά τώρα. Όπου κι αν πάω, όλοι μας κοιτάζουν, γιατί οι ΗΠΑ αποσύρουν βοήθεια παντού. Είναι σαφές ότι δεν μπορούμε να κάνουμε τα πάντα».

Σύμφωνα, μάλιστα με τις εκτιμήσεις των αναλυτών της Citi, οι άμεσες ξένες επενδύσεις (FDI) θα μπορούσαν να φτάσουν τα $87–145 δισ. δολάρια την επόμενη δεκαετία, καλύπτοντας έως και το 15%–25% του συνολικού κόστους ανάκαμψης της χώρας. Ιδιαίτερα σημαντικός είναι και ο ρόλος των αναπτυξιακών τραπεζών, οι οποίες θα μπορούσαν να επενδύουν €4-5 δισ. τον χρόνο, κινητοποιώντας έτσι επιπλέον €20–50 δισ. ιδιωτικών επενδύσεων τα επόμενα 10 χρόνια – ποσό που θα μπορούσε να καλύψει περίπου το 10% των αναγκών ανοικοδόμησης.

Σημειώνεται ότι η Citi είναι η μόνη παγκόσμια τράπεζα με παρουσία στην Ουκρανία που προσφέρει ένα πλήρες φάσμα υπηρεσιών εταιρικής και επενδυτικής τραπεζικής στη χώρα.

Το κόστος της ανοικοδόμησης και οι τομείς με τη μεγαλύτερη ανάγκη για επενδύσεις

Το συνολικό κόστος ανοικοδόμησης της Ουκρανίας για την επόμενη δεκαετία εκτιμάται στα $588 δισ. ποσό που αντιστοιχεί σχεδόν στο τριπλάσιο του ΑΕΠ της χώρας το 2025, ενώ σύμφωνα με την Παγκόσμια Τράπεζα, οι υλικές ζημιές, οι οικονομικές απώλειες και το κόστος αποκατάστασης αυξάνονται με κάθε νέα αποτίμηση. Αξίζει να αναφερθεί, μάλιστα, ότι τον τελευταίο χρόνο, οι ζημιές αυξήθηκαν κατά περισσότερο από 10% και το συνολικό κόστος για την ανάκαμψη της χώρας κατά 12%, ενώ μόνο στην πόλη του Κιέβου οι ζημιές αυξήθηκαν κατά 49% μεταξύ 2024 και 2025.

Σύμφωνα με την έκθεση, σχεδόν όλοι οι τομείς της οικονομίας θα χρειαστούν ανοικοδόμηση, με πέντε βασικούς τομείς να συγκεντρώνουν πάνω από τα δύο τρίτα των συνολικών αναγκών: η στέγαση, ο τομέας της ενέργειας, οι μεταφορές, η βιομηχανία και το εμπόριο, και ο αγροτικός τομέας. Το κόστος ανοικοδόμησής τους φτάνει συνολικά σχεδόν τα $400 δισ. δολάρια, δηλαδή το 67% του συνολικού εκτιμώμενου ποσού ανοικοδόμησης.

Οι τρεις τομείς με τις μεγαλύτερες ανάγκες είναι:

• Ενέργεια: Οι επενδύσεις για την ανοικοδόμηση των υποδομών ενέργειας αναμένεται να ξεπεράσουν τα $90 δισ., καθώς το ενεργειακό σύστημα της χώρας έχει δεχθεί 5.796 επιθέσεις τα τελευταία 4 χρόνια σύμφωνα με τον Υπουργό Ενέργειας της χώρας Denys Shmyhal. Η ανοικοδόμηση του ενεργειακού συστήματος της χώρας αποτελεί, ωστόσο, και μία ευκαιρία για τον εκσυγχρονισμό του υπάρχοντος συγκεντρωτικού, σοβιετικής κληρονομιάς συστήματος.
• Μεταφορές: Η ανοικοδόμηση των υποδομών μεταφοράς, όπως του σιδηροδρομικού δικτύου, υπολογίζεται στα $96 δισ. Όπως σημειώνει η έκθεση, πρόκειται για μια ευκαιρία όχι μόνο εκσυγχρονισμού των υποδομών, αλλά και για τη βαθύτερη ένταξη της ουκρανικής οικονομίας στις ευρωπαϊκές αγορές.
• Στέγαση: Σύμφωνα με στοιχεία της Παγκόσμιας Τράπεζας, το 14% του οικιστικού αποθέματος της χώρας έχει υποστεί ζημιές ή έχει καταστραφεί πλήρως, κυρίως στο Κίεβο και στις περιοχές που επλήγησαν περισσότερο από τον πόλεμο, με το συνολικό κόστος ανοικοδόμησης να αναμένεται να φτάσει τα $90 δισ.

Όπως αναφέρει σε δήλωσή του ο CEO της Citibank Europe και Banking Head Ευρώπης, Nacho Gutiérrez-Orrantia: «Η ανάκαμψη της Ουκρανίας δεν περιορίζεται απλώς στην αποκατάσταση των κατεστραμμένων υποδομών όπως ήταν, αλλά και στον εκσυγχρονισμό τους και την ενσωμάτωσή τους στην ευρωπαϊκή οικονομία. Παράλληλα, ανοίγεται η δυνατότητα να αξιοποιηθεί σε παγκόσμιο επίπεδο το ουκρανικό οικοσύστημα καινοτομίας, το οποίο αναπτύχθηκε από τις ανάγκες που δημιούργησε ο ίδιος ο πόλεμος. Αυτό το σημείο σύγκλισης μεταξύ ανοικοδόμησης, ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης και μετασχηματισμού συνιστά ένα από τα σημαντικότερα οικονομικά εγχειρήματα του 21^ου αιώνα. Ο ιδιωτικός τομέας – τόσο εγχώριος όσο και διεθνής – θα διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στην πορεία της Ουκρανίας προς την έξοδο από τη σύγκρουση».

Ο ρόλος των ιδιωτικών επενδύσεων

Παρά τη συνεχή διεθνή στήριξη, εκτιμάται ότι η ανοικοδόμηση της Ουκρανίας δεν μπορεί να χρηματοδοτηθεί αποκλειστικά από δημόσιους πόρους. Στα τέσσερα χρόνια πολέμου, οι σύμμαχοι της Ουκρανίας έχουν διαθέσει περίπου $340 δισ. σε στρατιωτική και μη στρατιωτική βοήθεια. Για να καλυφθούν τα μελλοντικά κόστη μόνο από δημόσιες πηγές, θα απαιτούνταν αντίστοιχα επίπεδα χρηματοδότησης για ακόμη μία δεκαετία – κάτι που θεωρείται εξαιρετικά απίθανο, δεδομένων των πολιτικών και δημοσιονομικών περιορισμών στις ΗΠΑ και την ΕΕ.

Υπό ευνοϊκές συνθήκες μεταρρυθμίσεων και ενίσχυσης της εμπιστοσύνης των επενδυτών, οι άμεσες ξένες επενδύσεις θα μπορούσαν να ανέλθουν από $87 έως και $145 δισ. δολάρια, καλύπτοντας έως και το 25% των συνολικών αναγκών, αναφέρει η έκθεση.

Σύμφωνα με την έκθεση, τρεις βασικοί μοχλοί μπορούν να μετατρέψουν τις ανάγκες ανοικοδόμησης της Ουκρανίας σε ώριμα και επενδύσιμα έργα:

• Πρώτον, καθοριστικής σημασίας είναι η αξιόπιστη εφαρμογή των κανόνων και η δημιουργία ενός προβλέψιμου επιχειρηματικού περιβάλλοντος, ώστε να ενισχυθούν οι εγχώριες επενδύσεις και να προσελκυσθούν ξένα κεφάλαια. Όπως αναφέρεται στην έκθεση, η Ουκρανία έχει σημειώσει πρόοδο προς αυτή την κατεύθυνση, εκσυγχρονίζοντας το νομικό και ρυθμιστικό πλαίσιο των επιχειρήσεων και εναρμονίζοντάς το με τα ευρωπαϊκά πρότυπα.
• Δεύτερον, απαιτείται διεύρυνση των πηγών χρηματοδότησης, με στοχευμένες λύσεις που περιορίζουν το επενδυτικό ρίσκο και συνδυάζουν δημόσια και ιδιωτικά κεφάλαια, ιδίως σε έργα που δεν είναι πλήρως εμπορικά βιώσιμα.
• Τρίτον, η έκθεση υπογραμμίζει την ανάγκη για στρατηγικές δημόσιες επενδύσεις και καλύτερη προετοιμασία των έργων, προκειμένου να δημιουργηθεί μια αξιόπιστη δεξαμενή επενδυτικών ευκαιριών. Σε αυτό το πλαίσιο, οι δημόσιες υπηρεσίες, τα κατάλληλα κίνητρα και τα προγράμματα στήριξης των επιχειρήσεων μπορούν να λειτουργήσουν καταλυτικά, ενισχύοντας τη συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα στην ανοικοδόμηση.

Σύμφωνα με πληροφορίες από ευρωπαϊκές διπλωματικές πηγές, υπάρχει ο φόβος ότι ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, θα μπορούσε να επανεξετάσει τη στάση του έναντι του Κιέβου, ιδιαίτερα εάν θεωρήσει ότι οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι δεν συμβάλλουν επαρκώς στις επιχειρήσεις στη Μέση Ανατολή. Σε αυτό το πλαίσιο, ευρωπαϊκές κυβερνήσεις επιχειρούν μια λεπτή ισορροπία: από τη μία να αποφύγουν την άμεση εμπλοκή στον πόλεμο με το Ιράν και από την άλλη να μην διακινδυνεύσουν μια ρήξη με τις ΗΠΑ.

Η ανησυχία αυτή ενισχύεται από τις δημόσιες παρεμβάσεις του Αμερικανού προέδρου, ο οποίος έχει επικρίνει επανειλημμένα την Ευρώπη για την απροθυμία της να συμβάλει ενεργά στη διασφάλιση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ. Παράλληλα, έχει συνδέσει ανοιχτά τη δέσμευση των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ με τη στάση των συμμάχων στη συγκεκριμένη κρίση, εντείνοντας την αβεβαιότητα για το μέλλον της συμμαχίας.

Την ίδια στιγμή, η Μόσχα φέρεται να επιχείρησε να εκμεταλλευτεί τη συγκυρία, προτείνοντας μια άτυπη ανταλλαγή προς την Ουάσιγκτον: περιορισμό της συνεργασίας της με το Ιράν με αντάλλαγμα τη μείωση της αμερικανικής υποστήριξης προς την Ουκρανία. Αν και η πληροφορία διαψεύστηκε επισήμως από το Κρεμλίνο, το γεγονός ότι τέτοια σενάρια συζητούνται εντείνει τους ευρωπαϊκούς προβληματισμούς.

Στο επιχειρησιακό επίπεδο, ευρωπαϊκές πηγές επισημαίνουν ότι η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή απορροφά κρίσιμους στρατιωτικούς πόρους – ιδίως πυραύλους και συστήματα αεράμυνας – που είναι απαραίτητοι για την άμυνα της Ουκρανίας απέναντι στη Ρωσία. Η πιθανή ανακατεύθυνση αυτών των πόρων δημιουργεί πρόσθετες πιέσεις στο Κίεβο.

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η ευρωπαϊκή διπλωματία κινείται με στόχο τη διατήρηση της συνοχής της Δύσης. Η Γαλλία, για παράδειγμα, εμφανίζεται διατεθειμένη να συμβάλει στη διασφάλιση της ελευθερίας ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, προωθώντας παράλληλα λύσεις μέσω του ΟΗΕ. Αντίστοιχα, το Ηνωμένο Βασίλειο έχει ήδη ενισχύσει τη στήριξή του προς τις ΗΠΑ, επιτρέποντας τη χρήση στρατιωτικών βάσεων.

Ωστόσο, παρά τις κινήσεις αυτές, οι ευρωπαϊκές δεσμεύσεις παραμένουν περιορισμένες και συχνά περισσότερο συμβολικές.

Σε κάθε περίπτωση, η παράλληλη εξέλιξη των δύο συγκρούσεων αναδεικνύει τη λεπτή ισορροπία που καλείται να διαχειριστεί η Ευρώπη: να στηρίξει την Ουκρανία χωρίς να αποξενώσει τις ΗΠΑ και ταυτόχρονα να αποφύγει μια βαθύτερη εμπλοκή σε έναν νέο, απρόβλεπτο πόλεμο στη Μέση Ανατολή.

«Οι στόχοι δεν έχουν ακόμα επιτευχθεί και γι' αυτό τον λόγο η ειδική στρατιωτική επιχείρηση συνεχίζεται», δήλωσε ο εκπρόσωπος της ρωσικής προεδρίας Ντμίτρι Πεσκόφ, στη διάρκεια της τακτικής ενημέρωσης των δημοσιογράφων, απαντώντας σε ερώτηση του Γαλλικού Πρακτορείου. Ο Πεσκόφ αντιδρούσε στις δηλώσεις του Ουκρανού προέδρου Βολοντίμιρ Ζελένσκι που δήλωσε ότι η Ρωσία «δεν έχει επιτύχει τους στόχους» του πολέμου.

Ο Πεσκόφ δήλωσε ωστόσο ότι «πολλοί» από τους στόχους του Κρεμλίνου επιτεύχθηκαν, διευκρινίζοντας ότι ο «βασικός στόχος» της Μόσχας είναι να διασφαλιστεί η «ασφάλεια των ανθρώπων» που ζουν στην ανατολική Ουκρανία

Κρεμλίνο: Η σύγκρουση στην Ουκρανία έχει εξελιχθεί σε μια πολύ ευρύτερη αντιπαράθεση με τη Δύση

Το Κρεμλίνο δήλωσε ότι η απόφαση των χωρών της Δύσης να παρέμβουν στη σύγκρουση στην Ουκρανία σημαίνει ότι έχει εξελιχθεί σε μια πολύ ευρύτερη αντιπαράθεση με χώρες που η Ρωσία πιστεύει ότι θέλουν να την συντρίψουν.

Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ δήλωσε σε δημοσιογράφους ότι η Μόσχα παραμένει ανοικτή στην επίτευξη των στόχων της μέσω διπλωματικών διαύλων, αλλά δήλωσε ότι δεν είναι ακόμα σε θέση να πει πότε και πού θα πραγματοποιηθεί ο επόμενος γύρος ειρηνευτικών συνομιλιών.

Η τελευταία εκτίμηση των θεσμικών οργάνων, με βάση στοιχεία από τις 24 Φεβρουαρίου 2022 έως τις 31 Δεκεμβρίου 2025, έδειξε αύξηση 12% σε σχέση με την περσινή εκτίμηση, η οποία βασίστηκε εν μέρει στην αύξηση κατά 21% των ζημιών ή καταστροφών σε ενεργειακές υποδομές σε σχέση με πέρυσι.

Η μελέτη δεν περιλαμβάνει στοιχεία από τις εντατικές επιθέσεις της Ρωσίας σε ενεργειακές εγκαταστάσεις της Ουκρανίας τον Ιανουάριο και τον Φεβρουάριο, οι οποίες άφησαν δεκάδες χιλιάδες ανθρώπους σε όλη την Ουκρανία χωρίς θέρμανση, ηλεκτρικό ρεύμα και νερό κατά τη διάρκεια του πιο κρύου χειμώνα που έχει καταγραφεί εδώ και δεκαετίες.

Η εκτίμηση, η πέμπτη που πραγματοποιήθηκε από την έναρξη του πολέμου, διαπίστωσε ότι οι άμεσες ζημίες στην Ουκρανία έφτασαν τα 195 δισεκατομμύρια δολάρια, αύξηση σχεδόν 11% σε σχέση με την προηγούμενη εκτίμηση, με τους τομείς της στέγασης, των μεταφορών και της ενέργειας να έχουν πληγεί περισσότερο, ανέφεραν οι ομάδες. Αυτό είναι περισσότερο από το διπλάσιο των ζημιών που αναφέρθηκαν στην πρώτη έκθεση το 2022.

«Η ζημιά είναι τεράστια και αυξάνεται συνεχώς», αναφέρει η έκθεση, σημειώνοντας ότι οι ζημιές συγκεντρώθηκαν σε περιοχές της πρώτης γραμμής και σε μητροπολιτικές περιοχές, συμπεριλαμβανομένης της πρωτεύουσας Κίεβο.

Ο Πρόεδρος της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, έχει δεχτεί συνεχή πίεση από τον Πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, να συμφωνήσει σε μια εκεχειρία που θα μπορούσε να συνεπάγεται οδυνηρές παραχωρήσεις εδαφών που έχουν καταληφθεί από τις ρωσικές δυνάμεις. Ωστόσο, οι συνομιλίες μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας στη Γενεύη την περασμένη εβδομάδα δεν κατάφεραν να επιτύχουν κάποια σημαντική πρόοδο.

Ο πόλεμος, ο οποίος αυτή την εβδομάδα συμπληρώνει πέντε χρόνια, έχει προκαλέσει τη μεγαλύτερη προσφυγική κρίση στην Ευρώπη από τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, με περισσότερους από 6 εκατομμύρια Ουκρανούς να ζουν ως πρόσφυγες εκτός της χώρας και 4,6 εκατομμύρια ακόμη να έχουν εκτοπιστεί εντός των συνόρων της, σύμφωνα με την έκθεση.

Ο πόλεμος έχει επίσης επιφέρει τεράστιες ζημίες στην οικονομία της Ουκρανίας, με το ακαθάριστο εγχώριο προϊόν της να είναι σήμερα 21% μικρότερο σε πραγματικούς όρους από ό,τι το 2021, πριν από τη ρωσική εισβολή. Εάν ο πόλεμος συνεχιστεί φέτος, η αύξηση του ΑΕΠ της Ουκρανίας αναμένεται να περιοριστεί σε περίπου 2%, αλλά η ανάπτυξη θα μπορούσε να επιταχυνθεί ελαφρώς στο 4% το 2027 και στο 4,5% το 2028, εάν επιτευχθεί εκεχειρία μέχρι το τέλος του έτους.

«Τέσσερα χρόνια μετά την πλήρη εισβολή της Ρωσίας, το συνολικό κόστος της ανασυγκρότησης και της ανάκαμψης της Ουκρανίας εκτιμάται πλέον σε σχεδόν 588 δισεκατομμύρια δολάρια για την επόμενη δεκαετία, σχεδόν τριπλάσιο του προβλεπόμενου ονομαστικού ΑΕΠ της χώρας για το 2025», δήλωσε η πρωθυπουργός της Ουκρανίας Γιούλια Σβιριντένκο σε μια ανακοίνωση.

«Εν μέσω των άνευ προηγουμένου ρωσικών επιθέσεων σε ενεργειακές υποδομές και κατοικίες σε όλη την Ουκρανία αυτό το χειμώνα, ο λαός μας δείχνει ανθεκτικότητα, οι επιχειρηματίες μας συνεχίζουν να εργάζονται. Καταφέρνουμε ακόμα να ανακάμψουμε γρήγορα και να αναπτυχθούμε περαιτέρω», πρόσθεσε.

Μεγαλύτερες ζημιές στους τομείς της στέγασης και των μεταφορών
Οι ζημίες ήταν μεγαλύτερες στον τομέα της στέγασης, με το 14% του συνολικού αποθέματος κατοικιών να έχει υποστεί ζημίες ή να έχει καταστραφεί, ή περίπου 61 δισεκατομμύρια δολάρια, ακολουθούμενο από τους σιδηροδρόμους και άλλα τμήματα του τομέα των μεταφορών, με ζημίες που ανέρχονται σε 40,3 δισεκατομμύρια δολάρια, σύμφωνα με την έκθεση.

Ο τομέας της ενέργειας, ο οποίος υπέστη σοβαρές επιθέσεις από ρωσικούς πυραύλους και επιθέσεις κατά το παρελθόν έτος, υπέστη ζημίες ύψους περίπου 25 δισεκατομμυρίων δολαρίων, με ορισμένους πολίτες να αντιμετωπίζουν διακοπές ρεύματος έως και 18 ώρες την ημέρα.

Η έκθεση εκτίμησε τις κοινωνικοοικονομικές απώλειες σε 667 δισεκατομμύρια δολάρια, μια αύξηση 13% σε σχέση με το προηγούμενο έτος, αντανακλώντας την εκτεταμένη και παρατεταμένη διακοπή της οικονομικής δραστηριότητας, των δημόσιων υπηρεσιών και των θέσεων εργασίας.

Η κυβέρνηση της Ουκρανίας είχε ήδη λάβει μέτρα για να καλύψει τις ανάγκες ανασυγκρότησης για το τρέχον έτος, συμπεριλαμβανομένης της διάθεσης περίπου 15,25 δισεκατομμυρίων δολαρίων για διάφορα προγράμματα. Η Ουκρανία και οι εταίροι της έχουν ήδη δαπανήσει 20,3 δισεκατομμύρια δολάρια από τον Φεβρουάριο του 2022 για επείγουσες επισκευές σε διάφορους τομείς, συμπεριλαμβανομένης της στέγασης.

Η έκθεση σημείωσε ότι η Ουκρανία θα μπορούσε να καλύψει περίπου το 40% των αυξανόμενων αναγκών ανασυγκρότησης μέσω του ιδιωτικού τομέα, εάν πραγματοποιούσε στοχευμένες μεταρρυθμίσεις για να προσελκύσει επενδύσεις κεφαλαίου σε παραγωγικούς τομείς όπως η γεωργία, η βιομηχανία και ο τουρισμός.

«Το παλιό οικονομικό μοντέλο της Ουκρανίας, με τον αδύναμο ανταγωνισμό, τη μεγάλη άτυπη οικονομία και τη βαριά παρουσία του κράτους, δεν θα δημιουργήσει τη δυναμική των επιχειρήσεων που απαιτείται για την ανάκαμψη», ανέφερε η έκθεση.

Ο Matthias Schmale, συντονιστής ανθρωπιστικών υποθέσεων του ΟΗΕ στην Ουκρανία, δήλωσε ότι η λήψη μέτρων για την επιστροφή των προσφύγων, την επανένταξη των βετεράνων και την αύξηση της συμμετοχής των γυναικών στο εργατικό δυναμικό θα είναι κρίσιμης σημασίας για τη διασφάλιση του οικονομικού μέλλοντος της Ουκρανίας.

«Το πιο σημαντικό πλεονέκτημα της Ουκρανίας είναι ο λαός της», δήλωσε ο Schmale. «Η ανάκαμψη πρέπει να είναι ανθρωποκεντρική και να βασίζεται στην κοινότητα». Σύμφωνα με στοιχεία του ΟΗΕ, η Ουκρανία έχει σήμερα 2,4 εκατομμύρια παιδιά λιγότερα από ό,τι πριν τον πόλεμο.

Η μελλοντική της εξέλιξη, είναι στενά συνυφασμένη με την πορεία του προϊόντος στην Ουκρανία, που είναι ο παγκόσμιος ηγέτης στον χώρο, διαθέτοντας τεράστιες ποσότητες πρωτογενούς παραγωγής (ηλιάνθου) και μια πολύ ισχυρή μεταποιητική βιομηχανία κι εκτεταμένο παγκόσμιο δίκτυο διάθεσης του προϊόντος.

Σήμερα, η αγορά ηλιελαίου στην Ευρώπη βρίσκεται στην καρδιά της δίνης της Ρωσο-ουκρανικής σύρραξης. Η φετινή παραγωγή (EU 27) ηλιελαίου, υποχώρησε στα 7,4 εκατ. τόνους, η χαμηλότερη εδώ και 10 χρόνια και 18% κάτω από πέρυσι.

Η Ουκρανία, είναι ο πολύ μεγάλος προμηθευτής, που ουσιαστικά ελέγχει την ευρωπαϊκή αγορά, προσφέροντας πάνω από το 90% των εισαγόμενες ποσότητες ηλιελαίου. Η Σερβία και η Βοσνία Ερζεγοβίνη, προσφέρουν 3 και 1% αντίστοιχα.

Ουκρανία: Ο πόλεμος μεταφέρεται τώρα στην παραγωγή

Με την έναρξη του πολέμου και τα προβλήματα που προέκυψαν τόσο στην πρωτογενή παραγωγή όσο και την μεταποίηση και τις αλυσίδες εφοδιασμού, η Ουκρανία έκανε μια στροφή προς την παραγωγή ηλίανθου σε βάρος των σιτηρών, διαθέτοντας παράλληλα και μια τεράστια βιομηχανία σύνθλιψης του σπόρου και παραγωγής ηλιελαίου.

Σκοπός ήταν η εξαγωγή προϊόντων που μπορούν να διακινηθούν και με τους δρόμους της στεριάς, δηλαδή μικρότερου όγκου και υψηλότερης αξίας έναντι των σιτηρών που μπορούν να εξαχθούν μόνο δια θαλάσσης. Το ηλιέλαιο, είχε όλες τις σχετικές προϋποθέσεις και για το λόγο αυτό η καλλιέργειά του επεκτάθηκε σημαντικά.

Αλλά όπως συμβαίνει πολλές φορές τελευταία, το πράγμα σκάλωσε που αλλού, στην σύγχρονη μάστιγα της κλιματικής αλλαγής: Η παρατεταμένη ξηρασία το 2024 και 2025, μείωσε τις αποδόσεις, ενώ και οι λοιπές, λόγω έκρυθμης κατάστασης, απώλειες δεν ήταν και αυτές μικρές. Η συνολική παραγωγή ηλιόσπορου θα είναι φέτος κατώτερη των 11 εκατ. τόνων, της συνήθους δηλαδή παραγωγής, ενώ τους πρώτους μήνες (Σεπτέμβριος -Δεκέμβριος) της τρέχουσας καμπάνιας έχουν εξαχθεί μόλις 12.000 τόννοι ηλιέλαιο, το χαμηλότερο εδώ και δεκαετίες.

Ήδη από τα μέσα του 2025, οι προσφερόμενες ποσότητες ηλιόσπορου στην βιομηχανία ήταν περιορισμένες και ακριβές. Πολλές μικρές βιομηχανίες ηλιελαίου έκλεισαν την άνοιξη του 2025 ελλείψει ή ακριβής πρώτης ύλης, μέχρι τον αλωνισμό του φθινοπώρου.

Αλλά κι εδώ τα πράγματα δεν ήταν ευχάριστα ούτε στην πρωτογενή παραγωγή, ούτε στην μεταποίηση. Το νότιο τμήμα της χώρας, από εκεί που ξεκινάει ο θερισμός, λόγω ξηρασίας, είχε πολύ μειωμένες αποδόσεις κι έπρεπε να περιμένουν μέχρι να ξεκινήσει καλά ο αλωνισμός βορειότερα που οι αποδόσεις ήταν υψηλότερες, ώστε να υπάρχει μια εικόνα για την συνολική παραγωγή και να μπορέσουν να διαμορφωθούν τιμές παραγωγού.

Στο ενδιάμεσο η Ρωσία, άλλαξε τακτική πολέμου και στοχεύει πια με σφοδρότητα ενεργειακούς και παραγωγικούς στόχους. Πολλά εργοστάσια ηλιελαίου βομβαρδίστηκαν, με πλέον χαρακτηριστικό αυτό της Dnipro Oilseed Extraction Plant, εργοστάσιο που ανήκει στην πολυεθνική Βunge όπου χύθηκαν στον δρόμο 300 τόνοι ηλιέλαιο, προκαλώντας κυκλοφοριακό έμφραγμα στην πόλη για πολλές ημέρες λόγω ολισθηρότητας του δρόμου.

Έτσι λίγο πριν τις γιορτές, οι τιμές ηλιόσπορου άρχισαν να ανεβαίνουν και να φτάσουν στα τέλη Ιανουαρίου περί τα 600 δολ. ΗΠΑ ο τόνος, για προϊόν περιεκτικότητας 50% σε λάδι. Αντίστοιχα, οι τιμές ηλιελαίου ανέβηκαν κι αυτές στα 1270 δολ / τόνο, αυξημένες κατά 50 δολ ο τόνος από την έναρξη της ελαιοκομικής περιόδου, το φθινόπωρο του 2025.

Οι παραπάνω αυξήσεις, είναι συνδυασμός μειωμένων σχετικά προσφερόμενων ποσοτήτων ηλιάνθου αλλά και προβλημάτων στην βιομηχανία ηλιελαίου από βομβαρδισμούς αλλά και συνεχείς διακοπές ρεύματος που δημιουργούν προβλήματα και καθυστερήσεις στην παραγωγή.

Το άλλο μεγάλο πρόβλημα είναι αυτό της ασφαλούς διακίνησης τόσο της πρώτης ύλης όσο και του τελικού προϊόντος. Το ρίσκο της διακίνησης μέσα από κατεστραμμένες υποδομές είναι μεγάλο, κι εκτιμάται ότι αυτό θα μεταφερθεί στην πρωτογενή παραγωγή του 2026: οι αγρότες θα διστάσουν να καλλιεργήσουν σωστά (λιπάσματα, φάρμακα) βλέποντας νέους κινδύνους στην διάθεση της σοδειά τους.

Οι άλλοι μεγάλοι παίκτες της ευρύτερης περιοχής μας

Πέραν της Ουκρανίας, η άλλη μεγάλη γεωργική χώρα της ευρύτερη περιοχής, το Καζακστάν, έχει θέσει πολύ υψηλούς στόχους στην παραγωγή ηλιελαίου και συναφών προϊόντων. Ήδη το 2026 θα προσθέσει 3 ακόμη εργοστάσια επεξεργασίας ηλιάνθου με σκοπό να αναρριχηθεί στην πρώτη δεκάδα παγκοσμίως των χωρών παραγωγής ηλιελαίου. Το 2025, ήταν ο τρίτος σημαντικότερο προμηθευτής της ΕΕ σε ηλιόπαστα, μια πολύ θρεπτική ζωοτροφή.

Η Ρωσία από την μεριά της, κατέχει και αυτή περίοπτη θέση στη διεθνή αγορά, αλλά από εκεί τα στοιχεία είναι πια περιορισμένα.

Τέλος η Αργεντινή, είχε φέτος μια εξαιρετική χρονιά σε αποδόσεις ηλιόσπορου και ήδη έχει ξεκινήσει τεράστιες εξαγωγές που συγκυριακά θα φτάσουν μέχρι την Μαύρη θάλασσα. Η κύρια αγορά της βρίσκεται στις χώρες του Ατλαντικού με πρώτη τη Νότιο Αφρική.

Ένα ακόμη ενδιαφέρον στοιχείο της αγοράς, είναι οι πολύ μεγάλες ποσότητες ηλιάνθου που αγοράζει φέτος η Τουρκία. Συγκεκριμένα, έχει απορροφήσει το μεγαλύτερο μέρος της φετινής Ρουμάνικης αγοράς, συμβάλλοντας έτσι στην εκτόξευση της τιμής σε 710 δολ/τόνος FOB λιμάνι της Κωνστάντζα.

Συμπερασματικά, η διεθνής αγορά ηλίανθου και ηλιελαίου παρουσιάζει μια δύσμορφη εικόνα: η κλιματική κρίση και ο πόλεμος, έχουν υποβαθμίσει τον κυρίαρχο ρόλο των παραδοσιακών ηγετών της αγοράς, ενώ άλλοι φιλόδοξοι παίκτες προσπαθούν να πλασαριστούν διεκδικώντας μεγάλα κέρδη.

Οι τιμές στην ευρύτερη περιοχή μας βρίσκονται σε μικρή ανοδική πορεία, λόγω προβλημάτων στην προσφορά. Στις περιπτώσεις όμως αυτές, είναι σύνηθες να συμβαίνουν υποκαταστάσεις από άλλα προϊόντα πχ σογιέλαιο, ελαιοκράμβης και με μη προσδιορίσιμες επιπτώσεις στην αγορά και τις τιμές.

Το «δάνειο στήριξης της Ουκρανίας» θα συμβάλει στην κάλυψη των επειγουσών χρηματοδοτικών αναγκών της Ουκρανίας εν μέσω του συνεχιζόμενου επιθετικού πολέμου της Ρωσίας, ο οποίος εισέρχεται στο πέμπτο έτος του.

Από τα 90 δισεκατομμύρια ευρώ, τα 30 δισεκατομμύρια ευρώ θα διατεθούν για μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή ή δημοσιονομική στήριξη, μέσω της διευκόλυνσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την Ουκρανία.

Τα 60 δισεκατομμύρια ευρώ θα διατεθούν για την ενίσχυση της άμυνας της Ουκρανίας και την προμήθεια στρατιωτικού εξοπλισμού, διασφαλίζοντας την έγκαιρη πρόσβαση σε κρίσιμα αμυντικά προϊόντα.

Η προμήθεια αμυντικών προϊόντων θα πραγματοποιείται κατά προτεραιότητα από εταιρείες εγκατεστημένες στην Ευρωπαϊκή Ένωση, στην Ουκρανία ή σε χώρες της ΕΖΕΣ που είναι μέλη του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου (Νορβηγία, Ισλανδία, Ελβετία, Λιχτενστάιν).

Ωστόσο, προβλέπονται στοχευμένες παρεκκλίσεις σε περιπτώσεις επείγουσας στρατιωτικής ανάγκης, όταν τα απαιτούμενα προϊόντα δεν είναι διαθέσιμα στις παραπάνω αγορές.

Διαβάστε περισσότερα στο Lykavitos.gr

Πηγή αυτών των επιπτώσεων αναμένεται να είναι το κοινό ευρωπαϊκό δάνειο 90 δισ. ευρώ το οποίο αποφάσισε να δώσει η ΕΕ στην Ουκρανία για την περίοδο 2026 – 2027.

To δάνειο αυτό θα χρηματοδοτεί μέσω της έκδοσης ευρω-ομολόγων από την Κομισιόν, κατά το μοντέλο των εκδόσεων την περίοδο της πανδημίας (SURE, NextGenerationEU).

Στο σημείο αυτό, υπενθυμίζεται πως η ΕΕ έχει συμφωνήσει οι τόκοι του εν λόγω δανείου θα είναι «δωρεάν» προς την Ουκρανία από πλευράς Ευρωπαίων δανειστών.

Ωστόσο, οι τόκοι δεν θα είναι… «δωρεάν» προς την πλευρά όσων επενδυτών αγοράσουν τα εν λόγω ευρω-ομόλογα. Αντίθετα, τους τόκους θα τους πληρώνει η ΕΕ.

Σύμφωνα με όσα δήλωσε εκπρόσωπος της Κομισιόν, «το κόστος των τόκων εξαρτάται από τις συνθήκες της αγοράς. Με βάση τα τρέχοντα επιτόκια, η Επιτροπή εκτιμά ότι το κόστος εξυπηρέτησης του χρέους (κόστος χρηματοδότησης και κόστος έκδοσης και διαχείρισης ρευστότητας) θα ανέλθει σε περίπου 1 δισεκατομμύριο ευρώ το 2027 και σε περίπου 3 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως τα επόμενα έτη».

Αυτό το κόστος θα ισχύει μέχρι τη λήξη των ομολόγων, με το πλαίσιο χρηματοδότησης να διασφαλίζει τη συνέχεια της χρηματοδότησης, όπως απαιτείται (συμπεριλαμβανομένης, όπου είναι σκόπιμο, της δυνατότητας αναχρηματοδότησης)».

Οι ίδιες πηγές, διευκρινίζουν πως «για να μπορέσει ο προϋπολογισμός της ΕΕ να καλύψει αυτά τα έξοδα το 2027, η  Κομισιόν πρότεινε ένα ειδικό μέσο, ​​που θα επιτρέπει την καταβολή επιδότησης κόστους δανεισμού το 2027, υπό οποιεσδήποτε συνθήκες.

Η πρόταση περιλαμβάνει την απαίτηση, πριν από την κινητοποίηση του ειδικού μέσου, να αξιολογούνται – στο πλαίσιο της ετήσιας διαδικασίας του προϋπολογισμού – οι εναπομένουσες δημοσιονομικές διαθέσιμες πιστώσεις, να διασφαλίζεται η συμμόρφωση με όλες τις νομικές υποχρεώσεις και να ενεργείται σύμφωνα με τις αρχές της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης».

Παραπέρα, από την Κομισιόν αναφέρουν πως το «ειδικό μέσο θα χρηματοδοτείται μέσω συνεισφορών από τα 24 κράτη μέλη που συμμετέχουν στην ενισχυμένη συνεργασία.

Η συνεισφορά κάθε κράτους μέλους θα είναι ανάλογη με το μερίδιό του στο Ακαθάριστο Εθνικό Εισόδημα (ΑΕΕ) της ομάδας των 24 συμμετεχόντων κρατών μελών, στον σχετικό ετήσιο προϋπολογισμό.

Ο αντίκτυπος στα οικονομικά των κρατών μελών θα αφορά την καταβολή της επιδότησης του κόστους δανεισμού, καθώς θα συνεπάγεται συνεισφορές από τα κράτη μέλη στον προϋπολογισμό της ΕΕ.

Ο προβληματισμός σχετικά με τον τρόπο μέριμνας για την επιδότηση του κόστους δανεισμού στο επόμενο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο θα συζητηθεί στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων του επόμενου Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου».

Τι λένε στελέχη της οδού Νίκης

Πηγές από αρμόδια στελέχη της οδού Νίκης αναφέρουν πως πιθανότατα οι σχετικές εκδόσεις για την Ουκρανία θα είναι με ομόλογα 10ετούς διάρκειας με επιτόκιο κοντά στο 3%.

Η Ελλάδα θα πρέπει να πληρώσει μια αναλογία των τόκων αυτών με βάση το ποσοστό που το ΑΕΠ της αντιστοιχεί στο συνολικό ΑΕΠ της ΕΕ.

Το ποσοστό αυτό ανέρχεται στο 1,3% του συνολικού ΑΕΠ της ΕΕ. Έτσι θα έπρεπε να πληρώνει κοντά στα 35 εκατ. ευρώ κάθε χρόνο για τους τόκους του δανείου στην Ουκρανία, ενδεχομένως για τα επόμενα 20 χρόνια, αναφέρουν οι ίδιες πηγές.

Ωστόσο, δεδομένου ότι τρεις χώρες της ΕΕ (Ουγγαρία, Τσεχία, Σλοβακία) καταψήφισαν το κοινό ευρω-δάνειο στην Ουκρανία, θα απέχουν όχι μόνο από την αποπληρωμή του αρχικού κεφαλαίου του (εφόσον δεν πληρώσουν οι Ρώσοι το δάνειο αυτό μέσω «πολεμικών αποζημιώσεων»), αλλά και την αποπληρωμή των τόκων.

Αυτό σημαίνει, καθώς μειώνονται σε 24 έναντι 27 οι χώρες – μέλη της ΕΕ που θα συμμετάσχουν στο δανειακό πρόγραμμα της Ουκρανίας, πως θα αυξηθεί το ποσοστό και άρα και το ποσό που θα αναλάβει κάθε μία από τις 24 ευρωπαϊκές χώρες για την πληρωμή των τόκων και έπειτα του αρχικού κεφαλαίου.

Οι ίδιες πηγές αναφέρουν πως το δημοσιονομικό κόστος για την πληρωμή των τόκων του ευρω – δανείου προς την Ουκρανία ενδέχεται, υπό αυτούς τους όρους, να αγγίξει τα 50 εκατ. ευρώ ετησίως, αρχής γενομένης από το 2027, δηλαδή 2 δισ. ευρώ στην 20ετία.

Στελέχη της Οδού Νίκης, χωρίς να υποτιμούν αυτό το επιπλέον και μάλιστα άμεσο δημοσιονομικό βάρος (το οποίο είναι μεγαλύτερο από κάθε προηγούμενο για την Ουκρανία), εκτιμούν ότι είναι πολύ μικρό ειδικά σε σχέση με τη γεωπολιτική σημασία που έχει για την Ελλάδα, η οικονομική στήριξη της Ουκρανίας απέναντι στη Ρωσία.

Οι κατευθυντήριες γραμμές περιλαμβάνονται σε πρόταση που παρουσίασε την Τετάρτη η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, με στόχο να διασφαλιστεί η χρηματοδοτική βιωσιμότητα της Ουκρανίας καθώς ο πόλεμος πλήρους κλίμακας με τη Ρωσία εισέρχεται στο πέμπτο έτος του. Σύμφωνα με τις ίδιες εκτιμήσεις, το Κίεβο κινδυνεύει να ξεμείνει από ρευστό έως την άνοιξη, εάν δεν υπάρξει νέα χρηματοδοτική ένεση.

Η Ευρώπη καλύπτει το κενό των ΗΠΑ
Η ευθύνη χρηματοδότησης περνά πλέον σε μεγάλο βαθμό στην Ευρώπη, καθώς οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν περιορίσει δραστικά τη στήριξή τους μετά την επιστροφή του Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο.

Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν χαρακτήρισε το σχέδιο δανεισμού «ένα πολύ ισχυρό μήνυμα που επαναβεβαιώνει την ακλόνητη δέσμευση της Ευρώπης για την ασφάλεια, την άμυνα και τη μελλοντική ευημερία της Ουκρανίας».

Πού θα κατευθυνθούν τα 90 δισ. ευρώ
Το πακέτο των 90 δισ. ευρώ προορίζεται να καλύψει τόσο στρατιωτικές όσο και βασικές κρατικές ανάγκες της Ουκρανίας για τα επόμενα δύο χρόνια. Από το συνολικό ποσό, 60 δισ. ευρώ θα κατευθυνθούν στην άμυνα, ενώ 30 δισ. ευρώ θα χρησιμοποιηθούν για τη διατήρηση βασικών κρατικών λειτουργιών.

Στόχος της Επιτροπής είναι η εκταμίευση της πρώτης δόσης τον Απρίλιο, μετά την οριστικοποίηση της πρότασης σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Προτεραιότητα στα ευρωπαϊκά όπλα, με εξαιρέσεις
Το σχέδιο προβλέπει σαφή προτεραιότητα σε προμήθειες εντός ΕΕ. Ωστόσο, αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο αποκλίσεων, αναγνωρίζοντας ότι «η Ουκρανία είναι χώρα σε πόλεμο και η ικανότητά της να υπερασπιστεί το έδαφός της μπορεί να εξαρτάται από τη διαθεσιμότητα ενός προϊόντος σε πολύ σύντομο χρόνο».

Σε περιπτώσεις «επείγουσας ανάγκης» και εφόσον δεν υπάρχει εναλλακτική μέσω ευρωπαϊκής προμήθειας, το Κίεβο θα μπορεί να στραφεί σε αγορές εκτός ΕΕ, αλλά μόνο κατόπιν έγκρισης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Χωρίς σαφές χρονοδιάγραμμα αποπληρωμής
Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι το έγγραφο της Επιτροπής δεν περιλαμβάνει συγκεκριμένη προθεσμία αποπληρωμής του δανείου, υποδηλώνοντας ότι η ΕΕ σκοπεύει να διατηρήσει το χρέος στους λογαριασμούς της για απροσδιόριστο χρονικό διάστημα. Η Ένωση θα αναλαμβάνει, πάντως, την πληρωμή των τόκων, με ετήσιο κόστος που εκτιμάται στα 3 δισ. ευρώ.

Ο επίτροπος Οικονομίας Βάλντις Ντομπρόβσκις ξεκαθάρισε ότι «δεν υπάρχει σταθερή διάρκεια για το δάνειο» και ότι αυτό «θα ανακυκλώνεται».

Η απουσία χρονοδιαγράμματος αποπληρωμής συνιστά πρωτοφανές βήμα για την ΕΕ, η οποία παραδοσιακά αποφεύγει τον κοινό δανεισμό, εκτός από εξαιρετικές περιστάσεις, όπως η πανδημία — τότε όμως υπήρχαν σαφή όρια αποπληρωμής.

Το ρωσικό χρήμα παραμένει στο τραπέζι
Η Ουκρανία δεν θα υποχρεωθεί να αποπληρώσει το δάνειο, εφόσον η Ρωσία αποζημιώσει το Κίεβο για τις ζημιές του πολέμου, είχαν συμφωνήσει οι Ευρωπαίοι ηγέτες τον Δεκέμβριο. Μέχρι τότε, τα περιουσιακά στοιχεία της ρωσικής κεντρικής τράπεζας θα παραμείνουν δεσμευμένα, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο να χρησιμοποιηθούν μελλοντικά για την κάλυψη του δανείου.

Η φον ντερ Λάιεν σημείωσε ότι ένα νέο δάνειο με βάση ρωσικά κεφάλαια «παραμένει στο τραπέζι», αν και πολιτικά μια τέτοια επιλογή θεωρείται προς το παρόν δύσκολη.

Το διακύβευμα είναι μεγάλο, με την Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αλλά και τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου να υπογραμμίζουν προσερχόμενοι στο Συμβούλιο ότι δεν θα αποχωρήσουν χωρίς λύση.

Η Ουκρανία πρόκειται να βρεθεί αντιμέτωπη με ενδεχόμενο χρεοκοπίας τον Μάρτιο, χωρίς επιπρόσθετη χρηματοδότηση εν μέσω του πολέμου της Ρωσίας, σύμφωνα με τη Deutsche Welle.

Οι ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα ζητήσουν από τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα να υιοθετήσουν επειγόντως τα αναγκαία εργαλεία για τη θέσπιση ενός «δανείου αποζημιώσεων» για την Ουκρανία, το οποίο θα βασίζεται στα ταμειακά διαθέσιμα που συνδέονται με τα δεσμευμένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία, σύμφωνα με προσχέδιο εγγράφου που είδε το Reuters. Τομ έγγραφο παραμένει υπό διαμόρφωση και μπορεί να τροποποιηθεί.

Το προσχέδιο περιλαμβάνει σειρά όρων και προϋποθέσεων για το δάνειο, μεταξύ των οποίων ο πλήρης σεβασμός των συμβατικών υποχρεώσεων των κατόχων των περιουσιακών στοιχείων, η ίση μεταχείριση, η συμμόρφωση με διμερείς επενδυτικές συμφωνίες, καθώς και η πρόβλεψη ότι τα κεφάλαια θα στηρίζουν τόσο την ευρωπαϊκή όσο και την ουκρανική αμυντική βιομηχανία.

Στο ίδιο έγγραφο αναφέρεται ότι οι Ευρωπαίοι ηγέτες επιθυμούν το δάνειο αποζημιώσεων να αρχίσει να παρέχει χρηματοδοτική στήριξη προς την Ουκρανία από το δεύτερο τρίμηνο του 2026, καλύπτοντας και τις στρατιωτικές της ανάγκες.

Ωστόσο, το σχετικό τμήμα του κειμένου εμφανίζεται εντός αγκυλών, στοιχείο που υποδηλώνει ότι η πρόταση δεν έχει ακόμη υιοθετηθεί και παραμένει αντικείμενο διαπραγμάτευσης, καθώς οι συνομιλίες συνεχίζονται.

Χρήση ρωσικών περιουσιακών στοιχείων ή κοινός δανεισμός

Η πρόταση της Κομισιόν αφορά παροχή δανείου προς το Κίεβο ύψους 90 δισεκατομμυρίων ευρώ για τα επόμενα δύο χρόνια και δύο επιλογές: χρήση των λεγόμενων «παγωμένων» ρωσικών περιουσιακών στοιχείων στην Ευρώπη ή κοινό δανεισμό.

Την πρώτη επιλογή «μπλοκάρει» ο Βέλγος πρωθυπουργός Μπαρτ Ντε Βέβερ, λόγω πιθανών ρωσικών αντιποίνων, καθώς το βελγικό χρηματοπιστωτικό ίδρυμα Euroclear κρατά το μεγαλύτερο ποσό (185 δισ. από τα συνολικά 210) σε όλη την Ευρώπη.

Νωρίτερα σήμερα επανέλαβε τις απαιτήσεις του: έγγραφες δεσμευτικές και απεριόριστες εγγυήσεις από τα κράτη μέλη, ώστε να αναλάβουν από κοινού το ρίσκο. Στο πλευρό του εσχάτως στέκονται η Ιταλία, η Βουλγαρία, η Μάλτα και η Τσεχία.

Τα βασικά σενάρια είναι τα εξής: είτε η Ευρωπαϊκής Ένωσης να δανειστεί το ποσό που απαιτείται έναντι της ασφάλειας του προϋπολογισμού της και στη συνέχεια να δανείσει την Ουκρανία, που απαιτεί όμως ομοφωνία που μπλοκάρει η Ουγγαρία, είτε η κάθε χώρα να συγκεντρώσει χρήματα από τις αγορές και να τα μεταβιβάσει στο Κίεβο με κίνδυνο αύξησης του χρέους τους.

Πηγή: Lykavitos.gr