Σε υψηλά επίπεδα κινήθηκε το πλήθος και το ποσό των ρυθμίσεων οφειλών, μέσω του Εξωδικαστικού μηχανισμού τον Μάιο, φτάνοντας τις 2.205 ρυθμίσεις για συνολικό ποσό οφειλής 563,88 εκατ. ευρώ.

Συνολικά, οι επιτυχείς ρυθμίσεις μέσω του Εξωδικαστικού φτάνουν τις 60.395 για οφειλές 18,65 δισ. ευρώ. Σε υψηλά επίπεδα συνέχισαν και οι νέες αιτήσεις καθώς και οι οριστικές υποβολές αιτήσεων που διαμορφώθηκαν σε 5.967 και 3.128 αντιστοίχως. Μέχρι στιγμής έχουν υποβληθεί 141,11 χιλ. αιτήσεις που αντιστοιχούν σε οφειλές 56,35 δισ. ευρώ. Το 72,48% του πλήθους αιτήσεων αφορά ολοκληρωμένα αιτήματα και το 15,36% βρίσκεται σε στάδιο αρχικής υποβολής.

Η πλειοψηφία των αιτήσεων (39,6%) βρίσκεται στο εύρος οφειλής 50 χιλ. - 200 χιλ. ευρώ, ενώ οι οφειλές που ξεπερνούν το 1 εκατ. αθροίζονται σε 33,43 δισ. ευρώ και αποτελούν το 59% του συνόλου των οφειλών του Εξωδικαστικού. Επιπλέον, μόνο το 8,9% των οφειλών είναι ενήμερα.

Επιπλέον, οφειλές ύψους 6,2 δισ. ευρώ έχει διαγράψει ο μηχανισμός, δίνοντας μέσο «κούρεμα» άνω του 30% για σχεδόν τις μισές περιπτώσεις οφειλών προς τράπεζες και εταιρείες διαχείρισης δανείων. Ειδικότερα, «κούρεμα» οφειλής (προς χρηματοδοτικούς φορείς) άνω του 50% έχει λάβει το 32,18% των οφειλετών, ενώ διαγραφή χρέους μεταξύ 30% - 50% έχει λάβει το 16,13% αυτών. Υψηλό είναι και το ποσοστό των οφειλετών που δεν έχει λάβει κούρεμα, ήτοι 32,5%, ενώ το 11,68% έχει δει διαγραφή από 10% - 30% και το 7,51% μονοψήφια ποσοστά.

Τι έκαναν οι servicers...

Η εγκρισιμότητα για το μήνα Απρίλιο από τους δέκα πιστωτές με τον μεγαλύτερο αριθμό αιτήσεων, διαμορφώθηκε στο 80% κατά μέσο όρο. Τα υψηλότερα ποσοστά εγκρισιμότητας έχουν οι Intrum (97%), QQuant (93%) και Veraltis (90%). Oι ρυθμίσεις δανείων από τις εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων από δάνεια και πιστώσεις, διαμορφώθηκαν στα 205 εκατ. ευρώ τον Απρίλιο, για 2.980 οφειλέτες.

Στο μεγαλύτερο ποσό ρυθμίσεων προχώρησε η doValue, ύψους 73,14 εκατ. ευρώ. Από τις ρυθμίσεις αυτές, διμερείς για κάθε τύπο δανείου είναι ρυθμίσεις 58,37 εκατ. ευρώ, ενώ ρυθμίσεις 14,77 εκατ. ευρώ αφορούν δάνεια του νόμου Κατσέλη (ν.3869/2010). Ακολουθεί η Cepal με ρυθμίσεις 65,17 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων, ποσό 28,82 εκατ. αφορούν διμερείς και 35,83 εκατ. του ν. Κατσέλη. Στην τρίτη θέση βρίσκεται η QQuant με ρυθμίσεις 41,6 εκατ. ευρώ, ενώ η Intrum επίσης προχώρησε σε ρυθμίσεις ύψους 25,38 εκατ. ευρώ.

Το 53% των ρυθμίσεων (σε ποσά) αφορά οφειλές στεγαστικών δανείων, οι οποίες στην πλειοψηφία τους ρυθμίστηκαν από Cepal και doValue. Συνολικά, κάτι παραπάνω από 106,5 εκατ. ευρώ σε στεγαστικά ρυθμίστηκαν από τους μεγαλύτερους servicers.

Ως προς τα καταναλωτικά, τη μερίδα του λέοντος σε επίπεδο ρυθμίσεων, κατέχει επίσης η Qquant με ρυθμίσεις ύψους 16,31 εκατ. ευρώ και η Intrum, με ρυθμίσεις 5,25 εκατ. ευρώ.

Το συνολικό ιδιωτικό χρέος προς εφορία και ασφαλιστικά ταμεία υπολογίζεται πλέον κοντά στα 165 δισ. ευρώ, ωστόσο μέχρι σήμερα τα στοιχεία παρέμεναν διάσπαρτα σε διαφορετικά μητρώα και υπηρεσίες. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα το κράτος να γνωρίζει το συνολικό μέγεθος του προβλήματος, αλλά να μην διαθέτει ολοκληρωμένη εικόνα για τη σύνθεση των οφειλών, τη διάρκεια καθυστέρησης, τις χαμένες ρυθμίσεις ή τη συμπεριφορά κάθε κατηγορίας οφειλετών.

Με την ενεργοποίηση του νέου Μητρώου Ιδιωτικού Χρέους, το οποίο προβλέπεται σε υπουργική απόφαση που δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ, ξεκινά ουσιαστικά μια μαζική ενοποίηση δεδομένων από δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς. Η πρώτη αποστολή στοιχείων προς τη νέα βάση ολοκληρώνεται σήμερα, 20 Μαΐου, σηματοδοτώντας την έναρξη λειτουργίας ενός από τα μεγαλύτερα έργα οικονομικής χαρτογράφησης των τελευταίων ετών.

Στη νέα πλατφόρμα θα μεταφερθούν πληροφορίες από την ΑΑΔΕ, τον ΕΦΚΑ, δήμους, τράπεζες, ΔΕΚΟ και άλλους οργανισμούς, δημιουργώντας μια ενιαία βάση δεδομένων για τις οικονομικές υποχρεώσεις νοικοκυριών και επιχειρήσεων. Στόχος του υπουργείου Οικονομικών είναι να αποκτήσει όσο το δυνατόν πιο ακριβή εικόνα για τη δομή και την εξέλιξη του ιδιωτικού χρέους στην ελληνική οικονομία.

Τι θα περιλαμβάνει το νέο μητρώο

Το υπερ-μητρώο θα περιλαμβάνει αναλυτικά στοιχεία για κάθε οφειλή, από το αρχικό ποσό μέχρι τις προσαυξήσεις και τους τόκους που έχουν συσσωρευθεί. Παράλληλα, θα καταγράφεται αν υπάρχει ενεργή ρύθμιση, αν κάποια ρύθμιση χάθηκε στο παρελθόν, καθώς και ποια αναγκαστικά μέτρα είσπραξης έχουν ληφθεί, όπως κατασχέσεις λογαριασμών ή πλειστηριασμοί.

Η βάση δεδομένων θα περιέχει επίσης πληροφορίες για πτωχεύσεις, συνοφειλέτες, εγγυήσεις, εξασφαλίσεις, αλλά και ειδικές ενδείξεις για οφειλές που θεωρούνται ανεπίδεκτες είσπραξης. Με αυτόν τον τρόπο, οι αρμόδιες υπηρεσίες θα μπορούν να αξιολογούν πιο στοχευμένα ποιο μέρος των ληξιπρόθεσμων χρεών θεωρείται πραγματικά εισπράξιμο και ποιο όχι.

Εκτός από τα στοιχεία της οφειλής, θα καταγράφεται και το προφίλ του οφειλέτη. Για παράδειγμα, θα αποτυπώνεται αν πρόκειται για φυσικό πρόσωπο ή επιχείρηση, ποιος είναι ο κλάδος δραστηριότητας μέσω ΚΑΔ, ποιο είναι το μέγεθος της επιχείρησης και πόσους εργαζόμενους απασχολεί. Για τα φυσικά πρόσωπα θα υπάρχει ακόμη και ένδειξη ανεργίας, ενώ θα παρακολουθείται και η συνέπεια στις πληρωμές ή η πιθανή αθέτηση υποχρεώσεων.

Νέα εργαλεία για το οικονομικό επιτελείο

Η συγκέντρωση όλων αυτών των πληροφοριών αναμένεται να αλλάξει σημαντικά τον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζονται οι πολιτικές διαχείρισης χρέους. Το υπουργείο Οικονομικών θα μπορεί πλέον να εντοπίζει σε ποιους κλάδους αυξάνονται περισσότερο οι ληξιπρόθεσμες οφειλές, ποιες κοινωνικές ομάδες πιέζονται εντονότερα και πόσο συχνά αποτυγχάνουν οι ρυθμίσεις αποπληρωμής.

Ένα ακόμη κρίσιμο στοιχείο είναι ότι το νέο σύστημα θα συνδυάζεται με πληροφορίες που αφορούν περιουσιακά στοιχεία στο εξωτερικό. Μέσω των συμφωνιών αυτόματης ανταλλαγής φορολογικών δεδομένων με περισσότερες από 90 χώρες, οι ελληνικές αρχές αποκτούν πλέον πρόσβαση σε στοιχεία για τραπεζικές καταθέσεις και ακίνητα εκτός Ελλάδας, περιορίζοντας σημαντικά τα περιθώρια απόκρυψης περιουσίας και εισοδημάτων.

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στην προστασία προσωπικών δεδομένων. Η υπουργική απόφαση προβλέπει μηχανισμό ψευδωνυμοποίησης των ΑΦΜ μέσω κρυπτογραφημένων hashed δεδομένων. Έτσι, το σύστημα θα μπορεί να συγκεντρώνει όλες τις οφειλές του ίδιου προσώπου χωρίς να επιτρέπει άμεση ταυτοποίηση από μη εξουσιοδοτημένους χρήστες.

Η ενημέρωση της πλατφόρμας θα γίνεται δύο φορές τον χρόνο, κάθε Μάιο και Νοέμβριο, ενώ μέσα στους επόμενους έξι μήνες όλοι οι εμπλεκόμενοι φορείς θα πρέπει να έχουν ολοκληρώσει την ηλεκτρονική διασύνδεσή τους με το σύστημα, ώστε η μεταφορά δεδομένων να γίνεται πλέον σε συνεχή βάση. Για το οικονομικό επιτελείο, το νέο υπερ-μητρώο θεωρείται κομβικό εργαλείο τόσο για την παρακολούθηση του ιδιωτικού χρέους όσο και για τον σχεδιασμό πιο στοχευμένων παρεμβάσεων στην οικονομία.

Οι αλλαγές θα τεθούν σε εφαρμογή σταδιακά τους επόμενους μήνες, με στόχο να δοθεί «ανάσα» σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις που βρίσκονται αντιμέτωπα με πλειστηριασμούς, δεσμεύσεις λογαριασμών και μέτρα αναγκαστικής είσπραξης.

Ρύθμιση έως 72 δόσεων για χρέη σε Εφορία και ΕΦΚΑ

Η πρώτη σημαντική παρέμβαση αφορά τη νέα έκτακτη ρύθμιση έως 72 δόσεων για οφειλές προς την Εφορία και τον ΕΦΚΑ. Η ρύθμιση αναμένεται να ενεργοποιηθεί εντός Ιουνίου και θα καλύπτει χρέη που έχουν βεβαιωθεί έως τις 31 Δεκεμβρίου 2023 και παραμένουν αρρύθμιστα μέχρι τις 21 Απριλίου 2026.

Βασική προϋπόθεση για την ένταξη θα είναι οι οφειλέτες να έχουν εξοφλήσει ή να έχουν ήδη ρυθμίσει τις οφειλές που δημιουργήθηκαν μετά την 1η Ιανουαρίου 2024.

Σύμφωνα με το σχεδιασμό, η ρύθμιση θα προσφέρει σημαντική ευελιξία σε φυσικά πρόσωπα και επιχειρήσεις, δίνοντας τη δυνατότητα σταδιακής αποπληρωμής των οφειλών σε βάθος έως και έξι ετών.

Μειώνεται το όριο για τον εξωδικαστικό μηχανισμό

Από τον Ιούλιο αναμένεται να τεθεί σε ισχύ και η μείωση του κατώτατου ορίου οφειλών για ένταξη στον εξωδικαστικό μηχανισμό από τις 10.000 ευρώ στις 5.000 ευρώ.

Η αλλαγή θεωρείται κομβικής σημασίας, καθώς εκτιμάται ότι θα επιτρέψει σε περισσότερους από 1 εκατ. οφειλέτες να αποκτήσουν πρόσβαση σε οργανωμένη ρύθμιση χρεών. Μέχρι σήμερα, χιλιάδες πολίτες με μικρότερα χρέη έμεναν εκτός του μηχανισμού.

Πλέον, ακόμη και ένας οφειλέτης με χρέος 6.000 ή 8.000 ευρώ προς τράπεζα ή Δημόσιο θα μπορεί να υποβάλει αίτηση και να ρυθμίσει την οφειλή του σε έως και 240 μηνιαίες δόσεις, ανάλογα με την οικονομική του δυνατότητα.

Για χρέη άνω των 5.000 ευρώ θα απαιτείται συναίνεση στην άρση τραπεζικού και φορολογικού απορρήτου, ώστε να αξιολογείται πλήρως η οικονομική και περιουσιακή κατάσταση του οφειλέτη. Το επιτόκιο της ρύθμισης θα διαμορφώνεται στο 3%, ενώ υπό προϋποθέσεις θα μπορεί να προβλέπεται και μερική διαγραφή οφειλής.

Νέο μοντέλο προστασίας πρώτης κατοικίας

Η δεύτερη μεγάλη αλλαγή αναμένεται να ενεργοποιηθεί από τον Αύγουστο και αφορά το νέο σύστημα προστασίας της κύριας κατοικίας.

Για πρώτη φορά, ο οφειλέτης θα έχει τη δυνατότητα να ζητήσει ρύθμιση αποκλειστικά για την πρώτη κατοικία του, χωρίς να συνυπολογίζεται στο ίδιο πλαίσιο το σύνολο της περιουσίας του.

Στην πράξη, η αξία της κατοικίας και τα εισοδήματα του οφειλέτη θα αποτελούν τα βασικά κριτήρια για τον καθορισμό της ρύθμισης, των δόσεων και τυχόν «κουρέματος» της οφειλής.

Το νέο μοντέλο εκτιμάται ότι θα οδηγήσει σε πιο ευνοϊκές ρυθμίσεις για όσους επιδιώκουν να διασώσουν την κύρια κατοικία τους, ιδιαίτερα σε περιπτώσεις όπου υπάρχουν μικρότερης αξίας δευτερεύοντα περιουσιακά στοιχεία.

Παράλληλα, θα δίνεται η δυνατότητα αξιοποίησης ή ρευστοποίησης άλλων ακινήτων μέσω ηλεκτρονικών πλειστηριασμών, προκειμένου να καλύπτεται μέρος των οφειλών, διατηρώντας ωστόσο την πρώτη κατοικία εκτός διαδικασίας απώλειας.

Ο Φορέας που θα αγοράζει τα σπίτια ευάλωτων οφειλετών

Στο τελικό στάδιο βρίσκεται και η ενεργοποίηση του Φορέα Απόκτησης και Επαναμίσθωσης Ακινήτων, ενός μηχανισμού που θα αφορά ευάλωτους οφειλέτες.

Ο Φορέας θα αποκτά την κύρια κατοικία που οδηγείται σε πλειστηριασμό και στη συνέχεια θα τη μισθώνει στον πρώην ιδιοκτήτη για διάστημα 12 ετών. Ο οφειλέτης θα παραμένει στο σπίτι του καταβάλλοντας ενοίκιο, ενώ θα διατηρεί δικαίωμα επαναγοράς του ακινήτου είτε μετά τη λήξη της μίσθωσης είτε και νωρίτερα, εφόσον πληροί συγκεκριμένες προϋποθέσεις.

Παράλληλα, θα προβλέπεται στεγαστική επιδότηση από 70 έως 210 ευρώ τον μήνα για την κάλυψη μέρους του ενοικίου.

Άρση κατασχέσεων με πληρωμή του 25% της οφειλής

Στο νέο πλαίσιο εντάσσεται και η δυνατότητα αποδέσμευσης τραπεζικών λογαριασμών.

Η άρση κατασχέσεων θα μπορεί να πραγματοποιείται εφόσον ο οφειλέτης καταβάλει άμεσα το 25% της συνολικής οφειλής και εντάξει το υπόλοιπο ποσό σε ρύθμιση.

Ωστόσο, η δυνατότητα αυτή θα παρέχεται μόνο μία φορά. Σε περίπτωση δημιουργίας νέων ληξιπρόθεσμων χρεών, για νέα αποδέσμευση θα απαιτείται πλήρης εξόφληση των οφειλών.

Αυξάνονται οι ρυθμίσεις μέσω εξωδικαστικού

Τα στοιχεία δείχνουν ότι η χρήση του εξωδικαστικού μηχανισμού συνεχίζει να ενισχύεται σημαντικά.

Μόνο τον Απρίλιο ολοκληρώθηκαν 2.172 νέες ρυθμίσεις, που αντιστοιχούν σε αρχικές οφειλές ύψους 588 εκατ. ευρώ, καταγράφοντας αύξηση 51% σε σχέση με τον αντίστοιχο μήνα πέρυσι.

Συνολικά, από την έναρξη λειτουργίας της πλατφόρμας έχουν ολοκληρωθεί περισσότερες από 60.000 επιτυχημένες ρυθμίσεις, που αντιστοιχούν σε συνολικά χρέη ύψους 18,64 δισ. ευρώ, επιβεβαιώνοντας ότι ο εξωδικαστικός μηχανισμός εξελίσσεται σε βασικό εργαλείο διαχείρισης ιδιωτικού χρέους για νοικοκυριά και επιχειρήσεις.

Οι φορολογικές δηλώσεις

Περισσότεροι από 1 εκατoμμύρια φορολογούμενοι δικαιούνται επιστροφή φόρου, με το μέσο ποσό να είναι λίγο κάτω από τα 250 ευρώ, ενώ πάνω από 1 εκατομμύριο είναι μηδενικές. Η ΑΑΔΕ συνεχίζει με τις επιστροφές φόρου. Ήδη έχουν καταβληθεί περισσότερα από 137 εκατομμύρια ευρώ.

Σε πολλούς, εφόσον δεν έχουν εκκρεμότητες, οι επιστροφές πραγματοποιούνται μέσα σε μια εβδομάδα από την υποβολή της δήλωσης. Εάν γίνει οποιαδήποτε καταβολή, ενεργοποιείται αυτόματα ο μηχανισμός συμψηφισμού. Η ΑΑΔΕ εξετάζει αν ο φορολογούμενος έχει οφειλές προς το Δημόσιο. Αν προκύψουν, το ποσό της επιστροφής πηγαίνει αυτόματα στην εξόφλησή τους.

Τι να προσέχετε

Αν κάποιος δικαιούται επιστροφή 400 ευρώ αλλά έχει εκκρεμότητα 250 ευρώ, τότε το ποσό θα συμψηφιστεί και θα καταβληθούν τα 150 ευρώ. Αντίθετα, εάν οι οφειλές υπερβαίνουν το ποσό της επιστροφής, μειώνεται το χρέος.

Οι φορολογούμενοι οφείλουν να κοιτούν προσεκτικά το εκκαθαριστικό σημείωμα. Ειδικότερα, θα πρέπει να ελέγχουν αν προκύπτει επιστροφή, αν προκύπτει συμψηφισμός και ποιο είναι το τελικό ποσό που είτε θα καταβληθεί, αν υπάρχει.

Σύμφωνα με στελέχη της διοίκησης, η ρύθμιση αυτή έχει στόχο να επιταχύνει την είσπραξη φόρων και προστίμων, ενώ παράλληλα συμβάλλει στη μείωση του φόρτου των φορολογικών δικαστηρίων.

Βάσει του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας, όταν ο φορολογούμενος αποδέχεται την οφειλή, το πρόστιμο μειώνεται κλιμακωτά, ανάλογα με το στάδιο της διαδικασίας. Η μεγαλύτερη μείωση, 50%, παρέχεται από την κοινοποίηση της εντολής ελέγχου ή της πρόσκλησης παροχής πληροφοριών και έως τη λήξη της προθεσμίας υποβολής εκπρόθεσμης αρχικής ή τροποποιητικής δήλωσης μετά την κοινοποίηση προσωρινού διορθωτικού προσδιορισμού φόρου.

Αν η αποδοχή γίνει μετά την κοινοποίηση της οριστικής πράξης διορθωτικού προσδιορισμού φόρου και μέσα στην προθεσμία άσκησης ενδικοφανούς προσφυγής στη Δ.Ε.Δ., το πρόστιμο μειώνεται κατά 40%. Η μείωση περιορίζεται στο 30% μετά την κοινοποίηση της απόφασης της Δ.Ε.Δ. ή την πάροδο της προθεσμίας σιωπηρής απόρριψης, εφόσον ο φορολογούμενος βρίσκεται εντός της προθεσμίας για δικαστική προσφυγή. Τέλος, σε περίπτωση που έχει ήδη ασκηθεί δικαστική προσφυγή, προβλέπεται μείωση 25% έως και την προηγούμενη ημέρα της αρχικά ορισθείσας δικάσιμου.

Η διαδικασία μείωσης του προστίμου

Μετά τη χορήγηση της έκπτωσης, ο φορολογούμενος οφείλει να καταβάλει το 25% της συνολικής οφειλής μέσα σε τρεις ημέρες από την αποδοχή της αίτησης. Το υπόλοιπο ποσό μπορεί να εξοφληθεί σε έως και 12 μηνιαίες δόσεις μέσω της πάγιας ρύθμισης. Η μείωση του προστίμου θεωρείται οριστική μόνο εφόσον ολοκληρωθεί η εμπρόθεσμη καταβολή όλων των δόσεων· μέχρι τότε το ποσό του προστίμου παραμένει σε αναστολή είσπραξης.

Το υπόλοιπο της οφειλής επιβαρύνεται, μετά την παρέλευση 30 ημερών από την αποδοχή της, με ετήσιο επιτόκιο ίσο με το επιτόκιο αναχρηματοδότησης της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας κατά τον χρόνο υποβολής, προσαυξημένο κατά πέντε ποσοστιαίες μονάδες, μέχρι την πλήρη εξόφληση.

Σε περίπτωση καθυστέρησης πληρωμής οποιασδήποτε δόσης ή μη εξόφλησης της οφειλής στην περίπτωση εφάπαξ καταβολής, η έκπτωση ακυρώνεται και το σύνολο της αρχικής οφειλής —πριν από τη μείωση του προστίμου— καθίσταται ληξιπρόθεσμο, αφαιρουμένων των ποσών που έχουν ήδη καταβληθεί.

Η πρωτοβουλία έρχεται σε μια συγκυρία όπου τα χρέη προς το Δημόσιο παραμένουν σε ιστορικά επίπεδα, με μεγάλο μέρος τους να θεωρείται πρακτικά ανενεργό. Στόχος είναι να επανέλθουν όσο το δυνατόν περισσότεροι οφειλέτες σε τροχιά συνέπειας, χωρίς όμως να επαναληφθούν τα λάθη προηγούμενων γενικευμένων ρυθμίσεων.

Τι αναμένεται να «κλειδώσει» στο υπουργείο Οικονομικών

Σύμφωνα με πληροφορίες, μέσα στις επόμενες ημέρες θα πραγματοποιηθεί κρίσιμη σύσκεψη στο υπουργείο Οικονομικών, όπου θα οριστικοποιηθούν οι βασικές παράμετροι της ρύθμισης. Το σχήμα προβλέπει έως 48 δόσεις και θα αφορά αποκλειστικά παλαιές οφειλές, όχι πρόσφατα χρέη.

Η στόχευση είναι σαφής: να δοθεί λύση σε οφειλές που λιμνάζουν εδώ και δύο ή τρία χρόνια, χωρίς ρεαλιστικές πιθανότητες είσπραξης με τα υφιστάμενα μέσα.

AI και αυστηρό φίλτρο για τους «κατ’ επάγγελμα» ασυνεπείς

Η νέα ρύθμιση συνδέεται άμεσα με το ανανεωμένο μοντέλο ελέγχων της ΑΑΔΕ, το οποίο βασίζεται όλο και περισσότερο στην αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης. Η φιλοσοφία είναι ξεκάθαρη: περισσότερη ευελιξία για όσους αποδεδειγμένα προσπαθούν να είναι συνεπείς, μηδενική ανοχή για όσους χρησιμοποιούν τις ρυθμίσεις ως προσωρινό καταφύγιο.

Φορολογούμενοι που στο παρελθόν εντάσσονταν σε ρυθμίσεις μόνο και μόνο για να εξασφαλίσουν ενημερότητα και στη συνέχεια τις εγκατέλειπαν, αναμένεται να αποκλείονται αυτομάτως. Το μήνυμα του υπουργείου είναι ότι αυτή τη φορά δεν θα υπάρξει «ασφαλές λιμάνι» για στρατηγικούς κακοπληρωτές.

Στο νέο πλαίσιο εκτιμάται ότι θα μπορούν να ενταχθούν:

• φορολογούμενοι με τεκμηριωμένη αδυναμία εφάπαξ εξόφλησης,
• μισθωτοί, συνταξιούχοι και επαγγελματίες με σταθερό αλλά περιορισμένο εισόδημα,
• οφειλέτες που έχασαν παλαιότερες ρυθμίσεις, υπό την προϋπόθεση αυστηρής τήρησης των νέων όρων.

Καθοριστικό ρόλο θα παίζει το ιστορικό πληρωμών, καθώς η νέα ρύθμιση σχεδιάζεται να επιβραβεύει τη σταθερή συμμόρφωση.

Ποιοι κινδυνεύουν να μείνουν εκτός

Αντίθετα, εκτός σχήματος αναμένεται να βρεθούν:

• φορολογούμενοι με υψηλά εισοδήματα που θεωρείται ότι μπορούν να εξυπηρετήσουν λιγότερες δόσεις,
• περιπτώσεις στρατηγικής αθέτησης,
• όσοι δεν τηρούν τις τρέχουσες φορολογικές τους υποχρεώσεις παράλληλα με τη ρύθμιση.

Η ρύθμιση βρίσκεται ακόμη στο στάδιο της επεξεργασίας και αναμένεται να οριστικοποιηθεί μέσα στο επόμενο διάστημα. Εφόσον ολοκληρωθεί το νομοθετικό πλαίσιο, δεν αποκλείεται να τεθεί σε εφαρμογή εντός του έτους.

Μέχρι τότε, εξακολουθούν να ισχύουν οι υφιστάμενες πάγιες ρυθμίσεις, με έως 24 ή 48 δόσεις, ανάλογα με το είδος της οφειλής.

Με το νέο σχήμα, η κυβέρνηση επιδιώκει να περιορίσει ουσιαστικά τον όγκο των ληξιπρόθεσμων χρεών, να ενισχύσει τα δημόσια έσοδα και να προσφέρει ανάσα ρευστότητας σε επαγγελματίες και επιχειρήσεις που βρίσκονται σε πίεση. Παράλληλα, επιχειρεί να εμπεδώσει την έννοια της φορολογικής συνέπειας, χωρίς οριζόντια «δώρα».

Στο παρασκήνιο παραμένει ανοιχτή και η συζήτηση για τα ανεπίδεκτα είσπραξης ποσά — δισεκατομμύρια ευρώ που παραμένουν στα χαρτιά, ενώ είναι κοινό μυστικό ότι δεν πρόκειται ποτέ να εισπραχθούν.

Τι ισχύει σήμερα για τις ρυθμίσεις

Μέχρι την ενεργοποίηση της νέας ρύθμισης, οι διαθέσιμες επιλογές παραμένουν:

• πάγια ρύθμιση 12 ή 24 δόσεων για τακτικές οφειλές,
• έως 48 δόσεις για έκτακτες οφειλές,
• εξωδικαστικός μηχανισμός,
• νέες ψηφιακές λύσεις που προγραμματίζονται για το 2026.

Στην πάγια ρύθμιση, το επιτόκιο διαμορφώνεται στο 4,34% για 12 δόσεις και στο 5,84% για 24, με ελάχιστη μηνιαία δόση τα 30 ευρώ.

48 δόσεις αντί για 120

Παρότι από τον επιχειρηματικό κόσμο επανέρχεται το αίτημα για πιο γενναία σχήματα — ακόμη και για μόνιμη ρύθμιση 120 δόσεων — το υπουργείο Οικονομικών, προς το παρόν, κρατά σαφείς αποστάσεις. Η κατεύθυνση που διαμορφώνεται είναι συγκεκριμένη: 48 δόσεις, αυστηρά κριτήρια και τέλος στις πρόχειρες λύσεις του παρελθόντος.

Ιατροφαρμακευτική περίθαλψη: Λήξη προθεσμίας και απώλεια ασφαλιστικής ικανότητας

Η καταληκτική ημερομηνία για την εξόφληση ή τη ρύθμιση των ασφαλιστικών οφειλών έληξε στις 31 Ιανουαρίου 2026. Όσοι μη μισθωτοί δεν προχώρησαν στην τακτοποίηση των υποχρεώσεών τους θα χάσουν αυτόματα την ασφαλιστική τους ικανότητα. Το νέο ασφαλιστικό έτος ξεκινά την 1η Μαρτίου 2026 και ολοκληρώνεται στις 28 Φεβρουαρίου 2027. Σύμφωνα με τις ανακοινώσεις του ΕΦΚΑ, η ασφαλιστική ικανότητα των μη μισθωτών ασφαλισμένων έληγε στις 28 Φεβρουαρίου 2026. Η ανανέωσή της εξαρτάται αποκλειστικά από την εξόφληση ή τη ρύθμιση των εισφορών για το χρονικό διάστημα από 1η Ιανουαρίου 2017 έως 31η Δεκεμβρίου 2025.

Ποιοι κινδυνεύουν να γίνουν ανασφάλιστοι

Οι εκτιμήσεις αναφέρουν πως περίπου 400.000 μη μισθωτοί ασφαλισμένοι έχουν συσσωρευμένες ληξιπρόθεσμες οφειλές από προηγούμενα έτη. Για να διατηρήσουν την πλήρη ιατροφαρμακευτική περίθαλψη και κατά τη διάρκεια του 2026, θα πρέπει υποχρεωτικά να προβούν σε ρύθμιση των χρεών τους. Οι επαγγελματίες που θα ενταχθούν σε πρόγραμμα ρύθμισης οφειλών και θα τηρούν πιστά τους όρους της συμφωνίας θα βλέπουν την ασφαλιστική τους ικανότητα να ανανεώνεται μηνιαίως. Αντίθετα, όσοι παραμείνουν ανασφάλιστοι θα έχουν πρόσβαση μόνο στις βασικές παροχές που προβλέπονται για τους μη ασφαλισμένους πολίτες.

Δικαιώματα ανασφάλιστων στο δημόσιο σύστημα υγείας

Παρά την απώλεια της πλήρους ασφαλιστικής ικανότητας, υπάρχει ένα δίχτυ προστασίας για τους ανασφάλιστους. Όλοι οι νόμιμα διαμένοντες πολίτες που διαθέτουν ενεργό ΑΜΚΑ διατηρούν το δικαίωμα πρόσβασης σε νοσηλεία και ιατροφαρμακευτική περίθαλψη μέσω του δημόσιου συστήματος υγείας. Συγκεκριμένα, οι ανασφάλιστοι μπορούν να εξυπηρετηθούν στα δημόσια νοσοκομεία και στα Κέντρα Υγείας της χώρας. Αυτό σημαίνει ότι παρόλο που χάνουν την πλήρη ιατροφαρμακευτική κάλυψη που παρέχει ο ΕΦΚΑ, εξακολουθούν να έχουν πρόσβαση σε βασικές υπηρεσίες υγείας.

Τι πρέπει να κάνουν οι οφειλέτες

Οι ελεύθεροι επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενοι που έχουν ληξιπρόθεσμες οφειλές προς τον ΕΦΚΑ θα πρέπει να ενεργήσουν άμεσα. Η υποβολή αίτησης για ρύθμιση οφειλών αποτελεί τη μόνη λύση για τη διατήρηση της πλήρους ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης. Η τακτική καταβολή των δόσεων της ρύθμισης είναι καθοριστική. Κάθε καθυστέρηση ή παράλειψη πληρωμής μπορεί να οδηγήσει σε αναστολή της ασφαλιστικής ικανότητας και στην κατάταξη του ασφαλισμένου στην κατηγορία των ανασφάλιστων για το συγκεκριμένο χρονικό διάστημα.

Συναφείς πληροφορίες για ασφαλισμένους

Πέρα από το θέμα της ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης, οι ασφαλισμένοι του ΕΦΚΑ θα πρέπει να γνωρίζουν και άλλες σημαντικές εξελίξεις. Αναδρομικές καταβολές συντάξεων που φτάνουν έως τα 8.500 ευρώ αναμένεται να λάβουν περίπου 500.000 δικαιούχοι. Επιπλέον, συνταξιούχοι που συνέχισαν να εργάζονται μπορεί να έχουν αναδρομικές απαιτήσεις έως 40.000 ευρώ από τον ΕΦΚΑ. Οι ασφαλιστικές εισφορές που καταβάλλουν οι ελεύθεροι επαγγελματίες επηρεάζουν άμεσα το ύψος της μελλοντικής τους σύνταξης, γεγονός που καθιστά σημαντική την τακτική εξόφλησή τους. Τέλος, ο e-ΕΦΚΑ και ο ΔΥΠΑ προγραμματίζουν την καταβολή 70,5 εκατομμυρίων ευρώ σε 93.900 δικαιούχους παροχών, ενισχύοντας έτσι χιλιάδες νοικοκυριά που αντιμετωπίζουν οικονομικές δυσκολίες.

Από 1ης Ιανουαρίου 2026 τίθεται σε εφαρμογή το νέο καθεστώς παραγραφής για χρέη προς τον ΕΦΚΑ και ο χρόνος διεκδίκησης μειώνεται πλέον από δέκα σε πέντε χρόνια, ωστόσο σημειώνεται πως για τις οφειλές που έχουν δημιουργηθεί έως 31 Δεκεμβρίου 2025, ισχύει η δεκαετής παραγραφή.

Σύμφωνα με το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και τη Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων ο λόγος είναι τα τεχνικά προβλήματα που παρουσιάστηκαν σε συστήματα πληρωμών τραπεζών χθες, Παρασκευή 28 Νοεμβρίου 2025, καταληκτική ημερομηνία πληρωμής φορολογικών οφειλών, με αποτέλεσμα τη μη ολοκλήρωση των καταβολών από τους πολίτες.

Οι προσαυξήσεις, που έχουν υπολογιστεί ή τυχόν υπολογιστούν από το κλείσιμο της χθεσινής ημέρας μέχρι και τη Δευτέρα 1/12, διαγράφονται.

Οι οφειλές

Σημειώνεται ότι τελευταίο δίμηνο του έτους νοικοκυριά και επιχειρήσεις θα πρέπει να πληρώσουν φόρους άνω των 12,1 δισ. ευρώ

Πληρωμή φόρου εισοδήματος και ΕΝΦΙΑ, ΦΠΑ, τέλη κυκλοφορίας βρίσκονται στις σημαντικότερες φoροϋποχρεώσεις των φορολογουμένων. Επίσης, πρέπει να υποβληθούν οι δηλώσεις για τα αναδρομικά που τυχόν έλαβαν μισθωτοί και συνταξιούχοι, καθώς και οι δηλώσεις από τους κληρονόμους όσων έχουν αποβιώσει.

Το μπλόκο στο e-banking

Υπενθυμίζεται ότι το μεσημέρι της Παρασκευής 28 Νοεμβρίου παρατηρήθηκαν προβλήματα στα συστήματα των τραπεζών, λόγω των αγορών στο πλαίσιο της Black Friday, αλλά και του γεγονότος ότι η Παρασκευή ήταν η τελευταία εργάσιμη ημέρα του μήνα.

Όπως σημειώνουν στελέχη του τραπεζικού κλάδου, ο όγκος συναλλαγών που έπρεπε να γίνει σήμερα την τελευταία εργάσιμη του μήνα (καταβολή μισθών, επιδομάτων και εισφορών) σε συνδυασμό με τη Black Friday, προκάλεσαν ένα «black out» στα συστήματα των τραπεζών.

Ο λόγος είναι τα τεχνικά προβλήματα που παρουσιάστηκαν σε συστήματα πληρωμών τραπεζών χθες, Παρασκευή 28 Νοεμβρίου 2025, καταληκτική ημερομηνία πληρωμής φορολογικών οφειλών, με αποτέλεσμα τη μη ολοκλήρωση των καταβολών από τους πολίτες.

Οι προσαυξήσεις, που έχουν υπολογιστεί ή τυχόν υπολογιστούν από το κλείσιμο της χθεσινής ημέρας μέχρι και τη Δευτέρα 1/12, διαγράφονται.