Στα 420,9 δισ. ευρώ το συνολικό ιδιωτικό χρέος

Σύμφωνα με το τρίτο δελτίο του ΙΟΒΕ για το ιδιωτικό χρέος, οι συνολικές υποχρεώσεις διαμορφώθηκαν στα 420,9 δισ. ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί περίπου στο 169% του ΑΕΠ. Η αύξηση δεν πρέπει να ερμηνεύεται αποκλειστικά ως επιδείνωση της οικονομικής κατάστασης των οφειλετών, καθώς σημαντικό μέρος της προέρχεται από την επέκταση των τραπεζικών χρηματοδοτήσεων.

Η διάκριση ανάμεσα στα ενήμερα και στα ληξιπρόθεσμα χρέη είναι καθοριστική. Ένα νέο επιχειρηματικό δάνειο αυξάνει το συνολικό ιδιωτικό χρέος, μπορεί όμως ταυτόχρονα να χρηματοδοτεί παραγωγικές επενδύσεις, νέες θέσεις εργασίας και οικονομική ανάπτυξη.

Ληξιπρόθεσμες οφειλές 238,6 δισ. ευρώ

Το σοβαρότερο πρόβλημα εντοπίζεται στις υποχρεώσεις που δεν εξυπηρετούνται εμπρόθεσμα. Τα ληξιπρόθεσμα χρέη έφτασαν τα 238,6 δισ. ευρώ, δημιουργώντας σημαντικούς περιορισμούς για επιχειρήσεις και φυσικά πρόσωπα που δυσκολεύονται να ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις τους.

Η συσσώρευση παλαιών οφειλών, τόκων και προσαυξήσεων επιβαρύνει τη συνολική εικόνα. Παράλληλα, περιορίζει τη δυνατότητα των οφειλετών να αποκτήσουν πρόσβαση σε νέα χρηματοδότηση και δημιουργεί εμπόδια στην ομαλή οικονομική τους δραστηριότητα.

Εφορία και ασφαλιστικά ταμεία συγκεντρώνουν το μεγαλύτερο βάρος

Σχεδόν το 70% των ληξιπρόθεσμων οφειλών αφορά υποχρεώσεις προς την ΑΑΔΕ και τον ΕΦΚΑ. Το συγκεκριμένο στοιχείο δείχνει ότι το πρόβλημα του ιδιωτικού χρέους δεν περιορίζεται στα τραπεζικά δάνεια, αλλά συνδέεται άμεσα με τις φορολογικές και ασφαλιστικές υποχρεώσεις.

Για τις επιχειρήσεις, η ύπαρξη ληξιπρόθεσμων οφειλών μπορεί να δυσκολέψει την εξασφάλιση φορολογικής ή ασφαλιστικής ενημερότητας και να περιορίσει τη δυνατότητα συμμετοχής σε χρηματοδοτικά προγράμματα. Για τα νοικοκυριά, η εξυπηρέτηση παλαιών χρεών μειώνει το διαθέσιμο εισόδημα για κατανάλωση και αποταμίευση.

Τράπεζες και servicers: Υποχωρούν τα προβληματικά δάνεια

Παρά το υψηλό συνολικό ύψος των οφειλών, η εικόνα στον χρηματοπιστωτικό τομέα παρουσιάζει βελτίωση. Το ποσοστό των μη εξυπηρετούμενων δανείων στο σύνολο των δανείων που κατέχουν τράπεζες και εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων υποχώρησε στο 28,4%.

Οι servicers διαχειρίζονται περίπου το 90% των μη εξυπηρετούμενων δανείων, γεγονός που αναδεικνύει τον κεντρικό ρόλο τους στη διαδικασία ρυθμίσεων και αναδιαρθρώσεων. Η μεταφορά δανείων εκτός τραπεζικών ισολογισμών έχει βελτιώσει την εικόνα των τραπεζών, χωρίς όμως να σημαίνει ότι εξαφανίστηκαν οι αντίστοιχες υποχρεώσεις των δανειοληπτών.

Επιχειρηματικά δάνεια και νέα χρηματοδότηση

Το συνολικό ιδιωτικό χρέος από δάνεια διαμορφώθηκε στα 254,6 δισ. ευρώ, με την αύξηση να αποδίδεται κυρίως στην επέκταση της επιχειρηματικής πίστης. Η εξέλιξη αυτή συνδέεται με τη χρηματοδότηση επενδύσεων, κεφαλαίων κίνησης και αναπτυξιακών σχεδίων.

Η ενίσχυση του δανεισμού μπορεί να λειτουργήσει θετικά για την οικονομία, εφόσον συνοδεύεται από βιώσιμα επιχειρηματικά σχέδια και επαρκή δυνατότητα αποπληρωμής. Αντίθετα, η υπερβολική επιβάρυνση επιχειρήσεων με περιορισμένη κερδοφορία μπορεί να δημιουργήσει νέες εστίες οικονομικής αστάθειας.

Η διαφορετική εικόνα σε σχέση με την Ευρώπη

Η αξιολόγηση του ελληνικού ιδιωτικού χρέους απαιτεί προσοχή στη μεθοδολογία των συγκρίσεων. Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας, ο δείκτης ιδιωτικού χρέους της Eurostat διαμορφώθηκε στο 96,6% του ΑΕΠ το 2025, έναντι ευρωπαϊκού μέσου όρου 119,3%.

Ο συγκεκριμένος δείκτης έχει διαφορετικό πεδίο κάλυψης από το συνολικό μέγεθος των 420,9 δισ. ευρώ και δεν πρέπει να συγκρίνεται απευθείας μαζί του. Η Ελλάδα εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σημαντικό πρόβλημα ληξιπρόθεσμων οφειλών, αλλά η εικόνα δεν αποτυπώνεται σωστά εάν αγνοηθούν οι διαφορές ανάμεσα στις στατιστικές κατηγορίες.

Το στοίχημα για το 2027

Η αντιμετώπιση του ιδιωτικού χρέους αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για την αναπτυξιακή πορεία της ελληνικής οικονομίας. Η αποτελεσματικότερη διαχείριση των οφειλών, η ενίσχυση των βιώσιμων ρυθμίσεων και η διατήρηση της πρόσβασης σε χρηματοδότηση μπορούν να δημιουργήσουν ευνοϊκότερες συνθήκες για επιχειρήσεις και νοικοκυριά.

Το ζητούμενο δεν είναι απλώς η αριθμητική μείωση του συνολικού χρέους, αλλά ο περιορισμός των μη εξυπηρετούμενων υποχρεώσεων και η ενίσχυση της πραγματικής οικονομικής δραστηριότητας. Αυτή η ισορροπία θα καθορίσει σε σημαντικό βαθμό την ανθεκτικότητα της οικονομίας κατά την επόμενη χρονιά.

Σύμφωνα με τη νέα έκθεση προόδου της Γενικής Γραμματείας Χρηματοπιστωτικού Τομέα και Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους, μέσα στον Σεπτέμβριο ολοκληρώθηκαν 2.237 νέες επιτυχείς ρυθμίσεις, οι οποίες αφορούσαν αρχικές οφειλές ύψους 640,77 εκατ. ευρώ. Από αυτές, οι 496 προέκυψαν βάσει των διευρυμένων κριτηρίων επιλεξιμότητας του Ν. 5193/2025.

Συνολικά, ο αριθμός των επιτυχών ρυθμίσεων ανέρχεται πλέον σε 70.244, με το ύψος των αρχικών οφειλών που έχουν ενταχθεί σε αυτές να φθάνει τα 21,21 δισ. ευρώ. Η μέση οφειλή ανά ρύθμιση διαμορφώνεται περίπου στις 301.840 ευρώ.

Η εικόνα του Σεπτεμβρίου δείχνει σαφή ανάκαμψη μετά τη θερινή κάμψη. Τον Αύγουστο είχαν ολοκληρωθεί 1.362 επιτυχείς ρυθμίσεις, έναντι 2.163 τον Ιούλιο, ενώ τον Σεπτέμβριο ο αριθμός αυξήθηκε στις 2.237.

Οφειλές 59,5 δισ. ευρώ στον μηχανισμό

Η συνολική «δεξαμενή» των οφειλών που έχουν περάσει από τον εξωδικαστικό είναι πολύ μεγαλύτερη. Μέχρι το τέλος Σεπτεμβρίου είχαν καταγραφεί 154.650 αιτήσεις, που αντιστοιχούν σε οφειλές περίπου 59,5 δισ. ευρώ.

Μόνο τον Σεπτέμβριο ξεκίνησαν 7.493 νέες αιτήσεις, ενώ οι οριστικές υποβολές έφθασαν τις 2.986. Περίπου 113.640 αιτήματα, ή το 73,5% του συνόλου, εμφανίζονται ήδη ως ολοκληρωμένα.

Το μεγαλύτερο μέρος των οφειλών αφορά επαγγελματίες. Το 59,3% του συνολικού χρέους στον μηχανισμό, δηλαδή περίπου 35,28 δισ. ευρώ, αντιστοιχεί σε φυσικά πρόσωπα – επιτηδευματίες. Ακολουθούν τα νομικά πρόσωπα με 13,29 δισ. ευρώ και οι ιδιώτες μη επιτηδευματίες με 10,91 δισ. ευρώ. Περίπου το 74% των συνολικών οφειλών κατευθύνεται προς χρηματοδοτικούς φορείς.

Ιδιαίτερο βάρος έχουν οι πολύ μεγάλες οφειλές. Χρέη άνω του 1 εκατ. ευρώ αθροίζουν περίπου 35 δισ. ευρώ και αντιστοιχούν στο 58,8% του συνόλου που βρίσκεται στον εξωδικαστικό. Την ίδια στιγμή, μόλις το 9,1% των οφειλών χαρακτηρίζεται ενήμερο. Σε επίπεδο αριθμού αιτήσεων, η μεγαλύτερη κατηγορία, περίπου 38%, αφορά χρέη από 50.000 έως 200.000 ευρώ.

 «Κούρεμα» έως και πάνω από 30%

Οι ρυθμίσεις συνοδεύονται σε αρκετές περιπτώσεις από σημαντικές διαγραφές οφειλών. Το μέσο «κούρεμα» προς το Δημόσιο διαμορφώνεται στο 13,45%, ενώ για τις οφειλές προς χρηματοδοτικούς φορείς φθάνει περίπου στο 29%.

Σχεδόν οι μισές ρυθμισμένες οφειλές προς τράπεζες και servicers ,το 48,3%, έλαβαν διαγραφή μεγαλύτερη του 30%. Το συνολικό ποσό των διαγραφών που έχουν πραγματοποιηθεί μέσω του μηχανισμού ανέρχεται σε 6,93 δισ. ευρώ.

Το μέσο ποσοστό διαγραφής διαφοροποιείται σημαντικά ανάλογα με την κατηγορία του χρέους: στα στεγαστικά βρίσκεται στο 13%, στα επιχειρηματικά στο 29,45%, στα καταναλωτικά στο 32,57%, ενώ στα λοιπά προϊόντα φθάνει στο 38,09%.

Μεγάλη είναι και η διάρκεια των ρυθμίσεων. Για τις οφειλές προς το Δημόσιο η μέση περίοδος αποπληρωμής φθάνει τα 16 χρόνια και προς χρηματοδοτικούς φορείς τα 15 χρόνια. Ειδικά για τα στεγαστικά δάνεια, η μέση διάρκεια ανεβαίνει στα 25 χρόνια, στα επιχειρηματικά στα 19 και στα καταναλωτικά στα 14 χρόνια.

Στο 76,7% η εγκρισιμότητα

Η μέση εγκρισιμότητα για τους δέκα πιστωτές με τον μεγαλύτερο αριθμό αιτήσεων διαμορφώθηκε τον Σεπτέμβριο στο 76,7%. Τα υψηλότερα ποσοστά έγκρισης, σύμφωνα με την έκθεση, εμφανίζουν οι Intrum, Veraltis και Qquant.

Παράλληλα, όμως, παραμένει σημαντικό και το ποσοστό των προτάσεων που τελικά απορρίπτονται από τους ίδιους τους οφειλέτες. Στις πολυμερείς διαδικασίες το ποσοστό απόρριψης έφθασε τον Σεπτέμβριο στο 22,3% και στις διμερείς στο 24%.

Στις πολυμερείς ρυθμίσεις, για περίπου δύο στις τρεις απορρίψεις δεν δηλώνεται συγκεκριμένη αιτιολογία, ενώ περίπου το 20% αποδίδεται σε αδυναμία εξυπηρέτησης της προτεινόμενης ρύθμισης.

Από την πλευρά των πιστωτών, ο βασικότερος λόγος απόρριψης συνδέεται επίσης με τη δυνατότητα αποπληρωμής: περίπου το 30% των οφειλών που απορρίφθηκαν κρίθηκε ότι δεν μπορούσε να εξυπηρετηθεί με βάση την οικονομική δυνατότητα των εμπλεκομένων.

8.172 ρυθμίσεις για ευάλωτους

Σημαντική είναι και η συμμετοχή των ευάλωτων οφειλετών. Συνολικά έχουν κατατεθεί 13.204 αιτήσεις, από τις οποίες οι 11.106 έχουν ολοκληρωθεί. Οι επιτυχείς ρυθμίσεις φθάνουν τις 8.172, με 569 από αυτές να αφορούν άτομα με αναπηρία.

Παράλληλα, 1.143 αιτήσεις έχουν χρησιμοποιήσει το μέτρο της προκαταβολής για την αναστολή πλειστηριασμού. Από τις 1.043 που ολοκλήρωσαν τον κύκλο τους, οι 651 είχαν θετική έκβαση, ποσοστό περίπου 62,4%.

Σε γεωγραφικό επίπεδο, σχεδόν το μισό χρέος συγκεντρώνεται σε Αττική και Κεντρική Μακεδονία. Οι δύο περιφέρειες αντιπροσωπεύουν μαζί το 45,5% των συνολικών οφειλών, περίπου 27 δισ. ευρώ. Η Αττική βρίσκεται πρώτη με 18,79 δισ. ευρώ και μερίδιο 31,6%, ενώ ακολουθεί η Κεντρική Μακεδονία με 8,24 δισ. ευρώ και 13,85%.

«Δεν χρειάζεται άλλη μία εθνική κρίση μέσα σε μία παγκόσμια κρίση», ανέφερε, ξεκαθαρίζοντας ότι οι παρεμβάσεις θα εξετάζονται ανά 15ήμερο, ανάλογα με την εξέλιξη των συνθηκών.

15 λεπτά στο diesel, κάτω από €1,75 το θέρμανσης

Στο μέτωπο των καυσίμων, η επιδότηση στο diesel κίνησης αυξάνεται από τα 10 στα 15 λεπτά το λίτρο στην αντλία και θα ισχύσει για το πρώτο 15ήμερο του Οκτωβρίου.

Σε συνδυασμό με τις προσφορές των διυλιστηρίων, η συνολική ελάφρυνση θα φτάνει τα 20 λεπτά ανά λίτρο.

Για το πετρέλαιο θέρμανσης, ο Κυριάκος Μητσοτάκης ανακοίνωσε ότι η τιμή θα κρατηθεί κάτω από τα 1,75 ευρώ το λίτρο, με τις ανακοινώσεις για τον τρόπο της παρέμβασης να γίνονται πριν από τις 15 Οκτωβρίου.

Από τις 72 στις 120 δόσεις

Νέα παρέμβαση έρχεται και για τις οφειλές, καθώς το καθεστώς των 72 δόσεων διευρύνεται στις 120, με ελάχιστο ποσό καταβολής τα 30 ευρώ.

Παράλληλα, αυστηροποιείται το πλαίσιο για τους servicers, με στόχο την προστασία του συνεπούς οφειλέτη από πλειστηριασμό ή κατάσχεση.

Εφόσον servicer παραβιάζει συμφωνημένη ρύθμιση, η πράξη θα ακυρώνεται, θα επιβάλλεται πρόστιμο έως 500.000 ευρώ και ο πολίτης θα πιστώνεται με πέντε δόσεις της αρχικής συμφωνίας.

Πρόταση Μητσοτάκη στις Βρυξέλλες για έκτακτη ευελιξία

Ο Πρωθυπουργός άνοιξε παράλληλα το ευρωπαϊκό μέτωπο, σημειώνοντας ότι κάθε ευρύτερη πρωτοβουλία απέναντι στην κρίση πρέπει να έχει «ευρωπαϊκή σφραγίδα».

Όπως ανακοίνωσε, η Ελλάδα καταθέτει στις Βρυξέλλες πρόταση ώστε τα κράτη-μέλη να αποκτήσουν έκτακτη ευελιξία απέναντι στην παρούσα κρίση.

Για την ελληνική πρόταση ο Κυριάκος Μητσοτάκης γνωστοποίησε ότι απέστειλε επιστολή στην Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και στον Πρόεδρο του Eurogroup, μεταφέροντας έτσι τη συζήτηση για τα περιθώρια αντιμετώπισης της κρίσης και σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, η συγκεκριμένη βελτίωση ανοίγει τον δρόμο για την ένταξη περίπου ενός εκατομμυρίου επιπλέον οφειλετών, οι οποίοι θα μπορούν να αξιοποιήσουν τους ευνοϊκούς όρους του νέου εξωδικαστικού μηχανισμού. Η μείωση του ορίου ένταξης αναμένεται να αποτελέσει σημαντική διευκόλυνση κυρίως για τους μικροοφειλέτες, δίνοντάς τους τη δυνατότητα να τακτοποιήσουν τις υποχρεώσεις τους μέσω πολλών ισόποσων μηνιαίων δόσεων, με ελάχιστη καταβολή τα 50 ευρώ.

Ο νέος εξωδικαστικός μηχανισμός προβλέπει ότι μπορούν να ρυθμιστούν σε έως 240 δόσεις οφειλές προς την Εφορία και τον ΕΦΚΑ και σε έως 420 δόσεις οφειλές σε τράπεζες και servicers. Το σύνολο της διαδικασίας πραγματοποιείται με ηλεκτρονικό τρόπο σε όλα τα στάδια κατά τα οποία ο οφειλέτης δηλώνει αναλυτικά τα εισοδήματά του, την περιουσιακή του κατάσταση και τις οικονομικές του υποχρεώσεις. Με βάση τους υπολογισμούς που διενεργούνται στη συνέχεια από τον μηχανισμό προκύπτει η πρόταση της ρύθμισης, δηλαδή το ύψος και ο αριθμός των δόσεων. Υπο προυποθέσεις προβλέπεται ακόμη και διαγραφή μέρους της βασικής οφειλής αν κριθεί ότι αυτό απαιτείται για την “βιωσιμότητα” της ρύθμισης. Δηλαδή λαμβάνονται υπόψη το εισόδημα, η περιουσία και γενικά οι οικονομικές δυνατότητες το οφειλέτη προκειμένου να αποφασιστεί η διαγραφή οφειλής ή όχι. Το επιτόκιο της ρύθμισης ανέρχεται στο 3% σταθερό για όλη τη διάρκειά της.

Στη διάρκεια της διαδικασίας για την ένταξη στον εξωδικαστικό μηχανισμό ο οφειλέτης υποχρεούται να υποβάλλει αναλυτικά τα οικονομικά του στοιχεία καθώς και τα απαιτούμενα δικαιολογητικά. Επίσης θα πρέπει να συναινέσει στην άρση του φορολογικού και τραπεζικού απορρήτου ώστε το σύνολο των πιστωτών να αποκτήσει σαφή και πλήρη εικόνα για τα οικονομικά του δεδομένα. Αυτή είναι μία από τις βασικές διαφορές της ένταξης στον εξωδικαστικό μηχανισμό από την ένταξη στην ρύθμιση των 72 δόσεων η οποία έχει ήδη ενεργοποιηθεί από το περασμένο Σάββατο παρουσιάζοντας ισχυρή δυναμική.

Οι δύο ρυθμίσεις αποσκοπούν στην τακτοποίηση των χρεών των οφειλών με ευνοϊκούς όρους. Παρ’ ότι και οι δύο αφορούν οφειλέτες, υπάρχουν μεταξύ τους σημαντικές διαφορές. Οι κυριότερες είναι:

Η ρύθμιση των 72 δόσεων αφορά οφειλέτες με χρέη προς την Εφορία και τον ΕΦΚΑ. Ο εξωδικαστικός μηχανισμός αφορά οφειλέτες με χρέη όχι μόνο στην Εφορία και τα Ταμεία, αλλά και προς τις τράπεζες και τους servicers

Ο εξωδικαστικός μηχανισμός προβλέπει πολύ περισσότερες μηνιαίες δόσεις για την εξόφληση των χρεών των οφειλετών συγκριτικά με τη ρύθμιση των 72 δόσεων. Ενδέχεται να φτάσουν τις 240 ή τις 420 ανάλογα με το προφίλ του οφειλέτη και την κατηγορία των οφειλών.

Ο εξωδικαστικός μηχανισμός προβλέπει ακόμη και κούρεμα της βασικής οφειλής, ανάλογα με τα οικονομικά δεδομένα του οφειλέτη, κάτι το οποίο δεν περιλαμβάνεται στη ρύθμιση των 72 δόσεων

Στην ρύθμιση των 72 δόσεων ο οφειλέτης γνωρίζει εκ των προτέρων τους όρους της ρύθμισης ( αριθμός δόσεων κτλ). Αντίθετα στον εξωδικαστικό αυτοί προκύπτουν μετά την εξέταση των οικονομικών του δεδομένων από τον αλγόριθμο του μηχανισμού

Η ρύθμιση των 72 δόσεων για οφειλές προς την Εφορια αφορά οφειλές που κατέστησαν ληξιπρόθεσμες έως 31 Δεκεμβρίου 2023, δεν είχαν ρυθμιστεί έως 21 Απριλίου 2026 και εξακολουθούν να ισχύουν έως την ημέρα υποβολής της αίτησης ένταξης. Προϋπόθεση είναι οφειλές που βεβαιώθηκαν από 1 Ιανουαρίου 2024 και μετά να έχουν προηγουμένως εξοφληθεί η ρυθμιστεί με την πάγια ρύθμιση.

Η νέα ρύθμιση αφορά χρέη που έχουν βεβαιωθεί στη φορολογική διοίκηση και κατέστησαν ληξιπρόθεσμα έως και τις 31 Δεκεμβρίου 2023. Οι οφειλές μπορούν να εξοφληθούν σε έως 72 μηνιαίες δόσεις, με κατώτατο ποσό καταβολής τα 30 ευρώ τον μήνα. Η τελική διάρκεια θα εξαρτάται από το ύψος του χρέους και τη δυνατότητα του οφειλέτη να ανταποκριθεί στο πρόγραμμα πληρωμών.

Βασική προϋπόθεση είναι οι συγκεκριμένες οφειλές να μην βρίσκονται, κατά την ημέρα υποβολής της αίτησης, σε άλλη ενεργή ρύθμιση. Με τον τρόπο αυτό αποφεύγεται η παράλληλη υπαγωγή του ίδιου χρέους σε διαφορετικά καθεστώτα και διασφαλίζεται ότι η νέα διαδικασία αφορά πραγματικά αρρύθμιστες ή απολεσθείσες παλαιές οφειλές.

Ποιες οφειλές μπορούν να ενταχθούν

Στο νέο σχήμα μπορούν να ενταχθούν βεβαιωμένα χρέη τα οποία είχαν καταστεί ληξιπρόθεσμα έως το τέλος του 2023. Σε περίπτωση που τα ίδια ποσά είχαν στο παρελθόν ενταχθεί σε άλλη ρύθμιση, απαιτείται η προηγούμενη ρύθμιση να έχει χαθεί έως τις 20 Απριλίου 2026.

Η συγκεκριμένη πρόβλεψη επιτρέπει την επανένταξη φορολογουμένων που, για οικονομικούς ή άλλους λόγους, δεν κατάφεραν να διατηρήσουν προηγούμενο διακανονισμό. Δεν αρκεί, ωστόσο, μόνο η ύπαρξη παλαιού χρέους. Οι ενδιαφερόμενοι θα πρέπει να εμφανίζουν συνολικά συνεπή φορολογική εικόνα και να έχουν καλύψει βασικές δηλωτικές υποχρεώσεις.

Μεταξύ των απαιτήσεων περιλαμβάνεται η υποβολή όλων των δηλώσεων φορολογίας εισοδήματος της τελευταίας πενταετίας, έως και το φορολογικό έτος 2024. Τυχόν εκκρεμότητες στις δηλώσεις θα πρέπει επομένως να τακτοποιηθούν πριν από την αίτηση ή στο πλαίσιο των προθεσμιών που συνοδεύουν την υπαγωγή.

Παράλληλα, μετά την ένταξη στη ρύθμιση δεν επιτρέπεται η διατήρηση άλλων αρρύθμιστων ληξιπρόθεσμων χρεών. Ειδικότερα, μέσα σε έναν μήνα από την υπαγωγή, ο φορολογούμενος θα πρέπει να έχει εξοφλήσει ή ρυθμίσει κάθε άλλη ληξιπρόθεσμη οφειλή που δεν καλύπτεται από το νέο σχήμα.

Απαραίτητη προϋπόθεση αποτελεί επίσης η απουσία αμετάκλητης καταδίκης για φοροδιαφυγή ή λαθρεμπορία. Η ρύθμιση απευθύνεται συνεπώς σε οφειλέτες που επιδιώκουν την αποκατάσταση της φορολογικής τους συνέπειας και δεν έχουν καταδικαστεί τελεσίδικα για σοβαρές παραβάσεις της φορολογικής και τελωνειακής νομοθεσίας.

Τα έξι βασικά κριτήρια

Η υπαγωγή στις 72 δόσεις προϋποθέτει συνολικά έξι βασικά στοιχεία. Πρώτον, η μηνιαία δόση δεν μπορεί να είναι χαμηλότερη από 30 ευρώ. Δεύτερον, τα χρέη πρέπει να έχουν καταστεί ληξιπρόθεσμα έως τις 31 Δεκεμβρίου 2023.

Τρίτον, εφόσον είχαν ενταχθεί σε παλαιότερη ρύθμιση, αυτή πρέπει να έχει απολεσθεί το αργότερο έως τις 20 Απριλίου 2026. Τέταρτον, απαιτείται η υποβολή όλων των δηλώσεων εισοδήματος της τελευταίας πενταετίας.

Πέμπτον, δεν πρέπει να παραμένουν άλλες αρρύθμιστες ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις μετά την πάροδο ενός μήνα από την ένταξη. Έκτον, ο αιτών δεν πρέπει να έχει αμετάκλητη καταδίκη για φοροδιαφυγή ή λαθρεμπορία.

Η τήρηση των όρων δεν αφορά μόνο την αρχική ένταξη. Οι φορολογούμενοι θα πρέπει να παραμένουν συνεπείς στις δόσεις και στις τρέχουσες φορολογικές υποχρεώσεις τους, ώστε να μη δημιουργούνται νέες εκκρεμότητες που θα μπορούσαν να θέσουν σε κίνδυνο τον διακανονισμό.

Η ψηφιακή αίτηση

Οι αιτήσεις υποβάλλονται αποκλειστικά ηλεκτρονικά έως και τις 31 Δεκεμβρίου 2026 μέσω της ψηφιακής πύλης myAADE. Οι ενδιαφερόμενοι εισέρχονται με τους προσωπικούς κωδικούς τους και ακολουθούν τη διαδρομή «Ο Λογαριασμός μου», «Ρυθμίσεις Οφειλών» και στη συνέχεια «Αίτηση Ρύθμισης Οφειλών ν. 5313/2026».

Κατά τη διαδικασία εμφανίζονται οι επιλέξιμες οφειλές, το διαθέσιμο πλήθος δόσεων και το αντίστοιχο ποσό της μηνιαίας καταβολής. Πριν από την οριστική υποβολή, απαιτείται προσεκτικός έλεγχος των στοιχείων, καθώς η ενεργοποίηση της ρύθμισης συνδέεται άμεσα με την έγκαιρη πληρωμή της πρώτης δόσης.

Η ρύθμιση τίθεται σε ισχύ μόνο μετά την καταβολή της πρώτης μηνιαίας δόσης. Η πληρωμή πρέπει να πραγματοποιηθεί μέσα σε τρεις εργάσιμες ημέρες από την ημερομηνία υποβολής της αίτησης. Η απλή ολοκλήρωση της ηλεκτρονικής διαδικασίας, χωρίς εμπρόθεσμη πληρωμή, δεν αρκεί για την ενεργοποίησή της.

Η σημασία της έγκαιρης υπαγωγής

Η δυνατότητα εξόφλησης σε μεγαλύτερο αριθμό δόσεων μπορεί να προσφέρει ουσιαστική ανάσα σε φορολογουμένους με συσσωρευμένες υποχρεώσεις. Η χαμηλή ελάχιστη δόση διευκολύνει ιδιαίτερα όσους διαθέτουν περιορισμένη ρευστότητα, χωρίς όμως να καταργείται η ανάγκη τακτικής και συνεπούς αποπληρωμής.

Η έγκαιρη υποβολή της αίτησης επιτρέπει επίσης καλύτερο οικονομικό προγραμματισμό και περιορίζει τον κίνδυνο λήψης μέτρων αναγκαστικής είσπραξης για οφειλές που παραμένουν ληξιπρόθεσμες. Για τον λόγο αυτό, οι ενδιαφερόμενοι θα πρέπει να εξετάσουν εγκαίρως αν πληρούν τα κριτήρια και να τακτοποιήσουν τυχόν εκκρεμείς δηλώσεις ή άλλα αρρύθμιστα χρέη.

Για διευκρινίσεις λειτουργεί η τηλεφωνική γραμμή 1521 χωρίς χρέωση, από Δευτέρα έως Παρασκευή και από τις 07:00 έως τις 20:00. Διαθέσιμη είναι επίσης όλο το εικοσιτετράωρο η ψηφιακή πλατφόρμα εξυπηρέτησης my1521, μέσω της οποίας μπορούν να υποβάλλονται ερωτήματα για ρυθμίσεις, οφειλές, αιτήσεις και πληρωμές.

15 Ιουλίου: Τελευταία ημέρα για τις φορολογικές δηλώσεις

Η πρώτη μεγάλη προθεσμία λήγει στις 15 Ιουλίου, όταν ολοκληρώνεται η ηλεκτρονική υποβολή των δηλώσεων φορολογίας εισοδήματος φυσικών και νομικών προσώπων.

Οι φορολογούμενοι που θα ολοκληρώσουν τη διαδικασία έως τότε και επιλέξουν εφάπαξ εξόφληση του φόρου μέχρι τις 31 Ιουλίου, διατηρούν το δικαίωμα έκπτωσης 2% επί του συνολικού ποσού του φόρου.

31 Ιουλίου: Η πρώτη μεγάλη πληρωμή

Για όσους προκύψει χρεωστικό εκκαθαριστικό, η 31η Ιουλίου αποτελεί ημερομηνία-σταθμό, καθώς τότε:

• καταβάλλεται η πρώτη δόση του φόρου εισοδήματος,
• λήγει η δυνατότητα εφάπαξ εξόφλησης με την προβλεπόμενη έκπτωση,
• ξεκινά ουσιαστικά η εξόφληση του φόρου σε οκτώ μηνιαίες δόσεις για όσους επιλέξουν τμηματική πληρωμή.

Οι επόμενες δόσεις θα καταβάλλονται έως το τέλος κάθε μήνα, με την τελευταία να εξοφλείται τον Φεβρουάριο του 2027.

ΕΝΦΙΑ: Διορθώσεις χωρίς πρόστιμο έως το τέλος του μήνα

Παράλληλα συνεχίζεται η καταβολή των δόσεων του ΕΝΦΙΑ, ο οποίος φέτος εξοφλείται σε 12 μηνιαίες δόσεις, με ολοκλήρωση της διαδικασίας τον Φεβρουάριο του 2027.

Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται από τους ιδιοκτήτες ακινήτων που διαπιστώνουν λάθη στο εκκαθαριστικό τους. Μέχρι τις 31 Ιουλίου μπορούν να υποβάλουν τροποποιητική δήλωση Ε9 χωρίς πρόστιμο, ώστε να διορθωθούν στοιχεία που επηρεάζουν την έκπτωση του φόρου, όπως για παράδειγμα ο αριθμός παροχής ηλεκτρικού ρεύματος.

Μειώσεις για ασφαλισμένες κατοικίες και μικρούς οικισμούς

Χιλιάδες ιδιοκτήτες έχουν ήδη δει μειωμένο εκκαθαριστικό ΕΝΦΙΑ.

Έκπτωση 50% εφαρμόστηκε για κύριες κατοικίες που βρίσκονται σε οικισμούς έως 1.500 κατοίκων, ενώ σημαντική μείωση έλαβαν και περισσότεροι από 428.000 ιδιοκτήτες που είχαν ασφαλίσει τις κατοικίες τους έναντι σεισμού, πυρκαγιάς και πλημμύρας.

Υποχρεώσεις για επιχειρήσεις και επαγγελματίες

Έως τις 31 Ιουλίου επιχειρήσεις και ελεύθεροι επαγγελματίες πρέπει να ολοκληρώσουν:

• την υποβολή της περιοδικής δήλωσης ΦΠΑ,
• την καταβολή του αντίστοιχου φόρου,
• καθώς και τις προβλεπόμενες πληρωμές που σχετίζονται με την επιστρεπτέα προκαταβολή, όπου αυτές εξακολουθούν να ισχύουν.

Οι επιλογές για όσους δυσκολεύονται να πληρώσουν

Για τους φορολογούμενους που αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην εξόφληση των οφειλών υπάρχουν δύο βασικές δυνατότητες.

Η πρώτη είναι η πληρωμή μέσω πιστωτικής κάρτας, με δυνατότητα αποπληρωμής από την τράπεζα σε έως 12 άτοκες δόσεις, διατηρώντας παράλληλα το όφελος της εφάπαξ πληρωμής προς την ΑΑΔΕ.

Η δεύτερη αφορά την πάγια ρύθμιση έως 24 έντοκων δόσεων, με ελάχιστη μηνιαία καταβολή 30 ευρώ για φορολογικές οφειλές και 50 ευρώ για οφειλές προς τον ΕΦΚΑ. Ωστόσο, η ρύθμιση χάνεται σε περίπτωση μη καταβολής δύο συνεχόμενων δόσεων, ενώ προβλέπεται επιβάρυνση σε περίπτωση καθυστέρησης.

Οι κρίσιμες ημερομηνίες του Ιουλίου

• 15 Ιουλίου: Λήξη υποβολής φορολογικών δηλώσεων.
• 31 Ιουλίου: Πληρωμή πρώτης δόσης φόρου εισοδήματος ή εφάπαξ εξόφληση με έκπτωση 2%.
• 31 Ιουλίου: Διορθώσεις Ε9 χωρίς πρόστιμο.
• 31 Ιουλίου: Υποβολή περιοδικών δηλώσεων ΦΠΑ και πληρωμή του φόρου.
• 31 Ιουλίου: Συνέχιση καταβολής δόσεων ΕΝΦΙΑ και λοιπών ρυθμισμένων οφειλών.

Με τις φορολογικές υποχρεώσεις να συσσωρεύονται μέσα στον ίδιο μήνα, οι φορολογούμενοι καλούνται να οργανώσουν έγκαιρα τις πληρωμές τους, ώστε να αποφύγουν πρόσθετες επιβαρύνσεις και να αξιοποιήσουν τις διαθέσιμες εκπτώσεις και διευκολύνσεις.

Σε υψηλά επίπεδα κινήθηκε το πλήθος και το ποσό των ρυθμίσεων οφειλών, μέσω του Εξωδικαστικού μηχανισμού τον Μάιο, φτάνοντας τις 2.205 ρυθμίσεις για συνολικό ποσό οφειλής 563,88 εκατ. ευρώ.

Συνολικά, οι επιτυχείς ρυθμίσεις μέσω του Εξωδικαστικού φτάνουν τις 60.395 για οφειλές 18,65 δισ. ευρώ. Σε υψηλά επίπεδα συνέχισαν και οι νέες αιτήσεις καθώς και οι οριστικές υποβολές αιτήσεων που διαμορφώθηκαν σε 5.967 και 3.128 αντιστοίχως. Μέχρι στιγμής έχουν υποβληθεί 141,11 χιλ. αιτήσεις που αντιστοιχούν σε οφειλές 56,35 δισ. ευρώ. Το 72,48% του πλήθους αιτήσεων αφορά ολοκληρωμένα αιτήματα και το 15,36% βρίσκεται σε στάδιο αρχικής υποβολής.

Η πλειοψηφία των αιτήσεων (39,6%) βρίσκεται στο εύρος οφειλής 50 χιλ. - 200 χιλ. ευρώ, ενώ οι οφειλές που ξεπερνούν το 1 εκατ. αθροίζονται σε 33,43 δισ. ευρώ και αποτελούν το 59% του συνόλου των οφειλών του Εξωδικαστικού. Επιπλέον, μόνο το 8,9% των οφειλών είναι ενήμερα.

Επιπλέον, οφειλές ύψους 6,2 δισ. ευρώ έχει διαγράψει ο μηχανισμός, δίνοντας μέσο «κούρεμα» άνω του 30% για σχεδόν τις μισές περιπτώσεις οφειλών προς τράπεζες και εταιρείες διαχείρισης δανείων. Ειδικότερα, «κούρεμα» οφειλής (προς χρηματοδοτικούς φορείς) άνω του 50% έχει λάβει το 32,18% των οφειλετών, ενώ διαγραφή χρέους μεταξύ 30% - 50% έχει λάβει το 16,13% αυτών. Υψηλό είναι και το ποσοστό των οφειλετών που δεν έχει λάβει κούρεμα, ήτοι 32,5%, ενώ το 11,68% έχει δει διαγραφή από 10% - 30% και το 7,51% μονοψήφια ποσοστά.

Τι έκαναν οι servicers...

Η εγκρισιμότητα για το μήνα Απρίλιο από τους δέκα πιστωτές με τον μεγαλύτερο αριθμό αιτήσεων, διαμορφώθηκε στο 80% κατά μέσο όρο. Τα υψηλότερα ποσοστά εγκρισιμότητας έχουν οι Intrum (97%), QQuant (93%) και Veraltis (90%). Oι ρυθμίσεις δανείων από τις εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων από δάνεια και πιστώσεις, διαμορφώθηκαν στα 205 εκατ. ευρώ τον Απρίλιο, για 2.980 οφειλέτες.

Στο μεγαλύτερο ποσό ρυθμίσεων προχώρησε η doValue, ύψους 73,14 εκατ. ευρώ. Από τις ρυθμίσεις αυτές, διμερείς για κάθε τύπο δανείου είναι ρυθμίσεις 58,37 εκατ. ευρώ, ενώ ρυθμίσεις 14,77 εκατ. ευρώ αφορούν δάνεια του νόμου Κατσέλη (ν.3869/2010). Ακολουθεί η Cepal με ρυθμίσεις 65,17 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων, ποσό 28,82 εκατ. αφορούν διμερείς και 35,83 εκατ. του ν. Κατσέλη. Στην τρίτη θέση βρίσκεται η QQuant με ρυθμίσεις 41,6 εκατ. ευρώ, ενώ η Intrum επίσης προχώρησε σε ρυθμίσεις ύψους 25,38 εκατ. ευρώ.

Το 53% των ρυθμίσεων (σε ποσά) αφορά οφειλές στεγαστικών δανείων, οι οποίες στην πλειοψηφία τους ρυθμίστηκαν από Cepal και doValue. Συνολικά, κάτι παραπάνω από 106,5 εκατ. ευρώ σε στεγαστικά ρυθμίστηκαν από τους μεγαλύτερους servicers.

Ως προς τα καταναλωτικά, τη μερίδα του λέοντος σε επίπεδο ρυθμίσεων, κατέχει επίσης η Qquant με ρυθμίσεις ύψους 16,31 εκατ. ευρώ και η Intrum, με ρυθμίσεις 5,25 εκατ. ευρώ.

Το συνολικό ιδιωτικό χρέος προς εφορία και ασφαλιστικά ταμεία υπολογίζεται πλέον κοντά στα 165 δισ. ευρώ, ωστόσο μέχρι σήμερα τα στοιχεία παρέμεναν διάσπαρτα σε διαφορετικά μητρώα και υπηρεσίες. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα το κράτος να γνωρίζει το συνολικό μέγεθος του προβλήματος, αλλά να μην διαθέτει ολοκληρωμένη εικόνα για τη σύνθεση των οφειλών, τη διάρκεια καθυστέρησης, τις χαμένες ρυθμίσεις ή τη συμπεριφορά κάθε κατηγορίας οφειλετών.

Με την ενεργοποίηση του νέου Μητρώου Ιδιωτικού Χρέους, το οποίο προβλέπεται σε υπουργική απόφαση που δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ, ξεκινά ουσιαστικά μια μαζική ενοποίηση δεδομένων από δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς. Η πρώτη αποστολή στοιχείων προς τη νέα βάση ολοκληρώνεται σήμερα, 20 Μαΐου, σηματοδοτώντας την έναρξη λειτουργίας ενός από τα μεγαλύτερα έργα οικονομικής χαρτογράφησης των τελευταίων ετών.

Στη νέα πλατφόρμα θα μεταφερθούν πληροφορίες από την ΑΑΔΕ, τον ΕΦΚΑ, δήμους, τράπεζες, ΔΕΚΟ και άλλους οργανισμούς, δημιουργώντας μια ενιαία βάση δεδομένων για τις οικονομικές υποχρεώσεις νοικοκυριών και επιχειρήσεων. Στόχος του υπουργείου Οικονομικών είναι να αποκτήσει όσο το δυνατόν πιο ακριβή εικόνα για τη δομή και την εξέλιξη του ιδιωτικού χρέους στην ελληνική οικονομία.

Τι θα περιλαμβάνει το νέο μητρώο

Το υπερ-μητρώο θα περιλαμβάνει αναλυτικά στοιχεία για κάθε οφειλή, από το αρχικό ποσό μέχρι τις προσαυξήσεις και τους τόκους που έχουν συσσωρευθεί. Παράλληλα, θα καταγράφεται αν υπάρχει ενεργή ρύθμιση, αν κάποια ρύθμιση χάθηκε στο παρελθόν, καθώς και ποια αναγκαστικά μέτρα είσπραξης έχουν ληφθεί, όπως κατασχέσεις λογαριασμών ή πλειστηριασμοί.

Η βάση δεδομένων θα περιέχει επίσης πληροφορίες για πτωχεύσεις, συνοφειλέτες, εγγυήσεις, εξασφαλίσεις, αλλά και ειδικές ενδείξεις για οφειλές που θεωρούνται ανεπίδεκτες είσπραξης. Με αυτόν τον τρόπο, οι αρμόδιες υπηρεσίες θα μπορούν να αξιολογούν πιο στοχευμένα ποιο μέρος των ληξιπρόθεσμων χρεών θεωρείται πραγματικά εισπράξιμο και ποιο όχι.

Εκτός από τα στοιχεία της οφειλής, θα καταγράφεται και το προφίλ του οφειλέτη. Για παράδειγμα, θα αποτυπώνεται αν πρόκειται για φυσικό πρόσωπο ή επιχείρηση, ποιος είναι ο κλάδος δραστηριότητας μέσω ΚΑΔ, ποιο είναι το μέγεθος της επιχείρησης και πόσους εργαζόμενους απασχολεί. Για τα φυσικά πρόσωπα θα υπάρχει ακόμη και ένδειξη ανεργίας, ενώ θα παρακολουθείται και η συνέπεια στις πληρωμές ή η πιθανή αθέτηση υποχρεώσεων.

Νέα εργαλεία για το οικονομικό επιτελείο

Η συγκέντρωση όλων αυτών των πληροφοριών αναμένεται να αλλάξει σημαντικά τον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζονται οι πολιτικές διαχείρισης χρέους. Το υπουργείο Οικονομικών θα μπορεί πλέον να εντοπίζει σε ποιους κλάδους αυξάνονται περισσότερο οι ληξιπρόθεσμες οφειλές, ποιες κοινωνικές ομάδες πιέζονται εντονότερα και πόσο συχνά αποτυγχάνουν οι ρυθμίσεις αποπληρωμής.

Ένα ακόμη κρίσιμο στοιχείο είναι ότι το νέο σύστημα θα συνδυάζεται με πληροφορίες που αφορούν περιουσιακά στοιχεία στο εξωτερικό. Μέσω των συμφωνιών αυτόματης ανταλλαγής φορολογικών δεδομένων με περισσότερες από 90 χώρες, οι ελληνικές αρχές αποκτούν πλέον πρόσβαση σε στοιχεία για τραπεζικές καταθέσεις και ακίνητα εκτός Ελλάδας, περιορίζοντας σημαντικά τα περιθώρια απόκρυψης περιουσίας και εισοδημάτων.

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στην προστασία προσωπικών δεδομένων. Η υπουργική απόφαση προβλέπει μηχανισμό ψευδωνυμοποίησης των ΑΦΜ μέσω κρυπτογραφημένων hashed δεδομένων. Έτσι, το σύστημα θα μπορεί να συγκεντρώνει όλες τις οφειλές του ίδιου προσώπου χωρίς να επιτρέπει άμεση ταυτοποίηση από μη εξουσιοδοτημένους χρήστες.

Η ενημέρωση της πλατφόρμας θα γίνεται δύο φορές τον χρόνο, κάθε Μάιο και Νοέμβριο, ενώ μέσα στους επόμενους έξι μήνες όλοι οι εμπλεκόμενοι φορείς θα πρέπει να έχουν ολοκληρώσει την ηλεκτρονική διασύνδεσή τους με το σύστημα, ώστε η μεταφορά δεδομένων να γίνεται πλέον σε συνεχή βάση. Για το οικονομικό επιτελείο, το νέο υπερ-μητρώο θεωρείται κομβικό εργαλείο τόσο για την παρακολούθηση του ιδιωτικού χρέους όσο και για τον σχεδιασμό πιο στοχευμένων παρεμβάσεων στην οικονομία.

Οι αλλαγές θα τεθούν σε εφαρμογή σταδιακά τους επόμενους μήνες, με στόχο να δοθεί «ανάσα» σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις που βρίσκονται αντιμέτωπα με πλειστηριασμούς, δεσμεύσεις λογαριασμών και μέτρα αναγκαστικής είσπραξης.

Ρύθμιση έως 72 δόσεων για χρέη σε Εφορία και ΕΦΚΑ

Η πρώτη σημαντική παρέμβαση αφορά τη νέα έκτακτη ρύθμιση έως 72 δόσεων για οφειλές προς την Εφορία και τον ΕΦΚΑ. Η ρύθμιση αναμένεται να ενεργοποιηθεί εντός Ιουνίου και θα καλύπτει χρέη που έχουν βεβαιωθεί έως τις 31 Δεκεμβρίου 2023 και παραμένουν αρρύθμιστα μέχρι τις 21 Απριλίου 2026.

Βασική προϋπόθεση για την ένταξη θα είναι οι οφειλέτες να έχουν εξοφλήσει ή να έχουν ήδη ρυθμίσει τις οφειλές που δημιουργήθηκαν μετά την 1η Ιανουαρίου 2024.

Σύμφωνα με το σχεδιασμό, η ρύθμιση θα προσφέρει σημαντική ευελιξία σε φυσικά πρόσωπα και επιχειρήσεις, δίνοντας τη δυνατότητα σταδιακής αποπληρωμής των οφειλών σε βάθος έως και έξι ετών.

Μειώνεται το όριο για τον εξωδικαστικό μηχανισμό

Από τον Ιούλιο αναμένεται να τεθεί σε ισχύ και η μείωση του κατώτατου ορίου οφειλών για ένταξη στον εξωδικαστικό μηχανισμό από τις 10.000 ευρώ στις 5.000 ευρώ.

Η αλλαγή θεωρείται κομβικής σημασίας, καθώς εκτιμάται ότι θα επιτρέψει σε περισσότερους από 1 εκατ. οφειλέτες να αποκτήσουν πρόσβαση σε οργανωμένη ρύθμιση χρεών. Μέχρι σήμερα, χιλιάδες πολίτες με μικρότερα χρέη έμεναν εκτός του μηχανισμού.

Πλέον, ακόμη και ένας οφειλέτης με χρέος 6.000 ή 8.000 ευρώ προς τράπεζα ή Δημόσιο θα μπορεί να υποβάλει αίτηση και να ρυθμίσει την οφειλή του σε έως και 240 μηνιαίες δόσεις, ανάλογα με την οικονομική του δυνατότητα.

Για χρέη άνω των 5.000 ευρώ θα απαιτείται συναίνεση στην άρση τραπεζικού και φορολογικού απορρήτου, ώστε να αξιολογείται πλήρως η οικονομική και περιουσιακή κατάσταση του οφειλέτη. Το επιτόκιο της ρύθμισης θα διαμορφώνεται στο 3%, ενώ υπό προϋποθέσεις θα μπορεί να προβλέπεται και μερική διαγραφή οφειλής.

Νέο μοντέλο προστασίας πρώτης κατοικίας

Η δεύτερη μεγάλη αλλαγή αναμένεται να ενεργοποιηθεί από τον Αύγουστο και αφορά το νέο σύστημα προστασίας της κύριας κατοικίας.

Για πρώτη φορά, ο οφειλέτης θα έχει τη δυνατότητα να ζητήσει ρύθμιση αποκλειστικά για την πρώτη κατοικία του, χωρίς να συνυπολογίζεται στο ίδιο πλαίσιο το σύνολο της περιουσίας του.

Στην πράξη, η αξία της κατοικίας και τα εισοδήματα του οφειλέτη θα αποτελούν τα βασικά κριτήρια για τον καθορισμό της ρύθμισης, των δόσεων και τυχόν «κουρέματος» της οφειλής.

Το νέο μοντέλο εκτιμάται ότι θα οδηγήσει σε πιο ευνοϊκές ρυθμίσεις για όσους επιδιώκουν να διασώσουν την κύρια κατοικία τους, ιδιαίτερα σε περιπτώσεις όπου υπάρχουν μικρότερης αξίας δευτερεύοντα περιουσιακά στοιχεία.

Παράλληλα, θα δίνεται η δυνατότητα αξιοποίησης ή ρευστοποίησης άλλων ακινήτων μέσω ηλεκτρονικών πλειστηριασμών, προκειμένου να καλύπτεται μέρος των οφειλών, διατηρώντας ωστόσο την πρώτη κατοικία εκτός διαδικασίας απώλειας.

Ο Φορέας που θα αγοράζει τα σπίτια ευάλωτων οφειλετών

Στο τελικό στάδιο βρίσκεται και η ενεργοποίηση του Φορέα Απόκτησης και Επαναμίσθωσης Ακινήτων, ενός μηχανισμού που θα αφορά ευάλωτους οφειλέτες.

Ο Φορέας θα αποκτά την κύρια κατοικία που οδηγείται σε πλειστηριασμό και στη συνέχεια θα τη μισθώνει στον πρώην ιδιοκτήτη για διάστημα 12 ετών. Ο οφειλέτης θα παραμένει στο σπίτι του καταβάλλοντας ενοίκιο, ενώ θα διατηρεί δικαίωμα επαναγοράς του ακινήτου είτε μετά τη λήξη της μίσθωσης είτε και νωρίτερα, εφόσον πληροί συγκεκριμένες προϋποθέσεις.

Παράλληλα, θα προβλέπεται στεγαστική επιδότηση από 70 έως 210 ευρώ τον μήνα για την κάλυψη μέρους του ενοικίου.

Άρση κατασχέσεων με πληρωμή του 25% της οφειλής

Στο νέο πλαίσιο εντάσσεται και η δυνατότητα αποδέσμευσης τραπεζικών λογαριασμών.

Η άρση κατασχέσεων θα μπορεί να πραγματοποιείται εφόσον ο οφειλέτης καταβάλει άμεσα το 25% της συνολικής οφειλής και εντάξει το υπόλοιπο ποσό σε ρύθμιση.

Ωστόσο, η δυνατότητα αυτή θα παρέχεται μόνο μία φορά. Σε περίπτωση δημιουργίας νέων ληξιπρόθεσμων χρεών, για νέα αποδέσμευση θα απαιτείται πλήρης εξόφληση των οφειλών.

Αυξάνονται οι ρυθμίσεις μέσω εξωδικαστικού

Τα στοιχεία δείχνουν ότι η χρήση του εξωδικαστικού μηχανισμού συνεχίζει να ενισχύεται σημαντικά.

Μόνο τον Απρίλιο ολοκληρώθηκαν 2.172 νέες ρυθμίσεις, που αντιστοιχούν σε αρχικές οφειλές ύψους 588 εκατ. ευρώ, καταγράφοντας αύξηση 51% σε σχέση με τον αντίστοιχο μήνα πέρυσι.

Συνολικά, από την έναρξη λειτουργίας της πλατφόρμας έχουν ολοκληρωθεί περισσότερες από 60.000 επιτυχημένες ρυθμίσεις, που αντιστοιχούν σε συνολικά χρέη ύψους 18,64 δισ. ευρώ, επιβεβαιώνοντας ότι ο εξωδικαστικός μηχανισμός εξελίσσεται σε βασικό εργαλείο διαχείρισης ιδιωτικού χρέους για νοικοκυριά και επιχειρήσεις.

Οι φορολογικές δηλώσεις

Περισσότεροι από 1 εκατoμμύρια φορολογούμενοι δικαιούνται επιστροφή φόρου, με το μέσο ποσό να είναι λίγο κάτω από τα 250 ευρώ, ενώ πάνω από 1 εκατομμύριο είναι μηδενικές. Η ΑΑΔΕ συνεχίζει με τις επιστροφές φόρου. Ήδη έχουν καταβληθεί περισσότερα από 137 εκατομμύρια ευρώ.

Σε πολλούς, εφόσον δεν έχουν εκκρεμότητες, οι επιστροφές πραγματοποιούνται μέσα σε μια εβδομάδα από την υποβολή της δήλωσης. Εάν γίνει οποιαδήποτε καταβολή, ενεργοποιείται αυτόματα ο μηχανισμός συμψηφισμού. Η ΑΑΔΕ εξετάζει αν ο φορολογούμενος έχει οφειλές προς το Δημόσιο. Αν προκύψουν, το ποσό της επιστροφής πηγαίνει αυτόματα στην εξόφλησή τους.

Τι να προσέχετε

Αν κάποιος δικαιούται επιστροφή 400 ευρώ αλλά έχει εκκρεμότητα 250 ευρώ, τότε το ποσό θα συμψηφιστεί και θα καταβληθούν τα 150 ευρώ. Αντίθετα, εάν οι οφειλές υπερβαίνουν το ποσό της επιστροφής, μειώνεται το χρέος.

Οι φορολογούμενοι οφείλουν να κοιτούν προσεκτικά το εκκαθαριστικό σημείωμα. Ειδικότερα, θα πρέπει να ελέγχουν αν προκύπτει επιστροφή, αν προκύπτει συμψηφισμός και ποιο είναι το τελικό ποσό που είτε θα καταβληθεί, αν υπάρχει.