Πώς λειτουργεί σήμερα ο εξωδικαστικός μηχανισμός

Στο τρέχον πλαίσιο του εξωδικαστικού μηχανισμού, όλα τα περιουσιακά στοιχεία του οφειλέτη αντιμετωπίζονται ως ενιαίο σύνολο. Αυτό σημαίνει ότι η ύπαρξη δευτερευόντων ακινήτων, όπως εξοχικά ή επενδυτικά διαμερίσματα, αυξάνει τη συνολική αξία της περιουσίας που λαμβάνεται υπόψη. Το αποτέλεσμα είναι υψηλότερες μηνιαίες επιβαρύνσεις και περιορισμένα κουρέματα χρεών.

Ακόμη κι αν κάποιος επιθυμεί να διασώσει αποκλειστικά την κύρια κατοικία του, δεν υπάρχει επιλογή απομόνωσής της από τα υπόλοιπα ακίνητα. Η ρύθμιση υπολογίζεται πάντα με βάση το σύνολο της ακίνητης περιουσίας μαζί με τα δηλωθέντα εισοδήματα, δημιουργώντας συχνά ασφυκτικές καταστάσεις για τους οφειλέτες.

Τι αλλάζει με τη νέα ρύθμιση Πιερρακάκη

Η νέα παρέμβαση εισάγει ριζική αλλαγή στη φιλοσοφία του εξωδικαστικού συμβιβασμού. Οι οφειλέτες αποκτούν πλέον τη δυνατότητα να επιλέξουν ποια περιουσιακά στοιχεία επιθυμούν να προστατεύσουν. Συγκεκριμένα, μπορούν να δηλώσουν ότι θέλουν να διασώσουν μόνο την πρώτη κατοικία τους, αφήνοντας τα υπόλοιπα ακίνητα εκτός προστασίας.

Τα δευτερεύοντα ακίνητα που δεν περιλαμβάνονται στη ρύθμιση θα εκποιούνται μέσω ηλεκτρονικών πλειστηριασμών. Η διαδικασία e-auction ενσωματώνεται ως όρος στη σύμβαση αναδιάρθρωσης, εξασφαλίζοντας τη διαφάνεια και την ταχύτητα της εκποίησης. Έτσι, η πρόταση ρύθμισης που παράγεται από τον αλγόριθμο δεν επιβαρύνεται από την αξία των επιπλέον ακινήτων.

Πώς υπολογίζεται η νέα ρύθμιση για την πρώτη κατοικία

Ο τρόπος υπολογισμού της ρύθμισης αλλάζει δραματικά. Αντί να λαμβάνεται υπόψη η συνολική περιουσία, ο αλγόριθμος εξετάζει αποκλειστικά την αξία της πρώτης κατοικίας που επιλέγει να προστατεύσει ο οφειλέτης. Η αξία αυτή προσδιορίζεται ως το μέγιστο μεταξύ της εμπορικής τιμής που δηλώνει ο πιστωτής στο σύστημα και της αντικειμενικής αξίας ΕΝΦΙΑ.

Με βάση αυτή την αξία και το συνολικό ύψος των χρεών προς τους χρηματοδοτικούς φορείς, προκύπτουν η μηνιαία δόση και το ποσοστό διαγραφής. Όταν η αξία της κατοικίας είναι σημαντικά χαμηλότερη από το συνολικό χρέος, δημιουργούνται ευνοϊκότερες συνθήκες για μεγαλύτερα κουρέματα και μειωμένες μηνιαίες υποχρεώσεις.

Αναλυτικά παραδείγματα εφαρμογής της ρύθμισης

Για να κατανοήσουμε καλύτερα τα οφέλη, ας εξετάσουμε συγκεκριμένες περιπτώσεις. Έστω οφειλέτης που διαθέτει μία πρώτη κατοικία και ένα εξοχικό, με συνολική αξία 250.000 ευρώ και χρέος 200.000 ευρώ. Με το σημερινό σύστημα, η ρύθμιση υπολογίζεται επί της συνολικής αξίας των 250.000 ευρώ, οδηγώντας σε υψηλή μηνιαία δόση και περιορισμένο κούρεμα.

Με τη νέα ρύθμιση Πιερρακάκη, ο ίδιος οφειλέτης μπορεί να επιλέξει να προστατεύσει μόνο την πρώτη κατοικία, αφήνοντας το εξοχικό για εκποίηση. Αν η κύρια κατοικία αξίζει 150.000 ευρώ, η ρύθμιση θα βασιστεί σε αυτό το ποσό, μειώνοντας σημαντικά τη μηνιαία επιβάρυνση και αυξάνοντας το ποσοστό διαγραφής χρέους.

Σε άλλη περίπτωση, όπου η πρώτη κατοικία έχει αξία 120.000 ευρώ και το συνολικό χρέος φτάνει τις 200.000 ευρώ, το νέο σύστημα επιτρέπει σημαντικό κούρεμα. Η ρύθμιση προσαρμόζεται στην πραγματική αξία του ακινήτου που προστατεύεται, όχι στο σύνολο των υποχρεώσεων, δημιουργώντας βιώσιμη λύση για τον οφειλέτη.

Ποιοι δεν ωφελούνται από τη νέα ρύθμιση

Για όσους διαθέτουν αποκλειστικά μία κατοικία, η κατάσταση παραμένει ουσιαστικά αμετάβλητη. Και στο υφιστάμενο πλαίσιο, η ρύθμιση βασίζεται ήδη στην αξία του μοναδικού ακινήτου σε συνδυασμό με τα εισοδήματα του νοικοκυριού. Επομένως, η νέα δυνατότητα διαχωρισμού δεν προσφέρει επιπλέον ελάφρυνση σε αυτή την κατηγορία οφειλετών.

Η ουσιαστική διαφορά αφορά αποκλειστικά όσους κατέχουν πολλαπλά ακίνητα και επιθυμούν να προστατεύσουν μόνο την πρώτη κατοικία τους. Αυτοί είναι που θα δουν τη μεγαλύτερη βελτίωση στους όρους της ρύθμισης, καθώς η αξία των δευτερευόντων ακινήτων δεν θα επιβαρύνει πλέον τον υπολογισμό των δόσεων.

Η διαδικασία ένταξης στη νέα ρύθμιση

Η διαδικασία υποβολής αίτησης παραμένει παρόμοια με το υφιστάμενο σύστημα, με μία κρίσιμη προσθήκη. Ο οφειλέτης υποβάλλει αίτηση στον εξωδικαστικό μηχανισμό και δηλώνει ρητά ότι επιθυμεί τη διάσωση αποκλειστικά της πρώτης κατοικίας του. Αυτή η επιλογή ενεργοποιεί τη νέα λογική υπολογισμού.

Η πρόταση ρύθμισης που παράγεται περιλαμβάνει την εκποίηση όλων των λοιπών ακινήτων, πλην της κύριας κατοικίας. Ο οφειλέτης έχει το δικαίωμα να αποδεχθεί ή να απορρίψει την πρόταση. Σε περίπτωση αποδοχής, συνάπτεται σύμβαση που ορίζει τη μηνιαία δόση για τη διάσωση της πρώτης κατοικίας και τους όρους εκποίησης της υπόλοιπης περιουσίας.

Τα οφέλη της νέας ρύθμισης για τους οφειλέτες

Το κύριο όφελος εντοπίζεται στη δυνατότητα επίτευξης σημαντικών διαγραφών χρεών και χαμηλότερων μηνιαίων δόσεων. Ιδιαίτερα σε περιπτώσεις όπου η αξία της πρώτης κατοικίας είναι μικρότερη από το συνολικό ύψος των οφειλών, τα περιθώρια για κούρεμα διευρύνονται σημαντικά.

Παράλληλα, διασφαλίζεται η προστασία της κύριας κατοικίας μέσω σταδιακής αποπληρωμής της αξίας της προς τους χρηματοδοτικούς φορείς. Η λογική αυτή ακολουθεί τα βήματα όλων των προηγούμενων εργαλείων προστασίας κατοικίας, εξασφαλίζοντας τη στέγη για τις οικογένειες που αντιμετωπίζουν οικονομικές δυσκολίες.

Επιπλέον, επιλύεται το ζήτημα των δευτερευόντων ακινήτων που μέχρι σήμερα παρέμεναν συχνά ανεκμετάλλευτα, επιβαρύνοντας τη ρύθμιση χωρίς να αποφέρουν όφελος. Με την ενσωμάτωση της ηλεκτρονικής εκποίησης στη διαδικασία, τα ακίνητα αυτά μετατρέπονται σε ρευστότητα που συμβάλλει στην εξόφληση των χρεών.

Πέραν του εξωδικαστικού µηχανισµού, που µέχρι σήµερα έχει ολοκληρώσει 53.307 ρυθµίσεις για αρχικές οφειλές ύψους 16,53 δισ. ευρώ, η «ασπίδα» απέναντι στο ιδιωτικό χρέος ξεκινά ήδη από το σηµείο που ο πολίτης αρχίζει να αντιµετωπίζει τα πρώτα προβλήµατα στην εξυπηρέτηση των οφειλών του, µε τον µηχανισµό της έγκαιρης προειδοποίησης.

Η ηλεκτρονική πλατφόρµα για την υποστήριξη του µηχανισµού έγκαιρης προειδοποίησης και η ηλεκτρονική πλατφόρµα για την υποστήριξη του εξωδικαστικού µηχανισµού ρύθµισης οφειλών, που βάσει του χρονοδιαγράµµατος του «Ελλάδα 2.0» έπρεπε να παραδοθούν αναβαθµισµένες εντός του α’ τριµήνου 2026, λειτουργούν ήδη.

Εν τω µεταξύ, έχει εγκριθεί και αναµένεται η σχετική ΚΥΑ για την παροχή συµβουλευτικής καθοδήγησης σε οφειλέτες σε πρώιµα στάδια οικονοµικής δυσχέρειας, µέσω voucher. Το voucher θα λαµβάνουν εκπαιδευµένοι σύµβουλοι για την αποφυγή της υπερχρέωσης, προκειµένου να συµβουλεύουν ιδιώτες και επιχειρήσεις προτού βρεθούν µπροστά σε ένα βουνό χρεών.

Τι περιλαμβάνει η διαδικασία της έγκαιρης προειδοποίησης

Η διαδικασία της έγκαιρης προειδοποίησης περιλαµβάνει τρία βασικά βήµατα:

1) Ο ενδιαφερόµενος οφειλέτης υποβάλει αίτηση στον Μηχανισµό Εγκαιρης Προειδοποίησης, µέσω της ψηφιακής πλατφόρµας της Γενικής Γραµµατείας ∆ιαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους. Μέσω αυτής, παρέχει τη συναίνεσή του για την άρση απορρήτου, µε σκοπό την αναζήτηση, την πρόσβαση, τη συλλογή, την επεξεργασία και τη διασταύρωση δεδοµένων που τον αφορούν.

2) Η πλατφόρµα επεξεργάζεται τα οικονοµικά στοιχεία, βάσει ειδικών αριθµοδεικτών, όπως, π.χ., η κάλυψη βραχυπρόθεσµων οφειλών, και κατατάσσει τον οφειλέτη σε ένα από τα τρία επίπεδα κινδύνου αφερεγγυότητας (χαµηλό - µέτριο - υψηλό).

3) Στην περίπτωση που ο οφειλέτης έχει καταταχθεί σε µέτριο ή υψηλό επίπεδο κινδύνου και εφόσον επιθυµεί, αιτείται, µέσω της πλατφόρµας, τον προγραµµατισµό της πρώτης συνάντησης, για να λάβει δωρεάν υπηρεσίες ενηµέρωσης. Στο πλαίσιο αυτό, συµπληρώνει ειδικό ερωτηµατολόγιο και επισυνάπτει τυχόν στοιχεία που δεν είναι ψηφιακά διαθέσιµα.

Τα εν λόγω στοιχεία µελετώνται από ειδικούς εµπειρογνώµονες, οι οποίοι ακολούθως παρέχουν ενηµέρωση και συµβουλές στον οφειλέτη. Τα νοικοκυριά µπορούν να απευθύνονται στα 52 Κέντρα - Γραφεία Ενηµέρωσης και Υποστήριξης ∆ανειοληπτών και ο υπάλληλος επικοινωνεί µαζί τους εντός 10 ηµερών, για να προγραµµατιστεί η πρώτη συνάντηση (διά ζώσης ή διαδικτυακά).

Σκοπός είναι τα νοικοκυριά να ενηµερωθούν για το νοµικό πλαίσιο και τους γενικούς όρους των δανειακών συµβάσεων και των συµφωνιών ρύθµισης οφειλών, να κατανοήσουν προταθέντες όρους δανειακών συµφωνιών ρύθµισης οφειλών, να ενηµερωθούν για την κατάρτιση οικογενειακού προϋπολογισµού (ώστε να είναι σε θέση να τηρήσουν ρυθµίσεις αποπληρωµής οφειλών) και για την οικονοµική διαχείριση του νοικοκυριού τους. Οι ελεύθεροι επαγγελµατίες και οι επιχειρήσεις µπορούν να απευθύνονται στους Επαγγελµατικούς Φορείς (Επαγγελµατικά Επιµελητήρια, Επαγγελµατικούς Συλλόγους και Ινστιτούτα Θεσµικών Φορέων), όπου ο αρµόδιος εκπρόσωπος, ο οποίος έχει οριστεί από τον φορέα, επικοινωνεί µαζί τους εντός 10 ηµερών, για να προγραµµατιστεί η πρώτη συνάντηση (διά ζώσης ή διαδικτυακά).

Στους οφειλέτες παρέχεται συµβουλευτική επιχειρηµατική υποστήριξη, συµβουλευτική επιχειρηµατική καθοδήγηση έως και εµψύχωση (ενδεικτικά, παραποµπή σε ψυχολογική βοήθεια προκειµένου να δοθεί η δυνατότητα για προβληµατισµό και διάλογο).

Η νέα υπηρεσία είναι ήδη διαθέσιμη μέσα από την ψηφιακή πύλη myAADE (myaade.gov.gr) και επιτρέπει στους φορολογουμένους να βλέπουν σε πραγματικό χρόνο όλα τα στοιχεία της ρύθμισης, χωρίς να απαιτείται επικοινωνία με τις υπηρεσίες ή επίσκεψη σε ΔΟΥ.

Ενημέρωση με ένα κλικ

Από τις 9 Οκτωβρίου, κάθε νέα ρύθμιση που καταρτίζεται μέσω του εξωδικαστικού εμφανίζεται αυτόματα στο myAADE, στη διαδρομή:

Ο Λογαριασμός μου → Οφειλές, Πληρωμές & Επιστροφές → Οφειλές σε Ρύθμιση και Πληρωμή.

Εκεί οι οφειλέτες μπορούν να δουν πόσες δόσεις έχουν πληρωθεί, ποιο είναι το υπόλοιπο, ποια είναι η ημερομηνία της επόμενης καταβολής, καθώς και αν η ρύθμιση παραμένει ενεργή.

Η νέα λειτουργία καλύπτει ρυθμίσεις που έχουν συναφθεί από τις 9 Οκτωβρίου και μετά, ενώ - όπως ανακοινώθηκε - οι παλαιότερες ρυθμίσεις θα ενταχθούν σταδιακά στο ίδιο ψηφιακό περιβάλλον τους επόμενους μήνες.

Πληρωμή δόσεων μέσω ΤΡΟ

Οι πληρωμές εξακολουθούν να γίνονται με τη χρήση της Ταυτότητας Ρυθμισμένης Οφειλής (ΤΡΟ), η οποία παραμένει ίδια μέχρι την εξόφληση του συνόλου της ρύθμισης.

Η καταβολή των δόσεων μπορεί να πραγματοποιείται μέσω e-Banking, phoneBanking, mobile banking, ΑΤΜ ή απευθείας στα ταμεία των τραπεζών, επιλέγοντας «Βεβαιωμένες Οφειλές σε ΔΟΥ».

Σημειώνεται ότι η πληρωμή δεν μπορεί να γίνει απευθείας μέσα από το myAADE.

Διμερείς και πολυμερείς ρυθμίσεις

Για τις διμερείς ρυθμίσεις με το Δημόσιο, η ενεργοποίηση της ρύθμισης γίνεται μετά την πληρωμή της πρώτης δόσης.

Ο φορολογούμενος ενημερώνεται με μήνυμα στην προσωπική του θυρίδα στο myAADE (Μητρώο & Επικοινωνία → Τα Μηνύματά μου), όπου αναγράφονται αναλυτικά:

• η Ταυτότητα Ρυθμισμένης Οφειλής (ΤΡΟ),
• η ημερομηνία λήξης της πρώτης δόσης και
• το ποσό που πρέπει να καταβληθεί.

Για τις πολυμερείς ρυθμίσεις, δηλαδή εκείνες που αφορούν περισσότερους πιστωτές (π.χ. Δημόσιο, τράπεζες, ασφαλιστικά ταμεία), η ενημέρωση γίνεται αυτόματα, αμέσως μετά την οριστικοποίηση της αίτησης στον εξωδικαστικό μηχανισμό.

Στόχος: διαφάνεια και ευκολία για όλους

Η νέα λειτουργία εντάσσεται στη γενικότερη στρατηγική της ΑΑΔΕ για την ψηφιοποίηση των σχέσεων του πολίτη με τη φορολογική διοίκηση.

Με τη δυνατότητα ηλεκτρονικής παρακολούθησης της ρύθμισης, οι φορολογούμενοι έχουν πλέον πλήρη και άμεση εικόνα των υποχρεώσεών τους, αποφεύγοντας λάθη, καθυστερήσεις και απώλειες ρυθμίσεων λόγω έλλειψης ενημέρωσης.

Στόχος, όπως τονίζουν αρμόδιες πηγές, είναι να ενσωματωθούν όλες οι ενεργές ρυθμίσεις στο myAADE, ώστε κάθε πολίτης να μπορεί με ένα κλικ να ελέγχει την πορεία των οφειλών του και να διασφαλίζει την ομαλή αποπληρωμή τους.

Πηγή: Lykavitos.gr

Σε αυτούς περιλαμβάνονται όσοι είχαν ενταχθεί στον νόμο Κατσέλη, των οποίων οι υποθέσεις εκκρεμούσαν επί χρόνια.

Ολες αυτές οι περιπτώσεις βρήκαν λύση μέσω των τριών βασικών εργαλείων του νέου πτωχευτικού κώδικα:

Εξωδικαστικός μηχανισμός: 7.257 οφειλέτες με χρέη προς τράπεζες, ασφαλιστικά ταμεία και Δημόσιο που κινδύνευαν να χάσουν το σπίτι τους πέτυχαν να ρυθμίσουν το σύνολο των οφειλών τους, οι οποίες που ανέρχονταν σε 2,65 δισ. ευρώ.

Οι ρυθμίσεις αυτές προέβλεπαν κούρεμα άνω του 30% και επιμήκυνση της διάρκειας αποπληρωμής από 14 έως 26 χρόνια.

Η μέση οφειλή που ρυθμίστηκε μέσα από την ηλεκτρονική πλατφόρμα του εξωδικαστικού μηχανισμού ήταν 364.970 ευρώ.

Η αύξηση της διάρκειας αποπληρωμής για χρέη προς το Δημόσιο είναι 17 χρόνια, στα στεγαστικά δάνεια 26 έτη, στα επιχειρηματικά 19 και στα καταναλωτικά 14 έτη. Από τα στοιχεία προκύπτει ότι, γενικά, οκτώ στις 10 αιτήσεις στον εξωδικαστικό μηχανισμό κατάφεραν να ρυθμίσουν τα χρέη τους.

Σε αντίστοιχα ποσοστά κινήθηκε το ποσοστό εγκρισιμότητας των προτεινόμενων λύσεων από τους οφειλέτες και τους πιστωτές.

Σημειώνεται ότι η ηλεκτρονική πλατφόρμα προσφέρει, βάσει αλγορίθμου, μια προτεινόμενη λύση, την οποία διαπραγματεύονται οφειλέτες και πιστωτές. Η λύση μπορεί τελικά να απορριφθεί είτε από τον οφειλέτη είτε από τον πιστωτή.

Με νέα τροπολογία, οι πιστωτές και οι εταιρείες διαχείρισης δανείων πρέπει να δημοσιεύουν τους λόγους απόρριψης, ώστε να υπάρξει έμμεσος τρόπος πίεσης για βιώσιμες λύσεις που θα γίνονται αποδεκτές από τους οφειλέτες.

Ευάλωτοι οφειλέτες. Μέχρι σήμερα έχουν λάβει βεβαίωση ευάλωτου δανειολήπτη 5.100 φυσικά πρόσωπα, μολονότι οι συνολικές αιτήσεις που αναμένονταν ήταν 45.000.

Αυτό συνέβη διότι οι περισσότεροι δεν δέχονταν την άρση του τραπεζικού και φορολογικού απορρήτου.

Αυτός είναι επίσης ένας λόγος που «κολλάει» και ο εξωδικαστικός στις αιτήσεις που υποβάλλονται και δεν περνούν στο τελικό στάδιο.

Μία από τις προβλέψεις του νόμου για τους ευάλωτους είναι η αναστολή των πλειστηριασμών και η ένταξή τους στο λεγόμενο «ενδιάμεσο πρόγραμμα προστασίας της πρώτης κατοικίας» μέχρι τη δημιουργία του Φορέα Απόκτησης και Επαναμίσθωσης Ακινήτων.

Τότε ο Φορέας αυτός θα αποκτά υποχρεωτικά το ακίνητο ευάλωτου δανειολήπτη και θα το νοικιάζει για 12 έτη.

Ο ευάλωτος, από την ένταξη στο ενδιάμεσο πρόγραμμα και όσο θα ανήκει το ακίνητο στον Φορέα, δικαιούται στεγαστικό επίδομα από 70 έως 210 ευρώ τον μήνα.

Ο ευάλωτος οφειλέτης μπορεί να επαναγοράσει το ακίνητό του όποτε θέλει εντός της 12ετίας ή μπορεί να επιστρέψει στον ίδιο στο τέλος της περιόδου.

Σε όλη αυτή τη διάρκεια το ακίνητο δεν απειλείται με πλειστηριασμό, εκτός εάν ο οφειλέτης δεν πληρώσει πάνω από τρία ενοίκια.

Επιπλέον, οι ευάλωτοι που έχουν λάβει βεβαίωση είναι δικαιούχοι και για άλλα μέτρα στήριξης, όπως εκείνο της επιδότησης του 50% της αύξησης του επιτοκίου (κυμαινόμενο) των στεγαστικών δανείων σε σχέση με τα επίπεδα του περσινού Ιουλίου. Οι αιτήσεις για το πρόγραμμα έληξαν στις 31 Ιουλίου.

Πτώχευση. Μέχρι χθες, 5.293 φυσικά πρόσωπα και ελεύθεροι επαγγελματίες και επιχειρήσεις είχαν κάνει αίτηση για πτώχευση. Από αυτούς, οι 2.186 έχουν πάρει αριθμό για το δικαστήριο.

Ο νέος πτωχευτικός προβλέπει ότι όσοι δεν μπορούν να βρουν λύση είτε μέσω εξωδικαστικού είτε ως ευάλωτοι μπορούν να πτωχεύσουν ακόμα κι αν είναι φυσικά πρόσωπα. Με την πτώχευση λαμβάνεται ένα απαλλακτικό, σταματούν οι απαιτήσεις και οι διώξεις και ο πρώην υπερχρεωμένος μπορεί να κάνει νέο ξεκίνημα. Εάν έχει περιουσιακά στοιχεία, τότε αυτά ρευστοποιούνται μέχρι το ποσό της οφειλής.

Εάν δεν επαρκούν για την οφειλή, ρευστοποιείται ό,τι υπάρχει και η υπόλοιπη οφειλή διαγράφεται. Εάν δεν υπάρχει κανένα περιουσιακό στοιχείο, τότε παραμένει για ένα-δύο χρόνια σε ένα μητρώο και ο υπερχρεωμένος παίρνει το απαλλακτικό.

Σε όλη αυτή τη διάρκεια και μετά το απαλλακτικό σταματούν οι απαιτήσεις από πιστωτές και κάθε μέτρο. Γι’ αυτό, το κομμάτι αυτό του πτωχευτικού ονομάζεται και «Δεύτερη ευκαιρία».

Τέλος στην ουρά με ένταξη στον εξωδικαστικό

Μέχρι την έναρξη του νέου πτωχευτικού και του εξωδικαστικού, εκκρεμούσαν για χρόνια περίπου 47.000 υποθέσεις.

Με τον νέο πτωχευτικό και με σειρά παρεμβάσεων επιτάχυνσης των διαδικασιών στη δικαιοσύνη, ο αριθμός αυτός έχει πέσει στις 15.000 και σύντομα θα έχει μηδενιστεί. Από τις 47.000 υποθέσεις, οι 32.900 έχουν ήδη περάσει στις δικαστικές αίθουσες, όπου για το 42% απορρίφθηκε η προστασία. Κύρια αιτία ήταν ότι δεν πληρούσαν τους όρους για προστασία.

Ολοι αυτοί που απορρίφθηκαν (πάνω από 12.000) είχαν το δικαίωμα και έχουν ενταχθεί στον εξωδικαστικό μηχανισμό.

Δηλαδή μπορούν να ρυθμίσουν τα χρέη που δεν μπορούσαν με τον νόμο Κατσέλη. Σχεδόν 20.000 κατάφεραν να ρυθμίσουν και να προστατεύσουν την κατοικία τους.

«Χρυσή χρονιά» για την ΑΑΔΕ αποδείχθηκε το 2019, καθώς ποτέ στην ιστορία της δεν είχε επιτύχει ποσοστό εμπρόθεσμων πληρωμών φόρων 81,12%. Διαχρονικά, μόνο το 2013 και προ ΑΑΔΕ είχε να σημειωθεί υψηλότερο ποσοστό φορολογικής συμμόρφωσης (82,98%) ελέω όμως του ΕΕΤΗΔΕ και της αναγκαστικής συνείσπραξής του με τους λογαριασμούς ΔΕΗ), αναφέρει το newmoney.

Εν έτει 2019 όμως, επί ΕΝΦΙΑ και μετά από 3 Μνημόνια, την φορολογική συμμόρφωση στήριξαν κυρίως οι μειώσεις φόρων και οι 120 δόσεις. Αυτά ήταν το «καρότο», ενώ το «μαστίγιο» ήταν οι κατασχέσεις.

Ιδού πως:

Ελαχιστότατη σε σχέση με το παρελθόν ήταν η συνολική αύξηση ληξιπροθέσμων οφειλών στην εφορία το 2019, κατά μόλις 1,3 δισ. ευρώ σε ένα χρόνο (αντί 5-10 δισ. ετησίως ως τώρα). Η «κληρονομιά»του 2019 για το 2020 ανήλθε σε 105,618 δισ. έναντι 104,365 δισ. που ήταν το Δεκέμβριο του 2018 ευρώ η «κληρονομιά» για το 2019.

– Οι νέες ληξιπρόθεσμες οφειλές προς το Δημόσιο μέσα στο 2019 ανήλθαν σε 8,018 δισ. ευρώ, παρουσιάζοντας όμως σημαντική υποχώρηση, κατά 26,73% συγκριτικά με την αύξηση που είχαν σημειώσει το 2018 (τότε είχαν ανέλθει στα 11 δισ. ευρώ). Ειδικά στον ΕΝΦΙΑ η αύξηση των χρεών ήταν 17% μικρότερη από το 2018 -παρότι όμως η βεβαίωση φόρου μειώθηκε 22%!

Τυπικά η ρύθμιση των 120 δόσεων είναι διαθέσιμη ήδη πάνω από τρεις μήνες, αλλά από τα 3,75 εκατομμύρια οφειλέτες που χρωστούν συνολικά 180 δισ. ευρώ (μαζί με τις προσαυξήσεις) έως την περασμένη εβδομάδα είχαν ενταχθεί μόλις 240.339 -δηλαδή ούτε 1 στους 15 οφειλέτες της εφορίας- και  για χρέη συνολικού ύψους 1,864 δισ. ευρώ, αναφέρει το newmoney.

Η ρύθμιση είναι ουσιαστικά «νεκρή», αφού μόλις οι μισοί εξ αυτών (132.805 οφειλέτες) έσπευσαν να υπαχθούν στη ρύθμιση από τον πρώτο μήνα.

Μεγάλη ανατροπή 

Από τον Σεπτέμβριο όμως όλα αλλάζουν, καθώς θα ισχύσει για όλους τους οφειλέτες το νέο πλαίσιο ρυθμίσεων που ψηφίστηκε στη Βουλή.

Με ένα «κλικ» και μόλις κάνουν την αίτησή τους:

■ Σταματάνε αυτομάτως οι κατασχέσεις για περισσότερους από 1,2 εκατομμύρια οφειλέτες της Εφορίας. Μέχρι τώρα οι κατασχέσεις δεν σταματούσαν ακόμα και αν εντασσόταν κάποιος στη ρύθμιση των 120 δόσεων, εφόσον είχαν ήδη ξεκινήσει σε βάρος του. Ετσι, οι λιγοστοί που έχουν ενταχθεί μέχρι σήμερα στη ρύθμιση, ακόμα και αν πλήρωναν κανονικά τη δόση τους, θα έβλεπαν να συνεχίζονται οι κατασχέσεις σε βάρος τους. Θύματα κατασχέσεων πέφτουν πλέον κυρίως μισθωτοί και συνταξιούχοι που πληρώνονται σε τράπεζα ανά μήνα, αλλά τα λεφτά τους κάνουν φτερά αν προλάβει να τους τα πάρει η Εφορία. Ακόμα και αν εντάσσονταν σε ρύθμιση με δόση, π.χ., 50 ευρώ τον μήνα, θα έβλεπαν να αφαιρούνται πολλαπλάσια ποσά κάθε μήνα για πρόωρη εξόφληση της οφειλής που έχουν.

Εντάσσονται στη ρύθμιση ακόμη και όσοι δουν να βεβαιώνονται φέτος (αλλά πριν από τις 30 Σεπτεμβρίου) ποσά φόρων που αφορούν προηγούμενα έτη, μέχρι και το 2018, όπως μετά από έλεγχο της Εφορίας ή μετά από διορθωτική δήλωση κ.λπ.

Ανοίγει έτσι παράθυρο και για αναδρομικές δηλώσεις εισοδημάτων περασμένων ετών. Δηλαδή κάθε φορολογούμενος μπορεί να σπεύσει οικειοθελώς να δηλώσει πρόσθετα εισοδήματα ή τετραγωνικά ακινήτων κ.λπ. τα οποία τυχόν παρέλειψε στο παρελθόν (κατά λάθος ενδεχομένως) και να πληρώσει τον φόρο που του αναλογεί σε 120 δόσεις, αποφεύγοντας πρόστιμα, τόκους και προσαυξήσεις.

Εξαιρούνται ρητώς πάντως και δεν μπορούν να ενταχθούν τα ποσά φόρου που προκύπτουν μετά τις τρέχουσες φορολογικές δηλώσεις (εισοδήματος, ΦΠΑ), έστω και αν αφορούν σε έσοδα του 2018. Επιπλέον, στα… κρύα του λουτρού μένει το 3,5% όσων είχαν μπει παλαιότερα στις 100 δόσεις, οι οποίοι κατάφεραν με νύχια και με δόντια να μη χάσουν τη ρύθμιση πληρώνοντας με συνέπεια τις δόσεις τους. Αντιθέτως εντάσσονται μόνο όσοι είχαν τις 100 δόσεις, αλλά τις έχασαν πριν από τις 6 Μαΐου 2019. Αν την έχασαν ή τη χάσουν μετά τις 6 Μαΐου, τότε χάνουν τα πάντα και δεν εντάσσονται ούτε στις 120, ούτε ξανά στις 100 δόσεις.

Σώζει κόσμο η ρύθμιση 

Στις μέρες που θα απομένουν μέχρι να λήξει η νέα ρύθμιση των 120 δόσεων (στις 30 Σεπτεμβρίου) μπορούν να προλάβουν να επωφεληθούν επίσης:

■ Ολες οι επιχειρήσεις που έχουν χρέος (βασική οφειλή, χωρίς προσαυξήσεις, τόκους και πρόστιμα) μέχρι 1 εκατ. ευρώ, αν και ως τώρα αποκλείονταν. Διασώζονται ταυτόχρονα έτσι θέσεις εργασίας και μισθοί εργαζομένων σε επιχειρήσεις που ασφυκτιούν υπό το βάρος των χρεών στην Εφορία.

■ Πάνω από 2,5 εκατομμύρια μικροοφειλέτες με χρέη έως 2.400 ευρώ, για τους οποίους οι δόσεις αυξάνονται έως και 50% λόγω μείωσης της ελάχιστης δόσης από 30 σε 20 ευρώ τον μήνα. Για παράδειγμα, χρέος 300 ευρώ θα εξοφλείται σε 15 δόσεις των 20 ευρώ αντί 10 δόσεις των 30 ευρώ, ενώ οφειλή 2.400 ευρώ θα εξοφλείται σε έως 120 αντί 80 δόσεις.

■ 3,75 εκατομμύρια οφειλέτες που μπορούν να εξοφλήσουν τα χρέη τους σε έως 10 χρόνια (120 μήνες) με τόκο 3% αντί 5% ετησίως. Το όφελος θα φανεί άμεσα σε όλους, αφού για οφειλή της τάξεως των 10.000 ευρώ ο οφειλέτης θα γλιτώνει έως και 200 ευρώ ετησίως, που θα τα έδινε για τόκους (μόλις 300 αντί 500 ευρώ που θα πλήρωνε με τα προηγούμενα δεδομένα) από τον πρώτο κιόλας χρόνο.

Tips

Με τα νέα δεδομένα, όλοι πλέον έχουν 100% απαλλαγή από προσαυξήσεις και τόκους εάν μπορούν να εξοφλήσουν εφάπαξ το σύνολο της κουρεμένης οφειλής τους.

Αλλά και όσοι τυχόν φοβούνται να επιλέξουν μικρότερο αριθμό δόσεων επειδή αντιλαμβάνονται ότι μπορεί στην πορεία να δυσκολευτούν και να κινδυνεύσουν να χάσουν τη ρύθμιση, μπορούν να ξεκινήσουν με περισσότερες δόσεις και μικρότερες καταβολές για ασφάλεια, αλλά όποτε ευκολυνθούν ή νιώσουν πιο σίγουροι για την οικονομική προοπτική τους μπορούν να ζητήσουν από μόνοι τους:

■ Είτε να μειώσουν τον αριθμό των δόσεων απολαμβάνοντας το προνόμιο μεγαλύτερης έκπτωσης για το ανεξόφλητο υπόλοιπο.

■ Είτε να παραμείνουν στον ίδιο αριθμό δόσεων, αλλά να προκαταβάλουν μαζεμένα μεγαλύτερα ποσά (τουλάχιστον το διπλάσιο της τρέχουσας δόσης που συμφώνησαν) ώστε να προεξοφλήσουν χρέος και να γλιτώσουν τους τόκους που αναλογούν στις μελλοντικές δόσεις τους.

Σύμφωνα με τον κ. Βρούτση, τα στοιχεία της 1ης τριμηνιαίας έκθεσης προόδου εργασιών του ΚΕΑΟ έτους 2019 αποκαλύπτουν ότι «η πορεία των ληξιπροθέσμων οφειλών προς τα ασφαλιστικά ταμεία είναι δραματική.

Η ρύθμιση των 120 δόσεων, που προαναγγέλλεται εδώ και οκτώ μήνες, είναι αναγκαία και επιβεβλημένη όσο ποτέ».

Πιο συγκεκριμένα, ο Γιάννη Βρούτση αναφέρει στη δήλωση του:

«Τα στοιχεία της 1ης τριμηνιαίας έκθεσης προόδου εργασιών του ΚΕΑΟ έτους 2019, αποκαλύπτουν ότι η πορεία των ληξιπροθέσμων οφειλών προς τα ασφαλιστικά ταμεία είναι δραματική. Η ρύθμιση των 120 δόσεων, που προαναγγέλλεται εδώ και 8 μήνες, είναι αναγκαία και επιβεβλημένη όσο ποτέ.

Ι. Συγκεκριμένα, ο εξοντωτικός συνδυασμός υψηλών εισφορών, φόρων, ασθενικής ανάπτυξης καθώς και των αχρείαστων υπερπλεονασμάτων, οδήγησαν εκατομμύρια πολίτες και επιχειρήσεις σε αδυναμία πληρωμής των υποχρεώσεών τους, με αποτέλεσμα σήμερα 1.422.629 συμπολίτες μας να έχουν ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις -προς τα ασφαλιστικά ταμεία- συνολικού ύψους 35,36 δισ. ευρώ!

Την ίδια στιγμή, μόνο το πρώτο τρίμηνο του 2019, οι ληξιπρόθεσμες οφειλές αυξήθηκαν κατά 572 εκατ. ευρώ και οι νέοι οφειλέτες κατά 15.568. Επιπλέον, συγκριτικά με το πρώτο τρίμηνο του 2018, οι ληξιπρόθεσμες οφειλές έχουν αυξηθεί κατά 3,48 δισ. ευρώ και οι οφειλέτες κατά 205.756.

ΙΙ. Από την άλλη πλευρά, η πολυδιαφημισμένη από την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ ρύθμιση των 100 δόσεων (Ν.4321/2015) έχει επίσης αποτύχει παταγωδώς, καθώς από τους 118.557 οφειλέτες που εντάχθηκαν το 2015 με σύνολο οφειλών 3,85 δισ. ευρώ, οι 52.906 με ποσό 2,3 δισ. ευρώ (60%) απώλεσαν την ρύθμιση και μόλις 8.808 με ποσό 182 εκατ. ευρώ (4,7%) την ολοκλήρωσαν μέχρι 31/03/2019.

Επιβεβαιώνεται, λοιπόν, μέσα από τα στοιχεία του ΚΕΑΟ, ότι οι κυβερνητικές αστοχίες, η υπερφορολόγηση νοικοκυριών και επιχειρήσεων, οι υψηλές εισφορές και τα αχρείαστα υπερπλεονάσματα έχουν οδηγήσει εκατοντάδες χιλιάδες εργοδότες, ελεύθερους επαγγελματίες, επιστήμονες και αγρότες σε αδιέξοδο.

Η δραματική αυτή κατάσταση, απαιτεί την άμεση εφαρμογή μιας διαφορετικής πολιτικής που πρωτίστως θα στοχεύει σε υψηλά επίπεδα ανάπτυξης, εξασφαλίζοντας ταυτόχρονα τη μείωση των εξοντωτικών ασφαλιστικών εισφορών και φόρων, τη διευκόλυνση της αποπληρωμής των ληξιπρόθεσμων οφειλών από τους συνεπείς, και την αυστηρή αντιμετώπιση των στρατηγικών κακοπληρωτών».

Ειδικότερα, όπως προκύπτει από τα στοιχεία της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ), από το σύνολο των 4.064.750 οφειλετών, 54,6% χρωστούν ποσά κάτω των 500 ευρώ ο καθένας, οφειλές από 501 ευρώ έως 5.000 ευρώ έχουν 32,9% των οφειλετών, από 5.001 ευρώ έως 50.000 ευρώ έχουν 10,7% των οφειλετών, ενώ 1,7% χρωστούν ποσά από 50.001 ευρώ έως 1.000.000 ευρώ. Τέλος από 1.000.001 ευρώ και πάνω χρωστούν 0,2% των οφειλετών, αναφέρει το in.gr.

Με άλλο λόγια, από τα στοιχεία προκύπτει ότι 87,5% των οφειλετών χρωστούν έως και 5.000 ευρώ, ποσοστό που φθάνει στο 92,6% αν το ποσό της οφειλής ανέβει έως τα 10.000 ευρώ. Αυτό σημαίνει ότι η συντριπτική πλειονότητα των οφειλών του Δημοσίου χρωστούν ποσά έως 5.000 ή 10.000 ευρώ.

Ωστόσο, το μεγαλύτερο ποσοστό οφειλών συσσωρεύεται στους μεγαλοοφειλέτες. Είναι ενδεικτικό ότι 87,5% των οφειλετών που χρωστούν στην εφορία ποσά έως 5.000 ευρώ ο καθένας, συνολικά χρωστούν μόλις 2,3% των συνολικών ληξιπρόθεσμων οφειλών. Αντίθετα οι 1.154 οφειλέτες που οφείλουν από 10.000.000 έως 100.000.000 ευρώ ο καθένας, χρωστούν συνολικά 28,3% των ληξιπρόθεσμων οφειλών. Επίσης 79 οφειλέτες με χρέη πάνω από 100.000.000 ευρώ ο καθένας, οφείλουν συνολικά 32,7% των ληξιπρόθεσμων χρεών.

Ενδιαφέρον παρουσιάζει η αναλυτική κλιμάκωση οφειλών και οφειλετών η οποία είναι η εξής:

Μέχρι 10 ευρώ χρωστούν 536.330 οφειλέτες με συνολικό ποσό οφειλής 900.000 ευρώ.

Από 10 έως 50 ευρώ χρωστούν 338.072 οφειλέτες με συνολικό ποσό οφειλής 9,8 εκατομμύρια ευρώ.

Από 50 ευρώ έως 500 ευρώ χρωστούν 1.344.749 οφειλέτες με συνολικό ποσό οφειλής 296,1 εκατ. ευρώ.

Από 500 έως 2.000 ευρώ χρωστούν 944.602 οφειλέτες με συνολικό ποσό οφειλής 917,1 εκατ. ευρώ.

Από 2.000 έως 3.000 ευρώ χρωστούν 190.945 οφειλέτες με συνολικό ποσό οφειλής 468,5 εκατ. ευρώ.

Από 3.000 έως 5.000 ευρώ χρωστούν 199.765 οφειλέτες με συνολικό ποσό οφειλής 773,4 εκατ. ευρώ.

Από 5.000 έως 10.000 ευρώ χρωστούν 210.589 οφειλέτες με συνολικό ποσό οφειλής 1,475 δισ. ευρώ.

Από 10.000 έως 20.000 ευρώ χρωστούν 131.016 οφειλέτες με συνολικό ποσό οφειλής 1,833 δισ. ευρώ.

Από 20.000 έως 50.000 ευρώ χρωστούν 91.438 οφειλέτες με συνολικό ποσό οφειλής 2,822 δισ. ευρώ.

Από 50.000 έως 100.000 ευρώ χρωστούν 34.367 οφειλέτες με συνολικό ποσό οφειλής 2,390 δισ. ευρώ.

Από 100.000 έως 150.000 ευρώ χρωστούν 12.283 οφειλέτες με συνολικό ποσό οφειλής 1,494 δισ. ευρώ.

Από 150.000 έως 300.000 ευρώ χρωστούν 12.557 οφειλέτες με συνολικό ποσό οφειλής 2,627 δισ. ευρώ

Από 300.000 έως 1.000.000 ευρώ χρωστούν 10.003 οφειλέτες με συνολικό ποσό οφειλής 5,295 δισ. ευρώ.

Από 1.000.000 έως 1.500.000 ευρώ χρωστούν 1.971 οφειλέτες με συνολικό ποσό οφειλής 2,395 δισ. ευρώ.

Από 1.500.000 έως 10.000.000 ευρώ χρωστούν 4.810 οφειλέτες με συνολικό ποσό οφειλής 17,866 δισ. ευρώ.

Από 10.000.000 έως 100.000.000 ευρώ χρωστούν 1.154 οφειλέτες με συνολικό ποσό οφειλής 29,547 δισ. ευρώ.

Από 100.000.000 και άνω χρωστούν 79 οφειλέτες με συνολικό ποσό οφειλής 34,152 δισ. ευρώ.