Ξεκάθαρο μήνυμα προς την Τεχεράνη έστειλε τη Δευτέρα (27/4) η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, ότι είναι πολύ νωρίς για την άρση των κυρώσεων που έχουν επιβληθεί στο Ιράν.

Όπως δήλωσε η πρόεδρος της Κομισιόν “χθες, η Ουρουγουάη και η Αργεντινή έγιναν οι πρώτες χώρες που επικύρωσαν τη Συμφωνία ΕΕ-Mercosur. Η Βραζιλία και η Παραγουάη αναμένεται να ακολουθήσουν σύντομα. Και αυτά είναι τόσο καλά νέα. Επειδή δείχνουν την εμπιστοσύνη και την προθυμία των εταίρων μας να προωθήσουν τη σχέση μας και να θέσουν σε εφαρμογή αυτή την ορόσημο συμφωνία.

Η Συμφωνία Mercosur δημιουργεί μια αγορά 720 εκατομμυρίων ανθρώπων. Ανοίγει αμέτρητες ευκαιρίες. Μειώνει δισεκατομμύρια σε δασμούς. Επιτρέπει στις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις μας να έχουν πρόσβαση σε αγορές και να αναπτυχθούν σε επίπεδα που μόνο να ονειρεύονταν πριν. Και δίνει επίσης στην Ευρώπη ένα στρατηγικό πλεονέκτημα του πρώτου που θα έκανε την κίνηση σε έναν κόσμο έντονου ανταγωνισμού και βραχυπρόθεσμων οριζόντων. Αλλά το πλεονέκτημα του πρώτου που θα έκανε την κίνηση πρέπει να υλοποιηθεί. Τον Ιανουάριο, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο εξουσιοδότησε την Επιτροπή να εφαρμόσει προσωρινά τη Συμφωνία από την πρώτη επικύρωση από μία χώρα της Mercosur”.

Όπως μάλιστα υπογράμμισε η πρόεδρος φον ντερ Λάιεν “η «προσωρινή εφαρμογή» είναι, εκ φύσεως, προσωρινή. Αναφέρεται ακριβώς στον τίτλο. Σύμφωνα με τις Συνθήκες της ΕΕ, η Συμφωνία μπορεί να ολοκληρωθεί πλήρως μόνο αφού το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο δώσει τη συγκατάθεσή του. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή θα συνεχίσει να συνεργάζεται στενά με όλα τα θεσμικά όργανα της ΕΕ, τα κράτη μέλη και τα ενδιαφερόμενα μέρη για να διασφαλίσει μια ομαλή και διαφανή διαδικασία.

Στις 12 Ιανουαρίου, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έβαλε, στον “πάγο” την εμπορική συμφωνία, καθώς μια οριακή πλειοψηφία , μόλις 10 ~Ευρωβουλευτών, αποφάσισε να παραπέμψει το σχέδιο της συμφωνίας στο Δικαστήριο της ΕΕ για να αποφανθεί για τη νομική του βάση. Υπέρ της παραπομπής της Συμφωνίας στο Δικαστήριο της ΕΕ ψήφισαν 334, κατά 324 και υπήρξαν 10 αποχές.

Αναφερόμενη στο παράδειγμα του υπερβολικού κατακερματισμού του ευρωπαϊκού χρηματοπιστωτικού τομέα, η πρόεδρος της Κομισιόν προέτρεψε για την ταχύτερη ολοκλήρωση της ενιαίας ευρωπαϊκής αγοράς και την εξαφάνιση κάθε ενός από τα προσκόμματα που βλάπτουν την οικονομική δραστηριότητα στην Ευρωπαϊκή Ενωση.

«Οι επιχειρήσεις μας έχουν ανάγκη από κεφάλαια άμεσα. Αυτό πρέπει να το κάνουμε αυτόν τον χρόνο», είπε απευθυνόμενη στους ευρωβουλευτές και προτρέποντας για την συνομολόγηση συμφωνιών ελευθέρου εμπορίου και για την απλοποίηση των ρυθμιστικών κανόνων ώστε να απελευθερωθεί το αναπτυξιακό δυναμικό της οικονομίας.

«Η ασφάλεια της Αρκτικής μπορεί να επιτευχθεί μόνο μαζί. Γι' αυτό οι προτεινόμενοι πρόσθετοι δασμοί είναι λάθος, ειδικά μεταξύ μακροχρόνιων συμμάχων» συνέχισε η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.

«Θεωρούμε τον αμερικανικό λαό όχι μόνο σύμμαχό μας, αλλά επίσης φίλο μας. Το να παρασυρθούμε σε μία δίνη προς τα κάτω δεν θα ωφελούσε παρά τους αντιπάλους που και οι δύο μας είμαστε αποφασισμένοι να κρατήσουμε στο περιθώριο» είπε η πρόεδρος της Κομισιόν και δεσμεύτηκε να συνεργαστεί με τις ΗΠΑ για τη «βελτίωση της ασφάλειας στην Αρκτική».

«Αυτό είναι ξεκάθαρα υπέρ τους κοινού μας συμφέροντος» τόνισε ακόμη κάνοντας λόγο για μεγάλα ευρωπαϊκά επενδυτικά σχέδια που εκπονούνται για τη Γροιλανδία.

Ταυτόχρονα, η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν εξέφρασε την εκτίμηση ότι τα πρόσφατα γεωπολιτικά σοκ θα ωθήσουν την Ευρωπαϊκή Ενωση προς την οικοδόμηση μίας νέας ανεξάρτητης Ευρώπης: «Θα είμαστε σε θέση να κεφαλαιοποιήσουμε αυτήν την ευκαιρία αν αναγνωρίσουμε ότι η αλλαγή αυτή είναι μόνιμη».

H δήλωση έγινε ενώ οι Ευρωπαίοι ηγέτες συμφώνησαν να συναντηθούν στις Βρυξέλλες την Πέμπτη για μια έκτακτη σύνοδο κορυφής, όπου ελπίζουν να καταλήξουν σε μια κοινή θέση για το πώς θα προχωρήσουν σε περίπτωση που ο Τραμπ υλοποιήσει την απειλή του.

Υπενθυμίζεται ότι ο Αμερικανός πρόεδρος έχει δηλώσει πως δεν υπάρχει επιστροφή στο θέμα της Γροιλανδίας και ότι είναι έτοιμος να επιβάλει δασμούς στις ευρωπαϊκές χώρες που αντιτίθενται στο σχέδιό του. «Θα το κάνω, 100%» αναφέρει χαρακτηριστικά σε συνέντευξή του στο NBC News. Λίγες ώρες αργότερα, μάλιστα, απείλησε με την επιβολή δασμών 200% στα γαλλικά κρασιά και τη σαμπάνια.

Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν δήλωσε ότι η Ευρώπη στηρίζει τις μαζικές διαδηλώσεις που γίνονται στο Ιράν και καταδικάζει τη «βίαιη καταστολή» σε βάρος των διαδηλωτών.

Tehran’s streets, and cities around the world, echo with the footsteps of Iranian women and men demanding freedom.

Freedom to speak, to gather, to travel and above all to live freely.

Europe stands fully behind them.

We unequivocally condemn the violent repression of these…

— Ursula von der Leyen (@vonderleyen) January 10, 2026

https://platform.twitter.com/widgets.js

«Η εδαφική ακεραιότητα και η κυριαρχία αποτελούν θεμελιώδεις αρχές του διεθνούς δικαίου. Αυτές οι αρχές είναι ουσιώδεις όχι μόνο για την Ευρωπαϊκή Ένωση, αλλά και για όλα τα κράτη στον κόσμο», αναφέρουν σε μήνυμα που ανήρτησαν στους λογαριασμούς τους στην πλατφόρμα X.

Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και ο Αντόνιο Κόστα υπογράμμισαν επίσης την «πλήρη αλληλεγγύη» της ΕΕ προς τη Δανία και τον λαό της Γροιλανδίας.

Μετά την επιστροφή του στον Λευκό Οίκο, ο Ντόναλντ Τραμπ υποστήριξε ότι οι ΗΠΑ χρειάζονται τη Γροιλανδία για λόγους εθνικής ασφαλείας, εκφράζοντας κατ’ επανάληψη την επιθυμία του να την προσαρτήσει. Σήμερα, ωστόσο, έφερε εκ νέου το θέμα στην επικαιρότητα, διορίζοντας ειδικό απεσταλμένο για την προώθηση του σχεδίου προσάρτησης ή αγοράς της Γροιλανδίας, προκαλώντας έντονες αντιδράσεις από την Κοπεγχάγη και τους κατοίκους του νησιού της Αρκτικής.

Η Γροιλανδία έχει ξεκαθαρίσει ότι δεν είναι προς πώληση και ότι θα αποφασίσει μόνη της για το μέλλον της.

Η Γροιλανδία είναι πρώην αποικία της Δανίας, στην οποία ανήκει από το 1953. Το 1979 απέκτησε καθεστώς αυτονομίας και τότε πραγματοποιήθηκαν οι πρώτες βουλευτικές εκλογές στο νησί. Παρ’ όλα αυτά, η Κοπεγχάγη εξακολουθεί να έχει την ευθύνη για την εξωτερική πολιτική, την άμυνα και τη νομισματική πολιτική, προσφέροντας παράλληλα οικονομική στήριξη που ανέρχεται σε περίπου ένα δισεκατομμύριο δολάρια ετησίως.

Το 2009 η Γροιλανδία απέκτησε το δικαίωμα πλήρους ανεξαρτησίας μέσω δημοψηφίσματος, χωρίς ωστόσο να το έχει ασκήσει έως σήμερα, καθώς υπάρχουν ανησυχίες ότι μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να οδηγήσει σε επιδείνωση του βιοτικού επιπέδου των κατοίκων της.

Η νέα μονάδα, που θα υπάγεται στη Γενική Γραμματεία της Κομισιόν, σχεδιάζει να προσλάβει αξιωματούχους από τις εθνικές υπηρεσίες πληροφοριών των κρατών-μελών, με στόχο τη συνδυαστική ανάλυση πληροφοριών για κοινές πολιτικές και στρατηγικούς σκοπούς, όπως αναφέρει η εφημερίδα, επικαλούμενη τέσσερις πηγές με γνώση του σχεδίου.

Η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία και οι προειδοποιήσεις του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ για πιθανή μείωση της αμερικανικής υποστήριξης ασφαλείας προς την Ευρώπη ώθησαν την Ε.Ε. να αναθεωρήσει τις δικές της δυνατότητες άμυνας και ασφάλειας, ξεκινώντας τη μεγαλύτερη επιχείρηση επανεξοπλισμού από τον Ψυχρό Πόλεμο.

«Οι υπηρεσίες κατασκοπείας των κρατών-μελών γνωρίζουν πολλά. Η Επιτροπή γνωρίζει επίσης πολλά. Χρειαζόμαστε έναν καλύτερο τρόπο να τα συνδυάσουμε και να γίνουμε πιο αποτελεσματικοί», ανέφερε μία από τις πηγές των Financial Times, προσθέτοντας ότι «στις πληροφορίες, πρέπει να δώσεις κάτι για να πάρεις κάτι».

Αντιδράσεις και ανησυχίες εντός Ε.Ε.
Η πρωτοβουλία φέρεται να αντιμετωπίζει αντιδράσεις από ανώτερους αξιωματούχους της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Εξωτερικής Δράσης (EEAS), η οποία εποπτεύει το υφιστάμενο Κέντρο Πληροφοριών και Καταστάσεων (Intcen). Οι αξιωματούχοι φοβούνται ότι η νέα δομή θα επικαλύψει τον ρόλο του Intcen και ενδέχεται να απειλήσει το μέλλον του.

Το σχέδιο δεν έχει ακόμη κοινοποιηθεί επίσημα σε όλα τα 27 κράτη-μέλη, ωστόσο η Κομισιόν σκοπεύει να αντλήσει στελέχη με αποσπάσεις από τις εθνικές υπηρεσίες πληροφοριών.

Ένας εκπρόσωπος της Επιτροπής επιβεβαίωσε στους FT ότι «εξετάζεται η ενίσχυση των δυνατοτήτων ασφάλειας και πληροφοριών», σημειώνοντας ότι η ιδέα βρίσκεται σε εξέλιξη χωρίς καθορισμένο χρονοδιάγραμμα. Η μονάδα, όπως είπε, θα «βασιστεί στην υπάρχουσα εμπειρογνωμοσύνη» και θα συνεργαστεί στενά με τις υπηρεσίες της EEAS.

Η ευαίσθητη ισορροπία στην ανταλλαγή πληροφοριών
Η ανταλλαγή πληροφοριών αποτελεί διαχρονικά ευαίσθητο ζήτημα για τα κράτη-μέλη της Ε.Ε. Μεγάλες χώρες, όπως η Γαλλία, είναι επιφυλακτικές στη διαμοίραση ευαίσθητων δεδομένων, ενώ η παρουσία φιλορωσικών κυβερνήσεων, όπως στην Ουγγαρία, περιπλέκει περαιτέρω τη συνεργασία.

Οι πρωτεύουσες της Ε.Ε. αναμένεται να αντισταθούν στη δημιουργία νέων «εξουσιών πληροφοριών» για τις Βρυξέλλες, σύμφωνα με δύο πηγές των FT, αν και παραδέχονται ότι υπάρχουν χρόνια παράπονα για την αποτελεσματικότητα του Intcen.

«Η Επιτροπή δεν πρόκειται να αρχίσει να στέλνει πράκτορες στο πεδίο», ανέφερε χαρακτηριστικά ένα δεύτερο άτομο.

Αυτονομία ασφαλείας και επόμενα βήματα
Οι πρόσφατες αναφορές του Ντόναλντ Τραμπ περί περικοπής της αμερικανικής στρατιωτικής και πληροφοριακής βοήθειας προς την Ευρώπη, όπως και η προσωρινή αναστολή της παροχής πληροφοριών προς την Ουκρανία, έχουν εντείνει τις ανησυχίες για την εξάρτηση της Ευρώπης από την Ουάσινγκτον.

Η νέα υπηρεσία πληροφοριών εντάσσεται σε ένα ευρύτερο σχέδιο της φον ντερ Λάιεν για αυτοδύναμη ευρωπαϊκή ασφάλεια, που περιλαμβάνει τη δημιουργία ενός «Κολεγίου Ασφαλείας» για τους επιτρόπους, τη χρηματοδότηση αγοράς όπλων για την Ουκρανία και την έναρξη του δορυφορικού έργου Iris.

«Είχα μια καλή τηλεφωνική συνομιλία με τον Αμερικανό πρόεδρο σχετικά με την ενίσχυση των κοινών μας προσπαθειών για την αύξηση της οικονομικής πίεσης στη Ρωσία μέσω πρόσθετων μέτρων. Η Επιτροπή θα παρουσιάσει σύντομα το 19ο πακέτο κυρώσεων, το οποίο θα στοχεύει τα κρυπτονομίσματα, τις τράπεζες και τον τομέα της ενέργειας. Η πολεμική οικονομία της Ρωσίας, που στηρίζεται στα έσοδα από τα ορυκτά καύσιμα, χρηματοδοτεί την αιματοχυσία στην Ουκρανία» τόνισε η Φον ντερ Λάιεν.

«Για να τερματιστεί αυτή η κατάσταση, η Επιτροπή θα προτείνει την επιτάχυνση της σταδιακής κατάργησης των εισαγωγών ορυκτών καυσίμων από τη Ρωσία» πρόσθεσε, ενώ ο Τραμπ, σύμφωνα με το δημοσίευμα επανέλαβε την προτίμησή του για δασμούς έναντι κυρώσεων κατά την τηλεφωνική επικοινωνία με την επικεφαλής της Κομισιόν. Στο επίκεντρο βρίσκονται επίσης, μεγάλες ρωσικές πετρελαϊκές εταιρείες με τα δίκτυα και τις υπηρεσίες που επιτρέπουν στη Μόσχα να μεταφέρει αργό και να γεμίζει τα ταμεία της.

Η ΕΕ εξετάζει παράλληλα περιορισμούς σε αρκετές εταιρείες στην Ινδία και την Κίνα για τη διαχείριση του «μαύρου χρυσού» από το Κρεμλίνο. Ο Τραμπ έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι η ΕΕ θα πρέπει να σταματήσει να αγοράζει ρωσικό πετρέλαιο ενώ σχεδόν όλα τα κράτη μέλη έχουν σταματήσει τις εισαγωγές μέσω αγωγών και θαλάσσης, με εξαίρεση την Ουγγαρία και τη Σλοβακία.

Ταυτόχρονα, όμως, αρκετές χώρες συνεχίζουν να αγοράζουν υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG) από τη Ρωσία. Αξίζει να σημειωθεί καταληκτικά πως τα περισσότερα κράτη της ΕΕ έχουν επίσης δεσμευτεί να καταργήσουν σταδιακά όλες τις εισαγωγές ρωσικών ορυκτών καυσίμων έως το τέλος του 2027, μια προθεσμία που η φον τερ Λάιεν θέλει να συντομεύσει περαιτέρω.

Η επικεφαλής της πολιτικής ομάδας, η Μανόν Ομπρί, ανακοίνωσε πως συγκέντρωσε τον απαραίτητο αριθμό υπογραφών (72) για να καταθέσει αυτή την πρόταση μομφής, η οποία αναμένεται να συζητηθεί μέσα σε μερικές εβδομάδες στο Στρασβούργο.

Για να δικαιολογήσει την πρόταση, η Μανόν Ομπρί κατηγόρησε την Ευρωπαϊκή Ένωση για «συνέργεια» στη «γενοκτονία» στη Γάζα και ότι «κλείνει τα μάτια» στην κατάσταση στη Μέση Ανατολή.

Χθες, Τετάρτη, η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν ύψωσε τον τόνο κατά της ισραηλινής κυβέρνησης προτείνοντας κυρώσεις σε βάρος «εξτρεμιστών» υπουργών και «μια μερική αναστολή της συμφωνίας σύνδεσης» ΕΕ-Ισραήλ όσον αφορά την εμπορική πτυχή της.

Όμως η Μανόν Ομπρί δεν είδε στην κίνηση αυτή παρά υπερβολικά καθυστερημένα «ημίμετρα», τα οποία θα είναι επίσης πολύ δύσκολο να υιοθετηθούν από τα κράτη μέλη, που είναι βαθιά διχασμένα στο ζήτημα αυτό.

Η ριζοσπαστική αριστερά επικρίνει εξάλλου την εμπορική συμφωνία που συνήφθη στα τέλη Ιουλίου με τον Ντόναλντ Τραμπ, κάνοντας λόγο για «υποτέλεια» έναντι των Ηνωμένων Πολιτειών, τονίζει η Μανόν Ομπρί.

Η γαλλίδα ευρωβουλευτής καταγγέλλει τέλος τη συμφωνία ελεύθερων συναλλαγών με τις λατινοαμερικανικές χώρες του Mercosur και τις «τρομερές συνέπειές» της για το περιβάλλον.

Ωστόσο αυτή η πρόταση μομφής, όπως και εκείνη της άκρας δεξιάς, δύο διαφορετικές πρωτοβουλίες, είναι καταδικασμένη να αποτύχει, διότι η δεξιά, οι κεντρώοι και οι σοσιαλδημοκράτες δεν έχουν την πρόθεση να ρίξουν την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.

Εξάλλου η ομάδα της Μανόν Ομπρί δεν λογαριάζει να υπερψηφίσει την πρόταση μομφής της άκρας δεξιάς εναντίον της προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Προερχόμενη από τη δεξιά (το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα, ΕΛΚ), η φον ντερ Λάιεν έχει πάντως επικριθεί από τους κεντρώους και τους σοσιαλδημοκράτες συμμάχους της όσον αφορά τη μέθοδό της.

Την επικρίνουν για υπερβολικά καθετοποιημένη διαχείριση και κατηγορούν το ΕΛΚ ότι καλλιεργεί την αμφισημία με την άκρα δεξιά ώστε να αμφισβητεί καλύτερα περιβαλλοντικούς νόμους.

Οι συζητήσεις για τις προτάσεις μομφής θα επιτρέψουν να μετρηθεί η αποδυνάμωση αυτής της λεγόμενης «φιλοευρωπαϊκής» πλειοψηφίας, την οποία η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν προσπάθησε χθες, Τετάρτη, να καθησυχάσει με μια ομιλία αφιερωμένη στις πολιτικές προτεραιότητές της για τους επόμενους δώδεκα μήνες.

Γνωστή ως SOTEU, η ομιλία διάρκειας μιας ώρας σηματοδοτεί την επίσημη έναρξη του νέου έτους εργασίας για τα θεσμικά όργανα της Ένωσης. Η πρωταγωνίστρια της, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, παρουσιάζει νέες πρωτοβουλίες και θέτει τον πολιτικό τόνο για τους επόμενους 12 μήνες.

Δείτε ζωντανά:

Αυτή τη φορά, όμως, η φον ντερ Λάιεν είναι έτοιμη για απολογισμό.

Η αντίθεση προς την πρόεδρο έχει ενταθεί στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, όπως κατέδειξε η πρόταση μομφής που απέκρουσε λίγο πριν τις καλοκαιρινές διακοπές. Ήταν η πρώτη φορά που αντιμετώπισε ψήφο μη εμπιστοσύνης, αλλά είναι απίθανο να είναι και η τελευταία: δύο ξεχωριστές προτάσεις μομφής ετοιμάζονται από την ριζοσπαστική αριστερά και την ριζοσπαστική δεξιά.

Κατά τη διάρκεια των τελευταίων μηνών, οι πολιτικές επιλογές της φον ντερ Λάιεν έχουν προκαλέσει έντονες αντιδράσεις τόσο εντός του Ευρωκοινοβουλίου όσο και μεταξύ των κρατών-μελών. Ιδιαίτερα οι εμπορικές συμφωνίες με τις Ηνωμένες Πολιτείες και τις χώρες της Mercosur (Αργεντινή, Βραζιλία, Ουρουγουάη και Παραγουάη) έχουν εξοργίσει ευρωβουλευτές από διαφορετικά πολιτικά φάσματα. Η πρώτη θεωρείται από πολλούς μονόπλευρη και επιζήμια για την ΕΕ, ενώ η δεύτερη έχει κατηγορηθεί ότι υπονομεύει τα συμφέροντα των Ευρωπαίων αγροτών και κτηνοτρόφων.

Ακόμα και μέλη της δικής της πολιτικής οικογένειας, του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος, έχουν αρχίσει να αμφισβητούν τις επιλογές της, ειδικά όσον αφορά την εμπορική πολιτική, την πράσινη μετάβαση, καθώς και τον ρόλο της Επιτροπής σε ζητήματα εξωτερικής πολιτικής και άμυνας. Η τοποθέτησή της σχετικά με την αποστολή ευρωπαϊκών στρατευμάτων στην Ουκρανία προκάλεσε την έντονη αντίδραση του Γερμανού Υπουργού Άμυνας, Μπόρις Πιστόριους, ο οποίος υπενθύμισε δημόσια ότι αυτά τα θέματα άπτονται των εθνικών κυβερνήσεων και όχι της Κομισιόν.

Η πολιτική πίεση εντείνεται από παντού. Ακροδεξιές και ακροαριστερές πολιτικές δυνάμεις ζητούν εκ νέου πρόταση μομφής, ενώ η άλλοτε σταθερή στήριξη από το κεντρώο μέτωπο (Σοσιαλιστές, Φιλελεύθεροι, Πράσινοι) φαίνεται πλέον εύθραυστη.  Παράλληλα, η κοινή γνώμη εμφανίζεται όλο και πιο απογοητευμένη. Δημοσκόπηση σε πέντε κράτη-μέλη που καλύπτουν το 60% του πληθυσμού της ΕΕ έδειξε ότι το 75% θεωρεί ότι η φον ντερ Λάιεν απέτυχε να προασπίσει τα συμφέροντα της Ένωσης, ενώ το 60% ζητά την παραίτησή της – με το 54% των Γερμανών πολιτών να συμμερίζονται την άποψη αυτή.

Οι εξελίξεις αυτές καθιστούν την φετινή ομιλία SOTEU περισσότερο αμυντική παρά στρατηγική. Αντί να δώσει ώθηση σε νέα νομοθετικά σχέδια ή μεταρρυθμίσεις, η πρόεδρος της Κομισιόν καλείται να αντιμετωπίσει τη δική της πολιτική κρίση αξιοπιστίας. Το περιεχόμενο της ομιλίας της επικεντρώνεται στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής οικονομίας, στη στρατηγική αυτονομία, στην αμυντική θωράκιση και στον ρόλο της ΕΕ στη διεθνή σκηνή. Ωστόσο, όλα αυτά έρχονται σε δεύτερη μοίρα, καθώς η προεδρία της απειλείται άμεσα.

Η εμπορική συμφωνία με τις ΗΠΑ θεωρείται από πολλούς το σημείο καμπής. Σε συνάντησή της με τον πρόεδρο Τραμπ, η φον ντερ Λάιεν φέρεται να συμφώνησε σε όρους που ευνοούν την αμερικανική πλευρά, με υψηλούς δασμούς στα ευρωπαϊκά προϊόντα και δεσμεύσεις για δισεκατομμύρια επενδύσεων στην αμερικανική οικονομία και την αγορά ενέργειας. Ακόμα χειρότερα, η συμφωνία αυτή κινδυνεύει να υπονομευθεί πλήρως, καθώς ο Τραμπ απείλησε με επιπλέον δασμούς ως απάντηση σε πρόστιμο που επιβλήθηκε στην Google από την ΕΕ – αποδεικνύοντας πόσο επισφαλής είναι η όποια σταθερότητα επικαλέστηκε η πρόεδρος.

Η πολιτική αποδυνάμωση της φον ντερ Λάιεν φαίνεται πλέον εμφανής ακόμη και στους πιο κοντινούς της συμμάχους. Οι φιλοευρωπαϊκές δυνάμεις τη θεωρούν πλέον αναξιόπιστη, ενώ οι συντηρητικές ομάδες προσπαθούν να επαναδιαμορφώσουν την ευρωπαϊκή πολιτική ατζέντα χωρίς τη συμμετοχή της. Η φωνή της στην παγκόσμια σκηνή, που κάποτε ήταν ισχυρή, αντιμετωπίζεται πλέον με σκεπτικισμό. Η πρόεδρος της Κομισιόν πρέπει να πείσει όχι μόνο το Κοινοβούλιο, αλλά και την ευρωπαϊκή κοινή γνώμη, ότι εξακολουθεί να μπορεί να ηγηθεί ενός μπλοκ που αντιμετωπίζει εσωτερικούς διχασμούς, παγκόσμιες γεωπολιτικές προκλήσεις και κρίση εμπιστοσύνης στους θεσμούς του.

Σημεία από την ομιλία της:

Η κ. φον ντερ Λάιεν κάλεσε για ενότητα στην αρχή της ομιλίας της: «Ενότητα μεταξύ των κρατών μελών. Ενότητα μεταξύ των θεσμικών οργάνων της ΕΕ. Ενότητα μεταξύ των φιλοευρωπαϊκών δημοκρατικών δυνάμεων σε αυτό το Σώμα».

Για τη Ρωσία:

-Η Ρωσία την περασμένη εβδομάδα εξαπέλυσε τη μεγαλύτερη επίθεση στο Κίεβο και σήμερα είχαμε παραβίαση χωρίς προηγούμενο των συνόρων και του εναερίου χώρου της Πολωνίας από ρωσικά drones. Είμαστε σε πλήρη αλληλεγγύη με την Πολωνία. Το μήνυμα του Πούτιν είναι ξεκάθαρο, όπως και η απάντησή μας: Περισσότερες κυρώσεις, ενώ το 19ο πακέτο είναι σε επεξεργασία.

-170 δισ. στρατιωτική και οικονομική βοήθεια δίνονται στην Ουκρανία και πρέπει να δοθούν και άλλα, για αυτό επειγόντως θα επεξεργαστούμε νέα λύση. Ννα χρηματοδοτήσουμε την προσπάθεια της Ουκρανίας στον πόλεμο με τα «παγωμένα» ρωσικά περιουσιακά στοιχεία εν είδει δανείων, που η Ουκρανία θα εξοφλήσει, αφού η Ρωσία καταβάλλει πολεμικές αποζημιώσεις.

-Να αξιοποιήσουμε τη βιομηχανική μας ισχύ για να αντιμετωπίσει την Ουκρανία στον πόλεμο των drones. Η Ευρώπη θα προκαταβάλει 6 δισ για ενίσχυση της Ουκρανίας στην παραγωγή drones.

-Η Ευρώπη πρέπει να είναι έτοιμη να αναλάβει την ευθύνη της δικής της ασφάλειας, το ΝΑΤΟ θα έχει τη δική του σημασία, αλλά είναι αναγκαία η Ευρωπαϊκή Αμυντική Ένωση. Το πρόγραμμα SAFE είναι έτοιμο να χρηματοδοτήσει αμυντικά προγράμματα ύψους 150 δισ, με 19 χώρες να έχουν υποβάλει αίτημα. Η ανατολική πτέρυγα της Ευρώπης προστατεύει ολόκληρη την Ευρώπη, από τη Βαλτική μέχρι τη Μαύρη Θάλασσα, θα τη στηρίξουμε με το Eastern Flank Watch, να οικοδομήσουμε ένα τείχος από drones.

Για την ανταγωνιστηκότητα της ΕΕ:

Μιλώντας για την ανταγωνιστικότητα της ΕΕ, η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν ανέφερε πως η ανεξαρτησία της ΕΕ εξαρτάται από αυτήν. Οι οικονομικές και γεωπολιτικές συνθήκες είναι αντίξοες και για αυτό επενδύουμε στην καθαρή και ψηφιακή οικονομία και με το μελλοντικό Ταμείο Ανταγωνιστικότητας, το διπλασιασμένο πρόγραμμα «Ορίζοντες» και την έκθεση Ντράγκι. Το ψηφιακό ευρώ θα διευκολύνει καταναλωτές και επιχειρήσεις, θα οδηγήσει σε λιγότερη γραφειοκρατία, ενώ ακολουθούν και άλλα πολυνομοσχέδια, για τις νεοφυείς επιχειρήσεις κ.α.

Κορυφαίο πλεονέκτημά μας είναι η Ενιαία Αγορά, που όμως είναι ακόμα ανολοκλήρωτη. Θα παρουσιάσουμε οδικό χάρτη μέχρι το 2028 για τα κεφάλαια, τις υπηρεσίες. Παράλληλα, επενδύουμε μαζικά σε ευρωπαϊκά εργοστάσια τεχνητής νοημοσύνης, γιατί στηρίζουν τις νεοφυείς επιχειρήσεις.

Για τη Γάζα:

Αυτό που συμβαίνει στη Γάζα έχει συνταράξει τη συνείδηση της ανθρωπότητας. Οι εικόνες είναι ολέθριες και θέλω να στείλω σαφές μήνυμα: ο ανθρωπογενής λιμός δεν μπορεί να χρησιμοποιείται ως όπλο πολέμου, πρέπει να σταματήσει. Είναι επίσης κάτι που εντάσσεται σε μια μετατόπιση που είναι απαράδεκτη: τα σχέδια για τον οικονομικό στραγγαλισμό, τον εποικισμό, οι δηλώσεις ακροδεξιών υπουργών της ισραηλινής κυβέρνησης που υποκινούν βία και υπονομεύουν το όραμα των δύο κρατών. Δεν πρέπει να αφήσουμε να συμβαίνει αυτό. Η αδυναμία της Ευρώπης να ανταποκριθεί είναι επώδυνη, πρέπει να δείξει τον δρόμο όπως έχει κάνει στο παρελθόν. Η ανθρωπιστική μας βοήθεια υπερβαίνει κατά πολύ των άλλων εταίρων, αλλά πρέπει να κάονυμε περισσότερα. Θα προτείνω μια δέσμη μέτρων.

Αναστέλουμε ως Επιτροπή τη διμερή μας στήριξη στο Ισραήλ, προτείνουμε κυρώσεις κατά των ακραίων υπουργών και των βίαιων εποίκων και τη μερική αναστολή της συμφωνίας σύνδεσης για θέματα σχετικά με το εμπόριο.

Πρέπει να αναλάβουμε όλοι την ευθύνη που μας αναλογούν. Τον επόμενο μήνα θα συστήσουμε Ειδικό Ταμείο για την Ανασυγκρότηση της Γάζας και Ταμείο Εταίρων για την Παλαιστίνη. Είμαι μακροχρόνια φίλη του λαού του Ισραήλ, γνωρίζω πόσο συγκλόνισαν τη χώρα οι αποτρόπαιες επιθέσεις της Χαμάς, δεν μπορεί ποτέ να υπάρξει χώρος για τη Χαμάς, γιατί είναι τρομοκράτες και κρατούν το μέλλον τους σε ομηρία. Οι όμηροι πρέπει να απελευθερωθούν, πρέπει να υπάρξει ανεμπόδιστη πρόσβαση στην ανθρωπιστική βοήθεια και άμεση κατάπαυση του πυρός, αλλά για να είναι βιώσιμο το μέλλον, πρέπει να προχωρήσει η λύση των δύο κρατών.

Συμφωνία με την Ουκρανία για τα drones

Καθώς συνέχιζε να περιγράφει την υποστήριξη της ΕΕ προς την Ουκρανία, η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν ανακοίνωσε ότι η Ένωση θα συνάψει συμφωνία με την Ουκρανία για τα drones, η οποία θα χρηματοδοτηθεί μέσω δανείου ύψους 6 δισ. ευρώ από το πρόγραμμα Extraordinary Revenue Acceleration (ERA) υπό την ηγεσία της G-7.

«Η Ουκρανία έχει την ευρηματικότητα. Αυτό που χρειάζεται είναι κλίμακα. Και μαζί, μπορούμε να την παρέχουμε: έτσι ώστε η Ουκρανία να διατηρήσει το πλεονέκτημά της και η Ευρώπη να ενισχύσει το δικό της», είπε.