Ο Πάουελ απάντησε την περασμένη εβδομάδα στις εικασίες σχετικά με το τι θα συμβεί σε αυτή την περίπτωση: δήλωσε ότι προτίθεται να παραμείνει στη θέση του, επικαλούμενος τόσο τη νομοθεσία όσο και ιστορικά προηγούμενα.

Ο νόμος, ωστόσο, δεν αντιμετωπίζει άμεσα το επικείμενο σενάριο, ενώ τα ιστορικά προηγούμενα δεν ταιριάζουν απόλυτα με τις τρέχουσες συνθήκες, επειδή ο Ντόναλντ Τραμπ έχει καταστήσει σαφές ότι θέλει την απομάκρυνση του Πάουελ. 

To Federal Reserve Act, το νομοθετικό κείμενο που ίδρυσε την κεντρική τράπεζα και διέπει τις λειτουργίες της, ορίζει πράγματι ότι ο αντιπρόεδρος της Fed πρέπει να προεδρεύει στις συνεδριάσεις του Διοικητικού Συμβουλίου σε περίπτωση απουσίας του προέδρου. Ωστόσο, δεν αναφέρει ρητά τι συμβαίνει όταν λήγει η θητεία του προέδρου και δεν έχει διοριστεί αντικαταστάτης. Ο Τραμπ έχει ορίσει τον πρώην κυβερνήτη της Fed Κέβιν Γουόρς ως διάδοχο του Πάουελ, αλλά η επιβεβαίωσή του εμποδίζεται επί του παρόντος στη Γερουσία λόγω αντιρρήσεων σχετικά με έρευνα του Υπουργείου Δικαιοσύνης για τον Πάουελ.

Το νομικό επιχείρημα

Ο πρώην γενικός νομικός σύμβουλος της Fed, Σκοτ Άλβαρεζ, δήλωσε ότι η θέση του Πάουελ μπορεί να στηριχθεί σε δύο τμήματα του νόμου.

Πρώτον, το Άρθρο 10 του νόμου ορίζει ότι όταν λήγει η θητεία ενός διοικητή της Fed, ο διοικητής «θα συνεχίσει να υπηρετεί έως ότου διοριστούν και πληρούν τις προϋποθέσεις οι διάδοχοί του». 

Ο διοικητής Στίβεν Μιράν είναι απλώς το πιο πρόσφατο παράδειγμα. Η θητεία του έληξε τον Ιανουάριο και ο Γουόρς έχει προταθεί για να αναλάβει τη θέση του. Ωστόσο, καθώς ο Γουόρς δεν έχει ακόμη επικυρωθεί, ο Μιράν συνεχίζει να ασκεί τα καθήκοντά του. Στην περίπτωση λήξης της θητείας ενός προέδρου, η Fed θα μπορούσε να υποστηρίξει ότι ισχύει ο ίδιος κανόνας, ανέφερε ο Άλβαρεζ.

Ο ίδιος επεσήμανε επίσης το Άρθρο 11, το οποίο παρέχει στο διοικητικό συμβούλιο της Fed την εξουσία να αναθέτει οποιαδήποτε από τις αρμοδιότητές του — εκτός από εκείνες που σχετίζονται με τη θέσπιση κανόνων ή τις νομισματικές και πιστωτικές πολιτικές — σε οποιοδήποτε μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου.

Επιλέγοντας τον Πάουελ ως προσωρινό πρόεδρο, το Διοικητικό Συμβούλιο θα του αναθέτει ουσιαστικά την εξουσία να συνεχίσει να ασκεί τα καθήκοντα του προέδρου, όπως η εξέταση των προϋπολογισμών και η λειτουργία ως κύριος εκπρόσωπος της Fed, σύμφωνα με τον Άλβαρεζ.

Νομικό προηγούμενο

Η Κάθριν Τζατζ, καθηγήτρια νομικής στο Πανεπιστήμιο Κολούμπια που μελετά τη Fed, δήλωσε ότι τo Federal Reserve Act δεν είναι σαφές σχετικά με το τι θα πρέπει να συμβεί στις 15 Μαΐου εάν ο Γουόρς εξακολουθεί να περιμένει.

Ωστόσο, είπε ότι ο Πάουελ μπορεί επίσης να βασιστεί στον τρόπο με τον οποίο η κεντρική τράπεζα έχει χειριστεί προηγούμενα κενά μεταξύ δύο θητειών επικεφαλής.

«Όταν η υποκείμενη διατύπωση δεν είναι σαφής, η τήρηση των καθιερωμένων προηγούμενων είναι η ασφαλέστερη και πιο συνετή πορεία για τη Fed», είπε.

Όπως υπαινίχθηκε ο Πάουελ, έχει χρησιμοποιήσει τον τίτλο του προσωρινού προέδρου και στο παρελθόν. Το 2022, αφού ορίστηκε από τον πρώην πρόεδρο Τζο Μπάιντεν για δεύτερη θητεία ως πρόεδρος και περίμενε την επικύρωση, ο Πάουελ υπηρέτησε ως προσωρινός πρόεδρος για περίπου τρεις μήνες. Ο Άλαν Γκρίνσπαν έκανε το ίδιο για περισσότερο από τρεις μήνες μεταξύ των θητειών του το 1996 υπό τον πρόεδρο Μπιλ Κλίντον.

Υπάρχει όμως μια βασική διαφορά αυτή τη φορά. Στις προηγούμενες περιπτώσεις, ο πρόεδρος των ΗΠΑ είχε αναθέσει στον προηγούμενο επικεφαλής να παραμείνει στη θέση του για άλλα τέσσερα χρόνια. Αυτή τη φορά, ο Τραμπ έχει δείξει σαφή αντιπάθεια προς τον Πάουελ και έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι θέλει την απομάκρυνσή του.

Ορισμένοι αναλυτές επισημαίνουν επίσης ένα μνημόνιο του 1978 από το Γραφείο Νομικών Συμβούλων του Υπουργείου Δικαιοσύνης. Σε περίπτωση που η θέση του προέδρου παρέμενε κενή, το μνημόνιο τόνιζε ότι ο πρόεδρος των ΗΠΑ είχε την εξουσία να διορίσει έναν «αναπληρωτή» από το διοικητικό συμβούλιο της Fed. Αυτό, πιστεύουν ορισμένοι, παρέχει τουλάχιστον ένα περιθώριο στον Τραμπ να υποστηρίξει ότι μπορεί να ορίσει τον δικό του προσωρινό υποψήφιο.

«Η επιλογή ενός προσωρινού προέδρου δεν έχει αμφισβητηθεί στο παρελθόν επειδή, σε αντίθεση με σήμερα, ο Λευκός Οίκος ήθελε ο εν ενεργεία πρόεδρος της Fed να παραμείνει στη θέση του», έγραψε σε σημείωμα προς τους πελάτες του ο Μάικλ ΜακΛιν, ανώτερος αναλυτής στην Barclays.

«Προβλέπουμε ότι η κυβέρνηση θα μπορούσε να αμφισβητήσει την επιλογή του Πάουελ ως προσωρινού προέδρου», ανέφερε ο ΜακΛιν. «Αυτό το σενάριο θα μπορούσε να προκαλέσει ανταγωνιστικές διεκδικήσεις για την ηγεσία της Fed, δημιουργώντας νομική και θεσμική αβεβαιότητα και πιθανή αστάθεια στις αγορές».

Ο Άλβαρεζ, ωστόσο, δήλωσε ότι το υπόμνημα του 1978 εκδόθηκε πριν τεθεί σε ισχύ μια βασική αλλαγή στο Federal Reserve Act. Αυτή η αλλαγή απαιτούσε οι υποψήφιοι για την προεδρία να επικυρώνονται από τη Γερουσία ειδικά για τη συγκεκριμένη θέση, περιορίζοντας την εφαρμογή της σήμερα.

Ο Λευκός Οίκος, από την πλευρά του, αντέδρασε στις δηλώσεις του Πάουελ επαναλαμβάνοντας την υποστήριξή του προς τον Γουόρς και δηλώνοντας ότι συνεργάζεται στενά με μέλη του Κογκρέσου για την επικύρωσή του.

Ο υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ δήλωσε ότι θα ήταν αντίθετο προς το ιστορικό προηγούμενο να παραμείνει ο Πάουελ στη Fed μετά τη λήξη της θητείας του ως προέδρου, αλλά δεν αναφέρθηκε στο δικαίωμα του Πάουελ να υπηρετήσει ως προσωρινός πρόεδρος σε αυτή την περίπτωση.

Έρευνα του Υπουργείου Δικαιοσύνης

Η ειρωνεία της τρέχουσας κατάστασης είναι ότι η ίδια η εκστρατεία πίεσης της κυβέρνησης Τραμπ προς τη Fed είναι αυτή που καθυστερεί την επικύρωση του Γουόρς και ωθεί τον Πάουελ να εξετάσει το ενδεχόμενο να παραμείνει στην κεντρική τράπεζα.

Η επιβεβαίωση του Γουόρς εμποδίζεται από τον Ρεπουμπλικανό γερουσιαστή Τομ Τίλις, ο οποίος έχει δεσμευτεί να καθυστερήσει την υποψηφιότητα μέχρι την ολοκλήρωση της έρευνας του Υπουργείου Δικαιοσύνης σχετικά με τον Πάουελ και τη Fed για την ανακαίνιση της έδρας της κεντρικής τράπεζας, ύψους 2,5 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Ο Τίλις θεωρεί ότι η έρευνα έχει πολιτικά κίνητρα.

Ένας ομοσπονδιακός δικαστής ακύρωσε νωρίτερα αυτό το μήνα τις αποφάσεις που εξέδωσε το Υπουργείο Δικαιοσύνης για την υπόθεση, αλλά η Γενική Εισαγγελέας των ΗΠΑ Τζανίν Πίρο έχει δεσμευτεί να ασκήσει έφεση κατά της απόφασης αυτής, πράγμα που σημαίνει ότι η κατάσταση θα μπορούσε να παραταθεί για μήνες.

Σύμφωνα με το Bloomberg, o Πάουελ έχει δηλώσει ότι δε θα αποχωρήσει από την κεντρική τράπεζα έως ότου η έρευνα ολοκληρωθεί «με διαφάνεια και οριστικότητα». Εκτός από τη θητεία του ως προέδρου, ο Πάουελ κατέχει θέση ως μέλος του διοικητικού συμβουλίου της Fed, η οποία του επιτρέπει να παραμείνει στην κεντρική τράπεζα έως τις αρχές του 2028.

Η Ομοσπονδιακή Επιτροπή Ανοιχτής Αγοράς (FOMC) διατήρησε τα επιτόκια στο εύρος του 3,5-3,75% εν μέσω κλιμάκωσης της σύγκρουσης στο Ιράν και εκτόξευσης των τιμών της ενέργειας. Υπενθυμίζεται ότι η Fed είχε διατηρήσει αμετάβλητα τα επιτόκια και στις 28 Ιανουαρίου.

Κάπως έτσι λοιπόν, ο Ρικ Ρίντερ κορυφαίο στέλεχος της BlackRock, αναδεικνύεται σε βασικό διεκδικητή της προεδρίας της Federal Reserve, την ώρα που ο Ντόναλντ Τραμπ ετοιμάζεται να ανακοινώσει τον υποψήφιο που θα προτείνει για να διαδεχθεί τον Τζερόμ Πάουελ, με τη θητεία του τελευταίου να λήγει τον Μάιο.

Οι αποδόσεις υπέρ του Ρίντερ την πλατφόρμα προβλέψεων Polymarket εκτοξεύθηκαν από μόλις 6% στις αρχές της εβδομάδας σε περίπου 47% έως την Παρασκευή, τοποθετώντας τον στην πρώτη θέση της σχετικής κατάταξης.

Η απότομη αυτή μεταβολή αντανακλά την εκτίμηση ότι ο Τραμπ ενδέχεται να επιλέξει έναν υποψήφιο με βαθιές διασυνδέσεις στη Wall Street για το τιμόνι της σημαντικότερης κεντρικής τράπεζας στον κόσμο.

Ο Αμερικανός πρόεδρος, ο οποίος έχει συγκρουστεί επανειλημμένως με τον Πάουελ για την άρνηση της Fed να μειώσει επιθετικά τα επιτόκια, δήλωσε αυτή την εβδομάδα ότι θα ανακοινώσει την επιλογή του «στο όχι και τόσο μακρινό μέλλον».

Ένα θρίλερ μηνών για τη διαδοχή Πάουελ

Η άνοδος του Rieder αποτελεί το τελευταίο επεισόδιο σε ένα παρατεταμένο παρασκήνιο γύρω από το ποιος θα ηγηθεί της Fed στην επόμενη φάση. Σύμφωνα με πληροφορίες, αξιωματούχοι του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών έχουν το τελευταίο διάστημα διερευνήσει τις διαθέσεις μεγάλων επενδυτών ομολόγων σχετικά με τον Ρίντερ γεγονός που ερμηνεύεται ως ένδειξη σοβαρής υποψηφιότητας.

Πηγές με γνώση των επαφών αναφέρουν ότι, αν και το υπουργείο Οικονομικών διατηρεί πάγια επικοινωνία με τις αγορές, οι ερωτήσεις για τον Ρίντερ έχουν γίνει πιο συγκεκριμένες και στοχευμένες το τελευταίο διάστημα.

Ο ίδιος ο Ρίντερ είναι ένας από τους πιο γνωστούς και έμπειρους παράγοντες των αγορών. Ως chief investment officer για τον παγκόσμιο τομέα σταθερού εισοδήματος της BlackRock, επιβλέπει στρατηγικές ομολόγων ύψους περίπου 2,4 τρισ. δολαρίων.

Εντάχθηκε στον όμιλο το 2009, όταν η BlackRock εξαγόρασε την R3 Capital Partners, ενώ προηγουμένως είχε περάσει σχεδόν δύο δεκαετίες στη Lehman Brothers.

Η υποχώρηση Χάσετ και οι ανησυχίες των αγορών

Μέχρι πρόσφατα, το φαβορί για την επιλογή Τραμπ θεωρούνταν ο Κέβιν Χάσετ, επικεφαλής του Εθνικού Οικονομικού Συμβουλίου του Λευκού Οίκου. Ωστόσο, οι πιθανότητές του υποχώρησαν αισθητά, καθώς μεγάλοι επενδυτές ομολόγων φέρονται να προειδοποίησαν το υπουργείο Οικονομικών ότι η επιλογή ενός τόσο στενού συμμάχου του προέδρου θα μπορούσε να ανησυχήσει τις αγορές και να εντείνει τους φόβους για υπονόμευση της ανεξαρτησίας της Fed.

Το κλίμα επιβαρύνθηκε περαιτέρω όταν έγινε γνωστό ότι το υπουργείο Δικαιοσύνης άνοιξε ποινική έρευνα γύρω από κατάθεση του Πάουελ, εξέλιξη που προκάλεσε έντονες αντιδράσεις από πρώην προέδρους της Fed, διεθνείς κεντρικούς τραπεζίτες και κορυφαία στελέχη της Wall Street, όπως ο CEO της JPMorgan, Τζέιμι Ντάιμον.

Παράλληλα, Ρεπουμπλικανοί γερουσιαστές έχουν εκφράσει δημόσια αλλά και κατ’ ιδίαν ανησυχίες για το κατά πόσο η ανεξαρτησία της κεντρικής τράπεζας θα μπορούσε να διατηρηθεί υπό μια νέα προεδρία της Fed, ιδίως αν ο επικεφαλής της θεωρηθεί υπερβολικά πρόθυμος να ευθυγραμμιστεί με τον Λευκό Οίκο.

Η Γερουσία και το θεσμικό φίλτρο

Υπενθυμίζεται ότι η επιλογή του προέδρου δεν είναι το τελευταίο βήμα. Η Επιτροπή Τραπεζικών Υποθέσεων της Γερουσίας, όπου οι Ρεπουμπλικανοί διαθέτουν οριακή πλειοψηφία 13–11, θα πρέπει να διεξαγάγει ακρόαση και να εγκρίνει τον υποψήφιο, πριν το θέμα φτάσει στην ολομέλεια της Γερουσίας.

Ο ίδιος ο Τραμπ δήλωσε πρόσφατα ότι θα προτιμούσε ο Χάσετ να παραμείνει στον Λευκό Οίκο, ενισχύοντας περαιτέρω το σενάριο ότι η τελική επιλογή μπορεί να στραφεί προς μια φιγούρα της αγοράς με ευρύτερη αποδοχή.

Η BlackRock, από την πλευρά της, αρνήθηκε να σχολιάσει τις εξελίξεις, ενώ ο Λευκός Οίκος χαρακτήρισε «απλή εικασία» κάθε σχετική δημοσιογραφική αναφορά έως ότου υπάρξει επίσημη ανακοίνωση.

Ο Γουόρς παραμένει στο παιχνίδι

Παρά την άνοδο του Ρίντερ, ο πρώην διοικητής της Fed Κέβιν Γουόρς δεν έχει τεθεί εκτός κούρσας.

Οι πιθανότητές του στην Polymarket υποχώρησαν μεν, από 64% σε περίπου 35%, ωστόσο εξακολουθεί να θεωρείται ισχυρός υποψήφιος, ειδικά από όσους τάσσονται υπέρ βαθύτερων μεταρρυθμίσεων στη λειτουργία της κεντρικής τράπεζας.

Μια επιλογή με παγκόσμιο αποτύπωμα

Η απόφαση Τραμπ για τον επόμενο πρόεδρο της Fed αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα σε μια περίοδο όπου οι αγορές είναι ήδη ευαίσθητες σε ζητήματα πολιτικής παρέμβασης, επιτοκίων και νομισματικής αξιοπιστίας.

Το αν ο Λευκός Οίκος θα επιλέξει έναν «άνθρωπο της αγοράς» όπως ο Ρίντερ ή έναν πιο πολιτικό σύμμαχο θα κρίνει όχι μόνο την πορεία της αμερικανικής νομισματικής πολιτικής, αλλά και την εμπιστοσύνη των επενδυτών στο θεσμικό πλαίσιο της Fed τα επόμενα χρόνια.

Ο Τραμπ ρωτήθηκε αν η άνευ προηγουμένου ενέργεια, η απειλή άσκησης ποινικής δίωξης, υπονομεύει την εμπιστοσύνη στην Fed, η οποία εδώ και καιρό απολαμβάνει ανεξαρτησίας από την εκτελεστική εξουσία.

«Είναι δισεκατομμύρια δολάρια πάνω από τον προϋπολογισμό» είπε ο Τραμπ, αναφερόμενος προφανώς στο κόστος που σχετίζεται με την ανακαίνιση πολλών δισεκατομμυρίων δολαρίων της έδρας της Fed στην Ουάσινγκτον, η οποία βρίσκεται στο επίκεντρο της έρευνας του Υπουργείου Δικαιοσύνης.

«Άρα, είτε είναι ανίκανος είτε είναι ανέντιμος», είπε ο Τραμπ. «Δεν ξέρω τι είναι. Αλλά κάνει κάτι σίγουρα δεν κάνει πολύ καλή δουλειά».

Τα σχόλια του Τραμπ σε δημοσιογράφους έξω από τον Λευκό Οίκο ήρθαν καθώς η διακομματική κριτική για την έρευνα και η υποστήριξη για την ανεξαρτησία της Fed συνεχίζουν να αυξάνονται.

Η δήλωση Ντίμον

«Όλοι όσοι γνωρίζουμε πιστεύουν στην ανεξαρτησία της Fed» ανέφερε ο διευθύνων σύμβουλος της JPMorgan Chase, Τζείμι Ντίμον, στους δημοσιογράφους κατά την διάρκεια παρουσίασης των οικονομικών αποτελεσμάτων του τέταρτου τριμήνου.

«Οτιδήποτε μειώνει αυτό πιθανότατα δεν είναι μια καλή ιδέα», είπε. «Και κατά την άποψή μου, θα έχει τις αντίστροφες συνέπειες, θα αυξήσει τις προσδοκίες για τον πληθωρισμό και πιθανώς θα αυξήσει τα επιτόκια με την πάροδο του χρόνου».

Τα σχόλια του απηχούν παρόμοιες ανησυχίες από μια σειρά Ρεπουμπλικάνων νομοθετών, συμπεριλαμβανομένων ορισμένων που είναι αξιόπιστοι υποστηρικτές του Τραμπ.

«Αν θέλατε να σχεδιάσετε ένα σύστημα που να εγγυάται ότι τα επιτόκια θα αυξάνονται και όχι θα μειώνονται, ο καλύτερος τρόπος για να το κάνετε αυτό θα ήταν να βάλετε την Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ και την εκτελεστική εξουσία των Ηνωμένων Πολιτειών σε έναν ανταγωνισμό», δήλωσε τη Δευτέρα το μέλος της Επιτροπής Τραπεζών της Γερουσίας, John Kennedy.

«Το χρειαζόμαστε αυτό όπως χρειαζόμαστε μια τρύπα στο κεφάλι» πρόσθεσε.

Ο Υπουργός Οικονομικών, Σκοτ Μπέσεντ, εξέφρασε ανησυχίες στον Τραμπ ότι η έρευνα του υπουργείου Δικαιοσύνης θα μπορούσε να περιπλέξει τα υπάρχοντα σχέδια για την επιβεβαίωση του επόμενου προέδρου της Fed μετά τη λήξη της θητείας του Πάουελ τον Μάιο, σύμφωνα με πληροφορίες του CNBC.

Επιμένει η Εισαγγελέας

Ωστόσο, η Εισαγγελέας των ΗΠΑ, Τζανίν Πίρο, άφησε να εννοηθεί ότι το γραφείο της στην Ουάσινγκτον δεν σχεδιάζει να εγκαταλείψει τις νομικές του προσπάθειες κατά της Fed και του Πάουελ.

«Το Γραφείο του Εισαγγελέα των Ηνωμένων Πολιτειών επικοινώνησε επανειλημμένα με την Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ για να συζητήσει τις υπερβάσεις κόστους και την κατάθεση του προέδρου στο Κογκρέσο, αλλά αγνοήθηκε, γεγονός που κατέστησε αναγκαία τη χρήση νομικής διαδικασίας, η οποία δεν αποτελεί απειλή», έγραψε η Πίρο σε μια ανάρτηση στο X.

«Η λέξη «κατηγορητήριο» βγήκε από το στόμα του κ. Πάουελ, κανενός άλλου. Τίποτα από αυτά δεν θα είχε συμβεί αν είχαν απλώς απαντήσει στην επικοινωνία μας», έγραψε η Πίρο.

«Αυτό το γραφείο λαμβάνει αποφάσεις με βάση την αξία, τίποτα περισσότερο και τίποτα λιγότερο. Συμφωνούμε με τον πρόεδρο της Ομοσπονδιακής Τράπεζας ότι κανείς δεν είναι υπεράνω του νόμου και γι’ αυτό αναμένουμε την πλήρη συνεργασία του», πρόσθεσε.

Τρεις πρώην πρόεδροι της ομοσπονδιακής τράπεζας των ΗΠΑ (Fed), καθώς και άλλοι πρώην σύμβουλοι χάραξης της οικονομικής πολιτικής της ομοσπονδιακής κυβέρνησης, καταδίκασαν σήμερα την προκαταρκτική έρευνα σε βάρος του επικεφαλής της, του Τζερόμ Πάουελ, συγκρίνοντάς την με τις παρεμβάσεις στην ανεξαρτησία κεντρικών τραπεζών που παρατηρούνται συχνότερα σε αναδυόμενες οικονομίες με «αδύναμους θεσμούς».

Από τα πρακτικά της συνεδρίασης της 17ης Σεπτεμβρίου, φάνηκε πως η μόνη διαφωνία είχε να κάνει με το πόσες ακόμη περικοπές θα δρομολογηθούν ακόμη το επόμενο διάστημα.

Όπως προκύπτει από το κείμενο, η πλειονότητα των μελών της Επιτροπής Ανοικτής Αγοράς θεώρησε ότι «ο κίνδυνος αύξησης της ανεργίας έχει ενισχυθεί» από την προηγούμενη συνεδρίαση του Ιουλίου, ενώ ο κίνδυνος αναζωπύρωσης του πληθωρισμού «είτε έχει μειωθεί είτε δεν έχει αυξηθεί». 

Ως εκ τούτου, το συμβούλιο αποφάσισε κατά ευρεία πλειοψηφία να προχωρήσει στην πρώτη μείωση επιτοκίων για το 2025, κατά ένα τέταρτο της μονάδας.

Οι μειώσεις επιτοκίων της Fed επιδρούν σταδιακά σε χαμηλότερο κόστος δανεισμού για στεγαστικά και επιχειρηματικά δάνεια, ενθαρρύνοντας την κατανάλωση, τις επενδύσεις και τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας.

Ωστόσο, τα πρακτικά ανέδειξαν και τις έντονες διαφωνίες εντός της επιτροπής, μεταξύ όσων εκτιμούν ότι το βασικό επιτόκιο παραμένει υπερβολικά υψηλό και επιβαρύνει την οικονομία και εκείνων που θεωρούν ότι ο πληθωρισμός εξακολουθεί να κινείται πάνω από τον στόχο του 2% και απαιτεί προσεκτική στάση στη χαλάρωση της πολιτικής.

Επίσημα, μόνο ένα μέλος της Επιτροπής διαφώνησε με την απόφαση για μείωση του επιτοκίου: ο Στίβεν Μίραν, ο οποίος διορίστηκε από τον Πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ και εγκρίθηκε από τη Γερουσία λίγες ώρες πριν από τη συνεδρίαση.

Τα πρακτικά ωστόσο επισημαίνουν ότι «μερικά» μέλη δήλωσαν πως θα μπορούσαν να στηρίξουν τη διατήρηση των επιτοκίων σταθερών ή ότι «υπήρχε αξία» σε μια τέτοια προσέγγιση.

Η ανάλυση ενισχύει τις δηλώσεις του προέδρου της Fed, Τζερόμ Πάουελ, στη συνέντευξη Τύπου μετά τη συνεδρίαση: «Δεν υπάρχουν πλέον διαδρομές χωρίς ρίσκο. Δεν είναι απολύτως προφανές ποια είναι η σωστή επιλογή».

Τα πρακτικά προσφέρουν μια πιο καθαρή εικόνα για το πώς τα μέλη της FOMC αξιολογούσαν την πορεία του πληθωρισμού, των επιτοκίων και της απασχόλησης τον Σεπτέμβριο. Ωστόσο, η διακοπή λειτουργίας της ομοσπονδιακής κυβέρνησης έχει πλέον διακόψει τη ροή των οικονομικών δεδομένων που χρησιμοποιεί η Fed για να διαμορφώνει τις αποφάσεις της. Η έκθεση για την απασχόληση του Σεπτεμβρίου δεν δημοσιεύθηκε την περασμένη Παρασκευή, ενώ αν το shutdown συνεχιστεί, ενδέχεται να καθυστερήσει και η ανακοίνωση των στοιχείων για τον πληθωρισμό που είναι προγραμματισμένη για την ερχόμενη Τετάρτη.

Η ανάρτηση στο Truth Social είναι μια εικόνα του ίδιου του Τραμπ να τείνει το δάχτυλό του και να φωνάζει «ΑΠΟΛΥΕΣΑΙ!» στον Πάουελ, ο οποίος κρατάει ένα κουτί με τα υπάρχοντά του. Πίσω τους υπάρχει μια απεικόνιση της σφραγίδας της Ομοσπονδιακής Τράπεζας.

Η εικόνα φαίνεται να είναι «δημιουργημένη από τεχνητή νοημοσύνη ή ψηφιακά εικονογραφημένη», σύμφωνα με οπτική ανάλυση του ChatGPT, γράφει το CNBC.

Ο Τραμπ έχει επανειλημμένα επικρίνει απροκάλυπτα τον Πάουελ για την προσεκτική προσέγγισή του όσον αφορά τη μείωση των επιτοκίων, με αναρτήσεις όπως «Πολύ αργά για τον Πάουελ». Η τελευταία απειλή ήρθε ακόμη και όταν η κεντρική τράπεζα μείωσε τα επιτόκια πρόσφατα για πρώτη φορά φέτος.

Σε κάθε περίπτωση, η απόλυση του κορυφαίου κεντρικού τραπεζίτη θα ήταν πρωτοφανής, καθώς κανένας πρόεδρος των ΗΠΑ δεν έχει επιχειρήσει ποτέ να το κάνει, αν και άλλοι έχουν επικρίνει προηγούμενους προέδρους της Fed.

Πρόσφατη απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου υπέδειξε ότι ο πρόεδρος δεν έχει την εξουσία να απομακρύνει αξιωματούχους της Fed κατά βούληση, ενώ και ο Πάουελ έχει δηλώσει επανειλημμένα ότι η απόλυσή του «δεν επιτρέπεται από το νόμο».

Οι παρεμβάσεις Τραμπ

Ο Λευκός Οίκος έχει επικρίνει τον Πάουελ για τις ανακαινίσεις στα κεντρικά γραφεία της Fed στην Ουάσινγκτον, εγείροντας υποψίες ότι ο Τραμπ θα μπορούσε να επιχειρήσει την απομάκρυνσή του με αυτή την αιτιολογία.

Η πρώτη άμεση παρέμβασή του ήταν η απόλυση της διοικητή της Fed, Λίζα Κουκ, τον Αύγουστο με την κατηγορία ότι εμπλέκται σε απάτη με υποθήκες. Το Ανώτατο Δικαστήριο πρόκειται να αποφανθεί σύντομα για το θέμα αυτό.

Το υπουργείο Δικαιοσύνης δήλωσε την Παρασκευή σε κατάθεση στο Ανώτατο Δικαστήριο ότι η απόλυση της Κουκ για φερόμενη ανάρμοστη συμπεριφορά δεν θα έβλαπτε τις χρηματοπιστωτικές αγορές. Οι δικηγόροι της Κουκ υποστήριξαν σε προηγούμενη κατάθεση στο ανώτατο δικαστήριο ότι η απομάκρυνσή της θα μπορούσε να καταστρέψει την ανεξαρτησία της Fed.

Μέχρι στιγμής, οι χρηματοπιστωτικές αγορές έχουν δείξει μικρή αντίδραση στις απειλές του Τραμπ κατά του Πάουελ ή στην απόπειρα απόλυσης της Κουκ. Ωστόσο, πολλοί οικονομολόγοι και επενδυτές πιστεύουν ότι η απόλυση του Πάουελ πριν από τη λήξη της θητείας του θα μπορούσε να προκαλέσει αύξηση των μακροπρόθεσμων επιτοκίων, δεδομένου ότι η Fed θα αρχίσει να ενεργεί προς το συμφέρον του Τραμπ και όχι σύμφωνα με τη διπλή εντολή που της έχει δώσει το Κογκρέσο για σταθερό πληθωρισμό και χαμηλή ανεργία.

Η πρώτη μείωση της Ομοσπονδιακής Επιτροπής Ανοικτής Αγοράς (FOMC) για φέτος ήρθε εν μέσω ενδείξεων ότι τόσο η προσφορά όσο και η ζήτηση εργαζομένων μειώνονται, την ίδια στιγμή που ο βραχυπρόθεσμος αντίκτυπος των δασμών έχει ωθήσει τον πληθωρισμό υψηλότερα.

Όπως εξήγησε ο Πάουελ, σε τέτοιες περιπτώσεις, η δουλειά της Fed είναι να «ισορροπήσει και τις δύο πλευρές της διπλής εντολής μας» για σταθερές τιμές και χαμηλή ανεργία.

«Οι βραχυπρόθεσμοι κίνδυνοι για τον πληθωρισμό κλίνουν προς τα πάνω και οι κίνδυνοι για την απασχόληση προς τα κάτω – μια δύσκολη κατάσταση», είπε. «Οι αμφίπλευροι κίνδυνοι σημαίνουν ότι δεν υπάρχει μονοπάτι χωρίς κίνδυνο», πρόσθεσε επαναλαμβάνοντας το μήνυμα που έστειλε την προηγούμενη εβδομάδα μετά την ανακοίνωση της απόφασης για μείωση των επιτοκίων.

Δήλωσε, πάντως, ότι αισθάνεται άνετα με την τρέχουσα νομισματική πολιτική της Fed, υποδεικνύοντας την πιθανότητα πρόσθετων περικοπών σε περίπτωση που η FOMC το κρίνει απαραίτητο.

«Αυτή η στάση, την οποία θεωρώ ακόμα μέτρια περιοριστική, μας αφήνει σε καλή θέση για να ανταποκριθούμε σε πιθανές οικονομικές εξελίξεις».

Οι μετοχές αντέδρασαν ελάχιστα στα σχόλια του Powell, αν και οι αποδόσεις των ομολόγων του αμερικανικού δημοσίου μειώθηκαν.

Απασχόληση και πληθωρισμός

Σε ό, τι αφορά την αγορά εργασίας, ο Πάουελ έκανε λόγο για «μια σημαντική επιβράδυνση στην προσφορά και στη ζήτηση». «Σε αυτήν τη λιγότερο δυναμική και κάπως πιο ήπια αγορά εργασίας, οι κίνδυνοι για την απασχόληση έχουν αυξηθεί», είπε.

Πράγματι, η αύξηση της μισθοδοσίας έχει επιβραδυνθεί δραματικά, με μέσο όρο κάτω από 30.000 κατά τους καλοκαιρινούς μήνες, ενώ οι αναθεωρήσεις των δεικτών αναφοράς έδειξαν σχεδόν ένα εκατομμύριο λιγότερες θέσεις εργασίας που δημιουργήθηκαν τους 12 μήνες πριν από τον Μάρτιο του 2025.

Ταυτόχρονα, ο πληθωρισμός έχει μειωθεί σημαντικά από τότε που έφτασε σε ένα υψηλότερο επίπεδο άνω των 40 ετών το 2022, αλλά εξακολουθεί να είναι σημαντικά πάνω από τον στόχο του 2% της Fed.

Στην αβεβαιότητα προστίθεται ο αντίκτυπος των δασμών Τραμπ. Οι οικονομολόγοι της Fed προς το παρόν βλέπουν τους δασμούς ως κυρίως μια προσωρινή αύξηση των τιμών, αν και αυτό θα μπορούσε να αλλάξει.

«Η αβεβαιότητα γύρω από την πορεία του πληθωρισμού παραμένει υψηλή», δήλωσε ο Πάουελ. «Θα αξιολογήσουμε και θα διαχειριστούμε προσεκτικά τον κίνδυνο υψηλότερου και πιο επίμονου πληθωρισμού. Θα διασφαλίσουμε ότι αυτή η εφάπαξ αύξηση των τιμών δεν θα μετατραπεί σε συνεχιζόμενο πρόβλημα πληθωρισμού»

«Μπορείτε να πείτε ότι αυτοί είναι οι τρεις κορυφαίοι υποψήφιοι», δήλωσε ο Τραμπ σε δημοσιογράφους στο Οβάλ Γραφείο.

Νωρίτερα είχε αφήσει να εννοηθεί ότι, αν και έχει στο μυαλό του κάποιον για τη θέση, θα προχωρήσει σε πλήρη διαδικασία συνεντεύξεων. Τον συντονισμό της αναζήτησης έχει αναλάβει ο υπουργός Οικονομικών, Σκοτ Μπέσεντ, ο οποίος αρχικά θεωρείτο και ο ίδιος υποψήφιος για τη θέση, αλλά απέσυρε το ενδιαφέρον του. «Είμαι το μόνο άτομο στον πλανήτη που δεν θέλει αυτή τη δουλειά», σχολίασε σκωπτικά.

Ασαφές το χρονοδιάγραμμα και επιτόκια

Η θητεία του Πάουελ λήγει τον Μάιο, ωστόσο δεν έχει γίνει σαφές πότε θα ληφθεί η τελική απόφαση. Ο Μπέσεντ ανέφερε στη Wall Street Journal ότι οι συνεντεύξεις θα ξεκινήσουν την Παρασκευή, ενώ ο Γουόλερ δήλωσε την Τετάρτη ότι ακόμη δεν είχε κληθεί σε συνάντηση. Ο Χάσετ, από την πλευρά του, είχε πει στις 25 Αυγούστου ότι η απόφαση του Τραμπ θα χρειαστεί «μερικούς μήνες ακόμα».

Όπως μεταδίδει το Bloomberg η συζήτηση για τη διαδοχή του Πάουελ έρχεται σε μια περίοδο όπου η Fed φέρεται να προσανατολίζεται στη μείωση των επιτοκίων, μετά τη στασιμότητα που έχει κρατήσει από τον Δεκέμβριο. Ο απερχόμενος πρόεδρος της Τράπεζας είχε αφήσει να εννοηθεί στα τέλη Αυγούστου ότι οι κίνδυνοι για την αγορά εργασίας βαραίνουν περισσότερο πλέον από τις ανησυχίες για τον πληθωρισμό.

Η τελευταία αδύναμη έκθεση απασχόλησης που δημοσιεύτηκε την Παρασκευή οδήγησε τους επενδυτές να ανεβάσουν τις πιθανότητες μείωσης επιτοκίων στη συνεδρίαση της Fed στις 16-17 Σεπτεμβρίου πάνω από το 100%.

Ο Τραμπ, που έχει κατ’ επανάληψη κατηγορήσει τον Πάουελ για αδράνεια στη νομισματική πολιτική, απέδωσε την απογοητευτική έκθεση του Αυγούστου στην αδυναμία της Fed να κινηθεί. Έχει ήδη ξεκαθαρίσει ότι δεν θα τον προτείνει ξανά για δεύτερη θητεία, καλώντας τον να παραιτηθεί πριν από τη λήξη της θητείας του.

Ο ρεπουμπλικάνος δεν σταματά να αξιώνει μείωση των επιτοκίων και να επικρίνει έντονα τον κ. Πάουελ τελευταία.

«Θα μπορούσε κάποιος παρακαλώ να ενημερώσει τον Τζερόμ ‘Πολύ Αργά’ Πάουελ πως πλήττει τη βιομηχανία της κατοικίας πολύ άσχημα; Ο κόσμος δεν μπορεί να πάρει ενυπόθηκο δάνειο εξαιτίας του. Δεν υπάρχει πληθωρισμός και σύμφωνα με όλους τους δείκτες είναι καιρός να γίνει μεγάλη μείωση των επιτοκίων», ανέφερε μέσω Truth Social.