Το συνολικό κόστος για ένα τυπικό τραπέζι

Σύμφωνα με το ΙΝΚΑ Γενική Ομοσπονδία Καταναλωτών Ελλάδας, η δαπάνη για 6 έως 8 άτομα υπολογίζεται στα 412,29 ευρώ, παρουσιάζοντας αύξηση από 14% έως 20% σε σχέση με το 2025, όταν το αντίστοιχο κόστος ήταν 361,95 ευρώ. Το ποσό καλύπτει τόσο το τραπέζι της Ανάστασης όσο και εκείνο της Κυριακής του Πάσχα.

Οι βασικές τιμές των προϊόντων

Η τιμή για το αρνί, που αποτελεί τον βασικό πυλώνα του τραπεζιού, διαμορφώνεται ενδεικτικά στα 16 ευρώ το κιλό στην επαρχία, φτάνοντας όμως ακόμη και τα 18 ευρώ ή υψηλότερα σε μεγάλες πόλεις όπως η Αθήνα, ο Πειραιάς και η Θεσσαλονίκη, με συνολικό κόστος περίπου 160 ευρώ για 10 κιλά.

Το κοκορέτσι (1,5 κιλό) κοστίζει περίπου 24 ευρώ, ενώ τα λαχανικά όπως μαρούλια, φρέσκα κρεμμύδια, άνηθος, ντομάτες και αγγούρια κινούνται σε χαμηλότερα επίπεδα, χωρίς όμως να αντισταθμίζουν τη συνολική επιβάρυνση. Το τζατζίκι φτάνει τα 4,90 ευρώ, ενώ η μαγειρίτσα εκτιμάται στα 13 ευρώ.

Στα γαλακτοκομικά, η φέτα (μισό κιλό) κοστίζει περίπου 7 ευρώ και η γραβιέρα ή κεφαλογραβιέρα (μισό κιλό) 9,50 ευρώ. Το ψωμί (1 κιλό) διαμορφώνεται στα 2,40 ευρώ.

Τα συνοδευτικά και τα επιπλέον έξοδα

Τα αυγά, βαμμένα στο σπίτι, φτάνουν συνολικά τα 15,60 ευρώ, ενώ τα κάρβουνα για το ψήσιμο κοστίζουν περίπου 36 ευρώ για 20 κιλά, με πιθανή αύξηση αν απαιτηθούν περισσότερα.

Τα σπιτικά κουλούρια υπολογίζονται στα 16,69 ευρώ, ενώ το τσουρέκι αγγίζει τα 22 ευρώ το κιλό. Στα ποτά, το χύμα κρασί κοστίζει 7,50 ευρώ, οι μπύρες περίπου 23 ευρώ και τα αναψυκτικά 5,60 ευρώ.

Τα φρούτα εκτιμώνται στα 11 ευρώ και τα γλυκά στα 22 ευρώ, ενώ πρόσθετα λειτουργικά έξοδα —όπως ρεύμα, λάδι, ξύδι και λοιπά υλικά— υπολογίζονται επίσης στα 22 ευρώ.

Η συνολική εικόνα για τα νοικοκυριά

Η φετινή αύξηση αποτυπώνει τη συνεχιζόμενη πίεση στο κόστος διαβίωσης, με το πασχαλινό τραπέζι να γίνεται αισθητά πιο ακριβό, ακόμη και για βασικές επιλογές, επιβαρύνοντας περαιτέρω τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς.

Οι τιμές του κακάο στη Νέα Υόρκη και το Λονδίνο έχουν καταγράψει πτώση άνω του 70% από τα ιστορικά υψηλά του 2024, χάρη στη βελτίωση των αποδόσεων των καλλιεργειών στη Δυτική Αφρική — την κύρια παραγωγική περιοχή — και στη μείωση της ζήτησης σε Ευρώπη και ΗΠΑ.

Η εξέλιξη αυτή έρχεται σε αντίθεση με άλλες πρώτες ύλες, των οποίων οι τιμές έχουν αυξηθεί τον τελευταίο μήνα λόγω ανησυχιών για διαταραχές στις εφοδιαστικές αλυσίδες εξαιτίας του πολέμου ΗΠΑ–Ισραήλ με το Ιράν, σύμφωνα με τους Fiancial Times.

Γιατί δεν μειώνονται οι τιμές στα ράφια

Παρά την πτώση του κακάο, οι τιμές της σοκολάτας στα καταστήματα δεν έχουν ακολουθήσει, δίνοντας τη δυνατότητα στις εταιρείες να εκμεταλλευτούν την αυξημένη πασχαλινή ζήτηση ώστε να ανακτήσουν μέρος των υψηλών κόστους παραγωγής που είχαν προηγουμένως.

Στις ΗΠΑ, οι τιμές λιανικής για γλυκά και σοκολάτα αυξήθηκαν κατά 12% τον τελευταίο χρόνο, σύμφωνα με στοιχεία της Ομοσπονδιακής Τράπεζας. Στην Ολλανδία, η αλυσίδα Albert Heijn πουλά μίνι σοκολατένια αυγά 175 γραμμαρίων προς 3,50 ευρώ, έναντι 2,5 ευρώ για 200 γραμμάρια πριν από δύο χρόνια, σύμφωνα με την ING.

Στο Ηνωμένο Βασίλειο, οι καταναλωτές πληρώνουν κατά μέσο όρο 9% περισσότερα για ένα πασχαλινό αυγό σε σχέση με πέρυσι, παρά το γεγονός ότι το βάρος τους έχει αυξηθεί ελάχιστα.

Καθυστέρηση στη μετακύλιση κόστους

Ένας βασικός λόγος είναι η χρονική υστέρηση μεταξύ αγοράς πρώτης ύλης και τελικής τιμολόγησης προϊόντων.

Όπως εξηγεί ο Σάμι Ρολς της Expana, «υπάρχει καθυστέρηση μεταξύ της αγοράς κακάο και της διάθεσης της σοκολάτας στο λιανεμπόριο. Για το φετινό Πάσχα, το μεγαλύτερο μέρος του κακάο είχε αγοραστεί ήδη από τον Μάιο έως τον Ιούλιο του προηγούμενου έτους».

Παράλληλα, όπως σημειώνει ο οικονομολόγος της ING Τάις Χέιερ, οι παραγωγοί δεν έχουν ισχυρό κίνητρο να μειώσουν τις τιμές, καθώς προσπαθούν να ανακτήσουν τα περιθώρια που είχαν πιεστεί όταν το κακάο ήταν ακριβό.

«Αν είχες πιεστεί όταν οι τιμές ανέβαιναν, θέλεις να καλύψεις μέρος των απωλειών όταν υποχωρούν», εξηγεί.

Πιέσεις, καινοτομία και «shrinkflation»

Οι αναλυτές της Morgan Stanley εκτιμούν ότι το κόστος για τους παραγωγούς σοκολάτας θα αρχίσει να μειώνεται από το δεύτερο τρίμηνο του έτους, μειώνοντας τις πιέσεις στα περιθώρια κέρδους.

Ωστόσο, οι τιμές είναι απίθανο να επιστρέψουν στα επίπεδα πριν την εκτίναξη του κακάο το 2024 και το 2025, όταν κακές καιρικές συνθήκες και χρόνια υποεπένδυση σε χώρες όπως η Ακτή Ελεφαντοστού και η Γκάνα περιόρισαν σημαντικά την παραγωγή.

Οι εταιρείες αντέδρασαν μειώνοντας το μέγεθος των προϊόντων, αλλάζοντας συνταγές ώστε να χρησιμοποιούν λιγότερο κακάο και αυξάνοντας τις τιμές.

Στο Ηνωμένο Βασίλειο, η τιμή ανά 100 γραμμάρια για πασχαλινά αυγά Galaxy έχει υπερδιπλασιαστεί από το 2023, ενώ τα Cadbury’s Creme Eggs είναι κατά 81% ακριβότερα.

Έρευνα της Which? έδειξε ότι τα επώνυμα σοκολατένια αυγά είναι πλέον μικρότερα και ακριβότερα, με αύξηση τιμών περίπου 40% ανά 100 γραμμάρια — φαινόμενο που έχει προκαλέσει αντιδράσεις από τους καταναλωτές.

Επιπτώσεις στη ζήτηση

Οι αυξήσεις τιμών και η «shrinkflation» έχουν επηρεάσει αρνητικά τη ζήτηση, με τις πωλήσεις σοκολάτας να μειώνονται κατά 6% στην Ευρώπη και 4% στις ΗΠΑ το τελευταίο εξάμηνο.

Παράλληλα, ορισμένα προϊόντα έχουν αλλάξει τόσο ώστε να μην μπορούν πλέον να χαρακτηριστούν ως «σοκολάτα» στην ΕΕ και το Ηνωμένο Βασίλειο, αλλά ως «με γεύση σοκολάτας».

Από την άλλη πλευρά, προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας παραμένουν φθηνότερα και συχνά περιέχουν περισσότερο κακάο, ενώ εταιρείες όπως η Marks and Spencer δηλώνουν ότι δεν έχουν αλλάξει τιμές, μεγέθη ή συνταγές τα τελευταία χρόνια.

Αναλυτές εκτιμούν ότι οι αλλαγές στις συνταγές και τις τιμές ενδέχεται να έχουν μόνιμο χαρακτήρα.

«Το μέγεθος της ανόδου οδήγησε σε καινοτομία σε πρωτοφανή κλίμακα», σημειώνει η έμπορος κακάο Παμέλα Θόρντον. «Αν οι πωλήσεις δεν επηρεαστούν σημαντικά, δεν είναι βέβαιο ότι η βιομηχανία θα επιστρέψει στην παραδοσιακή σοκολάτα».

Σύμφωνα με την επίσημη ανακοίνωση του ΕΣΘ, το ειδικό εορταστικό ωράριο τίθεται σε εφαρμογή από την αρχή της Μεγάλης Εβδομάδας. Τα εμπορικά καταστήματα θα ακολουθήσουν διαφοροποιημένο πρόγραμα λειτουργίας ανάλογα με την ημέρα, προσαρμοσμένο στις παραδοσιακές υποχρεώσεις και τις συνήθειες των πολιτών κατά τη διάρκεια του Πάσχα.

Ωράριο καταστημάτων την πρώτη εβδομάδα του Απριλίου

Την Πέμπτη 2 Απριλίου και την Παρασκευή 3 Απριλίου, τα μαγαζιά θα υποδέχονται το κοινό από τις 10:00 το πρωί μέχρι τις 21:00 το βράδυ. Το Σάββατο 4 Απριλίου προβλέπεται συντομευμένο ωράριο, με τα καταστήματα να παραμένουν ανοιχτά από τις 10:00 έως τις 18:00. Την Κυριακή των Βαΐων, 5 Απριλίου, η λειτουργία θα ξεκινά στις 11:00 το πρωί και θα ολοκληρώνεται στις 18:00 το απόγευμα.

Λειτουργία καταστημάτων κατά τη Μεγάλη Εβδομάδα

Από τη Μεγάλη Δευτέρα 6 Απριλίου μέχρι και τη Μεγάλη Πέμπτη 9 Απριλίου, τα εμπορικά καταστήματα θα τηρούν εκτεταμένο ωράριο με συνεχή λειτουργία από τις 10:00 το πρωί έως τις 21:00 το βράδυ. Αυτό το διευρυμένο πρόγραμμα στοχεύει να διευκολύνει τους καταναλωτές που πραγματοποιούν τις τελευταίες αγορές τους για το Πάσχα.

Ειδικό ωράριο Μεγάλης Παρασκευής και Μεγάλου Σαββάτου

Τη Μεγάλη Παρασκευή 10 Απριλίου, λόγω των θρησκευτικών υποχρεώσεων, τα καταστήματα θα ανοίξουν αργότερα, στις 13:00 το μεσημέρι, και θα κλείσουν στις 19:00 το απόγευμα. Το Μεγάλο Σάββατο 11 Απριλίου προβλέπεται περιορισμένο εορταστικό ωράριο από τις 10:00 το πρωί μέχρι τις 16:00 το απόγευμα, ώστε οι εργαζόμενοι και οι καταναλωτές να προετοιμαστούν για τον εορτασμό της Ανάστασης.

Τι ισχύει για Κυριακή και Δευτέρα του Πάσχα

Την Κυριακή του Πάσχα, 12 Απριλίου, και τη Δευτέρα του Πάσχα, 13 Απριλίου, όλα τα εμπορικά καταστήματα θα παραμείνουν κλειστά, σεβόμενα τον εορταστικό χαρακτήρα των ημερών και επιτρέποντας στους εργαζομένους να απολαύσουν τις οικογενειακές στιγμές της μεγαλύτερης γιορτής της Ορθοδοξίας.

Στόχος είναι να δοθεί «ανάσα» στους καταναλωτές – και κυρίως στους νονούς – που καλούνται να καλύψουν αυξημένες εποχικές δαπάνες, διατηρώντας παράλληλα την αγοραστική κίνηση στην αγορά.

Ποια προϊόντα θα περιλαμβάνει το Καλάθι του Νονού

Όπως και τις προηγούμενες χρονιές, το «Καλάθι του Νονού 2026» αναμένεται να περιλαμβάνει βασικές κατηγορίες προϊόντων που συνδέονται με το πασχαλινό έθιμο και τα δώρα προς τα βαφτιστήρια.

Συγκεκριμένα, στο μέτρο εντάσσονται πασχαλινές λαμπάδες, παιχνίδια για παιδιά και εφήβους, σοκολατένια αυγά και πασχαλινά γλυκίσματα, καθώς και εποχικά δώρα. Οι μεγάλες αλυσίδες λιανικής και τα καταστήματα παιχνιδιών που συμμετέχουν υποχρεούνται να διαθέτουν τουλάχιστον ένα προϊόν από κάθε κατηγορία σε προσιτή τιμή, με ειδική σήμανση στα ράφια ώστε οι καταναλωτές να εντοπίζουν εύκολα τις σχετικές προσφορές.

Η ειδική σήμανση αποτελεί βασικό στοιχείο του μέτρου, καθώς διευκολύνει τη σύγκριση τιμών και ενισχύει τη διαφάνεια.

Πότε αναμένεται να τεθεί σε ισχύ

Παρότι δεν έχουν ακόμη εκδοθεί οι επίσημες ανακοινώσεις για το 2026, η ενεργοποίηση του μέτρου εκτιμάται ότι θα γίνει περίπου δύο με τρεις εβδομάδες πριν από το Πάσχα, ακολουθώντας το χρονοδιάγραμμα των προηγούμενων ετών.

Οι τελικές λεπτομέρειες, οι ημερομηνίες εφαρμογής και η λίστα των επιχειρήσεων που θα συμμετάσχουν θα καθοριστούν με σχετική υπουργική απόφαση το προσεχές διάστημα.

Το «Καλάθι του Νονού» έρχεται να λειτουργήσει ως στοχευμένη παρέμβαση σε μια περίοδο όπου οι οικογενειακοί προϋπολογισμοί δοκιμάζονται. Με δεδομένες τις πιέσεις στο διαθέσιμο εισόδημα, η δυνατότητα επιλογής βασικών πασχαλινών ειδών σε ελεγχόμενες τιμές αποκτά ιδιαίτερη σημασία – ιδίως όταν η παράδοση συναντά την ακρίβεια στο ταμείο.