Η κατάσταση των παγετώνων έγινε δραματικά εμφανής με την πρόσφατη κατολίσθηση στην περιοχή του Μπλάτεν, η οποία προκλήθηκε από την υποχώρηση του παγετώνα Birch. Ειδικοί από την ελβετική επιστημονική κοινότητα επισημαίνουν ότι οι γεωλογικές μετατοπίσεις, σε συνδυασμό με την υπερθέρμανση του πλανήτη, παίζουν ρόλο στην επιτάχυνση αυτών των φαινομένων.

Η τάση υποχώρησης και οι κίνδυνοι

Οι Άλπεις και οι ελβετικοί παγετώνες, οι οποίοι φιλοξενούν τους περισσότερους παγετώνες της Ευρώπης, έχουν δει δραματική υποχώρηση τις τελευταίες δεκαετίες. Ο Matthias Huss παρατηρεί ότι, αν και υπήρξαν διακυμάνσεις μέχρι τη δεκαετία του 1980, η κατάσταση έχει επιδεινωθεί έκτοτε, με το 2022 και το 2023 να είναι τα χειρότερα έτη για την απορρόφηση πάγου.

Η υπερθέρμανση του πλανήτη αυξάνει την ένταση και τη συχνότητα των καυτών θερμοκρασιών, ενώ οι ειδικοί εκτιμούν ότι οι παγετώνες, χωρίς την επαναφορά των φυσικών συνθηκών, είναι αδύνατο να αναγεννηθούν, καθιστώντας την απώλεια μάζας σχεδόν αμετάκλητη. Η θερμοκρασία συνεχώς αυξάνεται, ενώ οι επιστήμονες ανησυχούν ότι ορισμένοι παγετώνες θα εξαφανιστούν αν συνεχιστεί αυτή η τάση.

Η αυξανόμενη ανησυχία για τις επιπτώσεις της υπερθέρμανσης του πλανήτη είναι παγκόσμια, με την Ατζέντα του Παρισιού να θέτει στόχο περιορισμού της αύξησης της θερμοκρασίας. Παρά τις διεθνείς προσπάθειες, ο Matthias Huss εκφράζει την πεποίθηση ότι ακόμα κι αν περιορίσουμε την υπερθέρμανση, δεν θα καταφέρουμε να αποτρέψουμε την εξαφάνιση ορισμένων από τους σημαντικότερους ελβετικούς παγετώνες.

Κατά μέσο όρο στη Σκανδιναβία υπολογίζεται ότι έχασαν ετησίως 1,8 μέτρα σε πάχος, ποσοστό που καταγράφεται ως το μεγαλύτερο στην περιοχή σε διάστημα ενός έτους και η ταχύτερη τήξη παγκοσμίως.

Ο ειδικός παγετώνων Έρικ Χους σύμφωνα με το σουηδικό δίκτυο SVT Nyheter, επιχείρησε να σώσει τον παγετώνα Κάρσα το περασμένο φθινόπωρο, ωστόσο όπως είπε όταν έφτασε στο σημείο ήταν ήδη πολύ αργά, καθώς τμήματα του παγετώνα είχαν ήδη καταρρεύσει.

Οι υψηλές θερμοκρασίες που καταγράφηκαν στη Σουηδία ήταν πολύ υψηλότερες από το μέσο όρο, με αποτέλεσμα οι παγετώνες να λιώσουν πιο γρήγορα από άλλους.

«Αυτό, σε συνδυασμό με το γεγονός ότι είχε ασυνήθιστα λίγο χιόνι εκείνο τον χειμώνα» οδήγησαν στην ταχεία τήξη, σύμφωνα με την καθηγήτρια παγετωνολογίας στο Πανεπιστήμιο της Στοκχόλμης, Νίνα Κίρχνερ.

Σε παλαιότερες δηλώσεις του σε σουηδικό μέσο ο Χους είχε τονίσει τη σημασία της διατήρησης των παγετώνων ακόμα και για αισθητικούς λόγους, καθώς όταν εξαφανίζεται η χιονοκάλυψη αποκαλύπτεται το γυμνό έδαφος με αποτέλεσμα να χάνεται η μοναδική ομορφιά του λευκού τοπίου.

Ο ειδικός σε συνεργασία με τον φωτογράφο και φυσιολάτρη Όσκαρ Μπέρτιλ Κίλμποργκ (ο πρώτος Σουηδός που ανέβηκε στο Έβερεστ) πριν μερικά χρόνια είχε τοποθετήσει στον νοτιότερο παγετώνα της χώρας, Χέλαγκς, ένα ειδικό ύφασμα από χοντρό μαλλί και άμυλο καλαμποκιού καλύπτοντας μία έκταση 40 τ.μ. Μέχρι το τέλος του καλοκαιριού όταν επέστρεψαν στο σημείο διαπίστωσαν ότι το προστατευτικό κάλυμμα είχε γλιτώσει σχεδόν 4 μέτρα από την τήξη.

Όλα αυτά, τη στιγμή που σύμφωνα με τον WMO η Ευρώπη είναι η ήπειρος που θερμαίνεται πιο γρήγορα, ενώ η περασμένη χρονιά χαρακτηρίστηκε όχι μόνο για τις υψηλές θερμοκρασίες, αλλά και για τα ακραία καιρικά φαινόμενα με επαναλαμβανόμενα κύματα καύσωνα.