Όταν η Δύση προχωρά σε μαζικές απελάσεις Ρώσων διπλωματών με την κατηγορία της υποκίνησης... ανακατωσούρας στο εσωτερικό της, τότε τα πράγματα παίρνουν άλλη τροπή. Ο Πούτιν προσπαθεί να βρει τρόπο... έντιμης απεμπλοκής με νίκη κάποιου μεγέθους στην Ουκρανία και ο Ζελένσκι μετά τις τελευταίες φρικαλεότητες του "χασάπη της Μόσχας", θέλει να... ταρακουνήσει περισσότερο τη Δύση.

Γράφει ο Λουκάς Γεωργιάδης

Σήμερα, θα μιλήσει στο Ελληνικό Κοινοβούλιο και περιμένουμε αν θα προσθέσει κάτι καινούριο και πιο εντυπωσιακό, προκειμένου να ευαισθητοποιήσει την εθνική μας αντιπροσωπεία. Ο Πρόεδρος της Ουκρανίας, ξέρει ότι μιλάει στη χώρα με τους περισσότερους Πουτινόφιλους σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση, τυγχάνοντας για πρώτη φορά της... περιφρόνησης δύο κομμάτων και ειδικότερα του ΚΚΕ και της "Ελληνικής Λύσης". Μέσα σε όλα αυτά, η Ευρώπη θα αναζητήσει σήμερα συμβιβαστική λύση για να βάλει τέλος στην εισαγωγή άνθρακα από τη Ρωσία, ενώ χθες η Μεγάλη Βρετανία ανακοίνωσε ότι δεν θα επιτραπεί η επένδυση ούτε μίας... λίρας στη Ρωσία του Πούτιν.

Τέλος η... φθηνή παγκοσμιοποίηση!

Στην εξαιρετικά ενδιαφέρουσα επικαιρότητα του τελευταίου 24ώρου, περιλαμβάνεται και η ηχηρή παρέμβαση του Γερμανού Καγκελάριου Όλαφ Σολτς, ο οποίος επιβεβαίωσε αυτό που όλοι αναφέρουμε για την αλλαγή του κόσμου από τις 24 Φεβρουαρίου και τη διαμόρφωση νέων δεδομένων στην λεγόμενη "παγκοσμιοποίηση". Μάλιστα, ο Σολτς το πήγε και... λίγο παραπέρα, υπογραμμίζοντας ότι "η φάση της παγκοσμιοποίησης κατά την οποία οι τιμές ήταν χαμηλές έχει τελειώσει". Η δήλωση αυτή προσλαμβάνει ακόμη μεγαλύτερη αξία καθώς έγινε στη Γερμανική Βουλή και όπως είναι αυτονόητο, είχε ως αποδέκτη το παγκόσμιο ακροατήριο. Ο ίδιος πρόσθεσε ότι "η πρόοδος των τελευταίων 30-40 ετών συνίσταται επίσης στο ότι "πολλές χώρες προόδευσαν τόσο που πλέον είναι και πελάτες που μας ανταγωνίζονται για σπάνια αγαθά".

Τα μηνύματα της Moody's για την Ελλάδα

Οι επιπτώσεις από τον πόλεμο στην Ουκρανία είναι ελεγχόμενες για την Ελλάδα, αλλά αν τα πράγματα...αγριέψουν, τότε το πρόβλημα θα το αντιμετωπίσουν όλες οι χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, άρα και εμείς. Αυτό είναι το μήνυμα που στέλνει ο οίκος αξιολόγησης Moody's, προχωρώντας και σε κάποιες αναθεωρήσεις, με βάση τα σημερινά δεδομένα. Πιο συγκεκριμένα, "ψαλίδισε" το ποσοστό της ανάπτυξης για την Ελλάδα στο 3% έναντι προηγούμενης πρόβλεψης για 5,2%, ενώ βλέπει άνοδο του ΑΕΠ κατά 4,3% το 2023. Τονίζουμε ότι οι προβλέψεις αυτές βασίζονται στα σημερινά δεδομένα και στην προσδοκία ότι δεν θα αγριέψει η κατάσταση στην Ουκρανία και δεν θα κλείσει τελείως η στρόφιγγα του φυσικού αερίου και του πετρελαίου από τη Ρωσία. Ταυτόχρονα, ο αμερικανικός οίκος επισημαίνει ότι η ελληνική οικονομία εισήλθε στο 2022 με πολύ ισχυρή δυναμική και οι δείκτες υψηλής συχνότητας και κλίματος υποδεικνύουν μια διαρκή ανάκαμψη πριν από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Τονίζει ότι η στρατιωτική σύγκρουση προκάλεσε δραστική αύξηση των τιμών των εμπορευμάτων, κάτι που θα μπορούσε να αποτελέσει σημαντικό περιοριστικό παράγοντα για την ανάπτυξη φέτος, ενώ ο αντίκτυπος της σύγκρουσης και των επακόλουθων επιπτώσεων στην ελληνική οικονομία, είναι αβέβαιος και εξαρτάται από το πώς θα εξελιχθεί ο πόλεμος. Παρήγορο είναι ότι η Ελλάδα έχει ελάχιστη έκθεση σε Ρωσία και Ουκρανία, στο μέτωπο των εισαγωγών ενέργειας και προϊόντων ή εισροής τουριστών και ταξιδιωτικών εισπράξεων από τις δύο εμπόλεμες χώρες. Το μήνυμα που στέλνει η Moody's είναι πολύ απλό: αν το κακό σταματήσει τώρα, οι αναβαθμίσεις του ελληνικού αξιόχρεου θα έρχονται σταδιακά, αλλά αν διαψευστούν πλήρως οι θετικές προσδοκίες, τότε θα περιμένουμε πολύ για να λάβουμε επενδυτική βαθμίδα. Επιπλέον, ο αμερικανικός οίκος αξιολόγησης στέλνει μήνυμα στην κυβέρνηση σχετικά με τις δαπάνες για την ενίσχυση νοικοκυριών και επιχειρήσεων, τονίζοντας ότι μπορεί να υπάρξει δημοσιονομική εκτροπή, ενώ επιμένει σε περισσότερα βήματα προς την κατεύθυνση εξυγίανσης των τραπεζών. Ίδωμεν...

Νέα εποχή στην Ενέργεια μέσω ΕΛΠΕ

Σε σηματωρό της νέας ενεργειακής στρατηγικής της χώρας αναδεικνύονται τα Ελληνικά Πετρέλαια, τα οποία χθες, παρουσία του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, εγκαινίασαν το μεγαλύτερο φωτοβολταϊκό πάρκο στην Ελλάδα και στη Νοτιοανατολική Μεσόγειο και ένα από τα μεγαλύτερα στην Ευρώπη. Το πάρκο στην περιοχή της Κοζάνης αποτελεί έργο πνοής για τον ενεργειακό μετασχηματισμό της χώρας και σηματοδοτεί την ταχεία μετάβαση του Ομίλου των Ελληνικών Πετρελαίων σε νέες πιο "καθαρές" μορφές ενέργειας. Αναπτύχθηκε σε έκταση 4.400 στρεμμάτων, θα έχει συνολική εγκατεστημένη ισχύ 204,3 Mεγαβάτ, θα παράγει ετησίως ενέργεια 350 Γιγαβατωρών, ενώ θα καλύψει τις ανάγκες 75.000 νοικοκυριών με ενέργεια μηδενικών εκπομπών. Η συνολική επένδυση ανήλθε στα 130 εκατ. ευρώ, θα ωφελήσει σημαντικά την εθνική οικονομία και ειδικότερα την περιοχή της Δυτικής Μακεδονίας και θα δημιουργήσει πάνω από 350 θέσεις εργασίας κατά τη διάρκεια της κατασκευής, ενώ θα διατηρήσει δεκάδες άμεσες και έμμεσες θέσεις απασχόλησης κατά τη διάρκεια λειτουργίας, οι περισσότερες εκ των οποίων θα καλυφθούν από την τοπική κοινωνία. Καλορίζικο!

Σύμφωνα με το συγγραφέα, το ρίσκο είναι η πρόβλεψη μιας καταστροφής. Το ρίσκο έχει γίνει το μέτρο των ενεργειών μας και αποτελεί μια μεταμόρφωση της μοντερνοποίησης.

Μέσα στην παγκόσμια κοινωνία ρίσκου, οι κατευθύνσεις που παίρνουν οι αλλαγές και τα αποτελέσματα της τεχνολογικής αλλαγής γίνονται αντικείμενο συζητήσεων και καλούνται να νομιμοποιηθούν.

Οι συχνές τεχνολογικές ρήξεις σημαίνουν ότι η δυνατότητα μοντελοποίησης της κοινωνίας εγκατέλειψε το πολιτικό σύστημα για να πάει από την πλευρά ενός επιστημονικό-τεχνικο-οικονομικού συστήματος εκσυγχρονισμού.

Μερικά παραδείγματα μπορεί να είναι: η “πάλη” έναντι της ατμοσφαιρικής μόλυνσης στις μεγάλες μητροπόλεις του κόσμου, η επέκταση του οδικού δικτύου εξαρτάται από μια τεχνική υπηρεσία, η πολεοδομία μιας μεγαλούπολης προκύπτει αποκλειστικά από τεχνικό-οικονομικό σύστημα.

Ακόμη, ο συγγραφέας επιμένει στον περιορισμό της θέσης των διαδικασιών της κοινοβουλευτικής δημοκρατίας με την έννοια ότι δημιουργούν αλλαγές που επηρεάζουν τη ζωή του καθενός.

Βέβαια, και η άνοδος του τεχνικο-οικονομικού συστήματος δημιουργεί επίσης πολιτικά ρίσκα. Η προβληματική παραμένει ο ορθός ορισμός των μορφών της πολιτικής κοινωνίας έχοντας ως συνιστώσες κοινοβουλευτικές και μη που αρμόζουν σε μια παγκόσμια κοινωνία ρίσκου.

Παγκοσμιοποίηση του ρίσκου: H περίπτωση του Covid-19

Έναντι στο άγνωστο, ο ανθρώπινος νους αισθάνεται χωρίς αμυντικές ικανότητες και χάνει την κριτική του ικανότητα που πολλές φορές καταλήγει να μη μπορεί να σκεφτεί τί του συμβαίνει.

Είναι αλήθεια ότι η κοινωνία μας σήμερα δεν αντιμετωπίζει πλέον παρά μόνο τον εαυτό της. Η σημερινή εποχή χαρακτηρίζεται από μια ορθολογική προσέγγιση του ρίσκου και από μια έλλειψη: η αδυναμία να αποδίδονται οι οχλήσεις σε εξωτερικές αιτίες.

Μέχρι τα μέσα του 20ου αιώνα υπήρχε η δυνατότητα της αποστασιοποίησης, η άλλη περίπτωση ήταν να σηκώσεις εμπόδια – πραγματικά και συμβολικά-- στις απειλές. Για παράδειγμα, για να εξηγήσουν τις επιδημίες και δη αυτές που προέρχονται από ζώα, οι άνθρωποι καταδίκασαν πρόθυμα τις ενέργειες περιθωριοποιημένων κατηγοριών του πληθυσμού.

Με τον τρόπο αυτό, οι ανεπιθύμητοι κτυπήθηκαν με αναθεματισμό και ο καθένας είχε την αίσθηση ότι μπορούσε να προστατευθεί. Ωστόσο, ο κόσμος άλλαξε και μαζί του, η απειλή επίσης. Είμαστε στην εποχή της παγκοσμιοποίησης του ρίσκου.

Η εξάπλωση του Covid 19 δεν είναι παρά μόνο ένα παράδειγμα της παγκόσμιας αυτοκρατορίας των ανθρώπων και του υπερσυνδεδεμένου χαρακτήρα των σύγχρονων κοινωνιών μας: παγκοσμιοποίηση, κυκλοφορία κεφαλαίων, τουρισμός, μετανάστευση, διεθνείς ανταλλαγές,…

Η απειλή είναι συνυφασμένη με τον τρόπο ζωής μας και δεν υπάρχει περίπτωση να εξαιρεθεί κανένα ρίσκο όποιο και να είναι. Εν συντομία, το ρίσκο έχει γίνει σήμερα το προϊόν το πιο προχωρημένο του τρόπου ζωής μας.

Εάν η βιομηχανική κοινωνία είχε χαρακτηριστεί από τις ανισότητες των τάξεων, η εμμονή της ασφάλειας και η κοινωνία του ρίσκου έχουν αποκτήσει σημαντική υπεροχή στην εποχή που διανύουμε (τεχνολογικής και τεχνητής νοημοσύνης).

Στο εξής, όποια και να είναι η θέση μας στην κοινωνική σκακιέρα, όλες και όλοι εκφράζουν το ίδιο σλόγκαν: «φοβάμαι». Παράδοξη ισότητα, αλλά επίσης και παράδοξος φόβος.

Στην πραγματικότητα, εάν οι παρούσες κοινωνίες χαρακτηρίζονται από πρωτοφανή ρίσκα (οι ειδικοί τα χαρακτηρίζουν σημαντικά ρίσκα), αυτό δε σημαίνει ότι είναι πιο επικίνδυνες, απλά η σχέση μας με το ρίσκο είναι που έχει αλλάξει, δηλαδή, η γνώση μας με τα χαρακτηριστικά που τον διέπουν.

Πρέπει να μάθουμε να ζούμε με το ρίσκο, αυτό έχει γίνει η δεύτερη φύση μας. Για παράδειγμα, ενώ η εποχική γρίπη δημιουργεί ένα μεγάλο αριθμό θανάτων σε όλο τον κόσμο κάθε χρόνο, οι πληθυσμοί με μεγάλο ρίσκο, αρνούνται κατά πλειοψηφία να εμβολιαστούν (σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ, μόνο το 49,7% των μεγαλύτερων των 65 ετών εμβολιάζονται).

Σε σχέση με το νέο κορωνοϊό, η αίσθηση της αγωνίας που δημιουργεί είναι πολύ μεγάλη, διότι ενώ ανήκουμε χωρίς αμφιβολία στην πιο ορθολογική κουλτούρα του ρίσκου, ένας αέρας πανικού σηκώνεται με τα πρώτα αποτελέσματα των εκδηλωμένων κρουσμάτων.

Εκθετικός φόβος

Όταν το ρίσκο είναι πρωτοφανές, τα άτομα έχουν τάση να υπερεκτιμούν τις χαμηλές πιθανότητες. Φανταζόμαστε, δηλαδή, να υπερβάλλουμε ότι θα κολλήσουμε τη νόσο με τρόπο υπερβολικό και μη λογικό.

Αυτή η λογική να μεγαλώσουμε το ρίσκο συμφέρει να προστεθεί ένα ρίσκο σε ένα άλλο ήδη ρίσκο και δημιουργεί τον εκθετικό φόβο. Άμεση συνέπεια: αγορές χωρίς λογική στα σούπερ μάρκετ, δημιουργία μεγάλων αποθεμάτων τροφίμων και πρόβλεψη έλλειψης βασικών ειδών…

Η ερώτηση που πρέπει να απαντηθεί είναι: ότι τα μόνα αποθέματα γνώσης διαθέσιμα που υπάρχουν για τον Covid 19 πρέπει να αναζητηθούν μέσα στη φαντασία και όχι στην πραγματικότητα. Μερικοί υπενθυμίζουν στην περίπτωση αυτή το θεώρημα του Thomas: πολλές φορές οι συμπεριφορές των ατόμων εξηγούνται από την αντίληψή τους για την πραγματικότητα και όχι από την ίδια την πραγματικότητα.

Συμπερασματικά, όταν οι λέξεις «ιός», «πανδημία», «μόλυνση» εμφανίζονται στην ανθρωπότητα, οι πρώτες σκέψεις μας προσανατολίζονται στα ακόλουθα: Mυστικά εργαστήρια, κρατικά ψέματα, πολιτικοί χειρισμοί…

Η επιστημονική φαντασία είναι η μόνη ικανότητα των ανθρώπων διαθέσιμη για να αντιμετωπίσει την αγωνία ως προς το άγνωστο και την απουσία σημείου αναφοράς.