Σχεδόν το ένα τέταρτο (23%) των ερωτηθέντων στη σημαντικότερη έρευνα που διεξάγει το WEF «Global Risks Report» κατέταξε τις ένοπλες συγκρούσεις με βάση το κράτος ως την πιο σοβαρή ανησυχία για το 2025.

Η παραπληροφόρηση αναφέρθηκε ως κορυφαίος κίνδυνος σε χρονικό ορίζοντα δύο ετών για δεύτερη συνεχή χρονιά, ενώ οι περιβαλλοντικές ανησυχίες, όπως τα ακραία καιρικά φαινόμενα, η απώλεια της βιοποικιλότητας και η κατάρρευση των οικοσυστημάτων, κυριάρχησαν στην κατάταξη των κινδύνων σε βάθος 10 ετών.

Η έκθεση έρχεται καθώς σχεδόν 3.000 ηγέτες από περισσότερες από 130 χώρες ετοιμάζονται να συμμετάσχουν στην ετήσια συνάντηση του WEF. Η τετραήμερη εκδήλωση ξεκινά τη Δευτέρα στο ορεινό χωριό Νταβός της Ελβετίας.

«Οι αυξανόμενες γεωπολιτικές εντάσεις, η διάσπαση της παγκόσμιας εμπιστοσύνης και η κλιματική κρίση επιβαρύνουν το παγκόσμιο σύστημα όσο ποτέ άλλοτε», ανέφερε σε δήλωσή του ο Mirek Dušek, διευθύνων σύμβουλος του WEF.

«Σε έναν κόσμο που χαρακτηρίζεται από βαθύτερα χάσματα και κλιμακούμενους κινδύνους, οι παγκόσμιοι ηγέτες έχουν να επιλέξουν: να προωθήσουν τη συνεργασία και την ανθεκτικότητα ή να αντιμετωπίσουν την επιδεινούμενη αστάθεια. Το διακύβευμα δεν ήταν ποτέ υψηλότερο», δήλωσε ο Dušek.

Η έρευνα εξετάζει τους κινδύνους βραχυπρόθεσμα έως το 2025, επίσης βραχυπρόθεσμα έως το 2027 και μακροπρόθεσμα έως το 2035. Περισσότεροι από 900 παγκόσμιοι εμπειρογνώμονες σε θέματα κινδύνων, υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής και ηγέτες της βιομηχανίας συμμετείχαν στην έρευνα τον Σεπτέμβριο και τον Οκτώβριο του περασμένου έτους για την κατάρτιση της έκθεσης.

Ο κόσμος βρίσκεται σε δεινή κατάσταση, σύμφωνα με το WEF, οι ένοπλες συγκρούσεις είχαν παραβλεφθεί ως κορυφαίος βραχυπρόθεσμος κίνδυνος πριν από δύο χρόνια, εξέλιξη που αντανακλά την κλιμάκωση των γεωπολιτικών εντάσεων και ένα όλο και πιο κατακερματισμένο παγκόσμιο τοπίο.

Ο Γενικός Γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών Αντόνιο Γκουτέρες έχει προειδοποιήσει προηγουμένως ότι ο κόσμος αντιμετωπίζει τον υψηλότερο αριθμό συγκρούσεων από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, αναφέροντας την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, καθώς και τις συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή και την Αφρική.

Ορισμένοι από τους άλλους βραχυπρόθεσμους κινδύνους που εντοπίστηκαν στην τελευταία έκθεση του WEF περιλαμβάνουν την κοινωνική πόλωση, την κυβερνοκατασκοπεία, τη ρύπανση και την ανισότητα.

«Είναι σαφές ότι ο κόσμος βρίσκεται σε άσχημη κατάσταση και οι κίνδυνοι είναι αλληλένδετοι, συσσωρευμένοι ο ένας πάνω στον άλλο, καθιστώντας το επιχειρηματικό περιβάλλον πολύ, πολύ δύσκολο», δήλωσε η Carolina Klint, εμπορική διευθύντρια της Marsh McLennan Europe, στο CNBC.

«Νομίζω ότι πλοηγούμαστε σε μια εποχή που χαρακτηρίζεται πλέον από αυξανόμενες οικονομικές εντάσεις», δήλωσε η Klint. «Και νομίζω ότι πρέπει να αναγνωρίσουμε ότι ο κατακερματισμός δεν είναι μια θεωρητική ανησυχία. Είναι κάτι που πρέπει να αντιμετωπίσουμε σήμερα. Έτσι, έχει ως αποτέλεσμα ένα πιο περίπλοκο και αβέβαιο περιβάλλον συναλλαγών».

Την προηγούμενη εβδομάδα η Ινδία, ο μεγαλύτερος εξαγωγέας ρυζιού στον πλανήτη, απαγόρευσε ορισμένες αποστολές σε άλλες χώρες, σε μια προσπάθεια να διατηρήσει υπό έλεγχο τις τιμές (το ρύζι αποτελεί τη βασική τροφή για σχεδόν τον μισό πληθυσμό του κόσμου).

Παράλληλα, η Ρωσία εγκατέλειψε τη συμφωνία της Μαύρης Θάλασσας για τα σιτηρά, που επέτρεπε τις εξαγωγές από την Ουκρανία. Σαν να μην έφτανε αυτό, υπάρχει και το φαινόμενο El Niño, το οποίο μπορεί να προκαλέσει ακόμη μεγαλύτερη ζημιά στις καλλιέργειες.

Η υπερβολική ζέστη που επικρατεί σε μεγάλες περιοχές της Ασίας, της Ευρώπης και της Βόρειας Αμερικής είναι η πιο πρόσφατη πρόκληση σε μια δύσκολη χρονιά για τους αγρότες, καθώς έπρεπε να αντιμετωπίσουν τις καταστροφές από ακραίες καιρικές συνθήκες, όπως οι παρατεταμένες ξηρασίες, οι έντονες βροχοπτώσεις και οι πλημμύρες.

Στην Ασία, οι σοδειές του ρυζιού στην Κίνα κινδυνεύουν, ενώ οι συνθήκες στις ΗΠΑ για την καλλιέργεια των δημητριακών τον Ιούνιο ήταν οι χειρότερες εδώ και τρεις δεκαετίες. Οι δε τιμές του ρυζιού στην Ασία έφτασαν πρόσφατα σε υψηλό δύο ετών, καθώς οι εισαγωγείς έφτιαξαν αποθέματα.

Η πλήρης έκταση της ζημίας θα εξαρτηθεί από το χρονικό διάστημα, κατά τον οποίο θα επιμείνουν αυτές οι αντίξοες συνθήκες, ωστόσο υπάρχουν ήδη σαφείς ενδείξεις καταστροφής στα φρούτα και τα λαχανικά στη Νότια Ευρώπη, από όπου τροφοδοτείται μεγάλο μέρος της ηπείρου.

Την ίδια στιγμή, σύμφωνα με την ομάδα αγροτών Coldiretti, σε ολόκληρη την Ιταλία οι ζημιές που σχετίζονται με τις καιρικές συνθήκες στη γεωργία θα ξεπεράσουν εκείνες του προηγούμενου έτους, που είχαν φτάσει τα 6 δισ. ευρώ.

Μάλιστα, οι υψηλές θερμοκρασίες έχουν επιταχύνει την ωρίμανση ή το κάψιμο στα φρούτα και τα λαχανικά, από τα σταφύλια μέχρι το πεπόνι, τα βερίκοκα και τη μελιτζάνα, ενώ η δραστηριότητα και η επικονίαση των μελισσών έχουν επηρεαστεί αρνητικά και η παραγωγή σιταριού έχει μειωθεί.

Το υπουργείο Γεωργίας της χώρας εκτιμά ότι η παραγωγή σκληρού σιταριού θα μειωθεί κατά 16% φέτος, ενώ οι άλλες ανοιξιάτικες ποικιλίες κατά 1%. Την ίδια στιγμή, σύμφωνα με τα λόμπι των αγροτικών επιχειρήσεων Copa και Cogeca, η ξηρασία στην Ευρώπη δείχνει ότι η παραγωγή σιτηρών στην Ιταλία, την Ισπανία και την Πορτογαλία θα είναι κατά 60% χαμηλότερη από πέρυσι, με αποτέλεσμα πιθανόν τη χειρότερη συγκομιδή σε σιτηρά στην ΕΕ τα τελευταία 15 χρόνια.

Τέλος, η ανησυχία για την επάρκεια σε τρόφιμα μπορεί να ενταθεί από τα προβλήματα στις μεταφορές, καθώς η στάθμη των υδάτων στους ποταμούς Μισισιπή και Οχάιο μειώνεται για δεύτερη συνεχή χρονιά, ενισχύοντας το ενδεχόμενο να υπάρξουν προβλήματα στη ναυτιλία, σε κρίσιμες εμπορευματικές διαδρομές.