Για την Ελλάδα, το ζήτημα αποκτά ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα λόγω του μεγέθους της ελληνικής ναυτιλίας. Η προειδοποίηση έρχεται μάλιστα σε μια περίοδο κατά την οποία ο ελληνικός εμπορικός στόλος συνεχίζει να ενισχύεται, με τη χώρα να έχει άμεσο οικονομικό και στρατηγικό συμφέρον στη διατήρηση ανοικτών και ασφαλών θαλάσσιων οδών.

Πρώτη δημόσια παρέμβαση σε περισσότερα από 60 χρόνια

Την προειδοποίηση απευθύνει η Consultative Shipping Group (CSG), στην οποία συμμετέχουν 18 μεγάλες ναυτιλιακές χώρες. Μεταξύ αυτών βρίσκονται η Ελλάδα, η Δανία, η Σιγκαπούρη, η Ιαπωνία, ο Καναδάς, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Ολλανδία και η Νότια Κορέα.Τα μέλη της CSG αντιπροσωπεύουν περισσότερο από το ένα πέμπτο του παγκόσμιου εμπορίου με βάση τη χωρητικότητα. Ακόμη πιο ενδεικτικό της σοβαρότητας της κατάστασης είναι ότι, σύμφωνα με τους Financial Times που επικαλούνται τα σχετικά δημοσιεύματα, πρόκειται για την πρώτη δημόσια παρέμβαση της ομάδας από την ίδρυσή της πριν από περισσότερα από 60 χρόνια.Η CSG προειδοποιεί ουσιαστικά ότι όσα συμβαίνουν δεν πρέπει πλέον να αντιμετωπίζονται ως μια σειρά ανεξάρτητων κρίσεων. Η πανδημία, οι πόλεμοι, η σύγκρουση γύρω από κρίσιμα θαλάσσια περάσματα και η δημιουργία ενός τεράστιου παράλληλου στόλου εκτός του παραδοσιακού δυτικού συστήματος εποπτείας συνθέτουν ένα νέο περιβάλλον.

Ορμούζ: Το μεγάλο τεστ για το παγκόσμιο εμπόριο

Στην καρδιά της ανησυχίας βρίσκονται τα Στενά του Ορμούζ, τα οποία έχουν εξελιχθεί σε ένα από τα σημαντικότερα γεωπολιτικά και οικονομικά μέτωπα.Η Τεχεράνη ανακοίνωσε ότι βρίσκεται κοντά σε συμφωνία με το Ομάν για τη διαχείριση της ναυσιπλοΐας μέσω των Στενών. Δεν έχει ξεκαθαριστεί εάν το νέο καθεστώς θα περιλαμβάνει τέλη διέλευσης, όμως και μόνο το ενδεχόμενο προκαλεί έντονο προβληματισμό στη διεθνή ναυτιλιακή κοινότητα.

Το MoneyPress έχει παρακολουθήσει στενά την κρίση, τόσο όταν οι διελεύσεις από τα Στενά του Ορμούζ βρέθηκαν ουσιαστικά στον «πάγο» όσο και όταν έγινε σαφές ότι ακόμη και το άνοιγμα των Στενών δεν αρκεί από μόνο του για να ομαλοποιήσει τις αγορές.

Το πρόβλημα είναι το προηγούμενο που θα μπορούσε να δημιουργηθεί. Εάν ένα κράτος αποκτήσει τη δυνατότητα να χρησιμοποιεί ένα διεθνές θαλάσσιο πέρασμα ως οικονομικό ή γεωπολιτικό μοχλό πίεσης, άλλες χώρες που ελέγχουν κρίσιμα chokepoints ενδέχεται να επιχειρήσουν κάτι αντίστοιχο.

Τα εμπορικά πλοία μπαίνουν στο κέντρο των συγκρούσεων

Για δεκαετίες, η παγκόσμια οικονομία λειτουργούσε πάνω στην παραδοχή ότι τα εμπορικά πλοία μπορούν να μετακινούνται σχετικά ελεύθερα μεταξύ κρατών, ακόμη και όταν υπάρχουν σοβαρές πολιτικές διαφορές.Αυτή ακριβώς η παραδοχή αμφισβητείται πλέον.Μέσα στο 2026, Ρωσία, Ουκρανία, ΗΠΑ και Ιράν έχουν πλήξει στόχους πολιτικής ναυτιλίας στο πλαίσιο των συγκρούσεων, σύμφωνα με τις πληροφορίες που επικαλούνται τα δημοσιεύματα. Τα πλοία, επομένως, παύουν σε ορισμένες περιπτώσεις να αντιμετωπίζονται ως ουδέτερα μέσα μεταφοράς και μετατρέπονται σε μέρος της γεωπολιτικής αντιπαράθεσης.Η οικονομική αλυσίδα που δημιουργείται είναι εύκολα αντιληπτή: υψηλότερος κίνδυνος σημαίνει ακριβότερη ασφάλιση, πιθανές αλλαγές δρομολογίων, μεγαλύτερους χρόνους ταξιδιού και υψηλότερους ναύλους. Και όλα αυτά μπορούν τελικά να μεταφερθούν στις τιμές των εμπορευμάτων.

«Σκιώδης στόλος»: Πάνω από 1.500 δεξαμενόπλοια

Το δεύτερο μεγάλο μέτωπο είναι ο λεγόμενος shadow fleet ή «σκιώδης στόλος».Οι κυρώσεις που έχουν επιβάλει ΗΠΑ, Ευρωπαϊκή Ένωση και Ηνωμένο Βασίλειο σε Ρωσία και Ιράν έχουν συμβάλει στην ταχεία δημιουργία ενός παράλληλου δικτύου πετρελαιοφόρων, τα οποία λειτουργούν σε μεγάλο βαθμό έξω από το παραδοσιακό δυτικό σύστημα χρηματοδότησης, εποπτείας και ασφάλισης.Σύμφωνα με στοιχεία της TankerTrackers.com που επικαλούνται οι σχετικές αναφορές, ο σκιώδης στόλος έχει ξεπεράσει πλέον τα 1.500 tankers, αριθμός που αντιστοιχεί σχεδόν στο 20% του παγκόσμιου στόλου δεξαμενόπλοιων.Το ιδιαίτερα ανησυχητικό στοιχείο είναι ότι σχεδόν όλα αυτά τα πλοία δεν διαθέτουν τις παραδοσιακές ασφαλιστικές καλύψεις της διεθνούς ναυτιλιακής αγοράς.

Το ατύχημα που αποκάλυψε τον κίνδυνο

Το μέγεθος του προβλήματος έγινε εμφανές το φετινό καλοκαίρι με το Caroline Bezengi, πλοίο του σκιώδους στόλου που μετέφερε περίπου 800.000 βαρέλια ρωσικού πετρελαίου.Το πλοίο προσέκρουσε σε νάρκη ανοικτά του Ομάν χωρίς να διαθέτει την παραδοσιακή ασφαλιστική κάλυψη προστασίας και αποζημίωσης. Αυτό δημιουργεί ένα πολύ σοβαρό ερώτημα: ποιος αναλαμβάνει το κόστος εάν ένα τέτοιο πλοίο προκαλέσει μεγάλη πετρελαϊκή ή άλλη περιβαλλοντική καταστροφή;Στη συγκεκριμένη περίπτωση, το Ομάν θα μπορούσε να βρεθεί αντιμέτωπο με κόστος εκατομμυρίων δολαρίων για εργασίες καθαρισμού και αντιμετώπισης των συνεπειών.

Γιατί αφορά άμεσα την Ελλάδα

Για την Ελλάδα, η διεθνής συζήτηση έχει ξεχωριστή σημασία. Η ελληνική ναυτιλία αποτελεί μία από τις ισχυρότερες δυνάμεις της παγκόσμιας αγοράς και είναι ιδιαίτερα εκτεθειμένη σε μεταβολές στους διεθνείς κανόνες, στις ασφαλιστικές καλύψεις, στις κυρώσεις και στην ασφάλεια των θαλάσσιων διαδρομών.Όσο περισσότερο κατακερματίζεται το διεθνές ναυτιλιακό σύστημα, τόσο μεγαλύτερο γίνεται το λειτουργικό και επενδυτικό ρίσκο για τους πλοιοκτήτες. Ταυτόχρονα, όμως, η περιορισμένη προσφορά ασφαλούς και αξιόπιστης χωρητικότητας μπορεί σε ορισμένους κλάδους να οδηγήσει σε υψηλότερους ναύλους και αποτιμήσεις πλοίων.Αυτό φαίνεται ήδη στην αγορά των δεξαμενόπλοιων, όπου οι γεωπολιτικές εξελίξεις και η αυξημένη ζήτηση για σύγχρονη χωρητικότητα έχουν οδηγήσει σε ιδιαίτερα υψηλές αποτιμήσεις.

Από τη ναυτιλιακή κρίση στην τσέπη του καταναλωτή

Η μεγαλύτερη οικονομική απειλή, ωστόσο, βρίσκεται πέρα από τη ναυτιλία. Εάν η ελεύθερη ναυσιπλοΐα περιοριστεί και κρίσιμα περάσματα μετατραπούν σε μόνιμα πεδία γεωπολιτικής αντιπαράθεσης, το πρόσθετο κόστος μπορεί να διαχυθεί σε ολόκληρη την παγκόσμια οικονομία.Πετρέλαιο, φυσικό αέριο, τρόφιμα, πρώτες ύλες και βιομηχανικά προϊόντα εξαρτώνται από τις θαλάσσιες μεταφορές. Μια σημαντική αύξηση των ασφαλίστρων και των ναύλων ή η ανάγκη για μεγαλύτερα δρομολόγια μπορεί να επιβαρύνει το κόστος παραγωγής και τελικά τον πληθωρισμό.Γι' αυτό και η παρέμβαση των 18 χωρών έχει πολύ μεγαλύτερη σημασία από μια συνηθισμένη ανακοίνωση της ναυτιλιακής βιομηχανίας. Το μήνυμα είναι ότι το σύστημα των «ελεύθερων θαλασσών», πάνω στο οποίο οικοδομήθηκε μεγάλο μέρος της παγκοσμιοποίησης, δεν μπορεί πλέον να θεωρείται δεδομένο.

Και όταν πάνω από το 80% του παγκόσμιου εμπορίου εξακολουθεί να ταξιδεύει με πλοίο, η κατάρρευση των κοινών κανόνων στη θάλασσα δεν αποτελεί απλώς πρόβλημα των εφοπλιστών. Μπορεί να εξελιχθεί σε πρόβλημα για την ανάπτυξη, τον πληθωρισμό, την ενεργειακή ασφάλεια και τελικά για την ίδια τη λειτουργία της παγκόσμιας οικονομίας.

]]> https://www.moneypress.gr/oikonomikos-dialogos-germanias-kin/ Mon, 17 Nov 2025 08:30:27 +0000 https://www.moneypress.gr/?p=201574 Ο Γερμανός υπουργός Οικονομικών Λαρς Κλινγκμπάιλ ζήτησε ένα «ανοιχτό, βασισμένο σε κανόνες παγκόσμιο εμπορικό σύστημα» καθώς αναχώρησε για μια κρίσιμη επίσκεψη στην Ασία, την ώρα που οι τριβές γύρω από τους εμπορικούς περιορισμούς μεταξύ ΗΠΑ, Κίνας και Ευρώπης εντείνονται.

«Δεν φοβόμαστε τον ανταγωνισμό, αλλά πρέπει να είναι δίκαιος», ανέφερε σε γραπτή δήλωσή του πριν από το τετραήμερο ταξίδι.

Θα συμμετάσχει στον γερμανο-κινεζικό οικονομικό διάλογο και θα συναντηθεί με υψηλόβαθμους αξιωματούχους στο Πεκίνο, προτού ταξιδέψει στη Σαγκάη και στη συνέχεια στη Σιγκαπούρη την Τετάρτη.

«Όλοι φέρουμε ευθύνη για ένα ανοιχτό, βασισμένο σε κανόνες παγκόσμιο εμπορικό σύστημα. Η οικονομική αβεβαιότητα βλάπτει τελικά τους πάντες», δήλωσε ο Κλινγκμπάιλ, ο οποίος είναι και αντιπρόεδρος της γερμανικής κυβέρνησης. Η πρόσβαση σε κρίσιμες πρώτες ύλες και η αντιμετώπιση της κινεζικής υπερπαραγωγής σε τομείς όπως το ατσάλι και τα ηλεκτρικά οχήματα είναι υψίστης σημασίας για τη Γερμανία, πρόσθεσε.

Οι εντάσεις μεταξύ Κίνας και Ευρώπης έχουν αυξηθεί τους τελευταίους μήνες, μετά την απόφαση του Πεκίνου να εντείνει τους ελέγχους στις εξαγωγές και την αναβολή — λόγω προγραμματισμού — της προγραμματισμένης επίσκεψης του Γερμανού υπουργού Εξωτερικών Γιοχάν Βάντεφουλ στην Κίνα.

Ο Κλινγκμπάιλ θα αναζητήσει λύσεις με τους Κινέζους ομολόγους του, «παρά τις αυξανόμενες διεθνείς εντάσεις», και θα πιέσει για καλύτερη πρόσβαση στην αγορά για τις γερμανικές επιχειρήσεις, σύμφωνα με τη δήλωσή του, η οποία σημειώνει ότι η ατζέντα έχει συντονιστεί με τον Καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς και την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Ο πόλεμος στην Ουκρανία θα αποτελέσει επίσης αντικείμενο των συνομιλιών, καθώς η Κίνα «παίζει καθοριστικό ρόλο στην προσπάθεια τερματισμού του πολέμου», ανέφερε ο Κλινγκμπάιλ.

Το παγκόσμιο εμπόριο θα καταγράψει ανάπτυξη 2,3% κατά μέσο όρο μέχρι το 2031, σε σχέση με τον αντίστοιχο μέσο όρο της παγκόσμιας ανάπτυξης του ΑΕΠ κατά 2,5%, σύμφωνα με ανάλυση του Boston Consulting Group (BCG).

Σύμφωνα με το στέλεχος της BCG, Νίκολαους Λανγκ, «μετά από 30 χρόνια ενός σχετικά ασφαλούς διεθνούς εμπορικού περιβάλλοντος, βρισκόμαστε στο σταυροδρόμι μίας νέας δυναμικής της Δύσης εναντίον της Ανατολής, δεδομένου του ψυχροπολεμικού κλίματος μεταξύ των ΗΠΑ και Ε.Ε. και της Σινορωσικής συμμαχίας και τα κράτη-δορυφόρους στο εκάστοτε στρατόπεδο».

Σύμφωνα με την ανάλυση της BCG τα επόμενα έτη θα δημιουργήσουν τους νέους νικητές και χαμένους:

– Το εμπορικό ισοζύγιο μεταξύ των ΗΠΑ και της Κίνας  θα μειωθεί κατά $63 δισεκατομμύρια.

– Μεταξύ της Κίνας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η ανάπτυξη του εμπορίου θα καταγράψει επιβράδυνση, με ανάπτυξη του ισοζυγίου μόλις κατά $72 δισ., η οποία σύμφωνα με την BCG «είναι αρκετά περιορισμένη σε σχέση με τα υπόλοιπα χρόνια».

-Η νοτιοανατολική Ασία θα είναι η μεγαλύτερη νικητής, με εμπορικό ισοζύγιο το οποίο θα αυξηθεί κατά $1 τρισ., δεδομένων των νέων συμφωνιών με την Κίνα, την Ιαπωνία, τις ΗΠΑ και την Ε.Ε.

– Το εμπορικό ισοζύγιο των χωρών της Asean (Ένωση Χωρών της Νοτιοανατολικής Ασίας) με την Κίνα θα αυξηθεί κατά $438 δισεκατομμύρια.