Γράφει ο Αθανάσιος Παπανδρόπουλος 

Ανέβαινα την Πανεπιστημίου, εκείνη την 6η Ιουνίου 2013 και ο Ηλίας στο ίδιο πεζοδρόμιο κατέβαινε. Με σταματά και πολύ ευγενικά με ρωτάει «Ο Παπανδρόπουλος δεν είσαι;». «Ναι», του απαντώ. «Εσείς ποιος είστε;». «Είμαι ο Ηλίας Τζαφέρης και αρκετά χρόνια διαβάζω άρθρα σας που δύσκολα μπορεί να αντικρούσει κανείς. Θα ήθελα να συνεργαστούμε στον ιστότοπο που έχω ανεβάσει». Δέκα μέρες αργότερα και αφού είχα εξετάσει το περιεχόμενο του ιστοτόπου, ξεκίνησε μια καλή και αφιλοκερδής συνεργασία.

Εκείνα τα δύσκολα χρόνια, στην ταλαιπωρημένη χώρα, ο λαϊκισμός, η χυδαιότητα, η πολιτική απάτη και η ασυναρτησία έδιναν ρέστα. Ο Ηλίας μοιραζόταν μαζί μου την άποψη ότι η κοινωνική παρακμή δεν οδηγούσε παρά σε αδιέξοδα, άγνωστου έκβασης.

Προς τιμήν του, ο Ηλίας ποτέ δεν παρασύρθηκε από τη χιονοστιβάδα της εξαχρείωσης. Ποτέ δεν έπεσε στη λάσπη της δημοσιογραφικής μικρότητας και διαπλοκής. Ποτέ δεν αφέθηκε να παρασυρθεί από τις σειρήνες της πνευματικής αθλιότητας.

Ήταν άνθρωπος ντόμπρος, ευθύς, έντιμος και σεβόταν αξίες τις οποίες κάποιοι καθημερινά διασύρουν, με το αζημίωτο.

Ο Ηλίας ήταν ένας πολύτιμος φίλος, με ενσυναίσθηση και σπάνια ευπρέπεια.

Γεια σου φίλε Ηλία, συνεχίζουμε...

Θεωρεί όμως δύσκολο το εγχείρημα αυτό, γιατί δεν βλέπει να υπάρχει σε ηγετικό επίπεδο ισχυρή βούληση για μια τέτοια προσπάθεια.

Στο πλαίσιο αυτό, ο πρώην Γάλλος πρωθυπουργός την περίοδο της προεδρίας του Φρανσουά Ολάντ, σοσιαλιστή προέδρου της Γαλλικής Δημοκρατίας από το 2012 έως το 2017, ανησυχεί ιδιαίτερα με τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, το ρόλο του Ιράν και την άνοδο του αντισημιτισμού στη Γαλλία. «Η 7η Οκτωβρίου 2023, μας είπε, είναι μια κρίσιμη ημέρα όχι μόνο για το Ισραήλ, αλλά και για τον πολιτισμένο κόσμο. Εκείνη την ημέρα, εκατοντάδες γυναίκες, άνδρες, ηλικιωμένοι, παιδιά, συμπεριλαμβανομένων Γάλλων, σφαγιάστηκαν, δολοφονήθηκαν, βιάστηκαν ή απήχθησαν, κατά τη διάρκεια του μουσικού φεστιβάλ Nova ή στο κιμπούτζ τους, στο νότιο Ισραήλ.

Και αυτά τα ειδεχθή εγκλήματα τα διέπραξε εν ψυχρώ η ισλαμιστική και τρομοκρατική οργάνωση Χαμάς, που είναι γνωστό από ποιους κινείται και για

ποιους τελικούς στόχους. Η ιστορία δεν σταματά όμως στο σημείο αυτό. Και αυτό έχει μεγάλη σημασία. Το κύμα μίσους προς τους Εβραίους και το Ισραήλ εξαπλώνεται σε όλο τον κόσμο στις, με τη βοήθεια των άσεμνων συνεργών των ισλαμιστών και συνεχίζει να προκαλεί σημαντική ζημιά στις κοινωνίες μας. Έχει δε ως συνεργούς και στηρίγματα, τη γαλλική δήθεν αριστερά των «ανυπότακτων» και τους αμερικανοτραφείς της ακυρωτικής κουλτούρας, δηλαδή τους «βοκιστές» τους δήθεν «αφυπνισμένους» στα ελληνικά. Κατά τα λοιπά, ο πόλεμος μαίνεται στη Μέση Ανατολή. Με την πομπή νεκρών αμάχων, εκτοπισμένων πληθυσμών και φρίκης”.

Συνεχίζοντας τη σκέψη του με άρθρο του στο γαλλικό περιοδικό «Λε Πουάν», ο Μανουέλ Βάλς, μεταξύ άλλων γράφει:

“Η Χαμάς αρνείται να καταθέσει τα όπλα και να απελευθερώσει τους ομήρους από τη Λωρίδα της Γάζας. Ούτε η Χεζμπολάχ έχει πρόθεση για κατάπαυση του πυρός. Είναι ακριβώς αυτή που την έσπασε στις 8 Οκτωβρίου 2023, βομβαρδίζοντας το Ισραήλ για «υποστήριξη των Παλαιστινίων».

Αυτή η πραγματικότητα που συντονίζεται από το Ιράν, το οποίο εξοπλίζει τη σιιτική ομάδα, διαρκεί σχεδόν ένα χρόνο τώρα: περισσότεροι από 9.000 πύραυλοι, drones και ρουκέτες έχουν εκτοξευθεί από τη Χεζμπολάχ στο Ισραήλ.

Έτσι, περισσότεροι από 60.000 Ισραηλινοί πολίτες αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους, ενώ 60 Ισραηλινοί έχασαν τη ζωή τους και περισσότερα από 190 εκατομμύρια τετραγωνικά μέτρα γης κάηκαν.

Η Χεζμπολάχ ξεκίνησε αυτόν τον πόλεμο, ενώ το Ισραήλ πολεμούσε ακόμη στο έδαφος του ενάντια στους τρομοκράτες της Χαμάς και άλλες ισλαμιστικές ομάδες που διείσδυσαν μετά τις σφαγές την 7η Οκτωβρίου 2023 με αποτέλεσμα τον θάνατο 1.200 ανθρώπων και τη σύλληψη 251 ομήρων.

Γίναμε μάρτυρες ενός πογκρόμ με γενοκτονική πρόθεση, με την επιθυμία να σκοτωθούν όσο το δυνατόν περισσότεροι Εβραίοι, σφαγιάζοντας, βιάζοντας, εξευτελίζοντας πολίτες που δεν μπορούσαν να αμυνθούν και στρατιώτες που ξαφνιάστηκαν από την έκταση της επίθεσης.

Η ίδια η Χεζμπολάχ είχε ένα σχέδιο παρόμοιο με αυτό της Χαμάς. Εδώ και καιρό κατασκευάζει στρατιωτικές υποδομές στο νότιο Λίβανο μεταξύ αμάχων πληθυσμών και εκπαιδεύεται για να «κατακτήσει τη Γαλιλαία» και να προκαλέσει ακόμη μεγαλύτερη σφαγή στο Ισραήλ.

Κατά συνέπεια η οργάνωση αυτή δεν πρόκειται ποτέ να εγκαταλείψει τα σχέδια της. Τα τελευταία εξάλλου χρηματοδοτούνται από το Ιράν, το εμπόριο ναρκωτικών και τα εγκληματικά δίκτυα της στη Δυτική Αφρική και Ν. Αμερική.

Ο κύριος στόχος της σιιτικής πολιτοφυλακής όπως αναφέρεται στον ιδρυτικό της χάρτη, είναι να εξαλείψει το Ισραήλ από το πρόσωπο του κόσμου. Δεν έχει σημασία πόσοι άνθρωποι πεθαίνουν ή πόσος χρόνος χρειάζεται.

Αυτοί που νομίζουν ότι με το σιιτικό Ισλάμ μπορεί να βρεθεί έδαφος συζήτησης, κάνουν λάθος. Πρέπει να είμαστε ξεκάθαροι με το Ιράν. Αποτελεί το καθεστώς της χώρας αυτής θεμελιώδη κίνδυνο για το εβραϊκό κράτος και τον υπόλοιπο κόσμο. Ειδικά δε αν αποκτήσει και πυρηνικά όπλα.

Για να επιβάλει τη σιιτική υπεροχή στον αραβικό κόσμο και να πολεμήσει τη Δύση, το Ιράν χρησιμοποιεί πολιτοφυλακές όπως η Χαμάς ή η Ισλαμική Τζιχάντ στην Παλαιστίνη, οι Χούτι στην Υεμένη, η Χεζμπολάχ στη Συρία και τον Λίβανο, άλλες στο Ιράκ, όταν δεν επιτίθεται απευθείας στο Ισραήλ όπως τον Απρίλιο και Οκτώβριο 2024. Και πάλι τις τελευταίες ώρες ο σημερινός ανώτατος ηγέτης, Αλί Χαμενεΐ, απειλεί τους Ισραηλινούς με καταστροφή. Αν πέσει το Ισραήλ, πέφτουμε εμείς.

Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο πρέπει να υπερασπιστούμε το δικαίωμα του Ισραήλ να υπερασπιστεί τον εαυτό του. Είναι ακόμη και καθήκον απάντησης μιας δημοκρατικής και προστατευτικής Πολιτείας απέναντι στους πολίτες της. Χωρίς προσβολή για κάποιους, η ίδια η Γαλλία χρειάστηκε να κάνει αυτή την επιλογή μετά τις τρομοκρατικές επιθέσεις του Νοεμβρίου 2015. Και, ενώ το Ισραήλ μάχεται επίσης για εμάς, για να υπερασπιστεί τις αξίες μας, πρέπει να έχουμε άψογη υποστήριξη. Η Γαλλία καταδίκασε τις μεταφορές όπλων από το Ιράν στη Ρωσία. Πρέπει να το κάνει αυτό ξεκάθαρα και για τις μεταφορές όπλων από το Ιράν στη Χεζμπολάχ και σε άλλες πολιτοφυλακές.

Ο κόσμος πρέπει να καταλάβει ότι πρόκειται για πόλεμο επιβίωσης για το Ισραήλ, το οποίο μάχεται μόνο του ενάντια σε αυτές τις απειλές. Εάν το Ισραήλ πέσει, η Ευρώπη είναι η επόμενη γραμμή του μετώπου κατά του ισλαμισμού.»

Αυτά γράφει ο πρώην Γάλλος πρωθυπουργός και κάποιοι αφελείς θα πρέπει να καταλάβουν τι θέλει να πει.

Το πρώτο ήταν η τύφλωση, ο φανατισμός, η αμάθεια και η δήθεν «πονηριά» των Ελλήνων κομμουνιστών. Στην προσπάθειά τους να ξεγελάσουν τους εαυτούς τους και τον αδίστακτο δικτάτορα της Σοβιετικής Ένωσης Ιωσήφ Στάλιν, προκάλεσαν έναν Εμφύλιο πόλεμο που ρήμαξε τη χώρα, κόστισε πολύ περισσότερο από τη γερμανική κατοχή και πήγε πίσω την Ελλάδα δεκάδες χρόνια.

Το δεύτερο γεγονός – ατύχημα, υπήρξε η κωμική δικτατορία των συνταγματαρχών, που και αυτή σε μια κρίσιμη για την Ευρώπη περίοδο, οδήγησε την Ελλάδα στην απομόνωση, την υπανάπτυξη από πολιτιστικής πλευράς και τελικά στην κυπριακή τραγωδία.

Του Αθαν. Χ. Παπανδρόπουλου

Όταν λοιπόν την 24η Ιουλίου 1974 ο Κων. Καραμανλής κατέβαινε από το αεροπλάνο, με εντολή την αποκατάσταση της δημοκρατίας στην Ελλάδα, η χώρα σε σύγκριση με την υπόλοιπη δυτική Ευρώπη, ήταν στην καλύτερη περίπτωση τριάντα χρόνια πίσω. Ακόμα χειρότερα οι συνταγματάρχες είχαν διαλύσει την αμυντική της θωράκιση και ο Κ. Καραμανλής γνώριζε πολύ καλά από τις γαλλικές μυστικές υπηρεσίες ότι η Ελλάδα ήταν ο νάνος του ΝΑΤΟ. Γνώριζε επίσης ο μετέπειτα πρωθυπουργός, ότι αυτό το γνώριζαν και οι Τούρκοι. Γι’ αυτό εκ του ασφαλούς επεχείρησαν την εισβολή στην Κύπρο, όντας βέβαιοι ότι θα κάνουν περίπατο.

Τα χρόνια της δικτατορίας, καλύπτοντας για τη γαλλο-βελγική εφημερίδα «Nord-Eclair» τις εξελίξεις στην τότε ΕΟΚ (Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα) και το στρατιωτικό σκέλος του ΝΑΤΟ, που ήταν εγκαταστημένο στην κωμόπολη Καστώ, κοντά στη Γαλλία, γνώριζα πολύ καλά τι κυκλοφορούσε για την Ελλάδα στους στρατιωτικούς συμμαχικούς κύκλους, πράγμα που γνώριζαν σίγουρα καλύτερα εμού και οι Τούρκοι αξιωματικοί στους κόλπους της συμμαχίας.

Την ίδια περίοδο, ελάχιστοι γνωρίζουν ότι Δανοί και Ολλανδοί πολιτικοί είχαν καταθέσει ερώτημα (απόρρητο) στη γενική γραμματεία του ΝΑΤΟ ρωτώντας ποιος ο λόγος η χώρα μας να είναι μέλος μιας συμμαχίας όντας υπό καθεστώς μιας στρατιωτικής δικτατορίας η οποία δεν πρόσφερε τίποτε. Αντίθετα, τα έργα και οι ημέρες της αποτελούσαν αντιδημοκρατική εκτροπή ελάχιστα συμβατή με το ρόλο που το ΝΑΤΟ ήθελε να παραβάλει στον ελεύθερο κόσμο.

Είναι συνεπώς κατάδηλο ότι η δικτατορία υπήρξε σοβαρό μεταπολεμικό ατύχημα για την Ελλάδα. Διότι για μια κρίσιμη επταετία της έκανε το δρόμο προς τον πολιτικό και οικονομικό εκσυγχρονισμό και έφερε στο προσκήνιο μετεμφυλιακά αρνητικά σύνδρομα που οξύνθηκαν.

Πολύ σωστά έτσι, το 1974, αναλαμβάνοντας την εξουσία, ο Κων. Καραμανλής έβαζε στόχο τη γρήγορη ένταξη στην τότε διερευνημένη Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα των εννέα χωρών – μελών και ξεκαθάριζε προς τους συμμάχους και μελλοντικούς εταίρους ότι η Ελλάδα «ανήκε στη Δύση».

Δυστυχώς, αυτή η ιστορική επιλογή αντί να κινητοποιήσει τον ελληνικό λαό, τον δίχασε γιατί έτσι ήθελαν κάποιες εσωτερικές πολιτικές δυνάμεις. Για μια μακρά περίοδο έτσι, η Ελλάδα δεν ενέπνεε καμιά εμπιστοσύνη ούτε σε φίλους αλλ' ούτε και σε αυτούς που την ήθελαν διχασμένη.

Όλα άλλαξαν όμως μετά την κατάρρευση του κομμουνισμού στην Ευρώπη το 1989 και τη συναφή με αυτήν διάλυση της σοβιετικής αυτοκρατορίας.

Η εξέλιξη αυτή ανέτρεψε τον παγκόσμιο γεωπολιτικό χάρτη, κονιορτοποίησε ιδεολογήματα και θεωρίες περί «χαρούμενων αύριο»  και «κοινωνικών παραδείσων» και έφερε στο προσκήνιο τα πραγματικά δεδομένα που μπορούν να οδηγήσουν σε πρόοδο και ευημερία.

Από το 1990 και μετά άνοιγε μια νέα σελίδα για την Ελλάδα, η οποία ευτυχώς πρόλαβε να ενταχθεί εγκαίρως στην Ευρωζώνη και να βοηθήσει την ένταξη της Κύπρου στην Ευρωπαϊκή Ένωση, μαζί με τις άλλες εννέα χώρες που αποτελέσαν τη μεγάλη διεύρυνση της αρχικής ευρωπαϊκής οντότητας.

Και ενώ η είσοδος στην Ευρωζώνη αποτελούσε μια μοναδική ευκαιρία εκσυγχρονισμού και θεσμικής αναδιάρθρωσης, τελικά το 2011 κατέληξε στην έβδομη χρεοκοπία της χώρας μετά το 1821 και την απαλλαγή της από τον οθωμανικό ζυγό.

Τα 14 τελευταία χρόνια έτσι, η Ελλάδα σε οικονομικό και θεσμικό επίπεδο έχασε νέο έδαφος έναντι των προηγμένων εταίρων της στην ΕΕ, τον ΟΟΣΑ και την ενιαία αγορά, με αποτέλεσμα οι επιδόσεις της σε κατά κεφαλήν εισόδημα, παραγωγικότητα, δημοσιονομική διαχείριση και διοικητική οργάνωση του κράτους, να έχουν σημειώσει ελάχιστες προόδους, σε σύγκριση για παράδειγμα με χώρες όπως η Ιρλανδία, η Ισπανία, η Πορτογαλία, η Σλοβενία και άλλες, που εντάχθηκαν στην διαδικασία της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης μετά από αυτήν.

Θετική είναι ωστόσο η αναβάθμιση του γεωπολιτικού κύρους της χώρας τα τελευταία χρόνια, η σταθεροποίηση της δημοκρατίας της και η επιτυχία της σε τομείς όπως ο αθλητισμός και ο πολιτισμός. Οι επιτυχίες αυτές δείχνουν τις τεράστιες δυνατότητες της Ελλάδας, η οποία κατέχει πρώτο ρόλο και στην παγκόσμια ναυτιλία.

Αν στη σημασία της τελευταίας προσθέσουμε και τον ανερχόμενο τουρισμό, τότε μπορούμε να πούμε ότι οι οικονομικές προοπτικές της χώρας είναι θετικές.

Το άλυτο ακόμα πρόβλημά της, 203 χρόνια μετά την έξοδο της από την τουρκική κατοχή είναι η ύπαρξη και λειτουργία της πελατοκρατικής φαυλοκρατίας, η οποία αποδεικνύεται ότι τώρα προσαρμόζεται και στην ψηφιακή εποχή. Συνεπώς για την ανατροπή της απαιτείται μια νέα επανάσταση, με ένα νέο Ναυαρίνο. Αν αυτή μπορούσε να γίνει ειρηνικά, τότε η μεταπολίτευση θα έχει πετύχει.

Σύμφωνα με τελευταία έρευνα της Public Issue, μόνον το 9% των πολιτών εμπιστεύεται τα πολιτικά κόμματα και σχεδόν μόνον δύο Έλληνες στους δέκα έχουν εμπιστοσύνη στο Κοινοβούλιο.

Ακόμα χειρότερα, μόλις τρεις Έλληνες στους δέκα εμπιστεύονται τη δικαιοσύνη και τους δικαστές και το 54% των πολιτών δεν έχει εμπιστοσύνη στην Αστυνομία.

Τέλος, η Βουλή, στην ίδια έρευνα, βαθμολογείται με ποσοστό εμπιστοσύνης 18%, που είναι το δεύτερο χαμηλότερο μετά το περίφημο 11% του 2011, χρονιά που οργίαζαν στην Ελλάδα, «οι αγανακτισμένοι» και όλοι αυτοί που τροφοδοτούσαν την πλήρη απαξίωση της δημοκρατίας. Απαξίωση η οποία δεν είναι τυχαία. Οι ρίζες της είναι βαθύτατες και στα πενήντα χρόνια της αποκαλούμενης μεταπολίτευσης δεν έγιναν πολλά πράγματα για να ξεριζωθούν.

Αυτός είναι και ο λόγος που η χώρα μας, αν και έγινε μέλος της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας το 1981, σήμερα είναι πολύ λιγότερο προσαρμοσμένη στους κοινοτικούς θεσμούς από χώρες που εντάχθηκαν στην ευρωπαϊκή οντότητα πολύ αργότερα από αυτήν.

Ακόμα χειρότερα, το 2015, λίγο έλειψε η χώρα να οδηγηθεί και σε αποχώρηση από το ευρωπαϊκό μόρφωμα, γεγονός που θα συνεπαγόταν και την πλήρη καταστροφή της.

Υπό αυτές τις συνθήκες, η έλλειψη εμπιστοσύνης στους θεσμούς, είναι μια παλαιά ιστορία, που σε μεγάλο βαθμό οφείλεται στο πελατειακό κράτος και στις κοινωνικές σχέσεις που αυτό το τελευταίο αναπτύσσει.

Αντί επίσης να απελευθερώσει την οικονομία και να ενισχύσει γενναιόδωρα το επιχειρείν, κύριο μέλημά της είναι η δια καταχρηστικών αστυνομικών μεθόδων είσπραξη εσόδων για το κράτος που ζει και βασιλεύει, όντας τροχοπέδη στην ανάπτυξη και στις μεταρρυθμίσεις.

Αντί έτσι να ενισχύεται στη σημερινή Ελλάδα η ύπαρξη μιας πραγματικής «κοινωνίας πολιτών», το ενδιαφέρον στρέφεται στο να μην στενοχωρούνται οι πωλητές ναρκωτικών στα πανεπιστήμια και οι τραμπούκοι καταληψίες σχολών και οι εμπρηστές αυτοκινήτων.

Δυστυχώς, στη χώρα μας, στο επίπεδο των πολιτών, δύσκολα γίνεται αντιληπτό ότι η «πολιτική κοινωνία», είναι ένα μείγμα ενδιάμεσων θεσμών, που περιλαμβάνει επιχειρήσεις, εθελοντικές ενώσεις, εκπαιδευτικούς θεσμούς, λέσχες, συνδικάτα, μέσα ενημέρωσης, φιλανθρωπικές οργανώσεις και εκκλησίες – οικοδομείται στη βάση της οικογένειας, η οποία αποτελεί το πρωταρχικό εργαλείο με το οποίο οι άνθρωποι κοινωνικοποιούνται μέσα στον πολιτισμό τους και αποκτούν τις δεξιότητες οι οποίες τους επιτρέπουν να ζουν σε ευρύτερες κοινωνίες.Με αυτές τις τελευταίες να αναπαράγονται και να ανανεώνονται, από γενιά σε γενιά,μέσω γνώσεων και καινοτομιών.

Μια ισχυρή και σταθερή οικογενειακή δομή και στέρεοι κοινωνικοί θεσμοί δεν μπορούν να δημιουργηθούν με νομοθετικά μέτρα κατά τον τρόπο που μια κυβέρνηση μπορεί να δημιουργήσει την κεντρική τράπεζα ή το στρατό. Μια ακμάζουσα κοινωνία πολιτών, είναι συνδεδεμένη, με τις συνήθειες, τα έθιμα και τα ήθη των ανθρώπων, γνωρίσματα που διαμορφώνονται μόνο έμμεσα μέσα από τη συνειδητή πολιτική δράση και πρέπει να τροφοδοτούνται από αυξανόμενη γνώση και σεβασμό για τον πολιτισμό.

Και αυτό είναι ένα πολύ σημαντικό γεγονός με τεράστια γεωπολιτική σημασία, Διότι, όπως ήδη διαπιστώνεται, η αυξανόμενη προβολή του πολιτισμού, αλλά και θρησκευτικών αρχών, στην παγκόσμια τάξη είναι τέτοια που ο Σάμιουελ Χάντινγκτον υποστηρίζει ότι ο κόσμος κινείται προς μια περίοδο «σύγκρουσης των πολιτισμών», στη διάρκεια της οποίας ο πρωταρχικός προσδιορισμός των ανθρώπων δεν θα είναι ιδεολογικός, όπως κατά τον Ψυχρό Πόλεμο, αλλά πολιτισμικός. Κατά συνέπεια, είναι πιθανό ότι η σύγκρουση δεν θα προκύψει μεταξύ φασισμού, σοσιαλισμού και δημοκρατίας, αλλά μεταξύ των κυρίων πολιτισμικών ομάδων στον κόσμο: της δυτικής, της ισλαμικής, της κομφουκιανικης, της ιαπωνικής, της ινδουϊστικής και ούτω καθεξής.

Υπό αυτές τις συνθήκες, σήμερα, αν λάβουμε υπόψη ότι οι υποσχέσεις για Κοινωνικούς μετασχηματισμούς έχουν πάει περίπατο, όλοι οι σοβαροί παρατηρητές κατανοούν ότι οι δημοκρατικοί θεσμοί εξαρτώνται από τις «κοινωνίες των πολιτών» μέσα στις οποίες λειτουργούν. Και όσο αυτές οι κοινωνίες είναι ασταθείς με χαμηλή εμπιστοσύνη, μύρια όσα δεινά δεν πρέπει να αποκλείονται.

Στην πολυτάραχη εποχή μας, δεν υπάρχει σχεδόν καμιά μορφή οικονομικής δραστηριότητας, από το να διευθύνει κανείς ένα στεγνοκαθαριστήριο μέχρι να κατασκευάζει ολοκληρωμένα κυκλώματα μεγάλης κλίμακας, που να μην απαιτεί την κοινωνική συνεργασία ανθρώπινων όντων. Από τη μία, οι άνθρωποι εργάζονται σε οργανώσεις προκειμένου να ικανοποιήσουν τις ατομικές ανάγκες τους, από την άλλη, όμως, ο χώρος δουλειάς τραβά τους ανθρώπους έξω από την ιδιωτική ζωή τους και τους συνδέει με έναν ευρύτερο κοινωνικό κόσμο. Αυτή η σύνδεση δεν είναι μόνο ένα μέσο με στόχο να κερδίσουν οι άνθρωποι μια αμοιβή, αλλά σημαντικός στόχος της ίδιας της ανθρώπινης ζωής. Γιατί ενώ οι άνθρωποι είναι εγωιστές, μια πλευρά της ανθρώπινης προσωπικότητας ποθεί να είναι μέρος ευρύτερων κοινοτήτων.

Τα ανθρώπινα όντα νιώθουν έντονο αίσθημα ανησυχίας - αυτό που ο Εμίλ Ντυρκέμ αποκάλεσε ανομία - όταν απουσιάζουν κανονιστικές αρχές και ρυθμίσεις που να τα ενώνουν μεταξύ τους, μια ανησυχία που ο σύγχρονος χώρος δουλειάς χρησιμεύει για να μετριάζεται και να ξεπερνιέται.

Και στο επίπεδο αυτό, ήδη βιώνουμε παγκοσμίως άτυπες αντιπαραθέσεις και συγκρούσεις,που αν ξεφύγουν από τους ελέγχους που υπάρχουν, το μέλλον ίσως …αυτοκαταργηθεί.

Πριν λίγα χρόνια, είχα την ευκαιρία να συναντήσω έναν δαιμόνιο και ταλαντούχο Άγγλο διαφημιστή, τον Πωλ Άρντεν, ο οποίος μόλις είχε συγγράψει ένα βιβλίο που μερικούς μήνες αργότερα έγινε παγκόσμιο μπεστσέλλερ. Μού είχε κάνει μεγάλη εντύπωση ο τίτλος του βιβλίου: «Το Θέμα Δεν Είναι Πόσο Καλός Είσαι, Αλλά Πόσο Καλός Θέλεις Να Γίνεις».

Συζητώντας τον τίτλο αυτόν με τον συγγραφέα, μού προσέθεσε την ακόλουθη σκέψη: «Σχεδόν όλοι οι πλούσιοι και ισχυροί άνθρωποι δεν είναι ιδιαιτέρως ταλαντούχοι, μορφωμένοι, γοητευτικοί ή συμπαθείς. Έγιναν πλούσιοι και ισχυροί γιατί ήθελαν να γίνουν». Οι φράσεις αυτές έμειναν χαραγμένες στο μυαλό μου και δύο χρόνια αργότερα ενισχύθηκαν από έναν διάσημο ποδοσφαιριστή, τον Γάλλο, αλγερινής καταγωγής, Ζινεντίν Ζιντάν. Μιλώντας σε ένα σεμινάριο ανώτατων στελεχών επιχείρησεων, ο Ζ.Ζιντάν —ο οποίος στο μεταξύ είχε αποσυρθεί από την ενεργό δράση— είχε πεί: «Το όραμα τού τί θέλεις να γίνεις και πού θέλεις να πας είναι το μεγαλύτερο κεφάλαιό σου. Διότι, όταν δεν έχεις στόχο, ποτέ δεν βάζεις γκολ».

Το ερώτημα είναι: Πόσο καλοί θέλουμε να είμαστε στην δουλειά μας; Λίγο καλοί; Καλοί; Πολύ καλοί; οι καλύτεροι στον τομέα μας; Η μήπως τελικά θέλουμε να γίνουμε οι καλύτεροι στον κόσμο; «Το ταλέντο στην περίπτωση αυτή βοηθά. Αυτή όμως που μάς πάει μακριά είναι η φιλοδοξία». Τάδε έφη ο Κριστιάνο Ρονάλντο, ο πιο ακριβοπληρωμένος σήμερα ποδοσφαιριστής στον κόσμο. Ίσως να έχει δίκιο. Διότι ο καθένας μας θέλει να διαπρέψει. Δεν είναι σίγουρο όμως ότι θέλει να κάνει και τις προς τούτο απαραίτητες θυσίες. Για παράδειγμα, ο Ρονάλντο αν και οδεύει προς τα σαράντα του χρόνια,  προπονείται 8 έως και 10 ώρες την ημέρα και απέχει από τις περισσότερες χαρές της ζωής —πιθανώς δε γι΄αυτό τον λόγο είναι και εξαιρετικά δύστροπος.

Πέρα από τις παραπάνω γενικές σκέψεις, υπάρχουν και άλλοι κανόνες που βοηθούν στο να βάζει κανείς γκολ —δηλαδή, να πετυχαίνει τον στόχο  που θέλει. Ένας από αυτούς είναι η μοναδικότητα- Μπορεί κάποιος να γίνει μοναδικός επειδή ξέρει για ένα συγκεκριμένο θέμα περισσότερα από οποιονδήποτε άλλον άνθρωπο στον κόσμο. Μπορεί ακόμα να γίνει μοναδικός επειδή ξέρει για μία μοναδική ομάδα θεμάτων περισσότερα από οποιονδήποτε άλλον άνθρωπο. Δεν θέλω βέβαια να πω ότι ο μοναδικός στον κόσμο μηχανικός αυτοκινήτων, που είναι ταυτοχρόνως μελετητής Αρχαίων Ελληνικών και οπωρολόγος, θα βγάλει σίγουρα 1 εκατ. ευρώ —αν και όλα είναι πιθανά, μπορεί να υπάρξει ζήτηση αυτού του μοναδικού συνδυασμού ικανοτήτων. Μπορεί όμως και όχι.

Κάνοντας λόγο για μοναδικότητα, σκέπτομαι εκείνον τον νεαρό που αρκετά γρήγορα έκανε ολόκληρη περιουσία από παιχνίδια με βίντεο-υπολογιστές, ενώ αργότερα μπήκε πρώτος στον κόσμο των πλατφορμών. Ο άνθρωπος αυτός επένδυσε 500 δολάρια στην 2 κατασκευή και προώθηση αυτών των παιχνιδιών. Μέσα σε έναν χρόνο, οι πωλήσεις είχαν ξεπεράσει τα 100 εκατ. δολάρια. Εξηγώντας την εκπληκτική αυτή επιτυχία του, είπε: «Δεν υπάρχουν πολλοί άνθρωποι που κατέχουν σήμερα τον μυστήριο συνδυασμό γνώσεων  πάνω στην μηχανολογία, τις συνθέσεις για βίντεο και μία προυπηρεσία σε λουνα πάρκ. Εγώ τα είχα όλα αυτά. Ας προσθέσουμε και ένα μάθημα οικονομικών στο κολλέγιο και μία αίσθηση τού πώς λειτουργεί το οικονομικό σύστημα και έχουμε την επιτυχία στα χέρια μας».

Σε όσο περισσότερες πλευρές ή ταλέντα μιας δουλειάς ή ενός επαγγέλματος μπορείτε να αναδειχθείτε, τόσο μεγαλύτερες είναι οι πιθανότητες επιτυχίας σας. Είναι σημαντικό να καταλάβετε ότι μπορείτε να γίνετε μοναδικοί. Μπορείτε να δουλέψετε για να αποκτήσετε έναν συνδυασμό ικανοτήτων που κανένας άλλος δεν διαθέτει. Είναι κάτι που εξαρτάται αποκλειστικά από εσάς.

Υπάρχουν και άλλοι κανόνες για την εξασφάλιση της επιτυχίας —όλοι ψυχολογικά εγκυρότατοι. Λειτούργησαν στις περισσότερες περιπτώσεις επιτυχημένων ανδρών και γυναικών. Μπορούν θαυμάσια να λειτουργήσουν και στην δικιά σας περίπτωση. Αρκεί βέβαια να τους μελετήσετε και να τους «χωνέψετε».

Πάνω στους κανόνες αυτούς θα επανέλθουμε και σε προσεχή άρθρα μας για την εργασία και την απασχόληση —με την ελπίδα, βέβαια, ότι κάθε επισήμανση και πρότασή μας θα είναι ένα πετραδάκι για την καλύτερη κατανόηση ενός πολύπλοκου και εξόχως ανταγωνιστικού πλέον κόσμου της εργασίας.

Κατά τη γνώμη σας η κυβέρνηση θα πρέπει να δαπανά περισσότερα για την εκπαίδευση ή να μειώσει τους φόρους; Ποιο είναι για σας το λογικό επίπεδο για την στήριξη της αμυντικής θωράκισης της χώρας; Και πως καλύπτονται οι δαπάνες αυτές;

Όλες οι παραπάνω ερωτήσεις αλλά και μερικές άλλες ακόμα, προκύπτουν γιατί το χρήμα για τους περισσότερους ανθρώπους όπως και για τις κυβερνήσεις είναι περιορισμένος πόρος. Ως τέτοιος έτσι απαιτεί αποτελεσματική παραγωγική διαχείρισης, για να αποφεύγεται η εξάντλησή του. Το χρήμα συνεπώς, υπό τη μορφή επένδυσης, θα πρέπει να παράγει αγαθά και υπηρεσίες, που να ικανοποιούν, ανάγκες, επιδιώξεις και βελτίωση των όρων ζωής. Όσο πιο παραγωγική είναι μια οικονομία και μια κοινωνία τόσο πιο πλούσια και ισχυρή γίνεται. Τα παραδείγματα δεν λείπουν.

Αυτή η διάσταση της οικονομικής και κοινωνικής πραγματικότητας, πρέπει να γίνει πράξη στην Ελλάδα, μετά την τελευταία πτώχευσή της, το 2010. Η χώρα στην οποίαν η κατανάλωση συμμετέχει σχεδόν με ποσοστό 78% στο σχηματισμό του ΑΕΠ της, δεν μπορεί να αντέξει την κατάσταση αυτή. Να όμως που στη σημερινή συγκυρία, η Ελλάδα έχει σύμμαχό της το περίφημο Ταμείο Ανάκαμψης.

Από την άποψη αυτή, γεγονός είναι ότι η πρόσφατη ενδιάμεση (mid-term) έκθεση αξιολόγησης του Ταμείου Ανάκαμψης (RRF) από την Κομισιόν, η οποία καλύπτει την περίοδο 2021-2023, ακουμπά κάποια σημεία. Από μια γρήγορη ματιά που ρίξαμε, μας έκανε εντύπωση το γεγονός ότι η Ελλάδα εμφανίζεται να έχει κάνει περισσότερες μεταρρυθμίσεις, δηλ. να έχει ικανοποιήσει ορόσημα και στόχους, σε σύγκριση με τον αριθμό των επενδύσεων που υλοποιούνται.

Σε άλλες χώρες, π.χ. Ιταλία, Γαλλία, Πορτογαλία, ισχύει το αντίθετο. Εκεί, οι επενδύσεις είναι περισσότερες από τις μεταρρυθμίσεις με αποτέλεσμα αρκετοί να θεωρούν την μη εφαρμογή των μεταρρυθμίσεων ως τον βασικό λόγο που δεν έχουν γίνει περισσότερες επενδύσεις.

Πάντως, η Κομισιόν εκτιμά ότι οι επιπτώσεις των επενδύσεων του Ταμείου Ανάκαμψης στο ΑΕΠ στην Ελλάδα θα είναι οι μεγαλύτερες.

Όμως, αυτές είναι ex ante μακροοικονομικές προβλέψεις. Στη πράξη, τα πράγματα μπορεί να είναι διαφορετικά. Το 2020, η Κομισιόν εκτιμούσε ότι η στήριξη από το RRF θα πρόσθετε 1,9% του ΑΕΠ το 2022 αλλά ήταν μόλις 0,4%. Η Goldman Sachs προβλέπει ότι η επίπτωση του Ταμείου Ανάκαμψης στις 4 μεγάλες οικονομίες της E.E. θα είναι ανεπαίσθητη.

Η απόφαση της E.E. το 2021 να εκδώσει κοινό χρέος ύψους 724 δισ. ευρώ κατέστη δυνατή υπό τον όρο ότι πρόκειται για εφάπαξ πείραμα που θα λήξει το 2026. Όμως, οι χώρες του ευρωπαϊκού Νότου ήλπιζαν και ακόμη ελπίζουν ότι το πείραμα με την κοινή έκδοση χρέους θα επαναληφθεί. Το ερώτημα όμως είναι κατά πόσον με το χρήμα αυτό θα ενισχυθεί ο πολλαπλασιαστής των επενδύσεων εις βάρος του αντίστοιχου της προσοδοθηρίας.

Αυτά μας υπογράμμισε ο 78χρονος παλαίμαχος Βέλγος αξιωματικός της Βελγικής Υπηρεσίας Εθνικής Ασφάλειας Γ. Γκ. Που ήταν από τους πρώτους που είχε ασχοληθεί με το θέμα πριν συνταξιοδοτηθεί.

Γράφει ο Αθανάσιος Χ. Παπανδρόπουλος

Ένα θέμα που έφερε στο προσκήνιο η μεγάλη βελγική εφημερίδα «La Libre», με μια σειρά από ρεπορτάζ της, τα οποία έχουν προκαλέσει αίσθηση, ιδιαίτερα σε βαθειά κοιμώμενους κοινοτικούς κύκλους.

Από τα ρεπορτάζ αυτά έγινε γνωστό ότι σε 140 χώρες στον κόσμο λειτουργούν 550 Ινστιτούτα Κομφούκιος, τα οποία αποτελούν ένα πρωτόγνωρο δίκτυο κατασκοπείας και προπαγάνδας.

«...Για το Πεκίνο, αυτό το πρόγραμμα, “ήπιας δύναμης”, είχε σχεδιαστεί με βάση παρόμοια δυτικά ιδρύματα, όπως τα Ινστιτούτα Γκαίτε και Θερβάντες, το Βρετανικό Συμβούλιο και η Γαλλική Συμμαχία. Δύο διαφορές είναι, ωστόσο, προφανείς. Πρώτον, σε αντίθεση με τα πρότυπά τους που ιδρύθηκαν σε δημοκρατικές χώρες (και τα οποία, στην περίπτωση της Γαλλίας και της Γερμανίας, προκύπτουν από ιδιωτικές επενδύσεις και χορηγίες), τα κινέζικα χρηματοδοτούνται και ελέγχονται από μια δικτατορία και από το κινέζικο Κ.Κ.

Δεύτερον, αυτά τα Ινστιτούτα δεν λειτουργούν αυτόνομα, όπως τα αντίστοιχα της Γαλλίας και της Γερμανίας, αλλά εξαρτώνται από σκιώδεις οργανώσεις, όπως για παράδειγμα “Ο Βελγο-Κινεζικός Σύνδεσμος”. Οι περισσότερες εκδηλώσεις του τελευταίου, δεν ήταν τίποτε άλλο παρά διθύραμβοι για το κινεζικό καθεστώς και προσκλήσεις σε φοιτητές που θα ήθελαν να το γνωρίσουν καλύτερα», γράφει ο Βέλγος συνάδελφος Φιλίπ Πακέ.

Και με τα συνεχή ρεπορτάζ του στη βελγική πρωτεύουσα, έφερε στο προσκήνιο ένα τεράστιο θέμα το οποίο δικαιολογεί πλήρως γιατί οι Βρυξέλλες αποκαλούνται «πρωτεύουσα της κατασκοπείας». Διότι παράλληλα με τους Κινέζους, εντυπωσιακή είναι και η παρουσία Ρώσων κατασκόπων, κάποιοι από τους οποίους βρίσκονται στη βελγική πρωτεύουσα από την εποχή Γέλτσιν. Έσπευσαν δε, να προσφέρουν τις υπηρεσίες τους στον Πούτιν, πρίν ακόμα ο τελευταίος εδραιωθεί στην εξουσία το 2002.

Θα προσθέταμε δε ότι εσχάτως, Βρυξέλλες και Αμβέρσα, εξελίσσονται και σε κέντρα πανευρωπαϊκής διακίνησης ναρκωτικών, διεκδικώντας τα πρωτεία από τη Μασσαλία, που είναι ήδη ο «ευλογημένος τόπος» των ισλαμιστών ναρκεμπόρων.

Κατά τα λοιπά, κάποιοι «ανησυχούν» και αναρωτιούνται γιατί στις ευρωεκλογές, τα ακροδεξιά κόμματα θα πρωτοστατήσουν…