Η εβδομάδα ξεκίνησε με την καταβολή της έκτακτης οικονομικής ενίσχυσης των 250 ευρώ στους συνταξιούχους και ολοκληρώθηκε με την επιστροφή του ενός ενοικίου σε περισσότερους από 1 εκατ. ενοικιαστές. Πρόκειται για ένα σημαντικό κομμάτι του ευρύτερου πακέτου ενισχύσεων και ελαφρύνσεων ύψους πάνω από 2,5 δισ. ευρώ, πυρήνας του οποίου είναι η φορολογική μεταρρύθμιση που ανακοινώθηκε από τον Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη στη ΔΕΘ και αναμένεται να φανεί στις «τσέπες» των φορολογούμενων από την 1 Ιανουαρίου 2026.

Η φορολογική μεταρρύθμιση περιλαμβάνει μείωση του φόρου ανάλογα με τον αριθμό των παιδιών και μειώσεις στην κλίμακα φορολογίας εισοδήματος, με στόχο τη μείωση των φορολογικών βαρών στη μεσαία τάξη και στις οικογένειες με παιδιά, αντιμετωπίζοντας παράλληλα το δημογραφικό ζήτημα. Οι ελαφρύνσεις έχουν ενσωματωθεί στον προϋπολογισμό του 2026 που κατατέθηκε στη Βουλή από τον υπουργό Οικονομικών Κυριάκο Πιερρακάκη.

Επαναφορά συλλογικών συμβάσεων εργασίας

Δύο ακόμη σημαντικές μεταρρυθμίσεις ανακοινώθηκαν την περασμένη εβδομάδα:
α) η συμφωνία για την επαναφορά των συλλογικών συμβάσεων εργασίας, με στόχο την επέκταση τους σε περισσότερους κλάδους και εργαζόμενους, και
β) η δημιουργία του νέου φορέα Εθνικού Κτηματολογίου και Ελέγχου Δόμησης, αρμόδιου για την έκδοση των οικοδομικών αδειών.

Η συμφωνία για τις συλλογικές συμβάσεις χαρακτηρίστηκε «ιστορική», καθώς καταργεί μνημονιακούς νόμους και επανεκκινεί τις συλλογικές διαπραγματεύσεις που είχαν παγώσει κατά τη διάρκεια των προγραμμάτων οικονομικής στήριξης. Η συμφωνία προβλέπεται να γίνει νόμος του κράτους στις αρχές του 2026.

Βασικά σημεία της συμφωνίας:

• Κατάργηση του μνημονιακού μέτρου που αφορούσε τη μετενέργεια, με επαναφορά του προηγούμενου καθεστώτος σε περίπτωση μη συμφωνίας εντός 3 μηνών.

• Μείωση της ελάχιστης εκπροσώπησης των εργαζομένων από 50% σε 40% για την επέκταση των συμβάσεων σε όλες τις επιχειρήσεις του κλάδου.

• Επιτάχυνση των διαδικασιών διαιτησίας σε περιπτώσεις διαφωνίας εργαζομένων και εργοδοτών.

Το νέο πλαίσιο εκτιμάται ότι θα οδηγήσει σε αυξήσεις μισθών και περισσότερους εργαζόμενους καλυπτόμενους από κλαδικές συμβάσεις.

Στο Κτηματολόγιο οι οικοδομικές άδειες

Ο Εθνικός Οργανισμός Κτηματολογίου και Ελέγχου Δόμησης (ΕΟΚΕΔ) αναλαμβάνει πλέον την έκδοση των οικοδομικών αδειών, αρμοδιότητα που ανήκει σήμερα στις Υπηρεσίες Δόμησης των Δήμων.

Η μεταρρύθμιση δημιουργεί ένα ενιαίο σημείο εξυπηρέτησης («one-stop-shop») για θέματα ιδιοκτησίας και δόμησης, με στόχο:

• Τη μείωση της γραφειοκρατίας

• Την επιτάχυνση της έκδοσης των αδειών

• Την βελτίωση της εξυπηρέτησης των πολιτών, δεδομένου ότι οι σημερινές Υπηρεσίες Δόμησης λαμβάνουν χαμηλή βαθμολογία (3,4/10)

Ο νέος νόμος αναμένεται να ψηφιστεί στο τέλος του α’ τριμήνου 2026, με εφαρμογή αρχικά σε 3 Περιφερειακά και Τοπικά Κέντρα τον Ιούνιο του 2026, και πλήρη λειτουργία αρχές 2027.

Επόμενες παρεμβάσεις της κυβέρνησης

• Νέα χωροταξικά σχέδια για τη βιομηχανία, τις ΑΠΕ και τον τουρισμό.

• Μείωση γραφειοκρατίας και απλούστευση αδειοδοτήσεων από το υπουργείο Ανάπτυξης.

• Μείωση κόστους ενέργειας για τις βιομηχανίες.

• Δημιουργία νέου εθνικού Μητρώου Επιδομάτων και Παροχών για πλήρη καταγραφή των ενισχύσεων και των δικαιούχων τους.

Η ενίσχυση του κλάδου των κατασκευών και της αγοράς ακινήτων με στόχο την αύξηση του οικιστικού αποθέματος, με ανέγερση νέων κατοικιών αλλά και με αναβάθμιση του υπάρχοντος κτιριακού δυναμικού αποτελεί βασική προτεραιότητα της κυβέρνησης, επεσήμανε ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Κωστής Χατζηδάκης μιλώντας στο 3ο Συνέδριο Real Estate που διοργανώνουν το Capital.gr και το Forbes Greece.

Στο πλαίσιο αυτό υλοποιούνται 5 δέσμες παρεμβάσεων, στις οποίες περιλαμβάνονται και προσαρμογές στο θεσμό της κοινωνικής αντιπαροχής προκειμένου να γίνει πιο ελκυστικός και αποτελεσματικός, ενώ περαιτέρω παρεμβάσεις στη φορολογία ή υιοθέτηση νέων πρωτοβουλιών θα εξαρτηθούν από τη συνολική πορεία του προϋπολογισμού και της οικονομίας.

«Η πρόσφατη απόφαση της κυβέρνησης», τόνισε ο κ. Χατζηδάκης, «για την επιστροφή ενός ενοικίου στους ενοικιαστές αλλά και η απόφαση για την επέκταση και το 2025 της φορολογικής έκπτωσης 100% για δαπάνες ενεργειακής, λειτουργικής και αισθητικής αναβάθμισης κτιρίων είναι στοιχεία που δείχνουν ότι η κυβέρνηση συνεχίζει να θέτει το θέμα σε πολύ υψηλή προτεραιότητα. Σε αυτό το πλαίσιο οι εξαγγελίες του πρωθυπουργού στη ΔΕΘ το φθινόπωρο θα επιβεβαιώσουν τη δέσμευσή μας να συνεχίσουμε στον δρόμο της δημοσιονομικής υπευθυνότητας, των μεταρρυθμίσεων και της επιστροφής του οφέλους στην κοινωνία – με σχέδιο, συνέπεια και ρεαλισμό».

Οι παρεμβάσεις που υλοποιούνται ήδη ή δρομολογούνται το επόμενο διάστημα είναι:

1. Μείωση της φορολογίας στα ακίνητα. Ήδη έχουν εφαρμοστεί μείωση του ΕΝΦΙΑ κατά 35% και επιπλέον 20% για τις ασφαλισμένες κατοικίες, αναστολή του ΦΠΑ και του φόρου υπεραξίας, η κατάργηση για 3 χρόνια του φόρου εισοδήματος για κλειστά σπίτια που μισθώνονται, ή μετατρέπονται από βραχυχρόνια σε μακροχρόνια μίσθωση, αύξηση της έκπτωσης φόρου για δαπάνες ενεργειακής, λειτουργικής και αισθητικής αναβάθμισης κτιρίων.

2. Αύξηση της προσφοράς στέγης. Στην κατεύθυνση αυτή λειτουργούν τα προγράμματα «Εξοικονομώ», «Ανακαινίζω – νοικιάζω», στο οποίο η επιδότηση διπλασιάστηκε από 4.000 σε 8.000 ευρώ, «Αναβαθμίζω το Σπίτι μου». «Θα θέλαμε να κάνουμε περισσότερα. Και για λόγους αναπτυξιακούς - αλλά και για λόγους πολιτικούς. Όμως, οφείλουμε να κινούμαστε με υπευθυνότητα, χωρίς να υπερβαίνουμε τις δημοσιονομικές αντοχές της χώρας», ανέφερε.

3. Αξιοποίηση δημόσιας ακίνητης περιουσίας, με στόχο και πάλι την αύξηση της προσφοράς ακινήτων. «Η πιο εμβληματική παρέμβαση, είπε ο κ. Χατζηδάκης, είναι η θεσμοθέτηση της Κοινωνικής Αντιπαροχής. Μέσω αυτής, δημόσια ακίνητα που σήμερα μένουν ανεκμετάλλευτα μπορούν να αξιοποιηθούν για την κατασκευή σύγχρονων κατοικιών. Με ένα μέρος από αυτές - τουλάχιστον 30% - να προσφέρεται σε δικαιούχους με προσιτό ενοίκιο και κοινωνικά κριτήρια. Ενώ δίνεται και η δυνατότητα εξαγοράς (rent to own). Το αρμόδιο Υπουργείο επεξεργάζεται και σύντομα θα φέρει προς ψήφιση βελτιώσεις επί του υφιστάμενου πλαισίου, ώστε να γίνει πιο ελκυστικό και αποτελεσματικό».

Οι αλλαγές που προωθούνται προβλέπουν:

- Δυνατότητα να διατίθεται προς πώληση στην αγορά το ποσοστό των κατοικιών που δεν αφορά την κοινωνική στέγαση – ώστε να μπορεί να γίνει πιο άμεσα απόσβεση της επένδυσης.
- Δυνατότητα ανακατασκευής υφιστάμενων κτιρίων, πέραν της ανέγερσης νέων σε κενά οικόπεδα.

- Σύσταση κεντρικού φορέα διαχείρισης κοινωνικών κατοικιών και ηλεκτρονικού μητρώου έργων και δικαιούχων - ώστε να ενισχυθεί η διαφάνεια και η αποτελεσματική αντιστοίχιση αναγκών.

4. Βελτίωση ρυθμιστικού πλαισίου με την εκπόνηση των Τοπικών και Ειδικών Πολεοδομικών Σχεδίων. «Τα ζητήματα που δημιουργήθηκαν πρόσφατα με τις αποφάσεις του ΣτΕ αναδεικνύουν την ανάγκη για ένα τέτοιο πλαίσιο, σημείωσε ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης. Σέβομαι απολύτως την ανάγκη για σύγχρονους πολεοδομικούς κανόνες. Γνωρίζω επίσης ότι η ίδια η περιουσία μπορεί να απαξιωθεί αν υπάρχουν άναρχες οικιστικές αναπτύξεις. Από την άλλη όμως δεν έχω το δικαίωμα να παραγνωρίζω την ανάγκη για φτηνή στέγη, αντιμετώπιση του δημογραφικού, αναζωογόνηση της υπαίθρου. Αλλά και τις συνταγματικές προβλέψεις προστασίας της ιδιοκτησίας και ενθάρρυνσης της περιφερειακής ανάπτυξης». Σε αυτό το πλαίσιο κινείται η ρύθμιση για το Νέο Οικοδομικό Κανονισμό ενώ ακολουθεί από το αρμόδιο υπουργείο η νομοθετική παρέμβαση για τη δόμηση στους οικισμούς. Η οποία «θα λαμβάνει υπόψη τις προβλέψεις του Συντάγματος για την προστασία του περιβάλλοντος αλλά και τις Συνταγματικές επίσης ρυθμίσεις που αποσκοπούν στην προστασία της οικογένειας και τη στήριξη της αποκέντρωσης».

5. Συντονισμός των συναρμόδιων υπουργείων με τρεις δράσεις:

- Συγκρότηση μόνιμης διυπουργικής επιτροπής για το στεγαστικό, με τη συμμετοχή όλων των συναρμόδιων Υπουργείων. Η σχετική συζήτηση θα γίνει αύριο στο Υπουργικό Συμβούλιο.

Πρόκειται για τρεις παρεμβάσεις που αποσκοπούν στην άντληση φθηνότερου χρήματος από τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις μέσω του Χρηματιστηρίου, στην περαιτέρω μείωση του μη μισθολογικού κόστους όλων των εταιρειών καθώς και στην δυνατότητα ρύθμισης με ευνοϊκούς όρους των κόκκινων δανείων ευρύτερων κατηγοριών δανειοληπτών ( επιχειρήσεων και νοικοκυριών).

Οι δύο πρώτες ανακοινώθηκαν ήδη από το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, ενώ η τρίτη έχει δρομολογηθεί από το υπουργείο Εργασίας στην προσπάθεια της κυβέρνησης να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για την ενίσχυση της αναπτυξιακής δυναμικής της ελληνικής οικονομίας. Αφορούν στο νέο νομοσχέδιο για την αναβάθμιση της Κεφαλαιαγοράς, στον διπλασιασμό των κριτηρίων ένταξης στον εξωδικαστικό μηχανισμό ρύθμισης των κόκκινων δανείων που παρουσίασε ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κωστής Χατζηδάκης την προηγούμενη εβδομάδα καθώς και στη μείωση των ασφαλιστικών εισφορών για υπερωρίες, υπερεργασία νυχτερινά και αργίες που προανήγγειλε η υπουργός Εργασίας Νίκη Κεραμέως.

Έχοντας διασφαλίσει την δημοσιονομική σταθερότητα και δρομολογήσει νέες μειώσεις φόρων για τη μεσαία τάξη που θα ανακοινωθούν τον Σεπτέμβριο στην Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης η κυβέρνηση, όπως έχει προαναγγείλει ο υπουργός Οικονομικών θέτει τώρα ως προτεραιότητα της οικονομικής πολιτικής την αντιμετώπιση συγκεκριμένων προβλημάτων που αντιμετωπίζουν μεγάλες κατηγορίες επιχειρήσεων και νοικοκυριών προκειμένου να βελτιωθεί το οικονομικό περιβάλλον και να επιτευχθούν υψηλότεροι ρυθμοί ανάπτυξης της οικονομίας.

Αναβάθμιση Κεφαλαιαγοράς

Το νομοσχέδιο για την αναβάθμιση της Κεφαλαιαγοράς προβλέπει νέους εναλλακτικούς τρόπους άντλησης φθηνών κεφαλαίων για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις μέσω του Χρηματιστηρίου. Με το νομοσχέδιο, μεταξύ άλλων:

α) αυξάνεται σημαντικά η έκπτωση δαπανών για την εισαγωγή μικρομεσαίων επιχειρήσεων στο ΧΑ. Συγκεκριμένα διπλασιάζεται η έκπτωση δαπανών που αφορούν την προετοιμασία ένταξης των επιχειρήσεων αυτών στο Χρηματιστήριο.

β) Μειώνεται από 15% σε 5% ο συντελεστής φορολογίας σε τόκους εισηγμένων εταιρικών ομολόγων που αποκτούν φυσικά πρόσωπα – φορολογικοί κάτοικοι Ελλάδος. Έτσι διαμορφώνεται ομοιόμορφο καθεστώς φορολογικής μεταχείρισης των ημεδαπών και αλλοδαπών επενδυτών για το εισόδημα από τόκους, ανεξαρτήτως του τόπου χρηματιστηριακής διαπραγμάτευσης των εν λόγω ομολογιών (Ελλάδα, Ευρωπαϊκή Ένωση, χώρες εκτός Ε.Ε.).

δ) Αυξάνεται από 5 σε 8 εκατ. ευρώ ετησίως το όριο του τζίρου για την έκδοση πληροφοριακού δελτίου αντί ενημερωτικού δελτίου σε δημόσιες προσφορές κινητών αξιών. Έτσι διευκολύνεται η πρόσβαση μικρομεσαίων επιχειρήσεων στο Χ.Α. καθώς το κόστος για την έκδοση πληροφοριακού δελτίου, που παρέχει επίσης ουσιαστική πληροφόρηση στους επενδυτές, είναι σημαντικά χαμηλότερο από το αντίστοιχο κόστος για την έκδοση ενημερωτικού δελτίου.

Με τις νέες ρυθμίσεις που ανακοίνωσε το υπουργείο Οικονομικών διπλασιάζονται τα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια ένταξης. Αυτό σημαίνει ότι περισσότεροι οφειλέτες θα μπορούν να ενταχθούν στον μηχανισμό και να ρυθμίσουν το δάνειό τους με ιδιαίτερα ευνοϊκούς όρους που αφορούν μεταξύ άλλων μείωσης οφειλής έως 28%. Με βάση το προηγούμενο καθεστώς δικαίωμα ένταξης στον Εξωδικαστικό είχαν μόνο τα ευάλωτα νοικοκυριά. Πλέον θα μπορούν να ενταχθούν οφειλέτες με ανώτατο όριο μη εξυπηρετούμενων τραπεζικών οφειλών τα 300.000 ευρώ. Μέχρι σήμερα, μέσω του Εξωδικαστικού έχουν ρυθμιστεί 30.515 κόκκινα δάνεια που αφορούν συνολικές οφειλές 10 δισ ευρώ. Με τη νέα ρύθμιση εκτιμάται ότι θα υπάρξει σημαντική αύξηση των ρυθμίσεων και του συνολικού ποσού των κόκκινων δανείων που θα τακτοποιηθεί.

Μείωση εισφορών

Τη μείωση των ασφαλιστικών εισφορών για υπερωρίες, υπερεργασία, νυχτερινά και αργίες προωθεί το υπουργείο Εργασίας όπως ανακοίνωση η Ν. Κεραμέως. Με το μέτρο αυτό επιχειρείται η νέα μείωση του μη μισθολογικού κόστους των επιχειρήσεων ως κίνητρο για τη μείωση της αδήλωτης εργασίας και την αύξηση των προσλήψεων. Σημειώνεται ότι από το 2019 οι ασφαλιστικές εισφορές έχουν περιοριστεί κατά 5,5 ποσοστιαίες μονάδες.

Πενταπλασιάζεται το πρόστιμο για παράβαση των διατάξεων του πλαφόν και τριπλασιάζεται το πρόστιμο για παράβαση των διατάξεων περί απαγόρευσης προωθητικών ενεργειών.

Oι διατάξεις

Με τροπολογία του υπουργού Ανάπτυξης, Τάκη Θεοδωρικάκου, προωθούνται προς ψήφιση στη Βουλή οι εξής διατάξεις.

-Επεκτείνεται ο χρόνος εφαρμογής του πλαφόν του περιθωρίου κέρδους μέχρι 31.12.2024. Ως πλαφόν τίθεται το μικτό περιθώριο κέρδους που αποκόμιζε κάθε επιχείρηση από την πώληση κάθε βασικού προϊόντος πριν την 31.12.2021 (κλεισμένη χρήση 2021).

-Επεκτείνεται η εφαρμογή της διάταξης και για τον έλεγχο του περιθωρίου κέρδους στο πρόγραμμα «Ανακυκλώνω – Αλλάζω θερμοσίφωνα». Λόγω των voucher που προσφέρονται στους δικαιούχους υπάρχει η πιθανότητα ορισμένες επιχειρήσεις που συμμετέχουν στο πρόγραμμα να αυξήσουν τις τιμές που ζητούν για την προμήθεια και εγκατάσταση νέου θερμοσίφωνα αξιοποιώντας την αύξηση της ζήτησης που προκαλεί η έκδοση των vouchers περιορισμένης χρονικής διάρκειας.

-Πενταπλασιάζεται το ανώτατο όριο προστίμου για την παράβαση των διατάξεων του πλαφόν και αυξάνεται από 1.000.000 ευρώ σε 5.000.000 ευρώ.

Τριπλασιάζεται το ανώτατο όριο προστίμου για παράβαση των διατάξεων περί απαγόρευσης προωθητικών ενεργειών όταν έχει προηγηθεί ανατίμηση και αυξάνεται από 2.000.000 σε 6.000.000 ευρώ.
-Παρατείνεται «το καλάθι του νοικοκυριού» έως και την 31.12.2024.

-Παρατείνεται η υποχρέωση ανακοίνωσης ανατιμήσεων των προμηθευτών από τα supermarkets προς το Υπουργείο Ανάπτυξης έως 31.12.2024.

-Παρατείνεται η υποχρέωση ανακοίνωσης ενδεικτικών τιμών οπωροκηπευτικών προϊόντων από τα supermarkets προς το Υπουργείο Ανάπτυξης έως 31.12.2024.

-Ο περιορισμός του πλαφόν στο βρεφικό γάλα ορίζεται έως 31.12.2024.

Μιλώντας από το Μουσείο της Ακρόπολης στην εκπομπή «Στο κέντρο», που θα προβληθεί στις 23:00, ο κ. Μητσοτάκης αναφέρεται στα ελληνοτουρκικά, τονίζοντας ότι οι Έλληνες μπορούν να αισθάνονται ασφαλείς, ενώ τονίζει ότι, αναπόφευκτα, κάποια στιγμή θα συναντηθεί με τον Τούρκο πρόεδρο, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.

«Νομοτελειακά κάποια στιγμή θα συναντηθούμε, πρέπει να συναντιόμαστε, να συζητάμε, και όπως είπα και στον ίδιο τον πρόεδρο Ερντογάν, πρέπει να μπορούμε να συμφωνούμε ότι διαφωνούμε» αναφέρει χαρακτηριστικά. Επισημαίνει ωστόσο ότι διάλογο με το παράλογο δεν μπορούμε να κάνουμε, τονίζοντας οι αιτιάσεις της Τουρκίας, όπως προκύπτουν από την επιστολή που είχε αποστείλει στον ΟΗΕ, είναι τελείως παράλογες.

Η παρέμβαση θα αφορά τους επόμενους μήνες, είναι το μήνυμα του πρωθυπουργού, εξηγώντας ότι «ο τρόπος που έχουμε δράσει μέχρι σήμερα, δίνει και το περίγραμμα για το πώς θα κινηθούμε από εδώ και πέρα».