Τα νέα μέτρα στήριξης 500 εκατ. ευρώ που ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης αμέσως μετά τη γνωστοποίηση του πρωτογενούς πλεονάσματος του 2025, την περασμένη Τετάρτη, αποτελούν το πρώτο βήμα στον συνολικότερο κυβερνητικό προγραμματισμό για την επιστροφή των θετικών δημοσιονομικών επιδόσεων στην κοινωνία εφέτος και το 2027.

Μέρος αυτού του σχεδιασμού είναι και οι πρωθυπουργικές εξαγγελίες στη ΔΕΘ, η έκταση των οποίων αρχίζει να προδιαγράφεται μετά την επικύρωση των στοιχείων για την αύξηση του πρωτογενούς πλεονάσματος του 2025 στο 4,9% του ΑΕΠ έναντι προηγούμενου στόχου 3,7% του ΑΕΠ.

Με βάση τα στοιχεία αυτά διαμορφώνεται συνολικά δημοσιονομικός χώρος (αφού υπολογιστούν και οι περιορισμοί στις δημόσιες δαπάνες) 1,7 δισ. ευρώ για εφέτος και το επόμενο έτος. Από αυτά, τα 500 εκατ. ευρώ καλύπτονται με τα μέτρα που ανακοινώθηκαν από τον πρωθυπουργό και εξειδικεύτηκαν από τον υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκο Πιερρακάκη την περασμένη εβδομάδα ( επιστροφή ενοικίου σε περισσότερους, 150 ευρώ στις οικογένειες με παιδιά, αύξηση στα 300 ευρώ στην ενίσχυση για συνταξιούχους κτλ.).

Απομένουν 1,2 δισ. ευρώ, από τα οποία τα 200 εκατ. ευρώ θα διατεθούν για νέα μέτρα στήριξης εφέτος και άλλο 1 δισ. ευρώ που θα αφορούν εξαγγελίες για το 2027.

Πίσω από τον κυβερνητικό σχεδιασμό βρίσκεται η ισχυρή απόδοση της ελληνικής οικονομίας σε συνδυασμό με τα θετικά αποτελέσματα που φέρνουν τα μέτρα περιορισμού της φοροδιαφυγής. Παρά το υψηλό κόστος λόγω της ενεργειακής κρίσης που προκαλεί ο πόλεμος στο Ιράν, ο ρυθμός ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας θα παραμείνει εφέτος στα επίπεδα του 2% μετά την αναθεώρηση του αρχικού στόχου 2,4% όπως ανακοίνωσε το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών.

Μάλιστα η όποια εφετινή αναθεώρηση του στόχου για το ΑΕΠ θα καλυφθεί από την αναθεώρηση προς τα πάνω στο 2% από 1,7% αρχικής πρόβλεψης του ρυθμού ανάπτυξης για το 2027.

Η εξίσωση των αναθεωρήσεων οδηγεί επίσης σε ακόμη υψηλότερο πρωτογενές πλεόνασμα για το 2026. Για αυτό και ο νέος στόχος που έθεσε το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών για το πρωτογενές πλεόνασμα του 2026 είναι 3,2% του ΑΕΠ από 2,8% του ΑΕΠ. Στο 3,2% του ΑΕΠ καθορίζεται και ο στόχος για το πρωτογενές αποτέλεσμα του 2027. Αναθεωρείται επίσης προς το καλύτερο η εκτίμηση για το ύψος του δημόσιου χρέους φέτος στο 136,8% του ΑΕΠ από 138,2% και σε 130,3% το 2027

Το επόμενο διάστημα ανάλογα με τις εξελίξεις στο μέτωπο του πολέμου και με βάση τα δημοσιονομικά στοιχεία που ανακοινώθηκαν το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών θα προχωρήσει στη σύνθεση των μέτρων στήριξης της ΔΕΘ. Πρόθεση της κυβέρνησης όπως έχει ήδη εξαγγελθεί είναι βασικός πυλώνας του πακέτου αυτού να είναι τα μέτρα ενίσχυσης των επιχειρήσεων και των επαγγελματιών.

Μεταξύ των μέτρων που αναμένεται να εξεταστούν είναι:

• Η κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος για τις επιχειρήσεις, βασικό αίτημα της αγοράς. Σημειώνεται ότι το τέλος επιτηδεύματος έχει ήδη καταργηθεί από το 2025 για τους ελεύθερους επαγγελματίες.
• Η μείωση του ποσοστού της προκαταβολής φόρου για τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις. Το ποσοστό αυτό ανέρχεται σήμερα στο 80% του φόρου εισοδήματος που προκύπτει από την κερδοφορία του προηγούμενου έτους ενώ για τις νεοσύστατες επιχειρήσεις το ποσοστό αυτό είναι 50% για τα πρώτα τρία χρόνια.
• Νέα μείωση των εργοδοτικών εισφορών το 2027, μεγαλύτερη από τη μισή μονάδα που έχει ήδη ανακοινωθεί.

Πώς διαμορφώνεται η εθνική σύνταξη

Μετά την αύξηση, το ποσό της εθνικής σύνταξης φτάνει για 15 έτη ασφάλισης στα 402,18 ευρώ, ενώ για 20 έτη διαμορφώνεται στα 446,87 ευρώ μεικτά. Ενδιάμεσα, τα ποσά αυξάνονται κλιμακωτά, αντανακλώντας τη συμπλήρωση περισσότερων ετών ασφάλισης.

Η αναπροσαρμογή της εθνικής σύνταξης επηρεάζει συνολικά δέκα κατηγορίες συντάξεων και επιδομάτων, οι οποίες εξαρτώνται άμεσα από το ύψος της.

Συντάξεις αναπηρίας

Οι δικαιούχοι με ποσοστό αναπηρίας 80% και άνω λαμβάνουν πλέον ολόκληρη την εθνική σύνταξη, δηλαδή 446,87 ευρώ. Για ποσοστά από 67% έως 79,99% καταβάλλεται το 75% του ποσού, ενώ για αναπηρία από 50% έως 66,99% αντιστοιχεί το 50%.

Συντάξεις χηρείας

Το κατώτατο όριο της σύνταξης λόγω θανάτου δεν μπορεί να είναι χαμηλότερο από το ποσό της εθνικής σύνταξης για 20 έτη ασφάλισης. Για το 2026, το όριο αυτό ανέρχεται στα 446,87 ευρώ μεικτά. Σε περιπτώσεις μικρότερου ασφαλιστικού χρόνου, το ποσό μειώνεται αναλογικά, με την κατώτατη σύνταξη για 15 έτη ή λιγότερα να διαμορφώνεται στα 418,94 ευρώ.

Ανασφάλιστοι υπερήλικες

Το επίδομα που χορηγεί ο ΟΠΕΚΑ στους ανασφάλιστους υπερήλικες εξισώνεται με τη λεγόμενη «μικρή» εθνική σύνταξη και από το 2026 φτάνει τα 418,94 ευρώ μεικτά.

Συντάξεις ομογενών

Για όσους ομογενείς πληρούν την προϋπόθεση των 30 ετών νόμιμης και μόνιμης διαμονής στη χώρα, η πλήρης εθνική σύνταξη ανέρχεται πλέον σε 446,87 ευρώ.

Προσωρινές συντάξεις

Το ποσό της προσωρινής σύνταξης, στο σκέλος που αφορά την εθνική σύνταξη, αναπροσαρμόζεται επίσης στα 446,87 ευρώ μεικτά, καθώς συνδέεται με την εθνική σύνταξη 20ετίας.

Μειωμένες (πρόωρες) συντάξεις

Για όσους αποχωρούν πρόωρα, η μειωμένη εθνική σύνταξη αυξάνεται αντίστοιχα. Για παράδειγμα, με 15 έτη ασφάλισης ανέρχεται σε 281,52 ευρώ, ενώ με 20 έτη φτάνει τα 312,81 ευρώ μεικτά.

Συντάξεις υπηρετούντων στο εξωτερικό

Οι δημόσιοι υπάλληλοι που υπηρέτησαν στην αλλοδαπή βλέπουν το κατώτατο ποσό της σύνταξής τους να αναπροσαρμόζεται στα 446,87 ευρώ.

Εργατικό ατύχημα και επαγγελματική νόσος

Το κατώτατο όριο της σύνταξης στις περιπτώσεις αυτές ορίζεται στο διπλάσιο της εθνικής σύνταξης 20ετίας. Έτσι, από το 2026 ανέρχεται στα 893,73 ευρώ μεικτά.

Βασική σύνταξη πρώην ΟΓΑ

Η βασική σύνταξη των συνταξιούχων του πρώην ΟΓΑ φτάνει πλέον τα 418,94 ευρώ.

Άγαμες θυγατέρες

Το ανώτατο όριο των 720 ευρώ στις συντάξεις άγαμων ή διαζευγμένων θυγατέρων παραμένει αμετάβλητο, καθώς προβλέπεται ρητά από τον νόμο και δεν επηρεάζεται από τις γενικές αυξήσεις.

Σε αυτό το περιβάλλον, επιλέγεται να «παγώσουν» ή να αποσυρθούν νομοθετικές πρωτοβουλίες που θα μπορούσαν να προκαλέσουν νέες κοινωνικές αντιδράσεις, δίνοντας τη θέση τους σε μέτρα με θετικό πολιτικό αποτύπωμα αλλά και σε μεγάλα έργα και υποδομές που θα ολοκληρωθούν το επόμενο διάστημα και θα βελτιώσουν την καθημερινότητα των πολιτών.

Στο 4,5% του ΑΕΠ εκτιμάται το πρωτογενές πλεόνασμα

Στο οικονομικό επιτελείο, ο σχεδιασμός για τις παροχές του 2026-2027 έχει ήδη αρχίσει να χαράσσεται με βάση τα οικονομικά μεγέθη και τις προβλέψεις για υπερπλεονάσματα. Αρμόδια στελέχη επισημαίνουν ότι οι παρεμβάσεις συνδέονται άμεσα με τις επιδόσεις της οικονομίας και τα περιθώρια της δημοσιονομικής πολιτικής.

Η εκτίμηση ότι το πρωτογενές πλεόνασμα του 2025 θα κινηθεί στο 4,5%- 4,6% του ΑΕΠ, έναντι στόχου 3,7%, δημιουργεί χώρο έως 2 δισ. ευρώ για νέες πολιτικές ενίσχυσης των εισοδημάτων.

Πώς θα στηριχτούν εργαζόμενοι, συνταξιούχοι και επιχειρήσεις

Την ίδια στιγμή, η εντατικοποίηση των ελέγχων κατά της φοροδιαφυγής αναμένεται να ενισχύσει περαιτέρω τα κρατικά έσοδα. Κομβικό ρόλο στον νέο κύκλο παρεμβάσεων αναμένεται να διαδραματίσει το Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ), το οποίο πολύ σύντομα αναμένεται να τεθεί σε πλήρη λειτουργία.

Μέσω του συστήματος αυτού, η ΑΑΔΕ θα αποκτήσει πλήρη εικόνα για κάθε ακίνητο, τη χρήση του και τα εισοδήματα που προκύπτουν από αυτό. Μέσα από ηλεκτρονικές διασταυρώσεις θα εντοπίζονται «μαύρα» μισθωτήρια και αδήλωτα ακίνητα, περιορίζοντας δραστικά τη φοροδιαφυγή στην αγορά ακινήτων. Σύμφωνα με αρμόδια στελέχη, τα πρόσθετα έσοδα μπορούν να αξιοποιηθούν για νέες φοροελαφρύνσεις στους συνεπείς ιδιοκτήτες από το 2027.

Ταυτόχρονα, εξετάζεται η μείωση ή ακόμα και η κατάργηση της ειδικής εισφοράς αλληλεγγύης για τους συνταξιούχους ανάλογα με τους διαθέσιμους πόρους που θα προκύψουν από το πρωτογενές πλεόνασμα. Η εισφορά αλληλεγγύης συνταξιούχων είναι μια κλιμακωτή κράτηση που επιβάλλεται σε κύριες συντάξεις άνω των 1.400 ευρώ μικτά, με σκοπό τη χρηματοδότηση των ελλειμμάτων των ασφαλιστικών ταμείων.

Ωστόσο, από φέτος τα όρια των κλιμακίων έχουν τιμαριθμοποιηθεί, με αποτέλεσμα η επιβάρυνση για τους περισσότερους συνταξιούχους να είναι μικρότερη. Η εισφορά παρακρατείται μηνιαίως και διαφοροποιείται ανάλογα με το ύψος της σύνταξης, φτάνοντας έως 14% για τις υψηλές, ενώ επιβάλλεται ξεχωριστή εισφορά και στις επικουρικές.

Πέραν της εισφοράς αλληλεγγύης, στο τραπέζι βρίσκεται και ο διπλασιασμός της εισοδηματικής ενίσχυσης των 250 ευρώ, με στόχο να αποκτήσει τα χαρακτηριστικά μιας «13ης σύνταξης». Σχεδιάζεται επίσης η διεύρυνση των δικαιούχων, καθώς σήμερα το μέτρο αφορά περίπου 1,4 εκατ. πολίτες - συνταξιούχους άνω των 65 ετών με ετήσιο εισόδημα έως 14.000 ευρώ (άγαμοι ή χήροι) ή έως 26.000 ευρώ (έγγαμοι ή σε σύμφωνο συμβίωσης), ανασφάλιστους υπερήλικες και άτομα με αναπηρία.

Το χρονολόγιο με τις νέες παρεμβάσεις από την κυβέρνηση

Μετά τα φυσικά πρόσωπα, η σκυτάλη των φοροελαφρύνσεων περνά στις επιχειρήσεις, με την κυβέρνηση να προετοιμάζει νέο πακέτο μέτρων με ορίζοντα το 2027. Στο επίκεντρο του σχεδιασμού βρίσκονται παρεμβάσεις που στοχεύουν στη μείωση των φορολογικών βαρών και στην ενίσχυση της ρευστότητας, σε μια προσπάθεια να καλυφθούν τα πάγια αιτήματα της αγοράς. Στο πλαίσιο αυτό εξετάζεται η μείωση της προκαταβολής φόρου -μέτρο που θεωρείται «κλειδί» για τη χρηματοοικονομική ανάσα των επιχειρήσεων-, καθώς και η κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος.

Παράλληλα, δεν αποκλείεται και η «έκπληξη» μιας μείωσης του εταιρικού φορολογικού συντελεστή κατά δύο ποσοστιαίες μονάδες, από το 22% στο 20%, όπως προέβλεπε το εκλογικό πρόγραμμα του 2019. Στο οικονομικό επιτελείο εκτιμούν ότι τα 800 εκατ. ευρώ που έχουν εξοικονομηθεί από τη ρήτρα διαφυγής για τις αμυντικές δαπάνες μπορούν να κατευθυνθούν σε ελαφρύνσεις για τον επιχειρηματικό κλάδο ή για νέες βελτιώσεις στο τεκμαρτό σύστημα φορολόγησης των ελεύθερων επαγγελματιών και αυτοαπασχολούμενων. Εξετάζονται επίσης νέες μειώσεις φόρων στα εισοδήματα από ενοίκια, ανάλογα με τα αποτελέσματα του ΜΙΔΑ. Αναλυτικότερα, το χρονολόγιο με τις νέες παρεμβάσεις από την κυβέρνηση έχει ως εξής:

Απρίλιος 2026: Παρεμβάσεις υπέρ συνταξιούχων

Οι συμπληρωματικές παρεμβάσεις για το 2026 θα στοχεύσουν στους συνταξιούχους και στους εργαζόμενους με χαμηλά εισοδήματα. Πληροφορίες αναφέρουν ότι το Πάσχα θα ανακοινωθεί είτε η μείωση είτε η κατάργηση της ειδικής εισφοράς αλληλεγγύης, που θα οδηγήσει σε νέα αύξηση των καθαρών συντάξεων. Εναλλακτικά, εξετάζεται ο διπλασιασμός της εισοδηματικής ενίσχυσης των 250 ευρώ. Παράλληλα, ο κατώτατος μισθός θα αυξηθεί στα 920 ευρώ, από 880 ευρώ σήμερα.

Σεπτέμβριος 2026: Διεθνής Εκθεση Θεσσαλονίκης

Η φετινή ΔΕΘ αποκτά κομβική σημασία ενόψει των εκλογών του 2027. Οπως προανήγγειλε ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Κωστής Χατζηδάκης, προγραμματίζονται νέες μειώσεις φόρων και ασφαλιστικών εισφορών. Σύμφωνα με πληροφορίες, το πακέτο θα είναι επικεντρωμένο στις επιχειρήσεις αλλά και στους ιδιοκτήτες ακινήτων.

Η μείωση της προκαταβολής φόρου θεωρείται κεντρικό μέτρο, καθώς σήμερα φτάνει έως και το 80% του φόρου της επόμενης χρήσης. Παράλληλα, θα έχει αξιολογηθεί και το νέο καθεστώς υποχρεωτικής πληρωμής ενοικίων μέσω τραπεζικού λογαριασμού από 1ης Απριλίου 2026.

Απρίλιος 2027: Κατώτατος μισθός στα 1.000 ευρώ

Η πολιτική ενίσχυσης των εισοδημάτων κορυφώνεται τον Απρίλιο του 2027 με νέα αύξηση του κατώτατου μισθού, που θα φτάσει στα 1.000 ευρώ, από τα 920 ευρώ που προβλέπεται στη δεύτερη φάση του 2026. Η αύξηση αυτή θα έχει άμεσο αντίκτυπο στις αποδοχές των εργαζομένων τόσο στον δημόσιο όσο και στον ιδιωτικό τομέα, ενώ θα επηρεάσει και τα επιδόματα, δημιουργώντας έναν κύκλο θετικών επιδράσεων στην κατανάλωση και τη ζήτηση.

Το 2025 ήταν από τις εξαιρετικά σπάνιες χρονιές -και πριν τα μνημόνια ακόμα- που μόνο «έδινε» παροχές. Αν δεν είχαν γίνει οι αυξήσεις φόρου στα τουριστικά καταλύματα (τέλος ανθεκτικότητας, Airbnb, τέλος κρουαζιέρας) το 2025 θα έμενε στην Ιστορία ως το έτος όπου δεν μπήκε απολύτως κανένας νέος φόρος!

Τη χρονιά που φεύγει, πάντως, ο κρατικός προϋπολογισμός διέθεσε πάνω από 2 δισ. ευρώ σε μέτρα άμεσης ή έμμεσης αύξησης εισοδημάτων για εκατομμύρια νοικοκυριά και επιχειρήσεις, με 30 μόνιμες νέες παροχές και μειώσεις φόρων, οι οποίες θα ισχύουν μόνιμα πλέον κάθε χρόνο εφεξής.

Για να μπορέσει να χρηματοδοτήσει τις ελαφρύνσεις και παροχές αυτές το 2025, το δημόσιο εξοικονόμησε έσοδα κυρίως από την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής (με εκτιμήσεις να κάνουν λόγο για εξοικονόμηση 2,5-2,7 δισ. ενδεχομένως για εφέτος) αλλά και τις αλλαγές στην δομή των Ενόπλων Δυνάμεων (περίπου 19 εκατ. ευρώ από το 2025).

Οι παρεμβάσεις αυτές ξεκίνησαν για πρώτη φορά να εφαρμόζονται σταδιακά από τις αρχές του έτους, απλώθηκαν σε όλη τη διάρκειά του -μέχρι και τις τελευταίες πληρωμές των τελευταίων ημερών του Δεκεμβρίου- και δρομολογήθηκαν σε τρία «κύματα»:

α) μέτρα που ίσχυσαν από 1.1.2025 και ενσωματώθηκαν εξ αρχής στον τρέχοντα Προϋπολογισμό που ψηφίσθηκε τέλη του 2024.

β) επιπλέον μέτρα στήριξης που εφαρμόστηκαν μεσούσης της χρονιάς και δεν προβλέπονταν στον Προϋπολογισμό του 2025. Εξαγγέλθηκαν πριν το Πάσχα, όταν διαπιστώθηκε το υπερπλεόνασμα από την περιστολή της φοροδιαφυγής (με αρχική εκτίμηση του οφέλους για το 2024 σε 2,1 δισ. ευρώ)

γ) νέες παρεμβάσεις που ανακοινώθηκαν στη ΔΕΘ 2025.

Συγκεκριμένα, οι 30 παροχές για νοικοκυριά και επιχειρήσεις, οι οποίες ξεδιπλώθηκαν σταδιακά στη διάρκεια του 2025 ήταν οι εξής:

Α. 15 παρεμβάσεις που ενσωματώθηκαν στον προϋπολογισμό 2025:

Εδώ ανήκουν μέτρα που είχαν εξαγγελθεί νωρίτερα μεν μέσα στο 2024, αλλά η επίπτωσή τους άρχισε να γίνεται ορατή από το 2025.

• Οριζόντια αύξηση μισθών στο δημόσιο, ώστε ο εισαγωγικός μισθός να μην υπολείπεται του κατώτατου του ιδιωτικού τομέα, με κλιμακωτές αυξήσεις και νέες μισθολογικές κλίμακες: όφελος 215 εκατ. ευρώ το 2025 για όλους τους δημοσίους υπαλλήλους. Το μέτρο ξεκίνησε να εφαρμόζεται πρώτη φορά τον Απρίλιο, αλλά είναι μόνιμο και επαναλαμβανόμενο. Κάθε χρόνο έρχεται να προστεθεί και νέα αύξηση: μέσα σε ολόκληρο το 2026 θα δοθούν επιπλέον 357 εκατ. ευρώ (σε δωδεκάμηνη βάση πλέον) ενώ το 2027 άλλα 310 εκατ. ευρώ.

Σε σχέση με το 2024 (πριν την αύξηση) οι μισθοί στο δημόσιο το 2027 θα έχουν αυξηθεί κατά 882 εκατ. ευρώ, μόνο και μόνο από αυτό το μέτρο του 2025. Ενώ σωρευτικά στην τριετία 2025-2027 οι εργαζόμενοι στο δημόσιο θα έχουν λάβει συνολικά 1,67 δισεκατομμύρια ευρώ επιπλέον, ακριβώς επειδή η αύξηση του 2025 είναι επαναλαμβανόμενη και προσαυξάνεται κάθε χρόνο.

• Μείωση ασφαλιστικών εισφορών κατά 1 μονάδα το 2025: όφελος 448 εκατ. ευρώ ετησίως που τα μοιράζονται όλοι οι εργαζόμενοι και οι επιχειρήσεις που απασχολούν υπαλλήλους.
• Κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος από το 2025 σε συγκεκριμένες κατηγορίες, με συνέχιση της μείωσης κατά 50% για το 2024: όφελος 125 εκατ. ευρώ το 2025, που αυξάνεται σε 144-150 εκατ. ευρώ από το 2026-2027.
• Μείωση ΕΝΦΙΑ κατά 20% για κατοικίες που ασφαλίζονται έναντι φυσικών καταστροφών, με φορολογητέα αξία έως 500.000 ευρώ: όφελος για ιδιοκτήτες 21 εκατ. ευρώ το 2025, το οποίο προβλέπεται να αυξηθεί σε 41-45 εκατ. το 2026-2027.
• Αναμόρφωση του κινήτρου επίτευξης στόχων στο Δημόσιο: όφελος 20 εκατ. ευρώ το 2025 (και 40 εκατ. ετησίως από το 2026 και μετά)
• Αναμόρφωση του επιδόματος επικίνδυνης και ανθυγιεινής εργασίας των ΟΤΑ: 37 εκατ. ευρώ
• Απαλλαγή από φόρο εισοδήματος για κενά ακίνητα ή ακίνητα σε βραχυχρόνια μίσθωση, η οποία θα μετατραπεί σε μακροχρόνια μίσθωση: όφελος 10 εκατ. ευρώ το 2025 -και επέκταση το 2026 σε 19 εκατ. ευρώ.
• Αύξηση κατά 20% της αποζημίωσης νυχτερινής απασχόλησης των ενστόλων από τον Ιανουάριο 2025: 25 εκατ. ευρώ.
• Αύξηση του φοιτητικού στεγαστικού επιδόματος για τα περιφερειακά Πανεπιστήμια (από 1.500 ευρώ σε 2.000 ευρώ ετησίως και σε 2.500 ευρώ σε περίπτωση συγκατοίκησης): 15 εκατ. ευρώ το 2025.
• Αύξηση των αποδοχών των σπουδαστών στρατιωτικών σχολών: ετήσιο όφελος 14 εκατ. ευρώ.
• Κατάργηση τέλους σταθερής τηλεφωνίας (5%) για συνδέσεις με οπτική ίνα (≥100 mbps): ετήσιο όφελος 24 εκατ. ευρώ από το 2025.
• Απαλλαγή από τον φόρο ασφαλίστρου (15%) συμβολαίων υγείας για παιδιά ηλικίας έως 18 ετών: ετήσιο όφελος 17 εκατ. ευρώ.
• Κίνητρο (φοροαπαλλαγή) για οικειοθελείς παροχές επιχειρήσεων σε νέους γονείς υπαλλήλους τους: 6 εκατ. ευρώ.
• Κατάργηση χαρτοσήμου και μείωση του ψηφιακού τέλους σε μία σειρά από συναλλαγές (οικοδομικές άδειες, χρησιδάνεια, γάμους, ασφαλιστήρια συμβόλαια κ.λπ.): όφελος 32 εκατ. ευρώ.
• Κίνητρα σε επιχειρήσεις για καινοτομία, συγχωνεύσεις και εξαγορές: 41 εκατ. ετησίως.

   Β. 2 παρεμβάσεις «εκτός Προϋπολογισμού» που θεσμοθετήθηκαν στα μέσα της χρονιάς.

   Αυτές αφορούσαν:

• Επιστροφή ενός ενοικίου ετησίως: ετήσιο όφελος 230 εκατ. ευρώ που καταβάλλονται σε σχεδόν 1 εκατομμύριο ενοικιαστές, από τον Νοέμβριο του 2025 και κάθε χρόνο μετά.
• Κοινωνική ενίσχυση ύψους 250 ευρώ, από τον Νοέμβριο του 2025 και κάθε Νοέμβριο, σε συνταξιούχους, ανασφάλιστους υπερήλικες και σε άτομα με αναπηρία: όφελος 360 εκατ. ευρώ ετησίως

   Γ.  13 νέες παρεμβάσεις της ΔΕΘ του 2025

Πρόκειται για μέτρα που εξαγγέλθηκαν τον Σεπτέμβριο στην ΔΕΘ και έχουν κύριο δημοσιονομικό αποτύπωμα από το 2026 και μετά, αλλά ξεκίνησαν να γίνονται ορατά και πριν εκπνεύσει το 2025 ήδη.

Αυτά είναι:

• Νέες κλίμακες φορολογίας εισοδήματος με έμφαση στις οικογένειες με παιδιά, στους νέους και στη μεσαία τάξη: αν και τυπικά ισχύουν από 1.1.2026, ήδη μισθωτοί στο Δημόσιο προπληρώθηκαν τον μισθό του Ιανουαρίου με αύξηση έως 80 ή και 150 ευρώ καθαρά, λόγω μείωσης των κρατήσεων, ανάλογα με την ηλικία ή τον αριθμό των τέκνων τους.
• Συντάξεις: α) μη συμψηφισμός του 50% της ετήσιας αύξησης των συντάξεων με την προσωπική διαφορά των συνταξιούχων το 2026 (με προοπτική κατάργησης του συμψηφισμού από το 2027) και β) αναπροσαρμογή κρατήσεων Ειδικής Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ): πάνω από μισό εκατομμύριο συνταξιούχοι που δεν έπαιρναν ετήσια αύξηση εδώ και 15 χρόνια λόγω προσωπικής διαφοράς, την πληρώθηκαν για πρώτη φορά τον Δεκέμβριο. Είχαν άμεσο όφελος 7 εκατ. ευρώ μέσα στο 2025, και πολλαπλάσιο όφελος σε ολόκληρο το 2026 και κάθε χρόνο μετά, πέραν της μείωσης κρατήσεων που είχαν και αυτοί στις προπληρωμές των συντάξεων Ιανουαρίου, λόγω μείωσης φορολογικών συντελεστών από 1.1.2026.
• Αλλαγές στο μισθολόγιο των Ενόπλων Δυνάμεων, που ισχύουν αναδρομικά από τον Οκτώβριο του 2025: όφελος 55 εκατ. ευρώ για το έτος 2025 (θα δοθεί αναδρομικά μετά την ψήφιση του νέου μισθολογίου στη Βουλή) και επιπλέον 162 εκατ. ευρώ για ολόκληρο το 2026.
• Αναμόρφωση μισθολογίου Σωμάτων Ασφαλείας: 35 εκατ. ευρώ μέσα στο 2025 (και 127 εκατ. ευρώ ετησίως από το 2026 και μετά).
• Επίδομα επικινδυνότητας ενστόλων ύψους 100 ευρώ μηνιαίως από τον Ιούνιο 2025 και μετά (111 εκατ. ευρώ το 2025 και 222 εκατ. ευρώ το 2026 και εφεξής).
• Επίδομα σωφρονιστικών υπαλλήλων (3 εκατ. ευρώ το 2026 και 6 εκατ. ευρώ ετησίως από το 2026).
• Ειδικές αυξήσεις στο δημόσιο: μη συμψηφισμός της προσωπικής διαφοράς των δημόσιων υπαλλήλων (12 εκατ. ευρώ το 2025 που αυξάνεται σε 17 εκατ. ευρώ το 2026 και 22 εκατ. ευρώ το 2027), θέσπιση επίδομα βιβλιοθήκης για μέλη ΔΕΠ και ερευνητικό προσωπικό, ως αναγνώριση του ακαδημαϊκού έργου τους (3 εκατ. ευρώ το 2025 και 6 εκατ. ευρώ ετησίως από το 2026), αύξηση σε πτυχιούχους πενταετούς κύκλου σπουδών κ.ά.
• Επέκταση του μέτρου της αύξησης του ορίου φαρμακευτικής δαπάνης: 100 εκατ. ετησίως για φάρμακα από το 2025 και μετά.
• Αύξηση του ορίου υγειονομικής δαπάνης διαγνωστικών και ιδιωτικών κλινικών: 35 εκατ. ευρώ για εξετάσεις από το 2025 και μετά.
• Χορήγηση φαρμάκων υψηλού κόστους από τον ΕΟΠΥΥ μέσω ιδιωτικών φαρμακείων (12 εκατ. ευρώ ετησίως).
• Επέκταση απαλλαγής από τη φαρμακευτική δαπάνη στους χαμηλοσυνταξιούχους: 23 εκατ. ευρώ από το 2025.
• Κατάργηση των ηλικιακών περιορισμών για τη χορήγηση του επιδόματος κώφωσης - βαρηκοΐας: όφελος 4 εκατ. ευρώ ετησίως.
• Παράταση ισχύος της μείωσης του φόρου εισοδήματος για δαπάνες αναβάθμισης κτηρίων για τα έτη 2025 και 2026 (όφελος 5 εκατ. ευρώ ετησίως) και επέκταση της απαλλαγής από τον ΦΠΑ στα νέα κτήρια (18 εκατ. ευρώ ετησίως και για το 2026).

Με αυτά τα τριάντα μέτρα του 2025, αλλά και την αύξηση του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων κατά 500 εκατ. ευρώ από το υπερπλεόνασμα του 2024, εφέτος επέστρεψαν συνολικά πάνω από 2,5 δισ. ευρώ στην αγορά και στην κοινωνία, ως αυξήσεις μισθών, μειώσεις φόρων, στοχευμένες παροχές, αλλά και έργα ανθεκτικότητας, υποδομών και πολιτικής προστασίας που έχουν ανάγκη οι τοπικές κοινωνίες. Και αποτελούν την αφετηρία άλλων νέων μέτρων και παροχών, συνολικού ύψους 1,7 δισεκατομμυρίων, τα οποία έχουν προϋπολογισθεί και ενσωματωθεί στον κρατικό προϋπολογισμό που ψηφίστηκε προ ημερών, για να εφαρμοστούν από την Πρωτοχρονιά και ολόκληρο το νέο έτος 2026.

Στις 19-20 Νοεμβρίου, σχεδόν ταυτόχρονα με την κατάθεση του τελικού σχεδίου Προϋπολογισμού στη Βουλή, η κυβέρνηση θα αποστείλει στις Βρυξέλλες και το Πολυετές Δημοσιονομικό Σχέδιο 2025-2028. Σύμφωνα με πληροφορίες, εκεί θα αποκαλύπτεται ότι η στρατηγική της Αθήνας έχει ήδη δημιουργήσει και εξασφαλίσει δημοσιονομικό χώρο ύψους 620 εκατ. ευρώ (0,25% του ΑΕΠ), ο οποίος θα μπορεί να διατεθεί για επιπλέον κρατικές δαπάνες, πέραν όσων κανονικά θα επέτρεπαν για εκείνη τη χρονιά οι νέοι δημοσιονομικοί κανόνες που ισχύουν πανευρωπαϊκά από το 2024.

Το «μαξιλάρι» αυτό θα μπορούσε να αποτελέσει «καύσιμο» ή «ανάχωμα» που θα χρηματοδοτήσει νέες αναπτυξιακές παρεμβάσεις εν μέσω διεθνούς αβεβαιότητας ή έκτακτες ανάγκες (π.χ. φυσικές καταστροφές). Μπορεί όμως να αποτελέσει και «χρυσή εφεδρεία» για νέες παροχές το 2027, καθώς πρόκειται για έτος εκλογών.

Η δυνατότητα αυτή δημιουργήθηκε από συνδυασμό κανόνων, διαπραγμάτευσης και επιδόσεων της οικονομίας: προέκυψε χάρη στη βελτιωμένη είσπραξη φόρων (μέτρα όπως myDATA, διασύνδεση ταμειακών μηχανών, χρήση POS σε ταξί και υπαίθριες αγορές) καθώς και από την υιοθέτηση της «ρήτρας διαφυγής» στις αμυντικές δαπάνες, η οποία επιτρέπει στα κράτη-μέλη έως το 2028 να αυξήσουν τις εξοπλιστικές δαπάνες τους έως 1,5% του ΑΕΠ χωρίς να επιβαρύνουν το έλλειμμα — αν και θα καταγράφονται στο δημόσιο χρέος.

Ωστόσο, το «μαξιλάρι» αυτό δεν μπορεί να αξιοποιηθεί το 2026, καθώς η Αθήνα έχει ήδη πετύχει —σε συνεννόηση με τους δημοσιονομικούς κανόνες— να υπερβεί τα επιτρεπτά ετήσια όρια αύξησης καθαρών δαπανών.

Αν και η «άσκηση» ακούγεται πολύπλοκη, ουσιαστικά η κυβέρνηση πετυχαίνει κάθε χρόνο να δίνει περισσότερα από όσα θα επέτρεπε ο «κόφτης» αύξησης δαπανών.

Η θετική πορεία της οικονομίας και η ευέλικτη αξιοποίηση του νέου δημοσιονομικού πλαισίου οδήγησαν για το 2026 σε αύξηση δαπανών κατά 5,8% σε σχέση με το 2025 — σχεδόν 6% αντί 3,6% που θα έπρεπε. Αυτό συνιστά υπέρβαση 60% του ετήσιου ορίου αύξησης, και πλέον, για το 2026, δεν μπορεί να υπερβεί το «ταβάνι» αυτό κατά επιπλέον 620 εκατ. ευρώ.

Ωστόσο, το «απόθεμα δαπανών» δεν χάνεται — μπορεί να μεταφερθεί στα επόμενα έτη, όπως προβλέπουν οι νέοι δημοσιονομικοί κανόνες, δίνοντας στα κράτη-μέλη τη δυνατότητα, σε περιόδους πιο συσταλτικής πολιτικής, να αποφύγουν μέτρα λιτότητας ίσης αξίας με τον «χώρο» που είχαν διαφυλάξει.

Στην περίπτωση της Ελλάδας, η κυβέρνηση αναζητεί πλέον όχι μέτρα λιτότητας, αλλά σε ποιες νέες φοροελαφρύνσεις ή παροχές θα δώσει προτεραιότητα και χρηματοδότηση.

Συνεπώς, όπως όλα δείχνουν, η μεγάλη συζήτηση για τη διάθεση των 620 εκατ. ευρώ το 2027 (επιπρόσθετα της ετήσιας αύξησης δαπανών που προβλέπουν οι κανόνες) θα ξεκινήσει μέσα στο 2026 — ή όσο πιο κοντά στις εκλογές γίνεται.

Το νομοσχέδιο θα κατατεθεί στη Βουλή αμέσως μετά το προσχέδιο του νέου προϋπολογισμού την πρώτη Δευτέρα του Οκτωβρίου, και θα ενσωματώνει τις παρεμβάσεις στη φορολογία ακινήτων, εισοδημάτων, παροχών και ασφαλίστρων.

Δηλαδή την τριετή απαλλαγή από το φόρο εισοδήματος για κενά ακίνητα που θα ενοικιαστούν, διορθώσεις στα τεκμήρια των ελεύθερων επαγγελματιών με ταυτόχρονη κατάργηση του Τέλους Επιτηδεύματος, μείωση του ΕΝΦΙΑ έως 20% για ασφαλισμένες κατοικίες, αναστολή ΦΠΑ στις μεταβιβάσεις ακινήτων και το 2025, απαλλαγή από το φόρο παροχών από εργοδότες σε νέους γονείς, αυτοτελή φορολόγηση των αμοιβών από εφημερίες των γιατρών του ΕΣΥ και μείωση κατά μία μονάδα των ασφαλιστικών εισφορών.

Ειδικότερα οι νέες ρυθμίσεις προβλέπουν:

• Τριετή απαλλαγή από τον φόρο εισοδήματος για όσους ιδιοκτήτες ανοίξουν κλειστά ακίνητα ή μετατρέψουν τις βραχυχρόνιες μισθώσεις σε μακροχρόνιες.
  Βασική προϋπόθεση είναι το ακίνητο να είναι κενό όπως προκύπτει από το Ε2 ή να βρίσκεται σε βραχυχρόνια μίσθωση για τουλάχιστον 3 έτη, το εμβαδόν του να μην ξεπερνά τα 120 τ.μ. και να ανήκει σε φυσικά πρόσωπα και όχι σε επιχειρήσεις. Η ελάφρυνση για ένα ιδιοκτήτη με μηνιαίο ενοίκιο 1.000 ευρώ ανέρχεται σε 1.800 ευρώ το χρόνο ή 5.400 ευρώ στην τριετία ενώ για μηναίο μίσθωμα 1.660 ευρώ το ετήσιο όφελος διαμορφώνεται σε 4.600 ευρώ.
• Έκπτωση 20% (από 10%) στον ΕΝΦΙΑ για κατοικίες συνολικής αξίας έως 500.000 ευρώ που είναι ασφαλισμένες από φυσικές καταστροφές (σεισμό, πυρκαγιά, πλημμύρα).
  Για τους ιδιοκτήτες που έχουν στην κατοχή τους ασφαλισμένες κατοικίες φορολογητέας αξίας άνω των 500.000 ευρώ η έκπτωση στον ΕΝΦΙΑ παραμένει στο 10% αλλά εάν δεν τις ασφαλίσουν έναντι φυσικών καταστροφών μέχρι την 1η Ιουνίου 2025 δεν θα αποζημιώνονται από το κράτος για ζημιές από θεομηνίες.
• Παράταση της αναστολής του ΦΠΑ στις μεταβιβάσεις ακινήτων έως τα τέλη του 2025.
  Το μέτρο θα ισχύσει για όλα τα αδιάθετα ακίνητα του κατασκευαστή, από όλες τις άδειες οικοδομής που έχουν εκδοθεί και αφορούν είτε ιδιόκτητα ακίνητά του είτε ακίνητα τα οποία ανεγείρει ο ίδιος με το σύστημα της αντιπαροχής, μέχρι την αίτηση αναστολής. Έτσι για κατοικία αξίας 200.000 ευρώ το κόστος αγοράς με ΦΠΑ 24% και φόρο μεταβίβασης διαμορφώνεται στα 248.000 ευρώ. Με την αναστολή του ΦΠΑ η τιμή του ίδιου ακινήτου πέφτει στα 206.000 ευρώ, αφού επιβάλλεται μόνο φόρος μεταβίβασης 3%, οπότε ο αγοραστής θα πληρώσει 42.000 ευρώ λιγότερα ή 17%.
• Μείωση κατά 50% του ελάχιστου φορολογητέου εισοδήματος για επαγγελματίες, αυτοαπασχολούμενους και ατομικές επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται σε περιοχές με έως 1.500 κατοίκους (τώρα η έκπτωση του 50% ισχύει για όσους έχουν έδρα σε χωριά με πληθυσμό έως 500 κατοίκους).
• Μεταφορά στο τέλος μετά την προσμέτρηση των λοιπών κριτηρίων του  κριτηρίου για το μέγιστο μισθό εργαζομένου που προσαυξάνει την ελάχιστη αμοιβή. Σήμερα ο μισθός του υψηλότερα αμειβόμενου υπαλλήλου λαμβάνεται συγκριτικά στην αρχή ως το μεγαλύτερο ποσό σε σχέση με τον κατώτατο μισθό πλέον των τριετιών του υπόχρεου πριν την προσμέτρηση των λοιπών κριτηρίων (προσαύξηση λόγω μισθοδοσίας και τζίρου).
• Αύξηση του μέσου τζίρου του ΚΑΔ με αποτέλεσμα να περιορίζεται η προσαύξηση του ελάχιστου φορολογητέου εισοδήματος για τους επαγγελματίες που ο τζίρος τους ξεπερνά το μέσο όρο του αντίστοιχου ΚΑΔ. Με το ισχύον σύστημα προσδιορισμού της ελάχιστης τεκμαρτής αμοιβής σε περίπτωση που ο τζίρος του ελεύθερου επαγγελματία υπερβαίνει τον μέσο ετήσιο τζίρο του Κωδικού Αριθμού Δραστηριότητας (Κ.Α.Δ.) του κλάδου στον οποίο αυτός ανήκει επιβάλλεται προσαύξηση της ελάχιστης τεκμαρτής αμοιβής του κατά 5% επί της διαφοράς.
• Κατάργηση από του 2025 του Τέλους Επιτηδεύματος για τους ελεύθερους επαγγελματίες για τους οποίους ο φόρος υπολογίζεται με τεκμαρτό τρόπο.
  Οι επαγγελματίες το τρέχον έτος κλήθηκαν να καταβάλλουν μειωμένο τέλος 50% και συγκεκριμένα 325 ευρώ, ενώ το 2026 δεν θα πληρώσουν ούτε ένα ευρώ φόρο. Το Τέλος παραμένει για τα νομικά πρόσωπα και τα υποκαταστήματά τους.
• Χρηματικές παροχές ποσού έως 5.000 ευρώ το χρόνο από εργοδότες προς εργαζόμενους – νέους γονείς, απαλλάσσονται από το φόρο εισοδήματος έως 12 μήνες από την απόκτηση τέκνου και μέχρι του ποσού των 5.000 ευρώ ετησίως. Το ποσό προσαυξάνεται κατά 5.000 για κάθε εξαρτώμενο τέκνο.
  Προϋπόθεση είναι να μην υπάρχει μείωση αποδοχών του νέου γονέα κατά τους μήνες που έλαβε την παροχή, καθώς και για τους αμέσως προηγούμενους και τους επόμενους έξι μήνες σε σχέση με τις αποδοχές του τελευταίου μηνός πριν από την παροχή. Επίσης παρέχεται φοροαπαλλαγή στα  voucher για βρεφονηπιακούς σταθμούς που παρέχουν οι επιχειρήσεις σε εργαζομένους τους.
• Απαλλαγή από φόρο ασφαλίστρου 15% συμβολαίων υγείας για παιδιά. Σε περίπτωση οικογενειακού ή ομαδικού συμβολαίου, ο φόρος μειώνεται αναλογικά με τον αριθμό των ανήλικων μελών που καλύπτει.
• Αυτοτελή φορολόγηση με συντελεστή 22% των εφημεριών του ΕΣΥ. Το μηνιαίο καθαρό όφελος για τους γιατρούς υπολογίζεται σε περίπου 150 ευρώ σε μέσο όρο.

Με αυτό τον τρόπο βελτιώνεται η καθημερινότητα των πολιτών, ενώ ταυτόχρονα ο στόχος της αυτόματης υποβολής του Ε9 όπως γίνεται με τις προσυμπληρωμένες φορολογικές δηλώσεις, έρχεται ένα βήμα πιο κοντά στο να επιτευχθεί.

Σύμφωνα με την απόφαση του επικεφαλής της ΑΑΔΕ, Γιώργου Πιτσιλή, οι τροποποιητικές δηλώσεις φόρου δωρεών και γονικών παροχών θα υποβάλλονται ψηφιακά εφόσον:

• Είναι εμπρόθεσμες
• Η αρχική δήλωση έχει υποβληθεί μέσω της εφαρμογής myProperty
• Δεν έχει συνταχθεί το σχετικό συμβολαιογραφικό έγγραφο της δωρεάς/γονικής παροχής

Η διευκόλυνση αυτή είναι στην ουσία το τρίτο βήμα στη διαδικασία μετασχηματισμού των δηλώσεων μεταβίβασης ακινήτων.

Το πρώτο βήμα έγινε πέρυσι το καλοκαίρι με την αυτόματη ενημέρωση του Ε9 στις περιπτώσεις των αγοραπωλησιών.

Το δεύτερο βήμα είχε να κάνει με ορισμένες μόνο περιπτώσεις γονικών παροχών και δωρεών.

• Πριν από την ψηφιακή υποβολή της δήλωσης φόρου δωρεάς ή γονικής παροχής ακινήτων μέσω της εφαρμογής myProperty, είναι απαραίτητη η επικαιροποίηση από τον δωρητή/γονέα των στοιχείων του μεταβιβαζόμενου ακινήτου στην τρέχουσα περιουσιακή κατάσταση που εμφανίζεται στο Περιουσιολόγιο.
• Με την ανάρτηση του συμβολαίου από τον συμβολαιογράφο στην εφαρμογή myProperty δημιουργείται αυτόματα δήλωση στοιχείων ακινήτων (Ε9) για κάθε συμβαλλόμενο (δωρητή/γονέα και δωρεοδόχο/τέκνο) με τις μεταβολές της ακίνητης περιουσίας που αφορούν είτε τον πίνακα 1 «ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΟΙΚΟΠΕΔΩΝ (ΕΝΤΟΣ ΣΧΕΔΙΟΥ Ή ΟΙΚΙΣΜΟΥ) ΚΑΙ ΚΤΙΣΜΑΤΩΝ (ΕΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΚΤΟΣ ΣΧΕΔΙΟΥ)» είτε τον πίνακα 2 «ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΗΠΕΔΩΝ» αυτής.

Στη δήλωση στοιχείων ακινήτων που δημιουργείται αυτόματα ισχύουν τα εξής:

-Για τον δωρητή/γονέα, τα πεδία της δήλωσης στοιχείων ακινήτων που αφορούν στην περιγραφή του ακινήτου συμπληρώνονται με τα στοιχεία που αντιστοιχούν στον Αριθμό Ταυτότητας Ακινήτου (ΑΤΑΚ) του μεταβιβαζόμενου ακινήτου και αντλούνται από την τρέχουσα περιουσιακή κατάσταση της ακίνητης περιουσίας του στο ΟΠΣ Περιουσιολογίου Ακινήτων.

-Για τον δωρεοδόχο/τέκνο, τα πεδία της δήλωσης στοιχείων ακινήτων που αφορούν στην περιγραφή του ακινήτου συμπληρώνονται με τα στοιχεία που αντιστοιχούν στον ΑΤΑΚ του μεταβιβαζόμενου ακινήτου και αντλούνται από την τρέχουσα περιουσιακή κατάσταση της ακίνητης περιουσίας του δωρητή/γονέα στο ΟΠΣ Περιουσιολογίου Ακινήτων.

Η στήλη «Κωδικός Μεταβολής» συμπληρώνεται με τον κωδικό 1 (δήλωση νέου ακινήτου).

Μετά τη δημιουργία με αυτόματο τρόπο των δηλώσεων στοιχείων ακινήτων (Ε9), αναρτάται στη θυρίδα των συμβαλλομένων στην ψηφιακή πύλη «myAADE» ηλεκτρονική ειδοποίηση, την οποία ακολουθεί η αποστολή ηλεκτρονικού μηνύματος στη δηλωθείσα διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου τους, προκειμένου να ενημερωθούν για τη δημιουργία της υποβληθείσας δήλωσης στοιχείων ακινήτων.

Η διαδικασία εφαρμόζεται και σε περίπτωση που δεν είναι εφικτή η αυτόματη δημιουργία δήλωσης στοιχείων ακινήτων λόγω τεχνικής ή άλλης αδυναμίας σύζευξης των στοιχείων των ακινήτων ή όταν ο συμβαλλόμενος είχε ήδη υποβάλει δήλωση στοιχείων ακινήτων για το ίδιο ακίνητο πριν την αυτόματη δημιουργία της από το σύστημα.

Οι δηλώσεις στοιχείων ακινήτων (Ε9) που δημιουργούνται αυτόματα θεωρείται ότι έχουν οριστικώς υποβληθεί.

Το λεγόμενο «κενό» ΦΠΑ, αφορά στη διαφορά μεταξύ των προσδοκώμενων και των πραγματικών εσόδων από τον Φόρο Προστιθέμενης Αξίας (ΦΠΑ).

Επί της ουσίας, αποτυπώνει το στίγμα της φοροδιαφυγής. Είναι χαρακτηριστικό ότι η τελευταία μελέτη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής έδειξε ότι από τα 3,1 δισ. ευρώ που ήταν το «κενό» ΦΠΑ στη χώρα μας το 2020, ένα τμήμα αφορά τις φοροαπαλλαγές του ΦΠΑ και τους μειωμένους συντελεστές και τα υπόλοιπα τις απάτες, τη φοροδιαφυγή και τις πτωχεύσεις.

Σύμφωνα με την τελευταία ετήσια έκθεση της Κομισιόν για το «κενό» ΦΠΑ στις χώρες της Ε.Ε., η Ελλάδα στο διάστημα 2016- 2019 ειχε απώλειες ΦΠΑ σχεδόν 21 δισ ευρώ! Με βάση, όμως, τα τελευταία στοιχεία της Ε.Ε. για το 2020, η λήψη μέτρων για τον περιορισμό της φοροδιαφυγής σε συνδυασμό με την αύξηση της χρήσης των ηλεκτρονικών πληρωμών, που ξεκίνησε την περίοδο της πανδημίας, συνέβαλαν στον περιορισμό του «κενού» ΦΠΑ το 2020 στο 19,7% από 23,4% το 2019.

Με συντηρητικές εκτιμήσεις το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών εκτιμά ότι σήμερα, το «κενό» ΦΠΑ βρίσκεται στο 15% και από το 2019 έως σήμερα έχουμε ένα… «κέρδος» ύψους 2 δισ ευρώ από το ΦΠΑ κι άλλα 500 εκατ. ευρώ από το φόρο εισοδήματος νομικών προσώπων (αφού μειώνεται η αποκρυπτέα φορολογική ύλη), δηλαδή συνολικά 2,5 δισ ευρώ.

Το οικονομικό επιτελείο βάζει τώρα ένα νέο φιλόδοξο στόχο να μειώσει το «κενό» ΦΠΑ στον ευρωπαϊκό μέσο όρο, δηλαδή στο 9% έως το 2026 βάζοντας στα ταμεία άλλα 2 ευρώ. Έτσι θα έχει εξοικονομήσει συνολικά 4,5 δισ ευρώ μέσα σε 6-7 χρόνια από τις απώλειες ΦΠΑ.

Από αυτό τον «κουμπαρά» της πάταξης της φοροδιαφυγής μπορούν να χρηματοδοτηθούν νέα μέτρα με τις «ευλογίες» της Κομισιον και των οίκων αξιολόγησης. Για παράδειγμα, μια μόνιμη μείωση συντελεστών ΦΠΑ κατά 1 μονάδα, έχει κόστος γύρω στο 1,5 δισ. ευρώ, ενώ με 2 μονάδες μπορεί να προχωρήσει και σε μια πρόσθετη μείωση των ασφαλιστικών εισφορών.

Τα μέτρα και τα νέα ψηφιακά εργαλεία που σχεδιάζει να ενεργοποιήσει η κυβέρνηση το επόμενο χρονικό διάστημα αναμένεται να συντελέσουν στον περαιτέρω περιορισμό της φοροδιαφυγής κι άρα στην περαιτέρω μείωση του κενού ΦΠΑ.

Στο πλαίσιο αυτό ήδη το επόμενο χρονικό διάστημα σχεδιάζονται παρεμβάσεις όπως:

• η ολοκλήρωση της διασύνδεσης των ταμειακών μηχανών με τα POS έως την άνοιξη του 2024
• η καθολική εφαρμογή των ηλεκτρονικών βιβλίων (myData),
• η επέκταση της υποχρέωσης κατοχής συστήματος ηλεκτρονικών πληρωμών (EFT/POS) στους λοιπούς κλάδους της λιανικής αγοράς,
• η πληρωμή των προνοιακών επιδομάτων μέσω πιστωτικών καρτών και
• η υποχρέωση αγοραπωλησίας ακινήτων μόνο με τραπεζικά μέσα πληρωμής και η αύξηση του προστίμου για αγορές με μετρητά άνω των 500 ευρώ.

Οι «σταθερές αυξήσεις» στις συντάξεις και στο επόμενο έτος, όπως και η βελτίωση του εισοδήματος των συνταξιούχων, σε μια εποχή με υψηλό πληθωρισμό που μειώνει σημαντικά την αγοραστική αξία των συντάξεων, αποτελούν προεκλογικές δεσμεύσεις.

Αντιστοίχως, η ενίσχυση όσων διατηρούν ακόμη προσωπική διαφορά, οι αλλαγές στην εισφορά αλληλεγγύης και η κατάργηση της συμμετοχής στο κόστος των φαρμάκων για όσους παλαιότερα ελάμβαναν το ΕΚΑΣ, είναι ορισμένα από τα μέτρα που αναμένονται να ληφθούν εντός του επόμενου έτους.

1.    Η «μόνιμη» αύξηση των συντάξεων – στο τέλος κάθε έτους -, με την λειτουργία του μηχανισμού ο οποίος θα προσδιορίζει το ύψος των αυξήσεων, είναι ένα από τα αποφασισμένα μέτρα. Έτσι στις αρχές του 2024 αναμένεται νέα αύξηση των συντάξεων κοντά στο 4%, ενώ ενδέχεται να προκύψει – συμπληρωματικά – επιπλέον αύξηση 0,3% λόγω απόκλισης των στοιχείων του 2022. Η  διορθωτική αύξηση θα καθοριστεί μετά το καλοκαίρι με βάση τα τελικά στοιχεία για την πορεία της οικονομίας που θα επικυρωθούν από τη Eurostat. Αθροιστικά οι δύο αυτές αυξήσεις θα ξεπεράσουν το 4%, ενώ η απόδοσή τους στους συνταξιούχους προσδιορίζεται γύρω στον Ιανουάριο – Φεβρουάριο του 2024. Ο μηχανισμός που προβλέπεται στο νόμο 4670/2020 (νόμος Βρούτση) ορίζει πως η αύξηση διαμορφώνεται ως εξής: είναι το μισό (50%) του αθροίσματος δύο μεγεθών (πληθωρισμού + αύξηση του ΑΕΠ). Τα στοιχεία αυτά θα προσδιορίσουν κα τη νέα αύξηση του 2024.

2.    Το επίδομα προσωπικής διαφοράς. Ο πρωθυπουργός ανακοίνωσε πως και το 2024 θα δοθεί επίδομα σε όσους εξαιτίας της προσωπικής διαφοράς δεν θα λάβουν αύξηση στην σύνταξή τους. Σύμφωνα με εκτιμήσεις, κάθε χρόνο για τα επόμενα  έτη θα μηδενίζουν την προσωπική διαφορά 100.000 με 150.000 συνταξιούχοι. Επομένως, όσοι μηδένισαν φέτος την προσωπική διαφορά θα δουν μεγαλύτερη καθαρή αύξηση το 2024. Παράλληλα το οικονομικό επιτελείο έχει δεσμευτεί ότι θα συνεχίζει να στηρίζει τους συνταξιούχους με προσωπική διαφορά έως ότου μηδενιστεί. Το μέτρο αναμένεται να αποκτήσει μονιμότερο χαρακτήρα  με την επανάληψη της καταβολής του επιδόματος προσωπικής διαφοράς (200-300 ευρώ) σε όσους χάσουν την αύξηση του 2024.

4.    Μείωση της «ποινής» για εργαζόμενους συνταξιούχους. Νέα διάταξη για τους εργαζόμενους συνταξιούχους θα μπει σε ισχύ από το νέο έτος, ενώ η ειδική εισφορά που θα αντικαταστήσει τη – σημερινή – μείωση της σύνταξης κατά 30%, εκτιμάται ότι θα κυμαίνεται από 10% έως 15% επι των αμοιβών τις οποίες θα λαμβάνει ο συνταξιούχος από την εργασία του. Σύμφωνα με τις μέχρι τώρα αποφάσεις έχει οριστικοποιηθεί ότι το «πέναλτι» – μείον 30% της σύνταξης – θα καταργηθεί. Αντ’ αυτού, θα επιβληθεί μια ειδική εισφορά, που θα κρατείται από το πρόσθετο εισόδημα που θα έχει ο συνταξιούχος μέσω της απασχόλησής του. Το ύψος της εισφοράς δεν θα οδηγεί σε παρακράτηση μεγαλύτερη από αυτήν που ισχύσει σήμερα, μέσω της μειωμένης σύνταξης (δηλαδή του 30%). Αυτό θα επιτευχθεί με την θέσπιση ανώτατου ορίου το οποίο δεν θα ξεπερνά η παρακράτηση της εισφοράς, οποιοδήποτε και αν είναι το εισόδημα του εργαζόμενου συνταξιούχου. Αντιστοίχως, το επικρατέστερο σενάριο των αλλαγών για τους ελεύθερους επαγγελματίες προβλέπει παρακράτηση ίση με το 50% της ασφαλιστικής κλάσης που έχουν επιλέξει.

5.    Απαλλαγή από τη συμμετοχή στα φάρμακα. Ένα επιπλέον μέτρο στήριξης των συνταξιούχων είναι η μονιμοποίηση της πλήρους απαλλαγής των πρώην δικαιούχων ΕΚΑΣ από τη φαρμακευτική δαπάνη. Η παρέμβαση έχει να κάνει με την κατάργηση της συμμετοχής στα φάρμακα για όσους συνταξιούχους έπαιρναν ΕΚΑΣ έως το 2020. Για το θέμα έχει δεσμευτεί προσωπικά ο πρωθυπουργός. Δεδομένου ότι το μέτρο αφορά σε ηλικιωμένους που όταν ελάμβαναν το βοήθημα  πλήρωναν συμμετοχή 15% στα φάρμακά τους, το μόνιμο όφελος μπορεί να ανέρχεται ετησίως σε αρκετές εκατοντάδες ευρώ.

Συγκεκριμένα, κύκλοι του Υπουργείου αναφέρουν χαρακτηριστικά:

«Ενώ δεν έχει ακόμη "στεγνώσει το μελάνι" από την ψήφιση στα τέλη Ιουλίου των μέτρων στήριξης των πολιτών ύψους 4,4 δισ. ευρώ (νομοθέτηση του 50% του οικονομικού προγράμματος της Νέας Δημοκρατίας), με βάση την λεγόμενη "υπεραπόδοση εσόδων", υπάρχουν σήμερα δημοσιεύματα και ρεπορτάζ για επικείμενες νέες παροχές. Τα δημοσιεύματα και τα ρεπορτάζ αυτά δεν εδράζονται στη πραγματικότητα διότι, με βάση και τη χθεσινή ανακοίνωση του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών για την πορεία εκτέλεσης του Προϋπολογισμού, τα στοιχεία έχουν ως εξής:

Τα αυξημένα κατά 2.347 εκατ. ευρώ φορολογικά έσοδα την περίοδο Ιανουαρίου-Ιουλίου 2023, είναι σε ταμειακή βάση και όχι σε δημοσιονομική βάση, όπως ήταν σαφές στη σχετική ανακοίνωση, και οφείλονται σε έναν βαθμό και στην συλλογή εσόδων που αφορούσαν το προηγούμενο έτος (2022) και συγκεκριμένα:

(α) τμήμα της αύξησης αυτής, ποσού 470 εκατ. ευρώ περίπου, αφορά την παράταση της προθεσμίας πληρωμής των τελών κυκλοφορίας μέχρι το τέλος Φεβρουαρίου 2023 και προσμετρείται δημοσιονομικά στο έτος 2022,

(β) επίσης ποσό περίπου 367 εκατ. ευρώ αφορά την απόδοση των φόρων εισοδήματος φυσικών και νομικών προσώπων του προηγούμενου έτους που εισπράχθηκαν σε δόσεις μέχρι και το τέλος Φεβρουαρίου 2023 και προσμετρείται δημοσιονομικά στο έτος 2022,

(γ) οι επιστροφές εσόδων που μετρούν αρνητικά στο δημοσιονομικό αποτέλεσμα εμφανίζονται αυξημένες κατά 636 εκατ. ευρώ από τον στόχο.

Συνεπώς, από τα στοιχεία εκτέλεσης του Προϋπολογισμού προκύπτει πως ναι μεν υπάρχει καλύτερη απόδοση των φορολογικών εσόδων έως τον Ιούλιο, όμως αυτή υπολογίζεται δημοσιονομικά σε 874 εκατ. ευρώ και όχι 2,34 δισ. ευρώ που είναι η ταμειακή υπεραπόδοση. Τη στιγμή μάλιστα που στο Πρόγραμμα Σταθερότητας έχει ήδη συμπεριληφθεί πρόβλεψη για καλύτερη απόδοση ύψους 1,7 δισ. ευρώ στο σύνολο του έτους σε σχέση με τον Προϋπολογισμό, όπως και αύξηση δαπανών».

Επίσης σημειώνουν ότι «συνεπώς η εκτέλεση του Προϋπολογισμού δεν εμφανίζει αποκλίσεις σε σχέση με τους στόχους που έχουν τεθεί στο Πρόγραμμα Σταθερότητας αλλά θετικές αποκλίσεις σε βάση μόνο ταμειακή» και επισημαίνουν:

«Η κυβέρνηση παρακολουθεί πάντοτε τα κοινωνικά προβλήματα χωρίς να παραγνωρίζει όμως την ανάγκη μιας σοβαρής δημοσιονομικής πολιτικής που είναι το θεμέλιο της συνολικής οικονομικής πολιτικής. Στο πλαίσιο αυτό, και με βάση το προεκλογικό πρόγραμμα της Νέας Δημοκρατίας, υιοθετήθηκαν πρόσφατα μια σειρά από μέτρα στήριξης των πολιτών ύψους 4,4 δισ. ευρώ με ορίζοντα 4ετίας. Αναφέρονται ενδεικτικά, οι αυξήσεις -για πρώτη φορά μετά από 14 χρόνια- των μισθών και μιας σειράς επιδομάτων των δημοσίων υπαλλήλων, η επέκταση του market pass μέχρι τον Οκτώβριο, η θέσπιση του youth pass, η απαλλαγή για 200.000 ευάλωτους συμπολίτες από την συμμετοχή τους στα φάρμακα, η μείωση κατά 10% του ΕΝΦΙΑ για ακίνητα που ασφαλίζονται για φυσικές καταστροφές, η επέκταση του αφορολόγητου για εξαρτώμενα μέλη κ.ά.

Η κυβέρνηση θα συνεχίσει στην ίδια γραμμή συνδυάζοντας πάντοτε την κοινωνική ευαισθησία και τη δημοσιονομική σταθερότητα».