Στο πάνελ με τίτλο «Green trade wars: is global climate co-operation collapsing?», συμμετείχαν b επίσης ο κ. Δημήτρης Παπαλεξόπουλος, πρόεδρος της ΤΙΤΑΝ και ο κ. Μιχάλης Στασινόπουλος, εκτελεστικό μέλος ΔΣ της VIOHALCO και πρόεδρος της ELVALHALCOR, ενώ συντονιστής ήταν ο κ. Ανδρέας Παπανδρέου, καθηγητής Περιβαλλοντικών Οικονομικών στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών.

Όπως υπογράμμισε ο κ. Μυλωνάς, χρειάζεται να υιοθετηθεί μια πιο ευέλικτη προσέγγιση στην πράσινη μετάβαση, έτσι ώστε αφενός τα κόστη για επιχειρήσεις και πολίτες να είναι διαχειρίσιμα, και αφετέρου να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα ανταγωνιστικότητας για την ευρωπαϊκή οικονομία.

Χρειαζόμαστε κοινή λογική, μείωση της γραφειοκρατίας και σαφείς προτεραιότητες, υπογράμμισε ο CEO της Εθνικής Τράπεζας, αναφερόμενος παράλληλα και στους περιορισμούς που αντιμετωπίζει η Ευρώπη ως προς τη δυνατότητα επιδότησης της ενεργειακής μετάβασης, λόγω του μικρού δημοσιονομικού χώρου.

Ειδικά για την ανταγωνιστικότητα, είναι χαρακτηριστικό, όπως επισήμανε, ότι η Ευρώπη προσπαθεί μέσω της τιμολόγησης να ακριβύνει τις εκπομπές ρύπων. Η τιμή δικαιωμάτων ρύπων στην Ευρώπη διαμορφώνεται περίπου στα 80 δολάρια/τόνο CO₂, ως ισχυρό κίνητρο αποανθρακοποίησης, και αφορά στο 50% των συνολικών εκπομπών, όταν η αντίστοιχη τιμή στις ΗΠΑ βρίσκεται στα 36 δολάρια - και μόνο σε ορισμένες πολιτείες καθώς δεν υπάρχει ενιαία ομοσπονδιακή πολιτική,  και το σύστημα  καλύπτει έως και το 25% των ρύπων – ενώ στην Κίνα δεν ξεπερνάει τα 10 δολάρια και αφορά το 40% των ρύπων.

Ο κ. Μυλωνάς εκτίμησε ότι, παρότι αρκετές τράπεζες αποχώρησαν από συμμαχίες, όπως η Net-Zero Banking Alliance, οι περισσότερες ευρωπαϊκές τράπεζες, συμπεριλαμβανομένης της Εθνικής Τράπεζας, θα παραμείνουν προσηλωμένες στη δέσμευσή τους στους στόχους net-zero και στη βιώσιμη χρηματοδότηση.

Διευκρίνισε, τέλος, ότι οι τράπεζες θα παίξουν το ρόλο τους, αλλά από μόνες τους δεν αρκούν για την επιτυχία της πράσινης μετάβασης. Χρειάζεται σταθερότητα, μέσω προβλέψιμων χρηματοροών που θα καθιστούν βιώσιμες τις επενδύσεις  καθώς και συνέπεια στο θεσμικό πλαίσιο προς αυτή την κατεύθυνση.

Ο κ. Μυλωνάς έθεσε το πρόβλημα με όρους χρηματοδότησης: Οι ταμειακές ροές έχουν καταστεί πολύ αβέβαιες για περιουσιακά στοιχεία με διάρκεια 15–25 έτη. Οι ΑΠΕ έχουν μετεξελιχθεί από «συμπληρωματική» σε κύρια πηγή παραγωγής ενέργειας (43% της ηλεκτροπαραγωγής το 2024, από 24% το 2019) - γεγονός που δυσχεραίνει την εξισορρόπηση ενός συστήματος που τελικά εξαρτάται από τον (ευμετάβλητο) καιρό. Ως συνέπεια, οι διακυμάνσεις τιμών εντάθηκαν, με μηδενικές/αρνητικές τιμές και περικοπές παραγωγής. Παράλληλα, το χαμηλό μερίδιο μακροχρόνιων συμβολαίων σταθερής τιμής στην Ελλάδα επιτρέπει αυτή η μεταβλητότητα να περνά σχεδόν άμεσα στην πραγματική οικονομία. Καθώς η εξάρτηση από τις ΑΠΕ αυξάνεται προς το 2030, το ζήτημα εντείνεται. Ως προειδοποιητικό παράδειγμα λειτουργεί το blackout στην Ισπανία τον Απρίλιο του 2025, όταν η έλλειψη νέου ολιστικού ενεργειακού σχεδιασμού ανέδειξε την ευθραυστότητα συστημάτων με υψηλό μερίδιο ΑΠΕ.

Στη συνέχεια, ο κ Μυλωνάς τόνισε ότι όλοι οι εμπλεκόμενοι φορείς σταδιακά συγκλίνουν στην ανάγκη για ένα επικαιροποιημένο πλαίσιο αγοράς με συγκεκριμένες προτεραιότητες. Πρώτον, αναβάθμιση δικτύου και διασυνδέσεων με δεσμευτικά χρονοδιαγράμματα, καθώς οι διασυνοριακές συνδέσεις της Ελλάδας παραμένουν κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο (δυνατότητα εξαγωγής 4,5% της παραγωγής έναντι στόχου 15% για το 2030) και τμήματα του εσωτερικού δικτύου είναι κορεσμένα. Δεύτερον, αύξηση ζήτησης ηλεκτρισμού, κυρίως μέσω επιτάχυνσης εξηλεκτρισμού σε μεταφορές και θέρμανση (από 26% της κατανάλωσης σε 37% το 2030). Τρίτον, οι μπαταρίες είναι αναγκαίες για να λειτουργήσει ένα σύστημα υψηλών ΑΠΕ. Στην Ελλάδα, έχει ήδη εισαχθεί πλαίσιο αποζημίωσης ετοιμότητας, αλλά οι υπαγόμενοι όγκοι υπολείπονται των αναγκών (0,8 GW έναντι εκτιμώμενων αναγκών 8 GW) και η αδειοδότηση παραμένει αργή. Τέταρτον, αναβάθμιση εργαλείων για τη βραχυπρόθεσμη εξισορρόπηση  της αγοράς, όπως η πιθανοτική μέθοδος προσδιορισμού εφεδρειών (probabilistic dimensioning) και οι έξυπνοι μετρητές (smart meters). Πέμπτον, μέτρα «ασφάλισης» της σταθερότητας τιμών, όπως Διμερείς Συμφωνίες Ενέργειας (PPAs) και Συμβόλαια Διαφοράς (CfDs). Παράλληλα, κρίσιμος παραμένει ο ρόλος των μονάδων φυσικού αερίου (CCGTs), καθώς η αύξηση του μεριδίου ΑΠΕ περιορίζει τις ώρες λειτουργίας αλλά παράλληλα αυξάνει τη σημασία τους ως εφεδρείες ασφαλείας – καθιστώντας προτεραιότητα την εισαγωγή σχημάτων αποζημίωσης για την ετοιμότητά τους.

Κλείνοντας, ο κ. Μυλωνάς τόνισε η Ελλάδα χρειάζεται €30 δισ. έως το 2030 για να μετατρέψει την «έκρηξη» των ΑΠΕ σε σταθερό και ανταγωνιστικό σύστημα ενέργειας (δίκτυα, αποθήκευση, παραγωγή). Οι τράπεζες, με την Εθνική Τράπεζα σταθερά στην πρώτη γραμμή, θα χρηματοδοτήσουν σημαντικό μέρος των απαιτούμενων επενδύσεων, υπό την προϋπόθεση ότι οι κανόνες είναι σταθεροί και οι ροές εσόδων σχετικά προβλέψιμες. Πρακτικά, αυτό σημαίνει (i) σαφή κίνητρα για αποθήκευση και μονάδες ασφάλειας, (ii) δεσμευτικές ημερομηνίες για έργα δικτύου και διασυνδέσεις και (iii) ταχύτερη αδειοδότηση. Yπό αυτές τις προϋποθέσεις, το κόστος χρηματοδότησης θα μειωθεί και οι εκταμιεύσεις κεφαλαίων θα επιταχυνθούν, διασφαλίζοντας πρωταγωνιστική θέση για την Ελλάδα στην ευρωπαϊκή τροχιά πράσινης μετάβασης.

Η πρόκληση, όπως είπε, δεν είναι μόνο τεχνική ή περιβαλλοντική, αλλά πρωτίστως οικονομική και θεσμική και λέγοντας ότι πρόκειται για ένα φιλόδοξο, αλλά απολύτως αναγκαίο εγχείρημα, τόνισε ότι προϋποθέτει ευρεία κινητοποίηση δημόσιων και ιδιωτικών πόρων, ξεκάθαρο ρυθμιστικό πλαίσιο και, κυρίως, έργα που είναι τραπεζικά βιώσιμα.

«Το ερώτημα είναι σαφές και δεν μπορεί να αγνοηθεί: ποιος θα χρηματοδοτήσει αυτή την ενεργειακή μετάβαση, και με ποιους όρους;», διερωτήθηκε ο ίδιος και επισήμανε ότι ότι ως βασικός χρηματοδότης του ενεργειακού τομέα στην Ελλάδα, η ΕτΕ δεν ζητά εγγυήσεις βεβαιότητας, αφού χαρακτηριστικά σημείωσε «αναλαμβάνουμε ρίσκο, αλλά όχι απεριόριστο».

Στο πλαίσιο αυτό, σημείωσε ότι εκείνο που απαιτείται είναι ένα περιβάλλον στο οποίο οι επενδύσεις μπορούν να αξιολογηθούν, να τιμολογηθούν και να στηριχθούν με υπευθυνότητα και ρεαλισμό.

Η ανάγκη για βιώσιμη και ρεαλιστική ενεργειακή χρηματοδότηση

Η ενεργειακή μετάβαση, όπως επισήμανε ο κ. Μυλωνάς, βρίσκεται στην πιο κρίσιμη καμπή της και Ελλάδα έχει μεν σημειώσει εντυπωσιακή πρόοδο στην ενσωμάτωση των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ), ωστόσο τα επιτεύγματα αυτά συνοδεύονται πλέον από σοβαρές προκλήσεις που απειλούν τη βιωσιμότητα του ίδιου του εγχειρήματος.

Αναφερόμενος στην ετήσια διάσκεψη για την ενέργεια -που έχει πλέον καθιερωθεί ως θεσμός- φιλοξένησε για πέμπτη συνεχή χρονιά εκπροσώπους θεσμών, αγοράς και χρηματοπιστωτικού τομέα. Όπως επισημάνθηκε και μετέφερε ο ίδιος στο Φόρουμ, η ενέργεια αποτελεί ένα από τα πλέον πολυσύνθετα και στρατηγικά ζητήματα της εποχής μας, με συνεχώς εξελισσόμενες πτυχές: από την ενεργειακή ασφάλεια και τους διεθνείς αγωγούς, μέχρι τις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης και τις εξαρτήσεις της εφοδιαστικής αλυσίδας από την Κίνα.

Ωστόσο, όπως έσπευσε να τονίσει ο κ. Μυλωνάς, ένα ζήτημα παραμένει σταθερά παρόν σε κάθε διάσκεψη και αυτό είναι η ανάγκη επιτάχυνσης των ΑΠΕ για την επίτευξη των πράσινων στόχων και την αποτελεσματική αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής. «Ένα θέμα στο οποίο οι τράπεζες -και ιδιαίτερα η Εθνική Τράπεζα- έχουν διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο ως βασικοί χρηματοδότες της ενεργειακής μετάβασης», τόνισε.

Θύματα της επιτυχίας μας;

Σύμφωνα με τον διευθύνοντα σύμβουλο της ΕτΕ, παρά τη σημαντική πρόοδο, ο υψηλός βαθμός διείσδυσης των ΑΠΕ, χωρίς τον απαραίτητο μετασχηματισμό του λειτουργικού πλαισίου της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας, έχει προκαλέσει νέες προκλήσεις. Η μεταβλητότητα και η αβεβαιότητα, τόσο στις τιμές, όσο και στην επάρκεια ισχύος έχουν ενταθεί, δημιουργώντας σοβαρά λειτουργικά και χρηματοδοτικά εμπόδια.

Η εικόνα που αποτυπώνεται σήμερα, όπως ο ίδιος σημείωσε, αφορά στο ότι η παραγωγή από ΑΠΕ είναι στοχαστική, καθώς εξαρτάται από φυσικά φαινόμενα όπως ο άνεμος και η ηλιοφάνεια, ενώ η διάσπαρτη κατανομή της και η περιορισμένη διασυνδεσιμότητα επιβαρύνουν το σύστημα και η κατάργηση των εγγυημένων τιμών (feed-in tariffs) οδήγησε σε ακραίες διακυμάνσεις - από αρνητικές τιμές έως και άνω των Euro200/Mwh.

Πρόσθεσε ότι τα συμβόλαια σταθερής τιμής (PPAs) που αναμένονταν ως εναλλακτική λύση, παραμένουν σε εξαιρετικά χαμηλό ποσοστό, οι περικοπές παραγωγής (curtailments) αγγίζουν ήδη το 8-9% της ετήσιας δυνητικής παραγωγής και οι πιστωτικές επιτροπές των τραπεζών αντιμετωπίζουν ολοένα και πιο δύσκολα διλήμματα. «έργα χωρίς εταιρική εγγύηση κρίνονται συχνά μη τραπεζικά βιώσιμα», υπογράμμισε.

«Και όλα αυτά σε μια περίοδο όπου ο εθνικός στόχος είναι η αύξηση της συμμετοχής των ΑΠΕ στο 75% της ηλεκτροπαραγωγής μέχρι το 2030», επισήμανε ο κ. Μυλωνάς χαρακτηριστικά.

Παραδείγματα προς αποφυγή και η ανάγκη για συστημική προσαρμογή

Αναφερόμενος στο πρόσφατο παράδειγμα της Ισπανίας, όπου η ταχεία διείσδυση των ΑΠΕ χωρίς κατάλληλη υποστήριξη σε αποθήκευση και εφεδρεία δημιούργησε σοβαρά ζητήματα ισορροπίας, ο κ. Μυλωνάς τόνισε ότι αυτό «αποδεικνύει την ανάγκη για άμεσες θεσμικές παρεμβάσεις».

Στο πλαίσιο αυτό σημείωσε ότι η ελληνική αγορά, παρά τις σημαντικές προσπάθειες, εξακολουθεί να λειτουργεί με περιορισμούς και δομικές αδυναμίες, αν και όπως έσπευσε να προσθέσει όλοι οι εμπλεκόμενοι φορείς πλέον αναγνωρίζουν την ανάγκη μετάβασης σε ένα πιο λειτουργικό, διαφανές και προβλέψιμο μοντέλο.

Πέντε προτεραιότητες για ένα βιώσιμο ενεργειακό μέλλον

Ως βασικός χρηματοδότης της αγοράς ενέργειας, η Εθνική Τράπεζα συνοψίζει πέντε άξονες παρεμβάσεων που μπορούν να στηρίξουν τη χρηματοδότηση της ενεργειακής μετάβασης, σύμφωνα με τον ίδιο.

Αυτοί είναι η αναβάθμιση του δικτύου και ενίσχυση της διασυνδεσιμότητας. «Η χώρα εξάγει μόλις το 5% της παραγόμενης ενέργειας, έναντι στόχου 15%, ενώ το εσωτερικό δίκτυο παραμένει κατακερματισμένο. Η ενίσχυση των υποδομών είναι επιτακτική», τόνισε.

Για την αύξηση της ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας μέσω εξηλεκτρισμού, σημείωσε ότι η ζήτηση παραμένει κάτω από τους εθνικούς στόχους και στο πλαίσιο αυτό υπογράμμισε ότι η επιτάχυνση της ηλεκτροκίνησης και της ηλεκτρικής θέρμανσης είναι καθοριστική.

Μιλώντας για τη στήριξη της αποθήκευσης ενέργειας με σταθερές πληρωμές διαθεσιμότητας, ο ίδιος σημείωσε ότι τα έργα αποθήκευσης απαιτούν προβλεψιμότητα εσόδων. «Ο τρέχων μηχανισμός καλύπτει μόλις 0,8 GW, όταν οι εκτιμώμενες ανάγκες ανέρχονται σε τουλάχιστον 8 GW έως το 2030», τόνισε.

Για την ανάγκη εκσυγχρονισμού του βραχυπρόθεσμου σχεδιασμού και των υποδομών μέτρησης, ο διευθύνων σύμβουλος της ΕτΕ επισήμανε ότι η αξιοποίηση προηγμένων μοντέλων πρόβλεψης και η ευρεία χρήση «έξυπνων μετρητών» είναι απαραίτητες για την αποδοτική διαχείριση της ζήτησης και της παραγωγής.

Σε ό,τι αφορά την επαναφορά μηχανισμών σταθεροποίησης εσόδων - Συμβάσεις Διαφοράς (CfDs), ο κ. Μυλωνάς εξήγησε ότι αυτές, σε αντίθεση με τα καταργημένα feed-in tariffs, μπορούν να προσφέρουν προβλεψιμότητα χωρίς να μεταφέρουν υπερβολικά κόστη στον καταναλωτή ή τον κρατικό προϋπολογισμό. Μεταξύ άλλων, ο ίδιος είπε ότι απαιτείται επανεξέταση της χρηματοδότησης εφεδρικών μονάδων φυσικού αερίου, με ενδεχόμενη εισαγωγή σταθερών πληρωμών διαθεσιμότητας.

Το Φόρουμ διοργανώνουν σήμερα στη Θεσσαλονίκη το Ελληνοαμερικανικό Εμπορικό Επιμελητήριο και η Ελληνική Ένωση Ενεργειακής Οικονομίας, σε στρατηγική συνεργασία με το Ατλαντικό Συμβούλιο και το Παγκόσμιο Ινστιτούτο Ενέργειας του Εμπορικού Επιμελητηρίου των ΗΠΑ. Το φετινό Φόρουμ, εστιάζει στον ενεργειακό μετασχηματισμό της περιοχής, με επίκεντρο τη διασυνδεσιμότητα, την ανθεκτικότητα και την καινοτομία.

Στο πάνελ με θέμα «The Prospects for Greece and Europe and the Rising Uncertainty in the Global Economy», όπου συμμετείχαν επίσης ο Κυριάκος Πιερρακάκης, Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και ο Alfred Kammer, Διευθυντής του Ευρωπαϊκού Τμήματος του ΔΝΤ, ο κ. Μυλωνάς εκτίμησε ότι η Ελλάδα θα επηρεαστεί λιγότερο από άλλες οικονομίες, από την επιδείνωση του εξωτερικού περιβάλλοντος. Όπως σημείωσε, η ελληνική οικονομία διαθέτει ορισμένα συγκριτικά πλεονεκτήματα που της επιτρέπουν να προστατεύσει τον υψηλότερο του ευρωπαϊκού μέσου όρου ρυθμό ανάπτυξης και να υποστηρίξει την αναπτυξιακή της δυναμική. 

Αναφορικά με τους δασμούς, οι εξαγωγές αγαθών προς τις ΗΠΑ αντιστοιχούν σε λιγότερο από το 5% των συνολικών εξαγωγών αγαθών της χώρας (και σε λιγότερο από 1% του ΑΕΠ), με το ¼ να αφορά σε ενεργειακά προϊόντα, τα οποία εξαιρούνται των δασμών. Επιπλέον, τα δύο-τρίτα των ελληνικών εξαγωγών κατευθύνονται στην Ε.Ε. και επομένως οι δασμοί επηρεάζουν την Ελλάδα κυρίως έμμεσα, μέσω της δυνητικής επιβράδυνσης της οικονομικής δραστηριότητας στην Ευρώπη. 

Στον τομέα της Άμυνας, ο κ. Μυλωνάς επισήμανε πως η Ελλάδα δαπανά ήδη σημαντικά ποσά (γύρω στο 3,1% του ΑΕΠ) και συνεπώς δεν χρειάζεται να ανακατευθύνει μεγάλες κρατικές δαπάνες για να καλύψει τη δέσμευση των χωρών του ΝΑΤΟ για 3,5% του ΑΕΠ έως το 2035. 

Την ίδια ώρα, η άνθηση των επενδύσεων αλλάζει ριζικά την παραγωγική ικανότητα της οικονομίας. Οι επενδύσεις παγίου κεφαλαίου εξαιρουμένων των κατασκευών – που έχουν υψηλότερο πολλαπλασιαστή από την κατασκευαστική δραστηριότητα – διαμορφώνονται σε ιστορικό υψηλό, στο 10,1% του ΑΕΠ, ελαφρώς χαμηλότερα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο του 10,5% του ΑΕΠ. 

Η επενδυτική δραστηριότητα δεν αναμένεται να επιβραδύνει, όπως υποδηλώνει η αύξηση των επιχειρηματικών δανείων κατά 17% σε ετήσια βάση, την ώρα που οι τράπεζες διαθέτουν μεγάλη σειρά έργων προς έγκριση.

Οι επενδύσεις θα δεχθούν περαιτέρω ώθηση από το ΤΑΑ, με τα κεφάλαια που αναμένεται να συνεχίσουν να εισρέουν στην οικονομία, συγκεκριμένα από το δανειακό μέρος του προγράμματος (18 δισ. ευρώ) έως το 2028-29. 

Τέταρτον, ενισχύεται η συμπεριληπτική και βιώσιμη ανάπτυξη. Η αγορά εργασίας συνεχίζει να ανακάμπτει μετά την κρίση και συγκεκριμένα η απασχόληση έχει αυξηθεί κατά σχεδόν 1 εκατομμύριο από τα χαμηλά της κρίσης, με το ποσοστό συμμετοχής στην αγορά εργασίας στο ιστορικό υψηλό του 61%. Επίσης, οι πραγματικοί μισθοί βρίσκονται κατά περίπου 10% υψηλότερα από το 2019, με τον κατώτατο μισθό να έχει αυξηθεί κατά 15% σε πραγματικούς όρους. 

Πέμπτον, η σκληρή δουλειά στο δημοσιονομικό πεδίο έχει αποφέρει καρπούς. Το πρωτογενές πλεόνασμα ξεπερνά κατά πολύ τους στόχους και βρίσκεται στο ιστορικό υψηλό του 4,8% του ΑΕΠ, λειτουργώντας πλέον υποστηρικτικά και όχι ανασταλτικά όπως στο παρελθόν. Πράγματι, για πρώτη φορά μετά από πολλά χρόνια, τόσο η νομισματική όσο και η δημοσιονομική πολιτική αλληλοενισχύονται, αντί να αλληλοαναιρούνται.

Η μάχη για την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής έχει παίξει καθοριστικό ρόλο στη δημιουργία ευνοϊκού περιβάλλοντος και η άνοδος των ψηφιακών πληρωμών έχει συνεισφέρει τα μέγιστα σε αυτό το αποτέλεσμα. Είναι εντυπωσιακό ότι το επίπεδο των ψηφιακών πληρωμών διαμορφώνεται στο 28% του ΑΕΠ στην Ελλάδα, ξεπερνώντας τον ευρωπαϊκό μέσο όρο του 25%. 

Ο κ. Μυλωνάς αναφέρθηκε και στην ανάπτυξη του κλάδου υψηλής τεχνολογίας στην Ελλάδα από το 0% του ΑΕΠ σε περίπου 1,5% του ΑΕΠ σε μόλις 7 χρόνια, με την Ελλάδα να τείνει να εξελιχθεί σε ένα από τα μεγαλύτερα data hubs στη Νοτιοανατολική Ευρώπη και στην περιοχή της Μεσογείου, στα επόμενα πέντε χρόνια. 

Παρά όμως αυτό το ευνοϊκό περιβάλλον που έχει διαμορφωθεί στην Ελλάδα τα τελευταία χρόνια, υπάρχουν πολλά που πρέπει να γίνουν. Χρειάζονται περισσότερες επενδύσεις και για να επιτευχθεί ο στόχος θα πρέπει να επιταχυνθούν οι μεταρρυθμίσεις. 

Ο κ. Μυλωνάς έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στο κενό και την ανάγκη για κίνητρα ενίσχυσης της αποταμίευσης και επενδύσεων των νοικοκυριών, ενώ επισήμανε και την σημασία της διευκόλυνσης των συγχνωνεύσεων μικρομεσαίων επιχειρήσεων ώστε να δημιουργηθούν ισχυρότερες επιχειρήσεις που θα ενισχύσουν την ανταγωνιστικότητα. 

Η Ελλάδα έχει κάνει μεγάλα βήματα στις ΑΠΕ, καλύπτοντας περίπου το 50% της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, ενώ η δυναμικότητα (σε GW) αναμένεται να διπλασιαστεί έως το 2030, σημείωσε ο κ. Μυλωνάς. Ωστόσο, η ραγδαία ανάπτυξη των ΑΠΕ έχει αποκαλύψει ορισμένες προκλήσεις ως προς την αποτελεσματική ανάπτυξη, απαιτώντας: α) επέκταση του δικτύου και διασυνδεσιμότητα, έτσι ώστε να γίνεται χρήση των ΑΠΕ στο μέγιστο δυνατό βαθμό και β) δυνατότητες βέλτιστης αποθήκευσης σε περιόδους υπερβολικής προσφοράς.

Σύμφωνα με τον ίδιο, οι ελληνικές τράπεζες αναμένεται να χρηματοδοτήσουν περίπου το ένα τρίτο του Εθνικού Σχεδίου για την Ενέργεια και το Κλίμα, το οποίο θα φτάσει τα 94 δισ. ευρώ έως το 2030. Επομένως, ο τραπεζικός κλάδος θα διαθέσει σε χορηγήσεις περίπου 30 δισ. ευρώ σε διάστημα 6 ετών ή 5 δισ. ευρώ ετησίως, που αντιστοιχεί σε τετραπλάσια αύξηση σε σύγκριση με το υφιστάμενο επίπεδο της χρηματοδότησης του κλάδου της ενέργειας.

Όπως τόνισε ο κ. Μυλωνάς, οι ελληνικές τράπεζες διαθέτουν τόσο τα κεφάλαια, όσο και τη ρευστότητα για να στηρίξουν τη χρηματοδότηση της ενεργειακής μετάβασης. «Είναι επίσης αναγκαία η δημιουργία εξειδικευμένων ομάδων χρηματοδότησης έργων και στην Εθνική Τράπεζα είμαστε περήφανοι που έχουμε ηγετικό ρόλο στο συγκεκριμένο πεδίο και γι’ αυτό αποκαλούμαστε Τράπεζα Ενέργειας της χώρας», πρόσθεσε, επισημαίνοντας ότι η ΕΤΕ θα συνεχίσει να εστιάζει στον συγκεκριμένο τομέα. «Μάλιστα πρόσφατα δημιουργήσαμε και διαθέτουμε ένα νέο καινοτόμο ενεργειακό προϊόν, το οποίο προσφέρει σταθερές τιμές ενέργειας, τόσο σε καταναλωτές όσο και σε παραγωγούς ενέργειας, μειώνοντας έτσι την αβεβαιότητα σε ό,τι αφορά τις ταμειακές τους ροές», συμπλήρωσε.

Καταλήγοντας, ο CEO της Εθνικής Τράπεζας, ανέφερε ότι εκτός από προκλήσεις, υπάρχουν και μεγάλες ευκαιρίες. Η χώρα θα πρέπει να εξελιχθεί σε καθαρό εξαγωγέα ηλεκτρικής ενέργειας, οι επιχειρήσεις θα πρέπει να διαδραματίσουν το δικό τους ρόλο σε αυτή τη μετάβαση και οι τράπεζες θα πρέπει να παρέχουν την απαιτούμενη χρηματοδότηση.

Στις εντυπωσιακές επιδόσεις της ΕΤΕ αναφέρθηκε και ο πρόεδρος της Τράπεζας, Γκίκας Χαρδούβελης, επισημαίνοντας ότι η ΕΤΕ πέτυχε την 5η καλύτερη επίδοση, μεταξύ 109 συστημικών τραπεζών, στα πανευρωπαϊκά stress tests της ΕΚΤ, ήταν η πρώτη ελληνική Τράπεζα που έλαβε την επενδυτική βαθμίδα από τη Moody΄s και μάλιστα βαθμολογήθηκε ένα σκαλοπάτι υψηλότερα από το ελληνικό αξιόχρεο, και συγκαταλέγεται στις κορυφαίες τράπεζες στην ΕΕ (και από τις καλύτερες διεθνώς σε επίπεδο ψηφιοποίησης), συμμετέχοντας ενεργά στις διεργασίες για θέματα ευρωπαϊκού τραπεζικού ενδιαφέροντος. Τόσο ο πρόεδρος, όσο και ο διευθύνων σύμβουλος της Εθνικής Τράπεζας, τόνισαν ότι η ΕΤΕ γίνεται η 1η Τράπεζα επιλογής για τον Πελάτη, πυλώνας ανάπτυξης και καινοτομίας και πρωτοπόρος σε επενδύσεις στην τεχνολογία και στο ανθρώπινο δυναμικό.

Ο κ. Μυλωνάς προέβλεψε ένα σταθερό πολιτικό και μακροοικονομικό μέλλον για την οικονομία και την Εθνική Τράπεζα, με τα αποτελέσματά της να συνεχίσουν να είναι πολύ ικανοποιητικά και να υπάρχει υγιής ανάπτυξη που θα ενισχύσει την ζήτηση για νέα δάνεια. Όπως είπε, η ΕΤΕ έχει εκταμιεύσει νέα δάνεια 7 δισ. ευρώ ετησίως τα τελευταία 3 χρόνια, στις επιχειρηματικές χορηγήσεις υπάρχει καθαρή ροή πιστώσεων για 7ο συνεχές τρίμηνο, ενώ η ζήτηση ενισχύεται και από τον ιδιωτικό τομέα, με άνοδο στις χορηγήσεις στεγαστικών δανείων.

Αναφερόμενος την αναγνώριση των επιτευγμάτων της ΕΤΕ που σηματοδοτήθηκαν από το πρόσφατο rebranding της Τράπεζας, o CEO Παύλος Μυλωνάς επεσήμανε την αναγνώριση από τους μετόχους, με ορόσημο την επιτυχημένη διάθεση του 22% των μετοχών της ΕΤΕ τον περασμένο Νοέμβριο. Πάνω από 80% των μετοχών απορροφήθηκε από ξένους επενδυτές και τα 2/3 αυτών μακροπρόθεσμοι, ενώ η «ψήφος εμπιστοσύνης» των επενδυτών διατηρήθηκε με άνοδο της μετοχής της ΕΤΕ και μετά το placement. O κ. Μυλωνάς είπε ότι οι μέτοχοι αξιολόγησαν πολύ θετικά την αξιοπιστία της ΕΤΕ στην εκτέλεση του επιχειρησιακού σχεδιασμού και στην υλοποίηση του προγράμματος μετασχηματισμού, με έμφαση στον ψηφιακό μετασχηματισμό (Core Banking System, επενδύσεις στην τεχνολογία για ψηφιακές υπηρεσίες).

Επισημαίνοντας την αναγνώριση των επιτευγμάτων της ΕΤΕ από πλευράς επόπτη, ο κ. Μυλωνάς είπε ότι αποτυπώνεται στην έγκριση για τη διανομή μερίσματος, στο 30% των καθαρών κερδών του 2023, αλλά και στη μείωση των ελάχιστων απαιτούμενων κεφαλαίων. Η ΕΤΕ θα μοιράσει στους μετόχους μέρισμα 332 εκατ. ευρώ από καθαρά κέρδη 1,1 δισ. ευρώ το 2023, δηλαδή 0,36 ευρώ ανά μετοχή, που συνιστά μερισματική απόδοση περίπου 4,5% με σημερινές τιμές μετοχής. Η ημερομηνία αποκοπής στο δικαίωμα για μέρισμα θα είναι η Δευτέρα 29 Ιουλίου και η καταβολή του μερίσματος θα ξεκινήσει την Παρασκευή 2 Αυγούστου.

Όπως είπε ο κ. Μυλωνάς, ο επόπτης αναγνώρισε την υγιή οργανική κερδοφορία της ΕΤΕ, την υψηλή κεφαλαιακή επάρκεια (CET1 στο 18,4%, από τους υψηλότερους στην Ευρώπη), την επίσης υψηλή ρευστότητα (ομοίως ο δείκτης υψηλότερος των ευρωπαϊκών τραπεζών), τον καθαρό ισολογισμό με δείκτη NPE στο 3,5% και την πλήρη αποπληρωμή της παροχής έκτακτης ρευστότητας (TLTRO).

Τόσο ο CEO, όσο και ο πρόεδρος της Εθνικής Τράπεζας επεσήμαναν ότι η μακροπρόθεσμη πορεία της ΕΤΕ εξαρτάται από την εμπειρία του Πελάτη, ο οποίος τίθεται στο επίκεντρο της στρατηγικής της Διοίκησης της ΕΤΕ. Αναφέρθηκε ενδεικτικά ότι το 98% των συναλλαγών γίνεται πλέον από ψηφιακά κανάλια (το 60% από κινητό και Internet), ενώ οι τραπεζικοί σύμβουλοι (RMs) έχουν αποκτήσει νέες συμβουλευτικές δεξιότητες.

Αναφέρθηκαν επίσης η έμφαση της ΕΤΕ στην ανάπτυξη και επιβράβευση του ανθρώπινου δυναμικού και στη διαμόρφωση του βέλτιστου εργασιακού περιβάλλοντος, η έμφαση στη βιωσιμότητα (η ΕΤΕ είναι η 1η Τράπεζα σε χρηματοδοτήσεις ΑΠΕ) και το ευρύ έργο εταιρικής κοινωνικής ευθύνης της Τράπεζας.

Η αύξηση των οργανικών κερδών μετά φόρων σε επίπεδο Ομίλου κατά +45% σε ετήσια βάση οδηγεί τα αναλογούντα κέρδη μετά φόρων σε €358 εκατ., ενισχυμένα κατά +38% σε ετήσια και +14% σε τριμηνιαία βάση.

Τα καθαρά έσοδα από τόκους διατηρήθηκαν σε επίπεδα άνω των €600 εκατ., -2.8% σε τριμηνιαία βάση, έναντι του ιστορικά υψηλού Δ’ τριμήνου 2023,αντανακλώντας τον αντίκτυπο από το κόστος αντιστάθμισης και το αυξημένο κόστος χρηματοδότησης που απορροφήθηκαν μερικώς από τη θετική επίδραση της αύξησης των μέσων υπολοίπων δανείων, η οποία οδήγησε τα καθαρά έσοδα από τόκους εξυπηρετούμενων δανείων υψηλότερα σε τριμηνιαία βάση. Το καθαρό επιτοκιακό περιθώριο διαμορφώθηκε στις 326μ.β., υπερβαίνοντας κατά πολύ την εκτίμηση <290μ.β. για το 2024

Η δυναμική των εσόδων από προμήθειες διατηρήθηκε (+15% ετησίως) μετά από ένα εποχικά ισχυρό Δ’ τρίμηνο 2023, αποτυπώνοντας διψήφια ποσοστά αύξησης σε όλες τις επιμέρους κατηγορίες προμηθειών Λιανικής, ιδιαιτέρως δε στις προμήθειες από επενδυτικά προϊόντα και τη χορήγηση δανείων, όπου η αύξηση υπερέβη το +30% σε ετήσια βάση. Ο αριθμός των συναλλαγών αυξήθηκε κατά +13% ετησίως, ως αποτέλεσμα της αύξησης των συναλλαγών στα ψηφιακά κανάλια κατά +26% σε ετήσια βάση

Η συγκράτηση του κόστους συνεχίστηκε, με τις επαναλαμβανόμενες λειτουργικές δαπάνες να αυξάνονται κατά 3% σε ετήσια βάση το Α’ τρίμηνο 2024, αντανακλώντας τις κλαδικές μισθολογικές αυξήσεις του Δεκεμβρίου και τις ομαλοποιημένες1 μεταβλητές αμοιβές, καθώς και τις πληθωριστικές, οι οποίες όμως βαίνουν μειούμενες. Ο δείκτης κόστους προς οργανικά έσοδα διαμορφώθηκε σε επίπεδα κάτω του 30% έναντι στόχου <35% για το 2024

Το κόστος πιστωτικού κινδύνου διαμορφώθηκε σε 55μ.β., σημαντικά χαμηλότερα του στόχου των <65μ.β. που έχουμε θέσει για το 2024, αντανακλώντας τα υψηλά ποσοστά κάλυψης ΜΕΑ σε όλα τα χαρτοφυλάκια (Στάδια 1, 2, 3)

Ο δείκτης απόδοσης ιδίων κεφαλαίων διαμορφώθηκε στο 17,6% σε επίπεδο οργανικών κερδών μετά φόρων και σε 19,7% σε επίπεδο αναλογούντων κερδών μετά φόρων, χωρίς να αναπροσαρμόζουμε για το υπερβάλλον κεφάλαιο CET1 άνω των εποπτικών ορίων

Η ΕΤΕ είναι η πρώτη ελληνική τράπεζα που ανακτά την επενδυτική βαθμίδα μετά την εκδήλωση της ελληνικής κρίσης το 2010

Η ΕΤΕ ανέκτησε την επενδυτική βαθμίδα από την DBRS, ως αποτέλεσμα του ισχυροποιημένου ισολογισμού, της υψηλής οργανικής κερδοφορίας, της σταθερής δημιουργίας κεφαλαιακών αποθεμάτων, καθώς και της ισχυρής χρηματοδοτικής θέσης και ρευστότητας της Τράπεζας

Αύξηση των εξυπηρετούμενων δανείων κατά +€1,1 δισ. ετησίως στα €30,2 δισ. σε επίπεδο Ομίλου. Οι εκταμιεύσεις Λιανικής Τραπεζικής επιταχύνθηκαν το Α’ τρίμηνο 2024 αγγίζοντας τα €0,4 δισ., με αιχμή του δόρατος τα δάνεια προς μικρές επιχειρήσεις και τα καταναλωτικά, αντισταθμίζοντας τις αποπληρωμές σε όλο το χαρτοφυλάκιο Λιανικής Τραπεζικής. Πράγματι, τα εξυπηρετούμενα δάνεια Λιανικής Τραπεζικής παρέμειναν αμετάβλητα σε τριμηνιαία βάση για πρώτη φορά μετά από πολλά χρόνια

Τα εγκεκριμένα αλλά μη εκταμιευμένα επιχειρηματικά δάνεια πέραν των εκταμιεύσεων του Απριλίου ανέρχονται σε €2,9 δισ., ενώ οι εκταμιεύσεις ήδη σημειώνουν ισχυρή ανάκαμψη τον Απρίλιο σε €0,85 δισ. έναντι του εποχικά ασθενούς Α΄ τριμήνου 2024, θέτοντας τις βάσεις για την επίτευξη του στόχου πιστωτικής επέκτασης για το 2024

Η αυξανόμενη έκθεση σε στοιχεία Ενεργητικού σταθερού επιτοκίου παρέχει προστασία έναντι της επικείμενης ομαλοποίησης των επιτοκίων της ΕΚΤ

Οι εγχώριες καταθέσεις επηρεάστηκαν από τη συνήθη εποχικότητα, καθώς και από τη βελτιστοποίηση του καθαρού χρηματοδοτικού κόστους των επιχειρήσεων και τη στροφή μέρους των καταθέσεων προς επενδυτικά προϊόντα. Σε σχέση με το Α’ τρίμηνο 2023, οι εγχώριες καταθέσεις αυξήθηκαν κατά €0,6 δισ., αποτυπώνοντας τις εισροές καταθέσεων από πελάτες Λιανικής.

Η ΕΤΕ είναι η πρώτη Τράπεζα που αποπλήρωσε το Πρόγραμμα Συναλλαγών Μακροχρόνιας Αναχρηματοδότησης (TLTRO ΙΙΙ) το Α’ τρίμηνο 2024. Τα καθαρά ταμειακά διαθέσιμα της Τράπεζας ενισχύθηκαν περαιτέρω σε €9,1 δισ. το Α’ τρίμηνο 2024, ως αποτέλεσμα κυρίως των εκδόσεων στα πλαίσια της αύξησης των Ελάχιστων Απαιτήσεων για τα Ίδια Κεφάλαια και τις Επιλέξιμες Υποχρεώσεις (Minimum Requirement for own funds and Eligible Liabilities, «MREL»)

Ο δείκτης ΜΕΑ διαμορφώθηκε σε 3,7% σε επίπεδο Ομίλου, με τα ΜΕΑ μετά από προβλέψεις να ανέρχονται σε €0,2 δισ. το Α’ τρίμηνο 2024

Τα ΜΕΑ διαμορφώθηκαν σε €1,3 δισ. το Α’ τρίμηνο 2024. Ο δείκτης κάλυψης ΜΕΑ από σωρευμένες προβλέψεις ανήλθε σε 86%, με τους αντίστοιχους δείκτες κάλυψης των Σταδίων 2 και 3 να διαμορφώνονται σε 8% και 52% αντίστοιχα

Οι αμελητέες καθαρές ροές ΜΕΑ το Α΄ τρίμηνο 2024 είναι εντός των προσδοκιών μας για φέτος

Ο δείκτης CET1 ανήλθε σε 18,6%, με το Συνολικό Δείκτη Κεφαλαιακής Επάρκειας να διαμορφώνεται σε 21,3%

Η ισχυρή οργανική κερδοφορία ώθησε τον δείκτη CET1 +80μ.β. υψηλότερα σε τριμηνιαία βάση σε 18,6%. Ο Συνολικός Δείκτης Κεφαλαιακής Επάρκειας διαμορφώθηκε σε 21,3%, ενισχυμένος κατά +110μ.β. σε τριμηνιαία βάση.

Ο δείκτης MREL του Ομίλου διαμορφώθηκε σε 26,5%, υπερβαίνοντας την ελάχιστη απαίτηση MREL του Ιανουαρίου 2025 ύψους 25,3% κατά 120μ.β.

Παύλος Μυλωνάς: Η Εθνική Τράπεζα ξεκίνησε το έτος καταγράφοντας ισχυρά οικονομικά αποτελέσματα σε όλους τους τομείς δραστηριοτήτων της

“Η οικονομική δραστηριότητα στην Ελλάδα επιταχύνθηκε κατά τους πρώτους μήνες του 2024, δείχνοντας αυξημένη δυναμική και ανθεκτικότητα έναντι των γεωπολιτικών κινδύνων, με τους βασικούς δείκτες οικονομικής συγκυρίας σε ανοδική τροχιά. Είναι ενδεικτικό ότι, οι συνθήκες στην αγορά εργασίας βελτιώνονται περαιτέρω, ο πληθωρισμός υποχωρεί, οι επενδύσεις παγίου κεφαλαίου εμφανίζουν ενδείξεις επιτάχυνσης, ενώ η ζήτηση για χορήγηση τραπεζικών δανείων βαίνει αυξανόμενη.

Αξιοποιώντας την αναπτυξιακή δυναμική της Ελλάδας, η Εθνική Τράπεζα ξεκίνησε το έτος καταγράφοντας ισχυρά οικονομικά αποτελέσματα σε όλους τους τομείς δραστηριοτήτων της, αντλώντας οφέλη από τα ισχυρά πλεονεκτήματα του ισολογισμού της και τον καθοριστικό μετασχηματισμό της. Επιδεικνύοντας αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα στα οργανικά έσοδα μας, τα κέρδη μετά από φόρους αναλογούντα στους μετόχους άγγιξαν τα €360 εκατ. το Α’ τρίμηνο 2024, σημειώνοντας αύξηση κατά +38% σε ετήσια και +14% σε τριμηνιαία βάση, με την απόδοση ενσώματων ίδιων κεφαλαίων να προσεγγίζει το 20% για το τρέχον τρίμηνο (περίπου 18% σε επίπεδο οργανικών κερδών μετά από φόρους).

Τα κεφαλαιακά μας αποθέματα ενισχύθηκαν περαιτέρω, με το δείκτη CET1 στο 18,6% και τον Συνολικό Δείκτη Κεφαλαιακής Επάρκειας στο 21,3%, αυξημένοι κατά +80μ.β. και +110μ.β. σε τριμηνιαία βάση – συμπεριλαμβάνοντας πρόβλεψη για διανομή μερίσματος –, αντανακλώντας τη συνεχιζόμενη ισχυρή δημιουργία οργανικών κεφαλαίων. Το προφίλ ρευστότητας της Τράπεζας που απορρέει από τη μεγάλη και σταθερή βάση καταθέσεων όψεως και ταμιευτηρίου παραμένει ισχυρό, με τα καθαρά ταμειακά διαθέσιμα να αυξάνονται περαιτέρω σε €9,1 δισ. το Α’ τρίμηνο 2024, μετά την αποπληρωμή του Προγράμματος Συναλλαγών Μακροχρόνιας Αναχρηματοδότησης (TLTRO). Η ποιότητα του δανειακού χαρτοφυλακίου παραμένει υψηλή, με αμελητέες ροές Μη Εξυπηρετούμενων Ανοιγμάτων το Α’ τρίμηνο 2024.

Οι εντυπωσιακές οικονομικές μας επιδόσεις, με επίκεντρο τη διατήρηση της οργανικής κερδοφορίας σε υψηλά επίπεδα, σε συνδυασμό με την ισχυρή κεφαλαιακή μας θέση και την υψηλή ρευστότητά μας, μας επέτρεψαν να γίνουμε η πρώτη ελληνική τράπεζα που επανακτά την επενδυτική βαθμίδα, μετά την οικονομική κρίση που εκδηλώθηκε στην Ελλάδα το 2010.

Με το βλέμμα στραμμένο στο μέλλον, παραμένουμε πιστοί στη δέσμευσή μας να στηρίξουμε την ανάπτυξη της οικονομίας και τις αναπτυξιακές πρωτοβουλίες των πελατών μας, προσδίδοντας παράλληλα προστιθέμενη αξία στους μετόχους μας. Με στρατηγική έμφαση στον τεχνολογικό και ψηφιακό μετασχηματισμό μας και έχοντας την αταλάντευτη στήριξη των ανθρώπων μας, συνεχίζουμε να εργαζόμαστε προς την κατεύθυνση της βελτίωσης της εμπειρίας και των προοπτικών των πελατών μας, ως η Τράπεζα Πρώτης Επιλογής.”

Ελλάδα

Τα υψηλότερα οργανικά έσοδα (+21% σε ετήσια βάση), η χαμηλή μονοψήφια αύξηση των λειτουργικών εξόδων σε συγκρίσιμη βάση (+3% ετησίως), καθώς και συνεχιζόμενη ομαλοποίηση του κόστους πιστωτικού κινδύνου οδήγησαν τα οργανικά κέρδη μετά φόρων +45% υψηλότερα σε ετήσια βάση σε €314 εκατ. το Α’ τρίμηνο 2024. Ως αποτέλεσμα, τα αναλογούντα κέρδη μετά φόρων ανήλθαν σε €339 εκατ., παρουσιάζοντας αύξηση +38% σε ετήσια και +13% σε τριμηνιαία βάση, γεγονός που θέτει ισχυρές βάσεις για την επίτευξη του στόχου κερδοφορίας μας για το οικονομικό έτος 2024.

Τα καθαρά έσοδα από τόκους αυξήθηκαν κατά +22% ετησίως σε €578 εκατ., αποτυπώνοντας τα υψηλότερα επιτόκια της ΕΚΤ, την υγιή επέκταση των εξυπηρετούμενων δανείων κατά +€1,1 δισ. ετησίως στην Ελλάδα, καθώς και την αυξημένη συνεισφορά των εσόδων από χρεόγραφα, ωθώντας το καθαρό επιτοκιακό περιθώριο υψηλότερα στις 321μ.β. Σε τριμηνιαία βάση, τα καθαρά επιτοκιακά έσοδα διαμορφώθηκαν -2,8% χαμηλότερα σε σύγκριση με τα ιστορικά υψηλά επίπεδα του Δ’ τριμήνου 2023, ως αποτέλεσμα του κόστους αντιστάθμισης και του αυξημένου κόστους χρηματοδότησης, τα οποία αντισταθμίστηκαν μερικώς από τη θετική επίδραση της αύξησης των μέσων υπολοίπων δανείων.

Τα καθαρά έσοδα από προμήθειες αυξήθηκαν κατά +15% σε ετήσια βάση και διαμορφώθηκαν σε €96 εκατ. το Α’ τρίμηνο 2024, μετά από ένα εποχικά ισχυρό Δ’ τρίμηνο 2023, αποτυπώνοντας διψήφια ποσοστά αύξησης σε όλες τις επιμέρους κατηγορίες προμηθειών Λιανικής Τραπεζικής. Οι πιο αξιοσημείωτες μεταβολές παρατηρήθηκαν στα επενδυτικά προϊόντα (+38% σε ετήσια βάση), με έμφαση στις τραπεζοασφάλειες (bancassurance), τα αμοιβαία κεφάλαια (mutual funds) και τις εκδόσεις εταιρικών ομολόγων, καθώς και στις προμήθειες σχετιζόμενες με τη χορήγηση δανείων (+30% σε ετήσια βάση). Αξίζει να σημειώσουμε ότι ο ψηφιακός μετασχηματισμός συνεχίστηκε με αμείωτους ρυθμούς, παράγοντας εντυπωσιακά αποτελέσματα, με τις συναλλαγές στα ψηφιακά κανάλια να αυξάνονται κατά +26% σε ετήσια βάση το Α’ τρίμηνο 2024, οδηγώντας τον αριθμό των συνολικών συναλλαγών +13% υψηλότερα σε ετήσια βάση.

Σε συγκρίσιμη βάση, οι λειτουργικές δαπάνες αυξήθηκαν κατά +3% ετησίως σε €197 εκατ. το Α’ τρίμηνο 2024, με το δείκτη κόστους προς λειτουργικά έσοδα να διαμορφώνεται σε 29,3% (31,4% το Δ’ τρίμηνο 2023). Η αύξηση του κόστους αντανακλά τις συμφωνηθείσες κλαδικές αυξήσεις μισθών τον Δεκέμβριο και τις ομαλοποιημένες¹ μεταβλητές αμοιβές, καθώς και τις πληθωριστικές, οι οποίες όμως βαίνουν μειούμενες.

Οι προβλέψεις για επισφαλείς απαιτήσεις ομαλοποιήθηκαν περαιτέρω σε €38 εκατ. το Α’ τρίμηνο 2024, με το κόστος πιστωτικού κινδύνου να διαμορφώνεται κάτω από τις 50μ.β., στις 47μ.β. επί του μέσου όρου δανείων μετά από προβλέψεις. Το κόστος πιστωτικού κινδύνου της Τράπεζας παραμένει στα χαμηλότερα επίπεδα του κλάδου και αντανακλά τις αμελητέες ροές νέων ΜΕΑ στο τρίμηνο, καθώς και τα υψηλά επίπεδα κάλυψης ΜΕΑ από σωρευμένες προβλέψεις σε όλα τα Στάδια.

Διεθνείς δραστηριότητες  

Στις διεθνείς δραστηριότητες, τα αναλογούντα κέρδη μετά φόρων αυξήθηκαν κατά +35% σε ετήσια βάση σε €19 εκατ. το Α’ τρίμηνο 2024, ως αποτέλεσμα των υψηλότερων καθαρών επιτοκιακών εσόδων (+21% σε ετήσια βάση), των ισχυρών καθαρών εσόδων από προμήθειες (+15% σε ετήσια βάση), καθώς και των αυξημένων εσόδων από χρηματοοικονομικές πράξεις και λοιπών εσόδων (€22 εκατ. το Α’ τρίμηνο 2024 από €11 εκατ. το Α’ τρίμηνο 2023).

Ποιότητα Δανειακού Χαρτοφυλακίου         

Τα ΜΕΑ σε επίπεδο Ομίλου παρέμειναν αμετάβλητα σε σχέση με το προηγούμενο τρίμηνο σε €1,3 δισ. το Α’ τρίμηνο 2024, ή €0,2 δισ. μετά από προβλέψεις, με τις οργανικές ροές ΜΕΑ να είναι αμελητέες στο τρίμηνο και εντός των προσδοκιών μας.

Ο δείκτης ΜΕΑ σε επίπεδο Ομίλου παρέμεινε στο 3,7% το Α’ τρίμηνο 2024, με τον δείκτη κάλυψης ΜΕΑ από σωρευμένες προβλέψεις να διαμορφώνεται σε 86%. Στις διεθνείς δραστηριότητες, ο δείκτης ΜΕΑ μειώθηκε σε 4,3%, με τον αντίστοιχο δείκτη κάλυψης από σωρευμένες προβλέψεις να ανέρχεται στο 103%.

Κεφαλαιακή Επάρκεια

Η ισχυρή οργανική κερδοφορία ώθησε τον δείκτη CET1² +80μ.β. υψηλότερα σε τριμηνιαία βάση, σε 18,6%, με τον Συνολικό Δείκτη Κεφαλαιακής Επάρκειας (CAD)2 να διαμορφώθηκε σε 21,3%, ενισχυμένος κατά +110μ.β. σε τριμηνιαία βάση. Ο δείκτης MREL2 του Ομίλου ανήλθε σε 26,5%, υπερβαίνοντας την ελάχιστη απαίτηση MREL του Ιανουαρίου 2025 ύψους 25,3% κατά 120μ.β.

Ρευστότητα

Η εποχική μείωση των καταθέσεων Εταιρικής Τραπεζικής, σε συνδυασμό με τη βελτιστοποίηση του καθαρού χρηματοδοτικού κόστους των επιχειρήσεων και τη στροφή μέρους των καταθέσεων προς επενδυτικά προϊόντα, ώθησε τα υπόλοιπα των καταθέσεων στην Ελλάδα στα €53,6 δισ. τον Μάρτιο 2024, -€1,5 δισ. χαμηλότερα σε τριμηνιαία βάση. Είναι σημαντικό ότι οι προθεσμιακές καταθέσεις συνεχίζουν να αποτελούν μόλις το ~19% των συνολικών καταθέσεων, ποσοστό που παραμένει στα χαμηλότερα επίπεδα του κλάδου. Σε σύγκριση με τον Μάρτιο 2023, οι καταθέσεις στην Ελλάδα ενισχύθηκαν κατά +€0,6 δισ. σε ετήσια βάση, αντανακλώντας τις εισροές από πελάτες Λιανικής, ενώ οι διεθνείς καταθέσεις αυξήθηκαν επίσης κατά +€0,2 δισ. σε ετήσια βάση σε €2,0 δισ. Ως αποτέλεσμα, οι καταθέσεις σε επίπεδο Ομίλου ανήλθαν σε €55,6 δισ. τον Μάρτιο 2024, +€0,8 δισ. υψηλότερα σε ετήσια βάση, αποτελώντας το 95% της συνολικής καθαρής χρηματοδότησης της ΕΤΕ.

Το προφίλ ρευστότητας της Τράπεζας παραμένει ισχυρό, με τον δείκτη Κάλυψης Ρευστότητας (LCR) να διαμορφώνεται σε 249%, ο υψηλότερος στην Ελλάδα και από τους υψηλότερους στη ζώνη του ευρώ, ενώ τα καθαρά ταμειακά διαθέσιμα αυξήθηκαν περαιτέρω κατά +€1,1 δισ. σε €9,1 δισ., στα υψηλότερα επίπεδα του κλάδου, με μηδενική έκθεση στο Πρόγραμμα Συναλλαγών Μακροχρόνιας Αναχρηματοδότησης (TLTRO ΙΙΙ) από τον Μάρτιο 2024. Επιπλέον, ο δείκτης Δανείων προς Καταθέσεις ανήλθε σε 60% σε επίπεδο Ομίλου (59% στην Ελλάδα).

Ο Διευθύνων Σύμβουλος της Εθνικής Τράπεζας, εστίασε στην αλματώδη τεχνολογική εξέλιξη για την Εθνική Τράπεζα τα τελευταία 5 χρόνια, η οποία ξεκίνησε εν μέρει από την ανάγκη αναβάθμισης των παλαιότερων συστημάτων Πληροφορικής αλλά πρωτίστως λόγω της στρατηγικής απόφασης της Διοίκησης να γίνει η Εθνική η 1^η Τράπεζα στο πεδίο της τεχνολογίας.

Έτσι, η τεχνολογική αναβάθμιση έγινε αναπόσπαστο κομμάτι του Προγράμματος Μετασχηματισμού της Τράπεζας, τόνισε, επενδύοντας σημαντικά κεφάλαια και χρόνο από το management. Στόχοι μας ήταν:

• να δομήσουμε τα δεδομένα μας και να αξιοποιήσουμε τα data analytics,
• να αντικαταστήσουμε το βασικό μας τραπεζικό σύστημα (Core Banking System) με ένα ενιαίο σύστημα με δυνατότητες cloud,
• να αναβαθμίσουμε τα ψηφιακά προϊόντα και υπηρεσίες που προσφέραμε, καταφέρνοντας ουσιαστικά από το μηδέν να δημιουργήσουμε μία ολοκληρωμένη ψηφιακή πλατφόρμα για τους πελάτες μας,
• να αναπτύξουμε τις προτάσεις μας στο embedded banking, με τη σύναψη συνεργασιών.

Ερωτηθείς για τα οφέλη και τις προκλήσεις της μετάβασης σε πλατφόρμες embedded banking και open banking, ο κ. Μυλωνάς σημείωσε ότι το embedded finance είναι το μοντέλο μέσω του οποίου τραπεζικά προϊόντα και υπηρεσίες φτάνουν στους πελάτες μέσω καναλιών τρίτων. Ένα παράδειγμα: σε έναν dealer αυτοκινήτων, ο πελάτης μπορεί να κάνει αίτηση για δάνειο αυτοκινήτου ή σε ένα κατάστημα λιανικής ο πελάτης μπορεί να αγοράσει ένα κινητό τηλέφωνο, πληρώνοντας σε δόσεις. Τη δυνατότητα αυτή δίνει η πλατφόρμα open banking της Τράπεζας, μέσω της ισχυρής παλέτας λύσεων APIs τα οποία ανέπτυξε η Τράπεζα τα προηγούμενα χρόνια και συνδέουν τα συστήματα της Τράπεζας με των συνεργαζόμενων τρίτων.

Ο κ. Μυλωνάς υπογράμμισε, ότι η Εθνική κατέχει μερίδιο αγοράς άνω του 50% σε καταναλωτικά δάνεια μέσω retailers ανάμεσα στις συστημικές τράπεζες, ενώ επί του παρόντος 100% των δανείων αυτοκινήτου, 80% των καταναλωτικών δανείων και 20% των στεγαστικών δανείων που εκταμιεύονται από την Εθνική και προέρχονται από συνεργασίες embedded banking.

Όσον αφορά τη χρήση data analytics, ο CEO της Εθνικής Τράπεζας εστίασε στη σημασία μίας ενιαίας, καλά οργανωμένης βάσης δεδομένων, η οποία δίνει μια σειρά από δυνατότητες όπως η προσωποποιημένη πρόταση προϊόντων προς των πελάτη, η πιο ακριβής πιστοληπτική αξιολόγηση των πελάτων της, η στόχευση καμπανιών marketing, καθώς και η παροχή χρήσιμων data insights προς τους πελάτες σχετικά με την αγορά στην οποία δραστηριοποιούνται.  Πιο πρόσφατα, συμπλήρωσε, δημιουργήσαμε μία ομάδα αφοσιωμένη στην τεχνητή νοημοσύνη και ξεκινήσαμε να πειραματιζόμαστε με εσωτερική χρήση της γενετικής τεχνητής νοημοσύνης.

Ειδική αναφορά έκανε και στην πρόκληση της κυβερνοασφάλειας στην οποία η Εθνική επενδύει συστηματικά, με παράδειγμα την τεχνολογία κρυπτογράφησης, τόσο για αποθηκευμένα δεδομένα όσο και στη μεταφορά δεδομένων.

Κλείνοντας ο κ. Μυλωνάς ανέφερε ότι η Διοίκηση της Εθνικής Τράπεζας έχει επιλέξει τον δύσκολο δρόμο τεχνολογικής ανάπτυξης και της προσαρμογής στα διεθνή πρότυπα, δηλώνοντας βέβαιος ότι η Τράπεζα θα ωφεληθεί στο μέγιστο από τις αλλαγές αυτές.

Χαρακτηριστικά στοιχεία της σημερινής εικόνας και της χρηματοοικονομικής συμπεριφοράς είναι τα χαμηλά ποσοστά αποταμίευσης από τα νοικοκυριά, με τις οικονομίες τους να κατευθύνονται κυρίως στην αγορά ακινήτων και σε απλές καταθέσεις ταμιευτηρίου ή ακόμη και μετρητά. Η χρήση των αποταμιευτικών και επενδυτικών προϊόντων, όπως τα αμοιβαία κεφάλαια, τα unit linked, τα κρατικά ομόλογα και οι μετοχές, είναι ακόμη περιορισμένη.

Επιπλέον, το γεγονός ότι στην ελληνική οικονομία είναι μεγάλος ο αριθμός των μικρών επιχειρήσεων που δεν έχουν πρόσβαση σε χρηματοδότηση, λόγω της έλλειψης χρηματοοικονομικού εγγραμματισμού, επιτείνει το πρόβλημα. Όπως, ωστόσο, τόνισε ο κ. Μυλωνάς, υπάρχουν πολλές δυναμικές μικρές επιχειρήσεις, οι οποίες είναι ανταγωνιστικές σε διεθνές επίπεδο. Ας φανταστούμε, τόνισε, πώς θα ήταν η Ελλάδα αν όλες οι μικρές επιχειρήσεις είχαν την ίδια επίδοση.

Ο CEO της Εθνική Τράπεζας στάθηκε στο γεγονός ότι οι τράπεζες είναι οι καταλληλότερες να συμβάλλουν στη βελτίωση της χρηματοοικονομικής γνώσης και ενδυνάμωσης στη χώρα μας. Διότι είναι κάτι πολύ σχετικό με τη λειτουργία τους και μπορούν να το κάνουν πιο εύκολα από άλλους καθώς γνωρίζουν τα προβλήματα και κατανοούν την πολυπλοκότητα τέτοιων εννοιών.

Είναι επίσης αυτό που αναμένει η κοινωνία από τις τράπεζες. Πολλά νοικοκυριά και μικρές επιχειρήσεις ανησυχούν για τα οικονομικά τους και η κοινωνία πιστεύει ότι είναι χρέος των τραπεζών να εκπαιδεύσουν τους πελάτες τους για το πως μπορούν να δανειστούν, να αποταμιεύσουν, να επενδύσουν και να αποφύγουν τους οικονομικούς κινδύνους.

Ειδικότερα, το γεγονός ότι η Εθνική Τράπεζα θεωρείται η τράπεζα εμπιστοσύνης στην Ελλάδα – καθιστά ακόμη πιο σημαντικό για την τράπεζα να αναλάβει δράση σε αυτό το πεδίο. Η ΕΤΕ διαθέτει το μέγεθος και τη γεωγραφική κάλυψη που χρειάζεται για να έχουν αντίκτυπο οι ενέργειές της.

Προς αυτή την κατεύθυνση η Εθνική δημιουργεί συνεργασίες με οργανισμούς που είτε έχουν εξειδίκευση στην χρηματοοικονομική εκπαίδευση, είτε τρέχουν καινοτόμες εκπαιδευτικές πλατφόρμες, με απώτερο σκοπό την ανάπτυξη προγραμμάτων στοχευμένων σε διαφορετικές ομάδες του πληθυσμού.

Για τα νοικοκυριά, και με στόχο να συμπεριλάβουμε όσους περισσότερους πολίτες είναι εφικτό, σχεδιάζουμε να δημιουργήσουμε μία πλατφόρμα χρηματοοικονομικής εκπαίδευσης, προσβάσιμη σε όλους μέσω των ψηφιακών καναλιών, υπογράμμισε ο κ. Μυλωνάς.

Θα αξιοποιήσουμε, πρόσθεσε, όλα τα διαθέσιμα εργαλεία για να προσφέρουμε περιεχόμενο χρηματοοικονομικής εκπαίδευσης που θα είναι εύκολα κατανοητό από όλους και για να προωθήσουμε την αλληλεπίδραση – ξεκινώντας από βασικές έννοιες, όπως η αποταμίευση και φτάνοντας μέχρι πιο σύνθετες έννοιες όπως η διαχείριση οικογενειακού προϋπολογισμού, οι επενδύσεις, η ασφάλιση και το συνταξιοδοτικό πλάνο.

Για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, αξιοποιούμε το ευρύ δίκτυο των εξειδικευμένων συμβούλων μας σε όλη την Ελλάδα, για να δημιουργήσουμε μία ομπρέλα εκπαιδευτικών προγραμμάτων για όλους τους επιχειρηματίες.

Αναγνωρίζοντας πως ο απώτερος σκοπός είναι η οικονομική ευημερία των Ελλήνων πολιτών, μέσω της χρηματοοικονομικής ενδυνάμωσης, η Εθνική Τράπεζα δεσμεύεται να διαδραματίσει το ρόλο της και να επενδύσει χρόνο και πόρους για τη στήριξη του πολύ σημαντικού πυλώνα της Κοινωνικής Στρατηγικής στα επόμενα έτη.

Ειδικότερα, όπως τόνισε ο κ. Μυλωνάς, στο πλαίσιο τηλεδιάσκεψης με τους διεθνείς αναλυτές με αφορμή τη δημοσίευση των ετήσιων αποτελεσμάτων, ο δείκτης CET1 της ΕΤΕ αυξήθηκε κατά 220 μ.β. σε ετήσια βάση, σε 17,8% το 2023, συμπεριλαμβανομένης της πρόβλεψης 90 μ.β., ήτοι 30% επί των κερδών διανομή μερίσματος, ως αποτέλεσμα της ισχυρής οργανικής κερδοφορίας.

«Τα υπερβάλλοντα κεφάλαια – 900 μονάδες – δίνουν στην τράπεζα τη δυνατότητα επιλογών, όσον αφορά στην επιβράβευση των μετόχων», ανέφερε χαρακτηριστικά, ενώ, σύμφωνα με την παρουσίαση, το payout ratio σταδιακά θα «αγγίξει» τα ποσοστά της Ευρώπης, ενισχυμένο με buybacks.

«Στο αναθεωρημένο business plan δεν υπάρχει πρόβλεψη για buybacks, στην ΕΤΕ, ωστόσο, είμαστε πολύ θετικοί ως προς αυτό», πρόσθεσε, σημειώνοντας πως η έκβαση της συζήτησης με τον επόπτη θα εξαρτηθεί από διάφορους παράγοντες, μεταξύ των οποίων και η διάθεση του εναπομείναντος ποσοστού των μετοχών (18%), κυριότητας του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (ΤΧΣ).

Σε κάθε περίπτωση, στόχος της διοίκησης είναι – πέραν των μερισμάτων – να διαθέσει την υπερβάλλουσα ρευστότητα στην πιστωτική επέκταση, τη χορήγηση κοινοπρακτικών δανείων στην Ευρώπη (σ.σ. μέσω των γραφείων που λειτουργεί), αλλά και σε συνέργειες με «παίκτες» της αγοράς που μπορούν να βοηθήσουν την τράπεζα σε τομείς, στους οποίους δεν διαθέτει την εξειδίκευση.

Ερωτηθείς ο CEO της τράπεζας για την στρατηγική εξωστρέφειας εκτός συνόρων ανέφερε ότι η φιλοσοφία έχει αλλάξει. «Κοιτάμε την ενεργή συμμετοχή μας στα κοινοπρακτικά δάνεια εκτός Ελλάδος, αναζητούμε συνεργασίες σε επίπεδο fintech, που δεν διαθέτουμε την ανάλογη εμπειρία, με στόχο την αύξηση της πελατείας και στο μέτωπο των εξαγορών, εφόσον υπάρξουν ενδιαφέρουσες ευκαιρίες, με συντηρητική όμως προσέγγιση, και προκύπτουν συμφέρουσες συνέργειες, θα το δούμε», τόνισε.

DTC

Στο 55% είναι σήμερα το ποσοστό της αναβαλλόμενης φορολογίας της ΕΤΕ, με τη διοίκηση να εκτιμά πως σταδιακά θα μειωθεί σε κάτω από 35% λόγω και της ισχυρής κερδοφορίας. «Ακολουθούμε ένα σχέδιο απόσβεσης και δεν είμαστε ανήσυχοι προς αυτή την κατεύθυνση», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Επιτόκια

Τα στελέχη της τράπεζας προέβλεψαν ότι τα επιτόκια θα περιοριστούν στο 3% στα τέλη του 2024 και στο 2,25% στα τέλη του 2025.

Το business plan

Όσον αφορά στο νέο business plan, οι στόχοι είναι οι εξής:

• Καθαρό επιτοκιακό περιθώριο 290 μονάδες το 2024 από 303 μονάδες στα τέλη του 2023 και 270 μονάδες το 2026.
• Δείκτης κόστους προς έσοδα 35% την τριετία 2024 – 2026 έναντι 32% το 2023.
• Κόστος πιστωτικού κινδύνου 65 μ.β. το 2024 έναντι 64 μ.β. το 2023 και 50 μ.β. το 2026.
• Οργανικά κέρδη μετά φόρων 1,2 δισ. ευρώ την τριετία.
• Κέρδη ανά μετοχή 1,2 ευρώ το 2024 και 1,3 ευρώ το 2026.
• Απόδοση των ενσώματων ιδίων κεφαλαίων 15% εφέτος – έναντι 18,3% το 2023 – και 13% το 2026.
• Πιστωτική επέκταση 7% την τριετία.
• Δείκτης NPEs 3,5% το 2024 από 3,7% το 2023 και κάτω από 3% το 2026.
• Δείκτης κάλυψης 50% το διάστημα 2024 – 2026.
• Οργανική δημιουργία κεφαλαίου 500 μονάδες την τριετία.

Σύμφωνα με τις προβλέψεις της τράπεζας, τα έσοδα από τόκους για την επόμενη χρονιά θα παραμείνουν αμετάβλητα, έχοντας ήδη πραγματοποιήσει headging για πέντε δισ. ευρώ για εφέτος, αλλά και το 2025.