Τα συμβόλαια του Brent έκλεισαν στα 101,29 δολάρια το βαρέλι, σημειώνοντας άνοδο 1,23%, ενώ κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης είχαν ενισχυθεί έως και 3%. Το αμερικανικό αργό WTI διαμορφώθηκε στα 95,42 δολάρια το βαρέλι, με κέρδη 0,64%. Παρ’ όλα αυτά, και τα δύο βασικά συμβόλαια ολοκλήρωσαν την εβδομάδα με απώλειες άνω του 6%.

Οι traders παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις γύρω από την εκεχειρία και τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ, καθώς οι συνεχιζόμενες επιθέσεις και οι γεωπολιτικές αναταράξεις διατηρούν υψηλή την αβεβαιότητα στην αγορά ενέργειας.

«Η αγορά ουσιαστικά παραμένει στάσιμη, και δικαιολογημένα», δήλωσε ο Τζον Κίλνταφ. «Βρισκόμαστε είτε πολύ κοντά σε μια διπλωματική συμφωνία είτε πολύ κοντά σε νέα αναζωπύρωση των συγκρούσεων. Το έχουμε ξαναδεί αυτό το σκηνικό αρκετές φορές».

Σύμφωνα με τον ίδιο, υπάρχει στην αγορά η αίσθηση ότι μπορεί να υπάρξει μια προσωρινή συμφωνία μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης, η οποία θα ανοίξει έναν νέο γύρο διαπραγματεύσεων διάρκειας περίπου 30 ημερών.

Η εικόνα στην αγορά άλλαζε συνεχώς στη διάρκεια της ημέρας, με τις τιμές να επηρεάζονται από κάθε νέα δήλωση ή πληροφορία γύρω από τον πόλεμο.

«Εξακολουθούμε να παίζουμε το παιχνίδι των τίτλων και των ανακοινώσεων», σχολίασε ο Φιλ Φλιν, προσθέτοντας ότι η κίνηση των πλοίων στον Περσικό Κόλπο συνεχίζεται μέχρι στιγμής καλύτερα απ’ ό,τι φοβόταν η αγορά.

Οι συγκρούσεις μεταξύ αμερικανικών και ιρανικών δυνάμεων συνεχίστηκαν στον Κόλπο, ενώ τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα δέχθηκαν νέες επιθέσεις, την ώρα που η Ουάσινγκτον αναμένει την απάντηση της Τεχεράνης στην πρόταση για τερματισμό της σύγκρουσης.

Ο Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε αρχικά ότι η εκεχειρία παραμένει σε ισχύ, επιχειρώντας να υποβαθμίσει τη νέα ανταλλαγή πυρών. Ωστόσο, την Παρασκευή επανέφερε το τελεσίγραφο προς το Ιράν, ζητώντας την εγκατάλειψη του πυρηνικού του προγράμματος.

Αναλυτές της αγοράς τονίζουν ότι εξακολουθούν να υπάρχουν σοβαρά ερωτήματα σχετικά με την ταχύτητα αποκατάστασης των προμηθειών από τα κράτη του Κόλπου, τα επίπεδα αποθεμάτων ενόψει της θερινής περιόδου αυξημένης ζήτησης βενζίνης και το πιθανό πλαίσιο κυρώσεων μετά από ενδεχόμενη συμφωνία.

«Καμία από αυτές τις παραμέτρους δεν μπορεί να αξιολογηθεί χωρίς μια μακροπρόθεσμη λύση στις εχθροπραξίες», σημείωσε ο Τζον Έβανς.

Από την πλευρά της, η Βαντάνα Χάρι υποστήριξε ότι η αμερικανική κυβέρνηση υπερβάλλει συστηματικά στις εκτιμήσεις περί αποκλιμάκωσης, με την αγορά να υιοθετεί υπερβολικά αισιόδοξη στάση.

Την ίδια ώρα, η αμερικανική Επιτροπή Συναλλαγών Συμβολαίων Μελλοντικής Εκπλήρωσης Εμπορευμάτων (CFTC) διερευνά συναλλαγές πετρελαίου ύψους περίπου 7 δισ. δολαρίων που πραγματοποιήθηκαν λίγο πριν από σημαντικές ανακοινώσεις του Τραμπ για τον πόλεμο με το Ιράν.

Σύμφωνα με πληροφορίες, οι περισσότερες συναλλαγές αφορούσαν short θέσεις στα χρηματιστήρια ICE και CME, δηλαδή στοιχήματα στην πτώση των τιμών, τα οποία είχαν τοποθετηθεί λίγο πριν από δηλώσεις για καθυστερήσεις επιθέσεων, εκεχειρία ή αλλαγές στην αμερικανική πολιτική απέναντι στο Ιράν.

Δύο ισχυροί παράγοντες στηρίζουν αυτή τη δυναμική άνοδο των αγορών. Ωστόσο, ακόμη και στην περίπτωση επίτευξης ειρήνης στη Μέση Ανατολή, τέσσερις σημαντικοί κίνδυνοι εξακολουθούν να απειλούν τη συνέχιση του χρηματιστηριακού ράλι, σημειώνει η Handelsblatt.

Ευκαιρία 1: Πιθανότητα για ειρήνη

Οι προσδοκίες ότι ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή δεν θα κλιμακωθεί εκ νέου και ότι τα Στενά του Ορμούζ ενδέχεται σύντομα να ανοίξουν ξανά για τις μεταφορές πετρελαίου και πρώτων υλών, οδήγησαν σε απότομη πτώση των τιμών του πετρελαίου.

Είχε προηγηθεί εκρηκτική άνοδος του Brent κατά περίπου 80% από τις αρχές του έτους, γεγονός που περιόρισε το διαθέσιμο εισόδημα καταναλωτών και επιχειρήσεων για κατανάλωση και επενδύσεις. Η αποκλιμάκωση των τιμών λειτουργεί πλέον σαν ένα άτυπο πρόγραμμα τόνωσης της οικονομίας, ενισχύοντας αντίστοιχα και τις χρηματιστηριακές αγορές.

Ευκαιρία 2: Ισχυρές εταιρικές επιδόσεις

Παρά τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή και τη συνεχιζόμενη σύγκρουση στην Ουκρανία, οι εισηγμένες εταιρείες συνεχίζουν να εμφανίζουν ισχυρή κερδοφορία. Οι αναλυτές εκτιμούν ότι οι εταιρείες του S&P 500 θα αυξήσουν τα καθαρά τους κέρδη κατά 22% το 2026 σε σύγκριση με το 2025, φτάνοντας σε επίπεδα-ρεκόρ περίπου 3 τρισ. δολαρίων. Αυτό προκύπτει από υπολογισμούς του Handelsblatt Research Institute με βάση στοιχεία του Bloomberg.

Στις αρχές του έτους, πολλοί επενδυτές θεωρούσαν ότι οι αναλυτές ήταν υπερβολικά αισιόδοξοι, δεδομένων των πολλών γεωπολιτικών και οικονομικών κινδύνων που αντιμετώπιζε η παγκόσμια οικονομία. Ωστόσο, αυτές οι ανησυχίες υποχωρούν ολοένα και περισσότερο καθώς προχωρά η περίοδος ανακοίνωσης αποτελεσμάτων. Με περίπου τα δύο τρίτα των εταιρειών του S&P 500 να έχουν δημοσιεύσει τα αποτελέσματα του πρώτου τριμήνου, διαφαίνεται αύξηση κερδών περίπου 25% σε σύγκριση με το ίδιο τρίμηνο πέρυσι – ελαφρώς υψηλότερη από την αναμενόμενη για ολόκληρο το έτος.

«Παρόλο που αυτό το ποσοστό διαστρεβλώνεται προς τα πάνω από ειδικά αποτελέσματα μεμονωμένων μεγάλων εταιρειών, με τις εκτιμήσεις των αναλυτών να υπερβαίνουν κατά 83%, τα συνολικά αποτελέσματα είναι επίσης σαφώς θετικά», λέει ο Ulrich Stephan, επικεφαλής επενδυτικής στρατηγικής στην Deutsche Bank.

Οι προοπτικές είναι επίσης θετικές για τις εταιρείες που είναι εισηγμένες στον DAX. Οι αναλυτές αναμένουν καθαρά κέρδη 127 δισεκατομμυρίων ευρώ για το οικονομικό έτος 2026, σε σύγκριση με 111 δισεκατομμύρια ευρώ το προηγούμενο έτος. Αυτό θα αποτελούσε αύξηση 14% σε σχέση με το προηγούμενο έτος και επίσης ιστορικό υψηλό.

Τα υψηλά κέρδη στη Wall Street οφείλονται κυρίως στην ισχυρή αύξηση των κερδών των εταιρειών τεχνολογίας. Στη Γερμανία, ισχυρά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα όπως η Allianz, η Munich Re και η Deutsche Bank υποστηρίζουν αυτήν την εξέλιξη, όπως και εταιρείες που είναι σε μεγάλο βαθμό ανθεκτικές στην ύφεση, όπως η Deutsche Telekom.

Επιπλέον, υπάρχουν εταιρείες όπως η κατασκευάστρια όπλων Rheinmetall, καθώς και εταιρείες που βασίζονται στην Τεχνητή Νοημοσύνη, όπως η Siemens Energy και η RWE, οι οποίες επωφελούνται από την αυξανόμενη ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας και την ανάγκη για αντίστοιχες υποδομές.

Κίνδυνος 1: Οι μετοχές θεωρούνται υπερτιμημένες

Μετά το ισχυρό ράλι των τελευταίων μηνών, ο DAX διαπραγματεύεται πλέον με δείκτη τιμής προς κέρδη (P/E) στο 15,5. Αυτό σημαίνει ότι όποιος επενδύει σήμερα στις 40 εταιρείες του DAX — για παράδειγμα μέσω ενός ETF — πληρώνει κατά μέσο όρο 15,5 φορές τα ετήσια καθαρά κέρδη των εταιρειών, με βάση τις προβλέψεις των αναλυτών για τα επόμενα τέσσερα τρίμηνα.

Το επίπεδο αυτό θεωρείται ένδειξη υπερτίμησης, καθώς ο μέσος όρος του δείκτη τα τελευταία 20 χρόνια βρίσκεται χαμηλότερα, στο 12,5, σύμφωνα με στοιχεία του Bloomberg. Για να αποτιμάται σε πιο «φυσιολογικά» επίπεδα, ο DAX θα έπρεπε να κινείται κοντά στις 20.000 μονάδες, δηλαδή περίπου 20% χαμηλότερα από τα τρέχοντα επίπεδα.

Η υψηλή αποτίμηση οφείλεται κυρίως στο γεγονός ότι ο δείκτης έχει ενισχυθεί σχεδόν κατά 60% τα τελευταία τρία χρόνια, ενώ τα καθαρά κέρδη των εταιρειών αυξήθηκαν μόλις λίγο πάνω από 20%.

Παρόμοια εικόνα εμφανίζεται και στις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου οι αγορές παραδοσιακά αποτιμώνται υψηλότερα σε σχέση με τη Γερμανία και την Ευρώπη, κυρίως επειδή οι εταιρείες — ιδιαίτερα του τεχνολογικού κλάδου — εμφανίζουν ισχυρότερη και διαρκέστερη ανάπτυξη κερδών.

Ωστόσο, ακόμη και λαμβάνοντας υπόψη αυτές τις διαφορές, οι αμερικανικές μετοχές θεωρούνται επίσης υπερτιμημένες. Ο δείκτης S&P 500 εμφανίζει P/E 20,7, έναντι μέσου όρου 16,5 την τελευταία 20ετία.

Κίνδυνος 2: Επιβράδυνση του παγκόσμιου εμπορίου

Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο αναθεώρησε τον Απρίλιο προς τα κάτω την πρόβλεψή του για την ανάπτυξη της παγκόσμιας οικονομίας στο 3,1%, έναντι 3,3% που προέβλεπε τον Ιανουάριο.

Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή και ο αποκλεισμός των Στενών του Ορμούζ επιβαρύνουν εδώ και μήνες το παγκόσμιο εμπόριο πρώτων υλών, ενώ Ευρώπη και ΗΠΑ δέχονται πιέσεις από τις αυξημένες τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου. Κανείς δεν μπορεί να προβλέψει με βεβαιότητα πόσο θα διαρκέσει αυτή η επίδραση μέσα στη χρονιά, ωστόσο θεωρείται βέβαιο ότι επιβραδύνει το εμπόριο και την οικονομική δραστηριότητα.

Ταυτόχρονα, οι εμπορικοί φραγμοί συνεχίζουν να πιέζουν την παγκόσμια οικονομία. Σχεδόν όλες οι εταιρείες του DAX αναφέρονται πλέον στους κινδύνους που προκύπτουν από τους νέους αμερικανικούς δασμούς. Η BASF σημειώνει στην ετήσια έκθεσή της ότι «σε σύγκριση με πέρυσι, οι κίνδυνοι που συνδέονται με τους δασμούς είναι αυξημένοι».

Αντίστοιχα, η Beiersdorf, παραγωγός της Nivea, προειδοποιεί ότι οι δασμοί του Ντόναλντ Τραμπ ενδέχεται να δημιουργήσουν νέους κινδύνους το 2026, ειδικά όταν λήξουν οι εμπορικές συμφωνίες για εισαγωγές από το Μεξικό.

Σύμφωνα με προβλέψεις του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου, ο όγκος του παγκόσμιου εμπορίου αγαθών αναμένεται να αυξηθεί μόλις κατά 1,9% το 2026, έναντι 4,6% το 2025.

Η περσινή ισχυρή επίδοση στηρίχθηκε κυρίως στις πρόωρες εισαγωγές αγαθών στις ΗΠΑ λόγω δασμών και στις μεγάλες επενδύσεις γύρω από την τεχνητή νοημοσύνη.

Κίνδυνος 3: Υψηλές τιμές ενέργειας

Οι σημαντικά υψηλότερες τιμές πετρελαίου και ηλεκτρικής ενέργειας αποτελούν βασικό λόγο για την αύξηση των τιμών σε ευρύ φάσμα προϊόντων — και όχι μόνο στα καύσιμα και τη θέρμανση.

Η άνοδος επηρεάζει όλες τις ενεργοβόρες βιομηχανίες, όπως η BASF και η Heidelberg Materials, αλλά και εταιρείες καταναλωτικών προϊόντων που θεωρούνται παραδοσιακά πιο ανθεκτικές, όπως η Beiersdorf και η Henkel. Οι επιχειρήσεις αυτές εξαρτώνται όχι μόνο από το πετρέλαιο αλλά και από χημικές πρώτες ύλες όπως θείο, αμμωνία και φωσφορικά άλατα για την παραγωγή καλλυντικών, απορρυπαντικών, συγκολλητικών και προϊόντων καθαρισμού.

Την ίδια στιγμή, η επιδείνωση της καταναλωτικής εμπιστοσύνης, λόγω και της απότομης ανόδου στις τιμές βενζίνης και ντίζελ, οδηγεί πολλούς καταναλωτές σε φθηνότερα προϊόντα αντί για ακριβότερα επώνυμα brands.

Ο διευθύνων σύμβουλος της Henkel, Κάρστεν Κνόμπελ, δήλωσε ότι όταν αυξάνονται τα κόστη παραγωγής, οι εταιρείες είναι αναγκασμένες να μετακυλίουν μέρος αυτής της επιβάρυνσης στους καταναλωτές.

Κίνδυνος 4: Άνοδος πληθωρισμού και επιτοκίων

Τις τελευταίες δεκαετίες, οι επενδυτές είχαν συνηθίσει στο ότι οι κεντρικές τράπεζες μείωναν επιτόκια κάθε φορά που η οικονομία επιβραδυνόταν και τα εταιρικά κέρδη πιέζονταν.

Τα χαμηλότερα επιτόκια οδηγούσαν σε φθηνότερο δανεισμό, περισσότερη ρευστότητα και υψηλότερες επενδύσεις, στηρίζοντας έτσι τις αγορές μετοχών ακόμη και σε περιόδους αδύναμης ανάπτυξης. Πλέον όμως, αυτός ο μηχανισμός στήριξης φαίνεται να αλλάζει.

Η άνοδος του πληθωρισμού αναγκάζει τις κεντρικές τράπεζες να σκέφτονται περισσότερο νέες αυξήσεις επιτοκίων παρά μειώσεις, ώστε να περιοριστούν οι πληθωριστικές πιέσεις.

Στην ευρωζώνη, ο πληθωρισμός διαμορφώθηκε σύμφωνα με τις πρώτες εκτιμήσεις στο 3% τον Απρίλιο, σημαντικά υψηλότερα από τον στόχο 2% της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Τον Ιανουάριο βρισκόταν ακόμη στο 1,7%.

Οι περισσότεροι οικονομολόγοι εκτιμούν πλέον ότι τα επιτόκια θα αυξηθούν περαιτέρω. Οι αγορές προεξοφλούν ήδη δύο αυξήσεις επιτοκίων στην ευρωζώνη έως το τέλος του έτους, από το 2% στο 2,5%. Η άνοδος επιτοκίων σε μια περίοδο επιβράδυνσης της παγκόσμιας οικονομίας θεωρείται ιδιαίτερα αρνητική για τις αγορές.

Αφενός, αυξάνει το κόστος δανεισμού και αναχρηματοδότησης των επιχειρήσεων, μειώνοντας τα κέρδη και τα μερίσματα προς τους μετόχους. Αφετέρου, κάνει πιο ελκυστικές εναλλακτικές επενδύσεις όπως τα ομόλογα και οι τοποθετήσεις στη χρηματαγορά, καθώς προσφέρουν υψηλότερες αποδόσεις, ασκώντας επιπλέον πίεση στα χρηματιστήρια — ειδικά όταν οι μετοχές θεωρούνται ήδη υπερτιμημένες.

Οι τιμές του πετρελαίου κατέγραψαν ισχυρή άνοδο μετά τον νέο γύρο συγκρούσεων ανάμεσα σε αμερικανικές και ιρανικές δυνάμεις, γεγονός που απειλεί να εκτροχιάσει τις προσπάθειες για συμφωνία τερματισμού του πολέμου, ο οποίος διαρκεί ήδη δέκα εβδομάδες.

Το Brent ενισχύθηκε έως και 2,9%, πλησιάζοντας τα 103 δολάρια το βαρέλι πριν περιορίσει μέρος των κερδών του.

Tο αμερικανικό West Texas Intermediate κινήθηκε κοντά στα 96 δολάρια.

Το Brent για παράδοση Ιουλίου ενισχυόταν κατά 1,1% στα 101,18 δολάρια το βαρέλι στις συναλλαγές της Σιγκαπούρης, ενώ το WTI για παράδοση Ιουνίου σημείωνε άνοδο 0,9% στα 95,62 δολάρια το βαρέλι. Παρά τη νέα άνοδο της Παρασκευής, το Brent εξακολουθεί να καταγράφει εβδομαδιαία πτώση περίπου 6%.

Σύμφωνα με την Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ, αμερικανικές δυνάμεις έπληξαν στρατιωτικούς στόχους στο Ιράν, μετά την επίθεση της Τεχεράνης εναντίον τριών αμερικανικών αντιτορπιλικών που έπλεαν στα Στενά του Ορμούζ. Παρ’ όλα αυτά, η Ουάσιγκτον ξεκαθάρισε ότι «δεν επιδιώκει κλιμάκωση», αν και παραμένει έτοιμη να προστατεύσει τις αμερικανικές δυνάμεις στην περιοχή.

Ο Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ, ανέφερε μέσω ανάρτησης στα social media ότι τα τρία πολεμικά πλοία εξήλθαν επιτυχώς από τα Στενά του Ορμούζ χωρίς ζημιές, ενώ προειδοποίησε το Ιράν πως «αν δεν υπογράψουν γρήγορα τη συμφωνία, θα τους χτυπήσουμε πολύ πιο σκληρά και πολύ πιο βίαια στο μέλλον».

Η προσοχή της αγοράς παραμένει στραμμένη στα Στενά του Ορμούζ, τα οποία παραμένουν ουσιαστικά κλειστά από την έναρξη του πολέμου στα τέλη Φεβρουαρίου. Η κατάσταση έχει προκαλέσει ένα πρωτοφανές σοκ προσφοράς, καθώς οι ροές αργού πετρελαίου έχουν περιοριστεί δραστικά και αρκετές πετρελαιοπηγές στην περιοχή έχουν τεθεί εκτός λειτουργίας. Η κρίσιμη θαλάσσια δίοδος βρίσκεται αντιμέτωπη με διπλό αποκλεισμό: η Τεχεράνη εμποδίζει τη ναυσιπλοΐα, ενώ οι ΗΠΑ αποτρέπουν πλοία από το να προσεγγίζουν ή να αναχωρούν από ιρανικά λιμάνια.

«Η αγορά πετρελαίου κινείται ανάμεσα σε δύο κινδύνους: τη διπλωματία από τη μία πλευρά και μια νέα κλιμάκωση από την άλλη», δήλωσε η Τσάρου Τσανάνα, επικεφαλής στρατηγικής επενδύσεων της Saxo Markets στη Σιγκαπούρη. Όπως ανέφερε, οι αγορές εξακολουθούν να δίνουν πιθανότητες στην ειρηνευτική πρόταση, όχι όμως αρκετές ώστε να εξαφανιστεί το «πολεμικό premium» από τις τιμές.

Οι τελευταίες συγκρούσεις αυξάνουν περαιτέρω την ένταση στη Μέση Ανατολή, τη στιγμή που οι ΗΠΑ προσπαθούν να απεμπλακούν από έναν πόλεμο που επιβαρύνει ολοένα περισσότερο τους καταναλωτές, καθώς οι τιμές της βενζίνης και του ντίζελ έχουν εκτιναχθεί. Η κυβέρνηση Τραμπ αναμένει απάντηση από την Τεχεράνη σχετικά με την πρόταση επαναλειτουργίας της εμπορικής οδού, χωρίς μέχρι στιγμής η ιρανική ηγεσία να έχει δείξει αν αποδέχεται τους όρους.

Ο Τραμπ δήλωσε αργά το βράδυ της Πέμπτης ότι η εκεχειρία με το Ιράν εξακολουθεί να ισχύει, παρά τις αμοιβαίες επιθέσεις. Παράλληλα, τόνισε ότι δεν υπάρχει ανάγκη περιορισμού των αμερικανικών εξαγωγών αργού πετρελαίου ή αεροπορικών καυσίμων για την αντιμετώπιση των παγκόσμιων ελλείψεων που προκάλεσε ο πόλεμος. «Έχουμε τεράστιες ποσότητες πετρελαίου», δήλωσε χαρακτηριστικά.

Στη Μέση Ανατολή, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα ανακοίνωσαν την Παρασκευή ότι τα συστήματα αεράμυνας αναχαίτιζαν πυραύλους και drones. Η χώρα βρίσκεται απέναντι από το Ιράν στα Στενά του Ορμούζ και έχει δεχθεί επανειλημμένα επιθέσεις κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης, μεταξύ των οποίων και πλήγμα νωρίτερα αυτή την εβδομάδα στο λιμάνι της Φουτζάιρα.

Μπιρόλ: Ο ΔΟΕ είναι έτοιμος να προχωρήσει σε περαιτέρω παρεμβάσεις
Ο επικεφαλής του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (International Energy Agency), Φατίχ Μπιρόλ, προειδοποίησε ότι ο κόσμος χάνει περίπου 14 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου ημερησίως εξαιτίας του πολέμου, ενώ σημείωσε ότι η αύξηση της παραγωγής μετά το τέλος της σύγκρουσης θα γίνει σταδιακά. Επανέλαβε επίσης ότι ο οργανισμός είναι έτοιμος να προχωρήσει σε περαιτέρω παρεμβάσεις, μετά τη συμφωνία των μελών του τον Μάρτιο για αποδέσμευση 400 εκατομμυρίων βαρελιών.

Ο ιδρυτής της Bridgewater Associates, Ρέι Ντάλιο, δήλωσε ότι η έκβαση της σύγκρουσης ΗΠΑ–Ιράν μπορεί να καθοριστεί σχεδόν αποκλειστικά από το ποιος θα ελέγξει τα Στενά του Ορμούζ.

Ανοδος για τα πολύτιμα μέταλλα
Την ίδια ώρα, οι επενδυτές στρέφουν ξανά το βλέμμα τους και στα πολύτιμα μέταλλα. Ο χρυσός κατέγραψε άνοδο, καθώς το αγοραστικό ενδιαφέρον ενισχύθηκε από τις συνεχείς αγορές της κεντρικής τράπεζας της Κίνας, παρά το γεγονός ότι οι νέες συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή απειλούν να τινάξουν στον αέρα την εύθραυστη εκεχειρία.

Η τιμή spot του χρυσού διαμορφώθηκε κοντά στα 4.720 δολάρια η ουγκιά, καταγράφοντας εβδομαδιαία άνοδο 2,3%, έπειτα από οριακή πτώση στην προηγούμενη συνεδρίαση.

Το ασήμι σημείωσε άνοδο 1,8% στα 79,84 δολάρια, ενώ πλατίνα και παλλάδιο κινήθηκαν επίσης υψηλότερα. Ο δείκτης Bloomberg Dollar Spot Index ενισχύθηκε κατά 0,1%, αν και σε εβδομαδιαία βάση καταγράφει πτώση 0,2%

Η άνοδος ήρθε καθώς η Λαϊκή Τράπεζα της Κίνας, μία από τις μεγαλύτερες αγοραστές χρυσού παγκοσμίως, αγόρασε οκτώ τόνους τον Απρίλιο — το υψηλότερο μηνιαίο επίπεδο από το 2024.

Σύμφωνα με τον αναλυτή της Pepperstone Group, Αχμάντ Ασίρι, η συνέχιση των αγορών από την κινεζική κεντρική τράπεζα ενδέχεται να ενθαρρύνει τους Ασιάτες επενδυτές. Όπως σημείωσε, οι αγορές φαίνεται να τοποθετούνται εκ νέου ενόψει πιθανής ανόδου μόλις υποχωρήσει η ένταση στη Μέση Ανατολή.

Παρά τη σημερινή άνοδο, ο χρυσός έχει υποχωρήσει περίπου 11% από την έναρξη της σύγκρουσης, καθώς το σχεδόν κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ και το ενεργειακό σοκ που ακολούθησε ενίσχυσαν τους φόβους για επίμονο πληθωρισμό και διατήρηση των επιτοκίων σε υψηλά επίπεδα για μεγαλύτερο διάστημα. Τα υψηλότερα επιτόκια και το ισχυρό δολάριο θεωρούνται αρνητικοί παράγοντες για τον χρυσό, ο οποίος δεν αποφέρει τόκο και αποτιμάται σε αμερικανικό νόμισμα.

Οι επενδυτές αναμένουν πλέον τα στοιχεία για τις νέες θέσεις εργασίας στις ΗΠΑ, αναζητώντας ενδείξεις για την πορεία της νομισματικής πολιτικής της Federal Reserve. Αξιωματούχοι της αμερικανικής κεντρικής τράπεζας έχουν υποβαθμίσει τις προσδοκίες για άμεση επιστροφή σε μειώσεις επιτοκίων, επισημαίνοντας ότι ο πόλεμος δημιουργεί αβεβαιότητες και θολώνει τις οικονομικές προοπτικές.

Ο πλανήτης έχει χρησιμοποιήσει προσωρινά αποθέματα για να αντισταθμίσει την ενεργειακή κρίση που έχει προκαλέσει ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή. Ο πλήρης αντίκτυπος της διακοπής των προμηθειών πετρελαίου δεν έχει ακόμη γίνει αισθητός στις αγορές και την παγκόσμια οικονομία, καθώς θα χρειαστούν πολλοί μήνες μέχρι η παραγωγή και οι εξαγωγές της Μέσης Ανατολής να επιστρέψουν στα προπολεμικά επίπεδα, δήλωσαν στελέχη μεγάλων εταιρειών ενέργειας, επενδυτικών τραπεζών και αναλυτές της αγοράς.

Η ταχεία εξάντληση των εμπορικών αποθεμάτων και των αποθεμάτων έκτακτης ανάγκης έρχεται σε μια περίοδο που τα αποθέματα συνήθως αυξάνονται, καθώς οι διυλιστές και οι λιανοπωλητές προετοιμάζονται για την αιχμή της ζήτησης κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού στο Βόρειο Ημισφαίριο.

Αυτό θα ασκήσει πίεση στο παγκόσμιο ενεργειακό σύστημα και θα παρατείνει το χρόνο που θα χρειαστούν οι παραγωγοί και οι διυλιστές πετρελαίου για να ανακουφίσουν την έλλειψη εφοδιασμού και για να επιστρέψουν οι υψηλές τιμές των καυσίμων στα προπολεμικά επίπεδα, σύμφωνα με στελέχη και αναλυτές.

«Ακόμη και αν η σύγκρουση τελειώσει τον Μάιο, θα βγούμε από τη σύγκρουση με σαφώς πολύ χαμηλά αποθέματα», δήλωσε την περασμένη εβδομάδα ο Διευθύνων Σύμβουλος της TotalEnergies, Πατρίκ Πουγιάν, εκτιμώντας ότι η παγκόσμια μείωση των αποθεμάτων υδρογονανθράκων κατά 10 έως 13 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα έχει οδηγήσει στην κατανάλωση τουλάχιστον 500 εκατομμυρίων βαρελιών από τα παγκόσμια αποθέματα.

Ο Διευθύνων Σύμβουλος της Equinor, Άντερς Όπενταλ, δήλωσε ότι θα χρειαστούν τουλάχιστον έξι μήνες για να επανέλθει η αγορά στην κανονική της κατάσταση, ακόμη και με ειρήνη στη Μέση Ανατολή.

Ο Ντόναλντ Τραμπ, δήλωσε ότι οι τιμές θα πέσουν γρήγορα μόλις τελειώσει η σύγκρουση. Η πρόοδος στις συνομιλίες μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν για ένα ειρηνευτικό πλαίσιο οδήγησε σε πτώση 7,8% στα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης του Brent την Τετάρτη 6 Μαΐου, στα 101,27 δολάρια το βαρέλι.

Ενώ τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης πετρελαίου πιθανότατα θα πέσουν γρήγορα σε περίπτωση συμφωνίας, θα χρειαστεί κάποιος χρόνος προτού οι τιμές του φυσικού αργού πετρελαίου και της βενζίνης πέσουν στα προπολεμικά επίπεδα, καθώς οι προμήθειες ανακάμπτουν από μία από τις μεγαλύτερες διαταραχές εφοδιασμού στην ιστορία.

Οι αναλυτές έχουν αυξήσει σταθερά τις προβλέψεις τους φέτος, και μια πρόσφατη δημοσκόπηση του Reuters υπέδειξε εκτιμήσεις των ΣΜΕ Brent σε μέσο όρο στα 86,38 δολάρια το βαρέλι φέτος, από περίπου 62 δολάρια το βαρέλι τον Ιανουάριο.

Η ζήτηση πιθανότατα θα αυξηθεί μόλις τελειώσει η σύγκρουση, καθώς χώρες και εταιρείες σε όλο τον κόσμο επιδιώκουν να ανασυγκροτήσουν τα αποθέματά τους και να επαναλειτουργήσουν τις εγκαταστάσεις παραγωγής που έχουν κλείσει, ενώ ορισμένες χώρες που έχουν υποστεί ελλείψεις αρχίζουν να δημιουργούν νέα αποθέματα.

Η Αυστραλία, η οποία εισάγει περίπου το 80% των καυσίμων της και έχει αντιμετωπίσει ελλείψεις από την αρχή της σύγκρουσης, ανακοίνωσε σχέδια να δαπανήσει 7,22 δισεκατομμύρια δολάρια για τη δημιουργία αποθεμάτων καυσίμων.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δήλωσε τον περασμένο μήνα ότι θα εξετάσει το ενδεχόμενο αναθεώρησης της απαίτησης της ΕΕ προς τις χώρες να διατηρούν αποθέματα πετρελαίου για τουλάχιστον 90 ημέρες, ώστε να συμπεριληφθεί μια συγκεκριμένη απαίτηση για καύσιμα αεροσκαφών.

Τα παγκόσμια αποθέματα αναμένεται να μειωθούν σε συνολικά περίπου 98 ημέρες κανονικής ζήτησης έως τα τέλη Μαΐου, από 101 ημέρες σήμερα και 105 ημέρες στα τέλη Φεβρουαρίου, ανέφερε αυτή την εβδομάδα η Goldman Sachs, προειδοποιώντας ότι τα αποθέματα διυλισμένων προϊόντων «πλησιάζουν γρήγορα σε πολύ χαμηλά επίπεδα».

Μέχρι στιγμής, ο πλανήτης έχει χάσει περίπου 600 εκατομμύρια βαρέλια εφοδιασμού πετρελαίου, σύμφωνα με την Rystad Energy.

Μέχρι τη στιγμή που ο εφοδιασμός θα επανέλθει στο φυσιολογικό, υποθέτοντας ότι η ομαλοποίηση των μεταφορών θα ξεκινήσει στα τέλη Μαΐου, ο κόσμος θα έχει απωλέσει 1,2 δισεκατομμύρια έως 2,0 δισεκατομμύρια βαρέλια εφοδιασμού, που ισοδυναμούν με το 16-27% των παγκόσμιων αποθεμάτων πριν τον πόλεμο, δήλωσε ο επικεφαλής αναλυτής της εταιρείας.

Οι παγκόσμιες προμήθειες φυσικού αερίου έχουν επίσης υποστεί μεγάλο πλήγμα λόγω του κλεισίματος της παραγωγής LNG του Κατάρ και των ζημιών που υπέστησαν οι υποδομές της χώρας κατά τη διάρκεια του πολέμου. Η απώλεια προμήθειας θα ανέλθει συνολικά σε 30 έως 50 εκατομμύρια τόνους LNG, που αντιστοιχούν στο 7%-11% της ετήσιας παγκόσμιας προσφοράς, ανέφερε η Rystad Energy.

Η Ευρώπη, συγκεκριμένα, ενδέχεται να αντιμετωπίσει έλλειψη καυσίμων αεροσκαφών ήδη από τον Ιούνιο, εάν οι διαταραγμένες προμήθειες από τη Μέση Ανατολή δεν αντικατασταθούν πλήρως, προειδοποίησε ο ΙΕΑ.

Στην Ασία, οι εισαγωγές αργού πετρελαίου μειώθηκαν κατά 30% τον Απρίλιο σε σχέση με πέρυσι, στο χαμηλότερο επίπεδο από το 2015, σύμφωνα με την Kpler, υπογραμμίζοντας την έκταση της διακοπής του εφοδιασμού στην περιοχή με τη μεγαλύτερη κατανάλωση πετρελαίου στον κόσμο.

Ωστόσο, τα προειδοποιητικά σημάδια συνεχίζουν να συσσωρεύονται στον τομέα του πετρελαίου. Το διαθέσιμο αργό πετρέλαιο μειώνεται και οι τιμές στα βενζινάδικα εκτοξεύονται.

Ενώ τα αποτελέσματα των εταιρειών τεχνητής νοημοσύνης έχουν κλέψει την προσοχή, οι τιμές του πετρελαίου έχουν σιγά-σιγά αναρριχηθεί ξανά κοντά στα υψηλά επίπεδα της περιόδου του πολέμου με το Ιράν. Αμέσως μετά από μια σειρά οκτώ ημερών κερδών, το Brent έφτασε προσωρινά στα 126 δολάρια ανά βαρέλι. Έχει σημειώσει άνοδο άνω του 25% από τα μέσα Απριλίου.

Η διαφορά αυτή τη φορά είναι ότι οι επενδυτές φαίνονται εντελώς ατάραχοι. Όταν το πετρέλαιο έφτασε για τελευταία φορά στα υψηλά επίπεδα της περιόδου του πολέμου στα τέλη Μαρτίου, οι μετοχές κυμαίνονταν κοντά στα χαμηλά πολλών μηνών. Τώρα, έχει διαμορφωθεί μια αντίστροφη δυναμική.

Αυτό μπορεί να αποδοθεί σε δύο παράγοντες, σύμφωνα με το Business Insider:

Παρά την έλλειψη προόδου στις ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις και τη συνεχιζόμενη στρατιωτική δράση, οι επενδυτές σε μετοχές εξακολουθούν να προεξοφλούν ένα τελικό θετικό αποτέλεσμα, ενώ οι έμποροι πετρελαίου τείνουν προς το αρνητικό.

Αυτή η ανοχή στην βραχυπρόθεσμη αβεβαιότητα του πολέμου επέτρεψε στους επενδυτές να στρέψουν την προσοχή τους από τις διαταραχές του πολέμου στην αύξηση των κερδών που οφείλεται στην τεχνητή νοημοσύνη.

Το Business Insider συνομίλησε πρόσφατα με τον Μπομπ ΜακΝάλι, ειδικό στον τομέα της ενέργειας και πρώην σύμβουλο του Λευκού Οίκου. Η άποψή του παραμένει ότι οι τιμές του αργού πετρελαίου θα παραμείνουν υψηλές για παρατεταμένο χρονικό διάστημα.

Ο αναλυτής υποστηρίζει ότι οι καταναλωτές δεν έχουν συνειδητοποιήσει ακόμη ότι αντιμετωπίζουμε έλλειψη πετρελαίου, εν μέρει επειδή δεν θέλουν.

Το αποκαλεί ενεργητική «προκατάληψη επιβεβαίωσης». Ωστόσο, πιστεύει ότι μόλις η έκταση της έλλειψης γίνει πιο εμφανής, οι έμποροι δεν θα έχουν άλλη επιλογή από το να δώσουν προσοχή.

Ο αναλυτής προβλέπει μια συνεχιζόμενη παγκόσμια έλλειψη να πλήττει τις ανεπτυγμένες χώρες του Ατλαντικού και να επηρεάζει τις ΗΠΑ και την Ευρώπη. Αυτό, με τη σειρά του, θα αναγκάσει τις χώρες να αντλήσουν από τα αποθέματά τους.

Μετά τον πόλεμο με το Ιράν, ο ΜακΝάλι πιστεύει ότι χώρες σε όλο τον κόσμο θα επιδιώξουν να ανασυγκροτήσουν γρήγορα τα αποθέματα πετρελαίου σε υψηλότερα επίπεδα, σε προετοιμασία για μελλοντικές συγκρούσεις. Αυτό θα αυξήσει τη ζήτηση και θα ωθήσει τις τιμές προς τα πάνω στο εγγύς μέλλον.

Επισημαίνει επίσης ότι η συμβουλευτική του εταιρεία παρακολουθεί κυρίως τη φυσική τιμή του πετρελαίου, παρά τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης, επειδή «αυτό έχει σημασία για τους οδηγούς και την οικονομία». Αυτή η τιμή διαπραγματεύτηκε πάνω από την τιμή των συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης καθ’ όλη τη διάρκεια του πολέμου στο Ιράν.

Επτά χώρες υπό την ηγεσία της Σαουδικής Αραβίας και της Ρωσίας θα αυξήσουν — τουλάχιστον σε θεωρητικό επίπεδο — την παραγωγή τους κατά 188.000 βαρέλια ημερησίως τον επόμενο μήνα, στο πλαίσιο συμφωνίας που οριστικοποιήθηκε κατά τη διάρκεια τηλεδιάσκεψης την Κυριακή, σύμφωνα με πηγές που ζήτησαν να μην κατονομαστούν καθώς η απόφαση δεν έχει ακόμη ανακοινωθεί επίσημα. Η αύξηση θεωρούνταν ήδη αναμενόμενη από την αγορά.

Ο ΟΠΕΚ+ συνεχίζει επισήμως τη διαδικασία επαναφοράς παραγωγής που είχε διακοπεί πριν από αρκετά χρόνια και βρισκόταν ήδη σε εξέλιξη πριν ξεσπάσει ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή.
Την ίδια στιγμή, η συμμαχία προσπαθεί να προσαρμοστεί στην αιφνιδιαστική αποχώρηση των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, ενός ιστορικού μέλους που ανακοίνωσε την έξοδό του από τον οργανισμό στις 28 Απριλίου, έπειτα από χρόνια δυσαρέσκειας για τους περιορισμούς που επέβαλλαν οι ποσοστώσεις παραγωγής, όπως μεταδίδει το Bloomberg.

Η αποχώρηση των ΗΑΕ αιφνιδίασε τα υπόλοιπα μέλη του Οργανισμός Πετρελαιοεξαγωγικών Κρατών και των συμμάχων του και αναμένεται να αποδυναμώσει περαιτέρω την ικανότητα της συμμαχίας να επηρεάζει τις διεθνείς τιμές πετρελαίου — μια επιρροή που ήδη έχει μειωθεί τα τελευταία χρόνια εξαιτίας της αύξησης παραγωγής από ανταγωνιστές όπως οι παραγωγοί σχιστολιθικού πετρελαίου στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Όπως και η προγραμματισμένη αύξηση παραγωγής αυτού του μήνα, έτσι και η νέα απόφαση έχει κυρίως συμβολικό χαρακτήρα, καθώς οι χώρες του OPEC στη Μέση Ανατολή δεν μπορούν πρακτικά να υλοποιήσουν την αύξηση όσο τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν αποκλεισμένα λόγω της σύγκρουσης ΗΠΑ-Ισραήλ με το Ιράν και οι εξαγωγές από τον Περσικό Κόλπο δεν έχουν αποκατασταθεί.

Η αποχώρηση των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, που τέθηκε επίσημα σε ισχύ την 1η Μαΐου, αποτέλεσε την κορύφωση πολυετών εντάσεων ανάμεσα στο Αμπού Ντάμπι και τη Σαουδική Αραβία, η οποία θεωρείται ο de facto ηγέτης του OPEC, τόσο για ζητήματα πετρελαϊκής πολιτικής όσο και για τον ανταγωνισμό επιρροής στην περιοχή.

Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα υποστήριξαν την περασμένη εβδομάδα ότι ο πόλεμος με το Ιράν δημιούργησε μια ευκαιρία για αποχώρηση χωρίς να προκληθεί σοβαρή αναταραχή στις αγορές.

Αν και η αποχώρηση δεν επηρεάζει άμεσα την παγκόσμια προσφορά πετρελαίου, σημαίνει ότι τα ΗΑΕ θα μπορούν να αυξήσουν την παραγωγή τους όσο γρήγορα επιθυμούν μόλις ανοίξουν ξανά τα Στενά του Ορμούζ, χωρίς να δεσμεύονται πλέον από τις ποσοστώσεις του OPEC+ — μια εξέλιξη που θα μπορούσε να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για μελλοντικούς πολέμους τιμών στην αγορά πετρελαίου.

Ο ΟΠΕΚ+ -το μπλοκ του Οργανισμού Πετρελαιοεξαγωγικών Κρατών και 10 άλλων χωρών παραγωγών- δεν έχει σχολιάσει την αποχώρηση των ΗΑΕ, που ανακοινώθηκε την Τρίτη, παρά το γεγονός ότι η χώρα αποτελούσε πυλώνα του και μία από τις δύο χώρες μέλη που ήταν πιο πιθανό να αυξήσει την ποσότητα πετρελαίου που αντλεί.

Κατά συνέπεια, η ανακοίνωση Τύπου της συνεδρίασης, που διεξάγεται διαδικτυακά, αναμένεται με ακόμη περισσότερη προσοχή απ’ ό,τι η ίδια η απόφαση του ΟΠΕΚ+, την οποία η αγορά ήδη περίμενε με αγωνία.

Συνολικά, η Σαουδική Αραβία, η Ρωσία, το Ιράκ, το Κουβέιτ, το Καζακστάν, η Αλγερία και το Ομάν αναμένεται να αυξήσουν τις ποσοστώσεις τους «κατά 188.000 βαρέλια την ημέρα», εξηγεί ο Αρν Λόμαν Ράσμουσεν αναλυτής στην Global Risk Management.

Συνεπώς, θα πρόκειται για παρόμοια αύξηση με αυτήν που ανακοινώθηκε τον Μάρτιο και ανανεώθηκε τον Απρίλιο, από την οποία πρέπει να αφαιρεθεί το μερίδιο της αύξησης που προερχόταν από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.

Η παραγωγή σε μείωση

Αυτή η αύξηση στα χαρτιά πιθανότατα όμως δεν θα μετατραπεί σε επιπλέον παραγωγή: οι κύριες ανεκμετάλλευτες ικανότητες του ΟΠΕΚ+ βρίσκονται στις χώρες του Κόλπου, των οποίων οι εξαγωγές εμποδίζονται από τον αποκλεισμό των Στενών του Ορμούζ, που έχει επιβάλει το Ιράν μετά την έναρξη του πολέμου στη Μέση Ανατολή.

Στις χώρες του ΟΠΕΚ+ που υπόκεινται σε ποσοστώσεις, η παραγωγή «μειώθηκε στα 27,68 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα τον Μάρτιο», ενώ το άθροισμα των ποσοστώσεών τους για τον ίδιο μήνα προβλεπόταν στα 36,73 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα, «ένα έλλειμμα περίπου 9 εκατομμυρίων βαρελιών την ημέρα», εξηγεί η Πρίγια Γουάλια αναλύτρια στην Rystad Energy.

Προβλήματα στην εξαγωγή πετρελαίου αντιμετωπίζουν η Σαουδική Αραβία, το Ιράκ, το Κουβέιτ και φυσικά τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.

Η Ρωσία, η δεύτερη μεγαλύτερη παραγωγός του μπλοκ, είναι αυτή που ωφελείται περισσότερο από την κατάσταση και τις αυξημένες τιμές ενέργειας, αλλά μοιάζει ήδη να δυσκολεύεται να πετύχει τις ισχύουσες ποσοστώσεις της. Η ρωσική πετρελαϊκή βιομηχανία είναι αντιμέτωπη με την αποεπένδυση των Δυτικών μετά την εισβολή της στην Ουκρανία το 2022 και προβλήματα στην παραγωγή λόγω των πληγμάτων ουκρανικών drones.

Ο ΟΠΕΚ+ αποδυναμωμένος

Για το μπλοκ η αποχώρηση των ΗΑΕ αποτελεί «ένα σημαντικό γεγονός», ακόμη σοβαρότερο από την αποχώρηση του Κατάρ το 2019 και στη συνέχεια αυτή της Ανγκόλας, εκτιμά η Αμένα Μακρ αναλύτρια στην Kpler.

Εκτός του ότι ήταν ο τέταρτος μεγαλύτερος παραγωγός του ΟΠΕΚ+, το Αμπού Ντάμπι διαθέτει μεγάλες ανεκμετάλλευτες ικανότητες παραγωγής, σημαντικό μοχλό για το μπλοκ όταν πρέπει να ρυθμίσει την αγορά.

Ήδη από το 2021 «τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα είχαν εκφράσει την έντονη δυσαρέσκειά τους για τις ποσοστώσεις τους», υπογραμμίζει η κ. Μπακρ.

Η χώρα έχει κάνει σημαντικές επενδύσεις στις υποδομές της τα τελευταία χρόνια και η εθνική πετρελαϊκή εταιρεία Adnoc σχεδιάζει παραγωγική δυναμικότητα 5 εκατομμυρίων βαρελιών ημερησίως έως το 2027, πολύ πάνω από την προηγούμενη ποσόστωσή της των 3,447 εκατομμυρίων βαρελιών ημερησίως.

«Εχουν ήδη βιώσιμη ικανότητα 4,3 εκατομμυρίων βαρελιών ημερησίως» και φιλοδοξούν να την αυξήσουν στα 5 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως έως το 2027, δηλώνει στο AFP ο Φράνσις Περίν ερευνητής στο IRIS.

Το γεγονός αυτό καθιστά το Αμπού Ντάμπι έναν ανταγωνιστικό παράγοντα στην αγορά, έναν παράγοντα που είναι επίσης ικανός να παράγει με πολύ χαμηλό κόστος και που θα μπορούσε να περιορίσει τον αντίκτυπο των μέτρων που λαμβάνονται από το Ριάντ και τους συμμάχους του μόλις η αγορά επιστρέψει σε κάποια κανονικότητα μετά το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ.

Για τον ΟΠΕΚ+, ο κίνδυνος είναι επίσης ότι και άλλες χώρες μπορεί να μπουν στον πειρασμό να αποχωρήσουν: το Καζακστάν και το Ιράκ, για παράδειγμα, έχουν ήδη δεχθεί επικρίσεις επανειλημμένα επειδή υπερβαίνουν τις ποσοστώσεις τους.

Η αύξηση της παραγωγής θα είναι παρόμοια με εκείνη του Απριλίου, που ανήλθε σε 206.000 βαρέλια ημερησίως, μείον το μερίδιο των ΗΑΕ.

Η κίνηση, η οποία είναι σε μεγάλο βαθμό συμβολική λόγω της σχεδόν πλήρους ακινητοποίησης της διέλευσης μέσω των Στενών του Ορμούζ, έρχεται ενόψει συνεδρίασης την Κυριακή, όπου αναμένεται να οριστικοποιηθεί η συμφωνία

Έρχεται επίσης λίγες ημέρες μετά την ανακοίνωση ότι τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα αποχωρούν από τον OPEC, γεγονός που αποτελεί πλήγμα για τον οργανισμό και τον ηγέτη του, τη Σαουδική Αραβία, καθώς η πετρελαϊκή βιομηχανία αντιμετωπίζει τη διαταραχή της προσφοράς που προκαλεί ο πόλεμος στο Ιράν.

Όπως δήλωσε, η παρούσα συγκυρία αποτελεί μια «παράκαμψη», κυρίως λόγω των εξελίξεων που σχετίζονται με το Ιράν, εκφράζοντας την πεποίθηση ότι σύντομα η οικονομία θα επιστρέψει σε κανονικούς ρυθμούς.

Πίεση από τις τιμές πετρελαίου

Ο Τραμπ σημείωσε ότι ο δομικός πληθωρισμός βρίσκεται σε χαμηλά επίπεδα πενταετίας, ωστόσο ξεχώρισε τις τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου ως βασικό πρόβλημα. Οι τιμές έχουν φτάσει σε υψηλά τετραετίας, εν μέσω γεωπολιτικών εντάσεων και περιορισμών στην προσφορά. Παρά την άνοδο, εμφανίστηκε αισιόδοξος, υπογραμμίζοντας πως με το τέλος της κρίσης «οι τιμές θα πέσουν σαν πέτρα».

Ο ρόλος του Ιράν στην ενεργειακή κρίση

Καθοριστικό ρόλο στην άνοδο των τιμών παίζει η απόφαση των ΗΠΑ να διατηρήσουν τον αποκλεισμό στα ιρανικά λιμάνια, μέτρο που εφαρμόζεται από τα μέσα Απριλίου. Η επιλογή αυτή έχει περιορίσει την προσφορά ενέργειας στις διεθνείς αγορές, ενισχύοντας την ανοδική πορεία των τιμών.

Ο Ντόναλντ Τραμπ συνδέει άμεσα την πορεία των τιμών με τις γεωπολιτικές εξελίξεις, εκτιμώντας ότι η αποκλιμάκωση των εντάσεων θα οδηγήσει σε σημαντική πτώση του κόστους ενέργειας. Το στοίχημα πλέον είναι αν και πότε θα επιβεβαιωθεί αυτή η πρόβλεψη στην πράξη.

«Είμαστε σαν πειρατές»

Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε χθες Παρασκευή ότι το αμερικανικό Πολεμικό Ναυτικό ενεργεί όπως «οι πειρατές» προκειμένου να εφαρμόσει τον αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών.

Ο Τραμπ έκανε τα σχόλια αυτά στη διάρκεια εκδήλωσης στη Φλόριντα καθώς περιέγραφε πώς οι αμερικανικές δυνάμεις κατέλαβαν ένα πλοίο πριν μερικές ημέρες.

«Αλλάξτε την πορεία του πλοίου σας. Απομακρυνθείτε αμέσως από το μηχανοστάσιο», εξήγησε ο Αμερικανός πρόεδρος ότι διέταξαν οι αμερικανικές δυνάμεις το πλήρωμα του πλοίου. «Είναι πέντε μίλια μακριά και με έναν πυροβολισμό στο μηχανοστάσιο, ανατινάξαμε το μηχανοστάσιο. Το πλοίο σταμάτησε (…) και μετά καταλάβαμε το πλοίο, κατασχέσαμε το εμπόρευμα, κατασχέσαμε το πετρέλαιο. Είναι μια πολύ επικερδής επιχείρηση», τόνισε.

«Είμαστε σαν πειρατές. Είμαστε κάπως σαν πειρατές αλλά δεν παίζουμε παιχνίδια», πρόσθεσε ο Τραμπ.

Οι ΗΠΑ έχουν καταλάβει κάποια ιρανικά πλοία τα οποία είχαν μόλις αποπλεύσει από τα λιμάνια της χώρας, όπως και εμπορικά πλοία στα οποία έχουν επιβληθεί κυρώσεις και ιρανικά δεξαμενόπλοια στα ασιατικά νερά.

Το Ιράν, μετά την έναρξη των αμερικανοϊσραηλινών πληγμάτων εναντίον του στις 28 Φεβρουαρίου, έχει ουσιαστικά κλείσει το Στενό του Ορμούζ, από το οποίο κανονικά διέρχεται το ένα πέμπτο των υδρογονανθράκων που καταναλώνονται παγκοσμίως.

Εξαιτίας του αποκλεισμού αυτού, οι τιμές της ενέργειας έχουν αυξηθεί κατακόρυφα.

Σε απάντηση ο Τραμπ έχει επιβάλει αποκλεισμό στα ιρανικά λιμάνια.

Το Πεντάγωνο θα αποσύρει 5.000 Αμερικανούς στρατιωτικούς από τη Γερμανία

Το Πεντάγωνο ανακοίνωσε χθες Παρασκευή ότι θα αποσύρει περίπου 5.000 Αμερικανούς στρατιωτικούς από τη Γερμανία σε διάστημα ενός έτους, δηλαδή περίπου το 15% των δυνάμεων που είναι παρούσες στη χώρα, ένα μέτρο που ανακοινώθηκε αφού ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ εξέφρασε την ενόχλησή του για τις δηλώσεις του Γερμανού καγκελαρίου Φρίντριχ Μερτς αναφορικά με τον πόλεμο στο Ιράν.

«Προβλέπουμε ότι η απόσυρση θα ολοκληρωθεί τους επόμενους έξι με δώδεκα μήνες», εκτίμησε ο εκπρόσωπος του υπουργείου Άμυνας Σον Παρνέλ. Περισσότεροι από 36.000 Αμερικανοί στρατιώτες σταθμεύουν στη Γερμανία, σύμφωνα με επίσημη καταμέτρηση που ολοκληρώθηκε στο τέλος του 2025.

Αυτή η ανακοίνωση έγινε αφού ο Τραμπ είχε δηλώσει νωρίτερα αυτή την εβδομάδα ότι εξετάζει το ενδεχόμενο μείωσης των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων που σταθμεύουν στη Γερμανία, σύμμαχο των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ, μετά από σχόλια του Μερτς που τον εξόργισαν.

Ο Γερμανός καγκελάριο εκτίμησε τη Δευτέρα ότι «οι Αμερικανοί προφανώς δεν έχουν καμία στρατηγική» στο Ιράν και ότι η Τεχεράνη «ταπεινώνει» τη ισχυρότερη παγκόσμια δύναμη.

«Πιστεύει ότι δεν πειράζει το Ιράν να αποκτήσει πυρηνικό όπλο. Δεν ξέρει τι λέει», απάντησε ο Τραμπ την Τρίτη.

Την επομένη ο Αμερικανός πρόεδρος έγραψε ότι η Ουάσιγκτον «έχει αρχίσει να μελετά και να εξετάζει την πιθανή μείωση» της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στη Γερμανία. «Μια απόφαση θα ληφθεί πολύ σύντομα», είχε υποσχεθεί.

Δημοκρατικοί βουλευτές και γερουσιαστές επέκριναν χθες την ανακοίνωση του Πενταγώνου.

«Πρέπει να σταθούμε ενωμένοι με τους συμμάχους μας, όχι να σαμποτάρουμε τα συμφέροντα ασφαλείας ο ένας του άλλου για μικροπρεπείς κακίες», δήλωσε η γερουσιαστής Τζιν Σαχίν. Ο συνάδελφός της Τζακ Ριντ κάλεσε τον Ντόναλντ Τραμπ να αναιρέσει αυτήν την απόφαση, την οποία χαρακτήρισε «σοβαρό λάθος».

«Η μείωση της στρατιωτικής μας παρουσίας στην Ευρώπη σε μια περίοδο που οι ρωσικές δυνάμεις συνεχίζουν να επιτίθενται αδιάκοπα στην Ουκρανία και να παρενοχλούν τους συμμάχους μας στο ΝΑΤΟ είναι ένα ανεκτίμητο δώρο για τον Βλαντιμίρ Πούτιν και υποδηλώνει ότι οι αμερικανικές δεσμεύσεις προς τους συμμάχους μας εξαρτώνται από τη διάθεση του προέδρου», πρόσθεσε ο Δημοκρατικός γερουσιαστής.

Ιταλία και Ισπανία

Εξάλλου, επίσης χθες, ο Τραμπ καταφέρθηκε και εμμέσως εναντίον της Γερμανίας και τις σημαντικές εξαγωγές αυτοκινήτων της χώρας, ανακοινώνοντας ότι θα αυξήσει τους δασμούς στα οχήματα που εισάγονται στις ΗΠΑ από την ΕΕ στο 25% «την επόμενη εβδομάδα».

Ο Τραμπ είναι ιδιαίτερα θυμωμένος με τους Ευρωπαίους συμμάχους των ΗΠΑ επειδή δεν είναι πρόθυμοι να συνεισφέρουν επιμελειτιακά ή στρατιωτικά στην ισραηλινοαμερικανική επίθεση κατά του Ιράν ή στην ασφάλεια του στρατηγικού Στενού του Ορμούζ, το οποίο ουσιαστικά έχει αποκλείσει η Τεχεράνη.

Στη διάρκεια των δύο προηγούμενων εβδομάδων ο Ρεπουμπλικάνος έχει αυξήσει τις επικρίσεις του εις βάρος των Ευρωπαίων, κατηγορώντας τους ότι δεν δεσμεύονται στην ίδια τους την άμυνας και το ΝΑΤΟ και ότι εξαρτώνται υπερβολικά από την αμερικανική στρατιωτική προστασία. Τακτικά επισείει την απειλή της αποδέσμευσης των ΗΠΑ.

Εκτός από τη Γερμανία ο Τραμπ έχει δηλώσει ότι εξετάζει επίσης τη μείωση του αριθμού των αμερικανικών δυνάμεων που σταθμεύουν στην Ιταλία και την Ισπανία.

«Ίσως, θα το κάνω αναμφίβολα. Γιατί δεν θα έπρεπε;», απάντησε όταν ρωτήθηκε σχετικά για το ενδεχόμενο. «Η Ιταλία δεν προσέφερε καμία βοήθεια και η Ισπανία είναι φρικτή, απολύτως φρικτή», πρόσθεσε ο Αμερικανός πρόεδρος.

Στα τέλη του 2025 στάθμευαν στην Ιταλία 12.662 Αμερικανοί στρατιώτες και στην Ισπανία 3.814, σύμφωνα με επίσημη καταμέτρηση.

Η ΕΕ τόνισε την Πέμπτη ότι η παρουσία αμερικανικών στρατευμάτων στην Ευρώπη «εξυπηρετεί επίσης τα συμφέροντα των ΗΠΑ στο πλαίσιο των παγκόσμιων δράσεών τους».

Οι αγορές αρχίζουν πλέον να αποτιμούν το ενδεχόμενο μιας πολύ πιο παρατεταμένης σύγκρουσης, μετά τις δηλώσεις του Προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ προς στελέχη πετρελαϊκών εταιρειών την Πέμπτη, ότι ο αποκλεισμός των Στενών του Ορμούζ θα μπορούσε να «διαρκέσει για μήνες».

Traders και αναλυτές προειδοποιούν ότι τα παγκόσμια αποθέματα αργού πετρελαίου, βενζίνης, ντίζελ και καυσίμων αεροσκαφών ενδέχεται να υποχωρήσουν σε κρίσιμα επίπεδα μέχρι τα τέλη Μαΐου, σημείο από το οποίο οι τιμές θα μπορούσαν να κινηθούν απότομα υψηλότερα.

«Δεν έχουμε μήνες μπροστά μας», επεσήμανε ο Φρεντερίκ Λασέρ, επικεφαλής έρευνας της Gunvor, ενός από τους μεγαλύτερους traders πετρελαίου παγκοσμίως. Μάλιστα, προειδοποίησε για σοβαρές συνέπειες, καθώς οι οικονομίες θα αναγκαστούν να περιορίσουν τη χρήση καυσίμων.

«Το πρόβλημα δεν αφορά μόνο τη βενζίνη στα πρατήρια. Μιλάμε για βιομηχανίες που θα σταματήσουν να λειτουργούν και για είσοδο σε ύφεση», σημείωσε. «Το σημείο καμπής είναι ξεκάθαρα ο Ιούνιος», πρόσθεσε. «Εκεί θα πρέπει κάτι να σπάσει».

Η Αμρίτα Σεν, ιδρύτρια της συμβουλευτικής εταιρείας Energy Aspects, εκτίμησε ότι εάν ο πόλεμος συνεχιστεί έως τα τέλη Ιουνίου, τα αποθέματα θα εξαντληθούν πλήρως. «Ουσιαστικά μπορείς να διαλέξεις οποιοδήποτε νούμερο θέλεις για την τιμή του πετρελαίου. Δεν θα υπάρχουν πλέον αποθέματα ασφαλείας», ανέφερε.

«Η ανατιμολόγηση ξεκινά από σήμερα. Περιμένουμε σημαντική άνοδο τόσο στο αργό όσο και στα προϊόντα διύλισης», πρόσθεσε, εκτιμώντας ότι η τιμή του Brent θα μπορούσε να φτάσει ακόμη και τα 150 έως 200 δολάρια το βαρέλι.

Το Brent εκτινάχθηκε αυτή την εβδομάδα έως και άνω από τα 126 δολάρια το βαρέλι, στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων τεσσάρων ετών, εν μέσω ακραίας μεταβλητότητας στις αγορές καθώς έληγαν τα συμβόλαια παράδοσης Ιουνίου. Την Παρασκευή η τιμή είχε επιστρέψει κάτω από τα 110 δολάρια, με βάση τα συμβόλαια παράδοσης Ιουλίου.

Πολλοί παράγοντες της ενεργειακής αγοράς ανέμεναν – ή και ήλπιζαν – αρχικά ότι η σύγκρουση, που ξέσπασε στα τέλη Φεβρουαρίου, θα είχε σύντομη διάρκεια. Ωστόσο πλέον αναγκάζονται να αναθεωρήσουν τις εκτιμήσεις τους.

«Ίσως βρισκόμαστε στο κατώφλι μιας αλλαγής στο κλίμα της αγοράς, καθώς οι επενδυτές αρχίζουν να αντιλαμβάνονται ότι η αμερικανική ρητορική μπορεί να μην αντανακλά την πραγματικότητα», σχολίασε η Χελίμα Κροφτ, επικεφαλής στρατηγικής εμπορευμάτων της RBC Capital Markets.

Η ίδια εκτίμησε ότι αν ο αποκλεισμός συνεχιστεί καθ’ όλη τη διάρκεια του Μαΐου, οι τιμές του πετρελαίου θα μπορούσαν να ξεπεράσουν το υψηλό του 2022, όταν είχαν φτάσει κοντά στα 140 δολάρια το βαρέλι.

«Από την αρχή, ο Λευκός Οίκος είχε καταφέρει να περάσει το μήνυμα ότι πρόκειται για έναν σύντομο πόλεμο. Τώρα όμως μοιάζει όλο και περισσότερο με μια σύγκρουση που μπορεί να διαρκέσει όλο το καλοκαίρι», ανέφερε.

Ο Λασέρ προειδοποίησε ότι οι υψηλές τιμές θα αναγκάσουν βιομηχανίες είτε να πληρώσουν τεράστια κόστη είτε να διακόψουν τη λειτουργία τους. Μάλιστα, ακόμη και αν αποκατασταθούν οι ενεργειακές ροές μέσω των Στενών του Ορμούζ, θα χρειαστούν μήνες μέχρι να επανέλθει η οικονομική δυναμική.

Μέχρι στιγμής, η άνοδος στις τιμές ενέργειας παραμένει σχετικά ελεγχόμενη δεμένου πως, όταν ξεκίνησε ο πόλεμος υπήρχαν ακόμη σημαντικά αποθέματα αργού πετρελαίου. Παράλληλα, οι υψηλές τιμές ώθησαν ορισμένες ασιατικές χώρες να μειώσουν την κατανάλωση, ενώ τα διυλιστήρια έδωσαν προτεραιότητα στην παραγωγή των πιο απαραίτητων καυσίμων.

«Είχαμε αυτά τα αποθέματα ασφαλείας για τους πρώτους δύο μήνες», ανέφερε στέλεχος μεγάλης εταιρείας εμπορίας εμπορευμάτων. «Τα διυλιστήρια μπόρεσαν να αλλάξουν την παραγωγή τους λόγω της εποχικότητας. Έφτασαν στα όρια την παραγωγή καυσίμων αεροσκαφών και ντίζελ».

Ωστόσο, τα τελευταία εβδομαδιαία στοιχεία της US Energy Information Administration για τα αμερικανικά στρατηγικά αποθέματα έδειξαν σημαντική πτώση τους, παρά το γεγονός ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες διοχέτευαν στην αγορά ένα εκατομμύριο βαρέλια πετρελαίου ημερησίως από το Στρατηγικό Απόθεμα Πετρελαίου.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της υπηρεσίας, τα αμερικανικά αποθέματα βενζίνης υποχώρησαν στα 222 εκατομμύρια βαρέλια στις 24 Απριλίου, στο χαμηλότερο επίπεδο για την εποχή εδώ και περισσότερο από μία δεκαετία.

Τα στοιχεία προκαλούν ιδιαίτερη ανησυχία καθώς πλησιάζει η θερινή περίοδος αυξημένων μετακινήσεων στις Ηνωμένες Πολιτείες.

«Βρισκόμασταν σε μια μεταβατική περίοδο και στηριζόμασταν στις απελευθερώσεις στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου, αλλά τώρα μπαίνουμε κατευθείαν στη ζώνη κινδύνου ενόψει της κορύφωσης της καλοκαιρινής ζήτησης», προειδοποίησε η Κροφτ.