Ο γραμματέας του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας του Ιράν δήλωσε ότι τα Στενά του Ορμούζ θα παραμείνουν κλειστά εάν οι ΗΠΑ δεν ικανοποιήσουν τους όρους της Τεχεράνης, σύμφωνα με το Reuters.

Νωρίτερα όμως ο υπουργός Άμυνας του Πακιστάν δήλωσε ότι ΗΠΑ και Ιράν βρίσκονται «κοντά σε κάποιου είδους συμφωνία» για τα Στενά του Ορμούζ, παρά το γεγονός ότι οι δύο πλευρές εμφανίζονται να σκληραίνουν εκ νέου τη στάση τους στις παρατεταμένες και μέχρι σήμερα αδιέξοδες διαπραγματεύσεις.

Το Brent, το διεθνές σημείο αναφοράς, έκλεισε με άνοδο 1,36%, στα 88,91 δολάρια το βαρέλι.  Τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης του αμερικανικού West Texas Intermediate (WTI) έκλεισαν ενισχυμένα κατά 1,3%, στα 83,20 δολάρια το βαρέλι.

Το αμερικανικό αργό είχε καταγράψει νωρίτερα μέσα στην ημέρα άνοδο έως και 3%, μετά την απαίτηση του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ να καταβάλει το Ιράν αποζημιώσεις στις ΗΠΑ, εξέλιξη που περιόρισε τις προσδοκίες για επίτευξη συμφωνίας μεταξύ των δύο πλευρών.

Ο Τραμπ παρέτεινε τη Δευτέρα την αναστολή εφαρμογής του αμερικανικού νόμου που περιορίζει τη μεταφορά εμπορευμάτων μεταξύ αμερικανικών λιμανιών σε πλοία υπό αμερικανική σημαία, περιορίζοντας παράλληλα την εξαίρεση μόνο στα πλοία που μεταφέρουν συγκεκριμένους ενεργειακούς πόρους.

Η απόφαση ήρθε μετά τη δημοσιοποίηση στοιχείων που έδειξαν ότι τα κυβερνητικά αποθέματα αργού πετρελαίου των ΗΠΑ έχουν υποχωρήσει στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων άνω των τεσσάρων δεκαετιών.

Αντικρουόμενα μηνύματα από Ουάσιγκτον και Τεχεράνη

Οι επενδυτές προσπαθούν παράλληλα να αξιολογήσουν τις αντικρουόμενες δηλώσεις που προέρχονται από την Ουάσιγκτον και την Τεχεράνη, καθώς η αβεβαιότητα γύρω από την τύχη των Στενών του Ορμούζ εξακολουθεί να καθορίζει την πορεία της αγοράς πετρελαίου.

Ο Ντόναλντ Τραμπ υποστηρίζει ότι οι ΗΠΑ έχουν «100%» τον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ, την ώρα που η ιρανική πλευρά επιμένει ότι η κρίσιμη θαλάσσια δίοδος δεν θα ανοίξει χωρίς την προηγούμενη ικανοποίηση των απαιτήσεών της.

Νέο σημείο τριβής στις διαπραγματεύσεις αποτελεί το ζήτημα των αποζημιώσεων, τις οποίες πλέον απαιτούν και οι δύο πλευρές για τις ζημιές που υποστηρίζουν ότι έχουν υποστεί.

«Η αγορά πετρελαίου εξακολουθεί να καθοδηγείται σε μεγάλο βαθμό από τις ειδήσεις, με αποτέλεσμα οι τιμές να παρουσιάζουν έντονες διακυμάνσεις. Το τελευταίο κύμα αισιοδοξίας εξασθενεί γρήγορα», ανέφεραν οι αναλυτές της ING σε σημείωμά τους την Τρίτη.

Όπως πρόσθεσαν, η σημερινή ρητορική δείχνει ότι οποιαδήποτε πιθανή συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν απέχει ακόμη, γεγονός που σημαίνει ότι οι κίνδυνοι για τις τιμές του πετρελαίου εξακολουθούν να είναι περισσότερο ανοδικοί.

Το Ιράν απαίτησε επίσης από τις ΗΠΑ να άρουν τις κυρώσεις κατά της Τεχεράνης και να ικανοποιήσουν σειρά πρόσθετων όρων προκειμένου να ανοίξει εκ νέου η κρίσιμη θαλάσσια οδός. Από την πλευρά του, ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι το Ιράν πρέπει να καταβάλει αποζημιώσεις για «όλους τους ανθρώπους που σκότωσε και τραυμάτισε σοβαρά».

Τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης του Brent έκλεισαν με άνοδο 4,17 δολαρίων ή 4,99%, στα 87,72 δολάρια το βαρέλι, ενώ το αμερικανικό West Texas Intermediate (WTI) ενισχύθηκε κατά 3,95 δολάρια ή 5,05%, στα 82,13 δολάρια το βαρέλι.

Πρόκειται για τη μεγαλύτερη ποσοστιαία ημερήσια άνοδο και για τα δύο συμβόλαια από τις 29 Ιουλίου.

Την προηγούμενη εβδομάδα, και οι δύο δείκτες είχαν υποχωρήσει περισσότερο από 7%, καθώς είχαν ενισχυθεί οι προσδοκίες ότι Ιράν και Ομάν βρίσκονταν κοντά σε συμφωνία που θα μπορούσε να οδηγήσει στην επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ. Πριν από την έναρξη του πολέμου στη Μέση Ανατολή στα τέλη Φεβρουαρίου, από τη συγκεκριμένη θαλάσσια οδό περνούσε περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου και του υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG).

Οι όροι της Τεχεράνης
Το Ιράν ανακοίνωσε ότι βρίσκεται κοντά στην ολοκλήρωση συμφωνίας με το Ομάν για τον καθορισμό νέων διαδρομών ναυσιπλοΐας μέσω των Στενών, επανέλαβε όμως ότι οι ΗΠΑ θα πρέπει προηγουμένως να ικανοποιήσουν και άλλες απαιτήσεις.

Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η καταβολή αποζημιώσεων, η άρση των κυρώσεων και ο τερματισμός των στρατιωτικών απειλών, προτού ανοίξει ξανά η στρατηγικής σημασίας θαλάσσια οδός.

Ιράν και ΗΠΑ δεν βρίσκονται αυτή τη στιγμή σε διαπραγματεύσεις. Η Τεχεράνη δεν πρόκειται να ξεκινήσει συνομιλίες όσο η Ουάσιγκτον παραβιάζει την προσωρινή συμφωνία που υπογράφηκε τον Ιούνιο, δήλωσε την Κυριακή ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί.

«Τα συμβόλαια του αργού καταγράφουν άνοδο στις πρώτες συναλλαγές, καθώς η ειρηνευτική συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν φαίνεται να καθυστερεί, ενώ παράλληλα νέα ουκρανικά πλήγματα στοχεύουν ρωσικά διυλιστήρια και δεξαμενόπλοια στη Μαύρη Θάλασσα», δήλωσε ο Ντένις Κίσλερ, ανώτερος αντιπρόεδρος συναλλαγών της BOK Financial.

«Με το Ιράν να προσθέτει νέες απαιτήσεις, οι περισσότεροι traders θεωρούν πλέον πιθανότερο ότι η περιορισμένη προσφορά θα διαρκέσει περισσότερο», πρόσθεσε.

Νέες απειλές για την προσφορά
Πρόσθετη απειλή για την παγκόσμια προσφορά αποτελεί η κατάσταση στη Σαουδική Αραβία. Οι υποστηριζόμενοι από το Ιράν Χούθι ανακοίνωσαν ότι έπληξαν την Κυριακή το διυλιστήριο της Saudi Aramco στην Τζαζάν.

Η Saudi Aramco ανέβαλε έως τις 30 Αυγούστου την επανεκκίνηση του διυλιστηρίου, δυναμικότητας 400.000 βαρελιών ημερησίως, μετά από δύο επιθέσεις των Χούθι τις τελευταίες εβδομάδες, σύμφωνα με ενημέρωση της IIR που περιήλθε σε γνώση του Reuters.

Η τελευταία επίθεση σημειώθηκε δύο ημέρες μετά την υπογραφή αμυντικής συμφωνίας μεταξύ Σαουδικής Αραβίας, Τουρκίας και Πακιστάν, ως απάντηση στην αυξανόμενη περιφερειακή αστάθεια που προκαλεί ο πόλεμος ΗΠΑ και Ισραήλ με το Ιράν.

Παράλληλα, η κρατική πετρελαϊκή εταιρεία των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων ADNOC ανακοίνωσε ότι 15 πλοία της έχουν δεχθεί επιθέσεις κατά τη διέλευσή τους από τα Στενά του Ορμούζ από την έναρξη της σύγκρουσης.

Πλήγματα και στη ρωσική ενεργειακή υποδομή
Την ίδια ώρα, ο ουκρανικός στρατός συνέχισε τις επιθέσεις εναντίον των ενεργειακών υποδομών της Ρωσίας.

Ουκρανικά πλήγματα έπληξαν το διυλιστήριο Taneco στο Ταταρστάν και το πετροχημικό εργοστάσιο ZapSibNeftekhim στην περιοχή Τιουμέν της Ρωσίας, προσθέτοντας ακόμη έναν παράγοντα ανησυχίας για την προσφορά ενεργειακών προϊόντων.

Στις ΗΠΑ, τα αποθέματα αργού στο Στρατηγικό Απόθεμα Πετρελαίου (SPR) μειώθηκαν κατά περίπου 6,1 εκατ. βαρέλια την περασμένη εβδομάδα, στα 298,7 εκατ. βαρέλια, σύμφωνα με στοιχεία του υπουργείου Ενέργειας.

Πρόκειται για το χαμηλότερο επίπεδο των αμερικανικών στρατηγικών αποθεμάτων από τον Ιανουάριο του 1983, προσθέτοντας έναν ακόμη παράγοντα αβεβαιότητας στην ήδη πιεσμένη διεθνή αγορά πετρελαίου.

Το Brent διαμορφώνεται στα 84,12 δολάρια το βαρέλι, με άνοδο 0,68%, ενώ το αμερικανικό WTI βρίσκεται στα 78,59 δολάρια, ενισχυμένο κατά 0,52%.

Η αγορά, αναφέρει το CNBC, παραμένει ιδιαίτερα ευαίσθητη στις εξελίξεις γύρω από το κρίσιμο θαλάσσιο πέρασμα, καθώς οι τελευταίες δηλώσεις από την Τεχεράνη έρχονται σε αντίθεση με την αισιοδοξία που είχε εκφράσει προηγουμένως η Ουάσιγκτον για επικείμενη συμφωνία.

Διαψεύδει τις απευθείας συνομιλίες η Τεχεράνη
Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, δήλωσε ότι η Τεχεράνη δεν βρίσκεται αυτή τη στιγμή σε απευθείας συνομιλίες με τις ΗΠΑ για τον τερματισμό του πολέμου και το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ. Η τοποθέτησή του έρχεται ενώ η Ουάσιγκτον είχε υποστηρίξει νωρίτερα ότι μια συμφωνία βρίσκεται κοντά.

Παράλληλα, σύμφωνα με δημοσίευμα του Independent, το Ιράν έχει ζητήσει από τις ΗΠΑ αποζημίωση ως προϋπόθεση για την επαναλειτουργία της κρίσιμης θαλάσσιας οδού.

Ο Μοχαμάντ Μπαγκέρ Ζολγκάντρ, επικεφαλής του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας του Ιράν, φέρεται να δήλωσε ότι τα Στενά του Ορμούζ θα παραμείνουν κλειστά έως ότου οι ΗΠΑ ικανοποιήσουν έξι όρους, μεταξύ των οποίων ο τερματισμός του πολέμου και των επιθέσεων εναντίον του Ιράν και των συμμάχων του.

Οι ΗΠΑ, ωστόσο, επιμένουν ότι οποιαδήποτε συμφωνία για το άνοιγμα των Στενών θα πρέπει να διασφαλίζει την ανεμπόδιστη ελευθερία της ναυσιπλοΐας, χωρίς να απαιτείται ιρανική έγκριση και χωρίς διόδια ή άλλους ελέγχους από την Τεχεράνη, σύμφωνα με τη Citi.

Οι Χούθι αυξάνουν τον κίνδυνο και στην Ερυθρά Θάλασσα
Η αβεβαιότητα για τις ενεργειακές αγορές δεν περιορίζεται στα Στενά του Ορμούζ. Σύμφωνα με τη Citi, οι κίνδυνοι παραμένουν αυξημένοι και εκτός του Περσικού Κόλπου, καθώς οι Χούθι της Υεμένης συνεχίζουν τις επιθέσεις και τις απειλές εναντίον πλοίων που συνδέονται με τη Σαουδική Αραβία στην Ερυθρά Θάλασσα και στην περιοχή του Μπαμπ ελ Μαντέμπ.

«Οι κίνδυνοι παραμένουν αυξημένοι και πέρα από το Ορμούζ, καθώς οι ομάδες των Χούθι στην Υεμένη συνεχίζουν τις επιθέσεις και τις απειλές κατά της ναυσιπλοΐας που συνδέεται με τη Σαουδική Αραβία στην Ερυθρά Θάλασσα και γύρω από το Μπαμπ ελ Μαντέμπ», ανέφερε η Citi.

Ανάλογη είναι η εκτίμηση της Westpac, η οποία επισημαίνει ότι η αβεβαιότητα παραμένει σε υψηλά επίπεδα καθώς ο πόλεμος με το Ιράν εισέρχεται στον έκτο μήνα.

«Τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν ουσιαστικά κλειστά και η εμπλοκή των Χούθι της Υεμένης στη σύγκρουση προκαλεί προβλήματα στις εναλλακτικές οδούς εφοδιασμού μέσω της Ερυθράς Θάλασσας», ανέφερε η τράπεζα σε σημείωμά της.

Παρεμβάσεις της CENTCOM στην εμπορική ναυσιπλοΐα
Την ίδια ώρα, η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ (CENTCOM) ανακοίνωσε ότι μέχρι τις 9 Αυγούστου είχε προχωρήσει σε σειρά ενεργειών που αφορούν εμπορικά πλοία στην περιοχή.

Σύμφωνα με ανάρτησή της στο X, η CENTCOM έχει ανακατευθύνει 55 εμπορικά πλοία, ακινητοποιήσει δύο και πραγματοποιήσει νηοψία σε άλλα δύο, προκειμένου να διασφαλίσει τη συμμόρφωση με τα ισχύοντα μέτρα.

Η παρατεταμένη αβεβαιότητα γύρω από το Ορμούζ, σε συνδυασμό με την επέκταση των κινδύνων στις θαλάσσιες οδούς της Ερυθράς Θάλασσας, εξακολουθεί να προσφέρει στήριξη στις τιμές του πετρελαίου, καθώς οι αγορές αναμένουν σαφέστερες ενδείξεις για το εάν και πότε μπορεί να υπάρξει συμφωνία μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης.

Σημαντική υποχώρηση, κάτω από τα 80 δολάρια το βαρέλι κατέγραψε η τιμή του πετρελαίου, Brent, δημιουργώντας ελπίδες για αντίστοιχη μείωση στην αντλία.

Τα συμβόλαια Brent για τον Οκτώβριο υποχώρησαν κατά 6,35 δολάρια ή 4,7%, κλείνοντας στα 83,77 δολάρια το βαρέλι, ενώ το αμερικανικό WTI έχασε 4,33 δολάρια ή 5,1%, τερματίζοντας στα 80,34 δολάρια.

Να σημειωθεί ότι ενδοσυνεδριακά το Brent υποχώρησε έως και 7,3%, φτάνοντας στα 81,55 δολάρια το βαρέλι.

Πάντως το σημερινό κλείσιμο για το Brent, πρόκειται για το χαμηλότερο από τις 13 Ιουλίου, ενώ μέρος της πτώσης αποδίδεται και στη μετάβαση του συμβολαίου πρώτου μήνα από τον Σεπτέμβριο στον φθηνότερο Οκτώβριο, μετά τη λήξη του συμβολαίου Σεπτεμβρίου την Παρασκευή.

Να σημειωθεί ότι για τον Ιούλιο, τόσο το Brent όσο και το WTI κατέγραψαν συνολικά άνοδο περίπου 24%, τη μεγαλύτερη μηνιαία από τον Μάρτιο του 2022 ενώ σε επίπεδο εβδομάδας έκλεισαν με απώλειες άνω του 5%.

Αντικρουόμενα μηνύματα από Ουάσιγκτον και Τεχεράνη

Η Τεχεράνη διέψευσε ότι βρίσκονται σε εξέλιξη συνομιλίες με τις Ηνωμένες Πολιτείες ή ότι έχει προγραμματιστεί οποιαδήποτε συνάντηση, αντικρούοντας τις δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος υποστήριξε ότι διεξάγονται διαπραγματεύσεις και επικαλέστηκε αυτές ως λόγο για την αναβολή της επίθεσης.

Ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε ότι «οι συνομιλίες με το Ιράν βρίσκονται σε εξέλιξη αυτή τη στιγμή», προειδοποιώντας παράλληλα ότι η Τεχεράνη κινδυνεύει με «αποκεφαλισμό» εάν δεν αποδεχθεί συμφωνία για τον τερματισμό της κρίσης.

Από την πλευρά του, ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγαΐ, απέρριψε τους ισχυρισμούς, ξεκαθαρίζοντας ότι δεν διεξάγονται διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ, ούτε έχουν προγραμματιστεί επαφές ή αποστολές διαπραγματευτών.

Οι αναλυτές βλέπουν υπερβολική αντίδραση της αγοράς

Αναλυτές της Ritterbusch and Associates εκτιμούν ότι η έντονη πτώση των τιμών αποτελεί ακόμη μία υπερβολική αντίδραση στις δηλώσεις του Τραμπ.

Όπως σημειώνουν, ο Αμερικανός πρόεδρος ακολουθεί το τελευταίο διάστημα ένα επαναλαμβανόμενο μοτίβο, ανακοινώνοντας επικείμενες επιθέσεις στο Ιράν και στη συνέχεια ακυρώνοντάς τες, γεγονός που ασκεί πίεση στις τιμές του πετρελαίου και περιορίζει τις αυξήσεις στις τιμές της βενζίνης.

Την ίδια ώρα, ο Τραμπ επανέλαβε την έκκλησή του προς τις μεγάλες πετρελαϊκές εταιρείες να μειώσουν τις τιμές των καυσίμων στις ΗΠΑ, στοχοποιώντας εκ νέου τις Chevron και Exxon Mobil, τις οποίες κατηγόρησε ότι αποκομίζουν υπερβολικά κέρδη.

Παράλληλα με το αργό πετρέλαιο, περίπου 5% υποχώρησαν και οι τιμές της βενζίνης και του ντίζελ στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Αλλάζουν πορεία τα δεξαμενόπλοια

Στο μεταξύ, έξι υπερδεξαμενόπλοια με σημαία Σαουδικής Αραβίας άλλαξαν πορεία στον Κόλπο του Άντεν και κατευθύνονται προς τη νότια Αφρική, μετά τις απειλές των υποστηριζόμενων από το Ιράν Χούθι στην Υεμένη ότι θα στοχοποιήσουν σαουδαραβικά πλοία.

Την ίδια στιγμή, δύο δεξαμενόπλοια φορτωμένα με σαουδαραβικό πετρέλαιο διέσχισαν το Μπαμπ ελ Μαντέμπ, ενώ η κυκλοφορία στα Στενά του Ορμούζ μεταξύ Ιράν και Ομάν επιβραδύνθηκε, έπειτα από αναφορές για επιθέσεις σε πλοία.

Πριν από την έναρξη των αμερικανοϊσραηλινών επιθέσεων κατά του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου, περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου διερχόταν από τα Στενά του Ορμούζ.

Η Ρωσία ενισχύει την προστασία των πλοίων της

Παράλληλα, πηγές της αγοράς ανέφεραν ότι δεξαμενόπλοιο με σημαία Παναμά, το οποίο μετέφερε ρωσική νάφθα, επιχείρησε να περάσει από το Μπαμπ ελ Μαντέμπ στα τέλη Ιουλίου, αλλά τελικά άλλαξε πορεία και επέλεξε τον περίπλου της Αφρικής.

Η Ρωσία ανακοίνωσε ότι ενισχύει την προστασία των πλοίων της στη λεκάνη Αζοφικής – Μαύρης Θάλασσας, ενώ παράλληλα αναπτύσσει εναλλακτικές εμπορικές διαδρομές, μετά την κλιμάκωση των θαλάσσιων επιθέσεων στον πόλεμο με την Ουκρανία.

Οι διαταραχές στις εξαγωγές από τον Περσικό Κόλπο, τη Ρωσία και το Καζακστάν, εξαιτίας των πολέμων σε Ιράν και Ουκρανία, έχουν περιορίσει την επίδραση των διαδοχικών αυξήσεων παραγωγής του ΟΠΕΚ+, οι οποίες δεν έχουν μεταφραστεί σε ουσιαστική αύξηση της προσφοράς στην αγορά.

Υπενθυμίζεται ότι την Κυριακή ο ΟΠΕΚ+ ενέκρινε αύξηση των ποσοστώσεων παραγωγής κατά περίπου 188.000 βαρέλια ημερησίως από τον Σεπτέμβριο.

Βέβαια, οι αγορές πετρελαίου εξακολουθούν να προεξοφλούν ότι μια πιο μόνιμη εκεχειρία βρίσκεται προ των πυλών. Το Brent κινείται κοντά στα 90 δολάρια το βαρέλι, αρκετά χαμηλότερα από το ενδοσυνεδριακό υψηλό των 102 δολαρίων που είχε καταγράψει στις 23 Ιουλίου.

Χθες Παρασκευή, το Brent ενισχύθηκε κατά 1,1% στα 90,12 δολάρια ανά βαρέλι, ενώ το αμερικανικό αργό West Texas Intermediate κατέγραψε άνοδο 1,5% στα 84,67 δολάρια ανά βαρέλι.

Σε επίπεδο μήνα, τόσο το Brent όσο και το WTI κατέγραψαν άνοδο περίπου 24% τον Ιούλιο, τη μεγαλύτερη μηνιαία από τον Μάρτιο του 2022, ενώ σε επίπεδο εβδομάδας έκλεισαν με απώλειες άνω του 5%.

Πετρέλαιο: H τριπλέτα που βάζει σε κίνδυνο την αγορά

Όπως επισημαίνει σε ανάλυσή του ο Economist, παρότι πέντε μήνες πολέμου δεν ήταν αρκετοί για να εκτοξεύσουν το Brent στα 150 δολάρια ανά βαρέλι, οι συνθήκες σήμερα είναι πιο εύθραυστες σε σχέση με την άνοιξη.

Αυτό οφείλεται σε τρεις βασικούς λόγους: το πρόβλημα στα Στενά του Ορμούζ έχει γίνει ακόμη πιο περίπλοκο, έχουν προκύψει νέες εστίες κινδύνου για τις ενεργειακές ροές και τα διαθέσιμα αποθέματα ασφαλείας έχουν περιοριστεί σημαντικά.

Σημαντικό βαρίδι στην όλη κατάσταση είναι και η απόφαση των Χούθι να επιβάλουν αποκλεισμό στις εξαγωγές πετρελαίου της Σαουδικής Αραβίας από τις 20 Ιουλίου, ως αντίποινα για τον αποκλεισμό λιμανιών που ελέγχουν οι ίδιοι. Έχουν ήδη εξαπολύσει επιθέσεις σε σαουδαραβικές πετρελαϊκές εγκαταστάσεις αλλά και σε πλοία που μετέφεραν σαουδαραβικό αργό πετρέλαιο μέσω της Ερυθράς Θάλασσας ή κατευθύνονταν για φόρτωση. Η εξέλιξη αυτή έχει δημιουργήσει ένα δεύτερο κρίσιμο σημείο πίεσης στις διεθνείς αγορές ενέργειας.

Νέους κινδύνους δημιουργούν και οι ουκρανικές επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές της Μαύρης Θάλασσας. Επιθέσεις στον τερματικό σταθμό του Caspian Pipeline Consortium έθεσαν προσωρινά εκτός λειτουργίας περίπου 1,8 εκατ. βαρέλια ημερήσιων εξαγωγών από το Καζακστάν και τη Ρωσία, ενώ διακόπηκε και η λειτουργία του τερματικού σταθμού Sheskharis της Ρωσίας.

Η Κίνα που λειτούργησε ως «αμορτισέρ» και τα στρατηγικά αποθέματα

Σε ανάλυση του Axios, υπογραμμίζεται ότι ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή ανέδειξε έναν παράγοντα που λίγοι είχαν υπολογίσει και αυτός δεν είναι άλλος από την τεράστια επιρροή της Κίνας στις διεθνείς τιμές του πετρελαίου.

Ως ο μεγαλύτερος εισαγωγέας αργού στον κόσμο, το Πεκίνο κατάφερε, μειώνοντας δραστικά τις αγορές του από τις διεθνείς αγορές, να απορροφήσει μεγάλο μέρος του ενεργειακού σοκ που προκάλεσε η κρίση στη Μέση Ανατολή.

Από τον Φεβρουάριο, η Κίνα έχει μειώσει τις εισαγωγές αργού κατά περισσότερα από 5 εκατ. βαρέλια ημερησίως. Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, έως και τον Ιούνιο οι εισαγωγές πετρελαίου της χώρας παρέμεναν μειωμένες κατά περισσότερο από 40% σε σύγκριση με το αντίστοιχο διάστημα του προηγούμενου έτους.

Η υποχώρηση της κινεζικής ζήτησης συνέβαλε, ώστε να αποφευχθεί η εκτίναξη των τιμών που πολλοί αναλυτές θεωρούσαν αναπόφευκτη μετά τον ουσιαστικό αποκλεισμό των Στενών του Ορμούζ.

Αναλυτές της Goldman Sachs εκτιμούν ότι το Πεκίνο ενεργοποίησε μια σειρά εργαλείων για να μειώσει την εξάρτησή του από τις εισαγωγές πετρελαίου. Οι κινεζικές αρχές αξιοποίησαν τα στρατηγικά αποθέματα άνθρακα, πετρελαίου και φυσικού αερίου, αυξάνοντας την εγχώρια διάθεση ενεργειακών πόρων. Παράλληλα, ενίσχυσαν ακόμη περισσότερο τη χρήση άνθρακα και ΑΠΕ, τομείς στους οποίους η χώρα εξαρτάται λιγότερο από τις εισαγωγές.

«Η Κίνα υπήρξε βασικός παράγοντας που βοήθησε την παγκόσμια οικονομία να διαχειριστεί αυτή την κρίση», δήλωσε ο Ριντ Άι’Άνσον, οικονομολόγος της Kpler.

Από την πλευρά της, η Τζέιν Νακάνο, ανώτερη ερευνήτρια στο πρόγραμμα Ενεργειακής Ασφάλειας και Κλιματικής Αλλαγής του Center for Strategic and International Studies, χαρακτήρισε την Κίνα τον βασικό διαμορφωτή της παγκόσμιας ζήτησης πετρελαίου.

Σε πρόσφατη έκθεσή της, η Goldman Sachs ανέφερε ότι η Κίνα περιόρισε δραστικά τις καθαρές εισαγωγές ορυκτών καυσίμων, λειτουργώντας ουσιαστικά ως «αμορτισέρ» για τις διεθνείς τιμές ενέργειας μέσω της μειωμένης ζήτησης.

Ωστόσο, οι αναλυτές επισημαίνουν ότι η Κίνα δεν ήταν η μόνη αιτία που η παγκόσμια οικονομία απέφυγε ένα ακόμη σοβαρό ενεργειακό σοκ. Οι ανεπτυγμένες οικονομίες απελευθέρωσαν μεγάλες ποσότητες πετρελαίου από τα στρατηγικά τους αποθέματα, ενώ οι αμερικανικές ενεργειακές εταιρείες αύξησαν σημαντικά τις εξαγωγές τους για να καλύψουν μέρος της διεθνούς ζήτησης.

Να σημειωθεί βέβαια, πως στις Ηνωμένες Πολιτείες, το Στρατηγικό Απόθεμα Πετρελαίου βρίσκεται στο χαμηλότερο επίπεδο από το 1983, μετά την αποδέσμευση 108 εκατ. βαρελιών από τον Μάρτιο, ενώ και τα εμπορικά αποθέματα προσεγγίζουν τα ελάχιστα λειτουργικά επίπεδα.

Το Brent μπορεί να επιστρέψει πάνω από τα 110 δολάρια

Παρότι η τιμή του Brent δεν αποτυπώνει ακόμη πλήρως τις ανησυχίες, αρκετοί δείκτες της αγοράς δείχνουν ότι οι επενδυτές προεξοφλούν στενότητα προσφοράς τους επόμενους μήνες, αναφέρει ο Economist, Οι πιέσεις είναι ακόμη μεγαλύτερες στα διυλισμένα προϊόντα, με τη βενζίνη στις ΗΠΑ και τα καύσιμα αεροσκαφών στην Ασία να κινούνται κοντά στα 150 δολάρια το βαρέλι, ενώ το ντίζελ στην Ευρώπη έχει ξεπεράσει τα 170 δολάρια.

Παράλληλα, οι τιμές φυσικού αερίου στην Ευρώπη βρίσκονται στα υψηλότερα επίπεδα από τις αρχές του 2023, καθώς η ευρωπαϊκή αγορά ανταγωνίζεται την Ασία για περιορισμένες ποσότητες LNG.

Το Κατάρ, που καλύπτει περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου εμπορίου υγροποιημένου φυσικού αερίου, έχει ήδη προειδοποιήσει ότι ενδέχεται να μην μπορέσει να τηρήσει ορισμένες δεσμεύσεις παράδοσης πριν από τα μέσα Οκτωβρίου.

Αναλυτές εκτιμούν ότι κάθε επιπλέον μήνας διαταραχών στην αγορά θα μπορούσε να προσθέτει 7 έως 10 δολάρια στην τιμή κάθε βαρελιού πετρελαίου.

Εάν συνυπολογιστεί και το αυξημένο γεωπολιτικό ασφάλιστρο κινδύνου, δεν αποκλείεται το Brent να διατηρηθεί σταθερά πάνω από τα 110 δολάρια το βαρέλι έως το τέλος του καλοκαιριού, εξέλιξη που θα μεταφραζόταν σε σημαντική επιβάρυνση για τις τιμές των καυσίμων διεθνώς.

Το Brent ενισχύθηκε κατά 1,01 δολάριο (1,1%), στα 90,12 δολάρια ανά βαρέλι, ενώ το αμερικανικό αργό West Texas Intermediate (WTI) κατέγραψε άνοδο 1,28 δολαρίων (1,5%), στα 84,67 δολάρια ανά βαρέλι.

Σε επίπεδο μήνα, τόσο το Brent όσο και το WTI κατέγραψαν άνοδο περίπου 24% τον Ιούλιο, τη μεγαλύτερη μηνιαία από τον Μάρτιο του 2022 ενώ σε επίπεδο εβδομάδας έκλεισαν με απώλειες άνω του 5%, καθώς στις αρχές της εβδομάδας είχαν δεχθεί ισχυρές πιέσεις λόγω των προσδοκιών ότι η ένταση στη Μέση Ανατολή θα αποκλιμακωνόταν.

Τα Στενά του Ορμούζ στο επίκεντρο

Ο πόλεμος μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ, που ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου, έχει περιορίσει σημαντικά τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ, από όπου πριν από τη σύγκρουση διερχόταν περίπου το 20% της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Οι εκατέρωθεν επιθέσεις των τελευταίων ημερών έβαλαν τέλος στη σύντομη περίοδο σχετικής αποκλιμάκωσης, επαναφέροντας τους φόβους για νέες διαταραχές στις εξαγωγές ενέργειας από τη Μέση Ανατολή.

Παράλληλα, οι αντάρτες Χούθι στην Υεμένη συνεχίζουν να απειλούν τη ναυσιπλοΐα στα στενά Μπαμπ ελ Μαντέμπ, που συνδέουν την Ερυθρά Θάλασσα με τον Κόλπο του Άντεν, δημιουργώντας δεύτερο κρίσιμο σημείο συμφόρησης για τις παγκόσμιες ενεργειακές ροές.

Δεξαμενόπλοια αλλάζουν πορεία

Σύμφωνα με το πρακτορείο Fars, οι Φρουροί της Ισλαμικής Επανάστασης εμπόδισαν τη διέλευση δύο δεξαμενόπλοιων από τα Στενά του Ορμούζ, ενώ ακόμη τέσσερα πλοία άλλαξαν πορεία.

Ωστόσο, στοιχεία της εταιρείας παρακολούθησης πλοίων Kpler έδειξαν ότι δύο πολύ μεγάλα δεξαμενόπλοια (VLCC), φορτωμένα με πετρέλαιο από τον Περσικό Κόλπο, κατάφεραν να εξέλθουν από τα Στενά την Παρασκευή, αν και η συνολική κίνηση παραμένει ιδιαίτερα περιορισμένη.

Την ίδια στιγμή, 29 εμπορικά πλοία διέσχισαν την Πέμπτη τα στενά Μπαμπ ελ Μαντέμπ.

«Η αγορά έχει σταματήσει να διαπραγματεύεται τον πόλεμο και πλέον παρακολουθεί τα στοιχεία της ναυσιπλοΐας», σχολίασε ο αναλυτής της SEB Research, Όλε Χβάλμπεϊ.

Chevron: Ο κίνδυνος πλέον ξεπερνά το Ορμούζ

Ο διευθύνων σύμβουλος της Chevron, Μάικ Γουίρθ, δήλωσε στο CNBC ότι οι απειλές για τον ενεργειακό εφοδιασμό δεν περιορίζονται πλέον στα Στενά του Ορμούζ.

Όπως ανέφερε, τα παγκόσμια αποθέματα πετρελαίου συνεχίζουν να μειώνονται, ενώ η κατάσταση γίνεται ολοένα και πιο δύσκολη.

«Η κατάσταση βρίσκεται υπό μεγάλη πίεση και φοβάμαι ότι αυτό θα συνεχιστεί. Ο χρόνος τελειώνει. Κάθε ημέρα που περνά η κατάσταση γίνεται πιο δύσκολη», σημείωσε.

Exxon: Ο κόσμος χρειάζεται το πετρέλαιο της Μέσης Ανατολής

Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και ο επικεφαλής της ExxonMobil, Ντάρεν Γουντς, ο οποίος υποστήριξε ότι τα Στενά του Ορμούζ θα πρέπει τελικά να ανοίξουν ξανά, καθώς η παγκόσμια οικονομία εξαρτάται από το πετρέλαιο της Μέσης Ανατολής.

«Αποτελεί τη βασική αρτηρία τροφοδοσίας της παγκόσμιας οικονομίας. Το μόνο ερώτημα είναι πόσο γρήγορα θα βρεθεί λύση ώστε να ανοίξουν ξανά τα Στενά και να επανέλθει η παραγωγή της περιοχής», δήλωσε.

Τα ισχυρά επίπεδα των τιμών του πετρελαίου συνέβαλαν επίσης στην εκτόξευση των κερδών της ExxonMobil και της Chevron κατά το δεύτερο τρίμηνο.

Τα αποθέματα στις ΗΠΑ στηρίζουν τις τιμές

Η εταιρεία αναλύσεων Gelber & Associates σημείωσε ότι οι νέες αμερικανικές επιθέσεις σε ιρανικούς στρατιωτικούς στόχους διατηρούν υψηλό το γεωπολιτικό ασφάλιστρο κινδύνου γύρω από τα Στενά του Ορμούζ.

Την ίδια στιγμή, τα στοιχεία της Υπηρεσίας Πληροφοριών Ενέργειας των ΗΠΑ (EIA) έδειξαν ότι τα εμπορικά αποθέματα αργού στις Ηνωμένες Πολιτείες υποχώρησαν την προηγούμενη εβδομάδα στο χαμηλότερο επίπεδο από το 2018, προσφέροντας επιπλέον στήριξη στις τιμές.

Νέα μέτωπα ανησυχίας

Νέους κινδύνους για τη διεθνή ναυσιπλοΐα δημιούργησε και η επίθεση με drones που προκάλεσε πυρκαγιές σε δύο πλοία μεταφοράς φυσικού αερίου στο λιμάνι Νταμιέτα της Αιγύπτου, αυξάνοντας τις ανησυχίες για τις μεταφορές μέσω της Διώρυγας του Σουέζ, μίας από τις τελευταίες διαθέσιμες εξαγωγικές οδούς για το σαουδαραβικό πετρέλαιο.

Παράλληλα, η Σαουδική Αραβία ανακοίνωσε ότι επιδιώκει τη δημιουργία διεθνούς συμμαχίας για την ενίσχυση της ασφάλειας στην Ερυθρά Θάλασσα, στα στενά Μπαμπ ελ Μαντέμπ και στον Κόλπο του Άντεν.

Στη Μαύρη Θάλασσα, η Ουκρανία ανακοίνωσε ότι έπληξε διυλιστήριο πετρελαίου στη ρωσική περιφέρεια Βόλγκογκραντ, προκαλώντας πυρκαγιά στις εγκαταστάσεις.

Αντικρουόμενα στοιχεία από τις ΗΠΑ

Στις Ηνωμένες Πολιτείες, η παραγωγή αργού μειώθηκε περίπου 2% τον Μάιο σε σχέση με το ιστορικό υψηλό του Απριλίου, ενώ οι εξαγωγές διαμορφώθηκαν σε νέο ιστορικό υψηλό για δεύτερο συνεχόμενο μήνα, σύμφωνα με τα στοιχεία της EIA.

Την ίδια ώρα όμως, η υψηλότερη τιμή του πετρελαίου περιόρισε την κατανάλωση, καθώς η ζήτηση για αργό και πετρελαϊκά προϊόντα μειώθηκε κατά περισσότερο από 3,5%, στα περίπου 20,07 εκατ. βαρέλια ημερησίως, το χαμηλότερο επίπεδο από τον Μάρτιο του 2025.

Παράλληλα, τα στοιχεία της Baker Hughes έδειξαν ότι οι αμερικανικές ενεργειακές εταιρείες αύξησαν αυτή την εβδομάδα τον αριθμό των ενεργών γεωτρήσεων για έκτη φορά μέσα στις τελευταίες επτά εβδομάδες, ένδειξη ότι η μελλοντική παραγωγή ενδέχεται να ενισχυθεί.

Τέλος, έρευνα του Reuters σε 31 οικονομολόγους και αναλυτές δείχνει ότι οι τιμές του πετρελαίου αναμένεται να κινηθούν ακόμη υψηλότερα μέσα στο 2026, με τη μέση πρόβλεψη για το Brent να διαμορφώνεται στα 85,22 δολάρια ανά βαρέλι, έναντι πρόβλεψης 84,50 δολαρίων τον Ιούνιο.

Το Brent έκλεισε με άνοδο 6,65 δολαρίων ή 7,91%, στα 90,74 δολάρια το βαρέλι, ενώ το αμερικανικό WTI ενισχύθηκε κατά 5,20 δολάρια ή 6,56%, κλείνοντας στα 84,46 δολάρια το βαρέλι.

Νέα κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή

Η άνοδος επιταχύνθηκε μετά τα πλήγματα που εξαπέλυσαν οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Σαουδική Αραβία εναντίον φιλοϊρανικών οργανώσεων στο Ιράκ, τις οποίες κατηγόρησαν για επιθέσεις με drones σε πετρελαϊκές εγκαταστάσεις της Σαουδικής Αραβίας.

Οι επιθέσεις πραγματοποιήθηκαν λίγες ώρες αφότου ο αμερικανικός στρατός ανακοίνωσε ότι απέτρεψε αιφνιδιαστική επίθεση του Ιράν εναντίον αμερικανικών δυνάμεων στην περιοχή.

Από την πλευρά της, η Τεχεράνη ανακοίνωσε ότι εξαπέλυσε πυρά εναντίον πλοίων στα Στενά του Ορμούζ, καθώς και κατά αμερικανικών βάσεων στην Ιορδανία.

Παράλληλα, στην Αίγυπτο σημειώθηκαν εκρήξεις σε λιμάνι φόρτωσης φυσικού αερίου στη Μεσόγειο, ενώ η βρετανική εταιρεία ναυτιλιακής ασφάλειας Ambrey ανέφερε ότι δεξαμενόπλοιο-πλωτή μονάδα αποθήκευσης αμερικανικών συμφερόντων επλήγη από drone.

«Η αγορά επανατιμολογεί με ταχύτητα τον αυξημένο κίνδυνο για την προσφορά πετρελαίου στην περιοχή», σχολίασε ο Τζον Κίλνταφ, εταίρος της Again Capital.

Οι τιμές ενισχύθηκαν ακόμη περισσότερο μετά τη δήλωση του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος σε συνέντευξή του στο Fox News προανήγγειλε νέα πλήγματα κατά του Ιράν.

Νέες κυρώσεις και το βλέμμα στο Ορμούζ

Την ίδια ημέρα, οι Ηνωμένες Πολιτείες ανακοίνωσαν νέο πακέτο κυρώσεων κατά του Ιράν, στοχεύοντας, όπως ανέφερε το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών, στις προσπάθειες της Τεχεράνης να «αξιοποιήσει οικονομικά τα Στενά του Ορμούζ». Οι κυρώσεις αφορούν 10 οντότητες και οκτώ ακόμη δεξαμενόπλοια.

Παράλληλα, υψηλόβαθμος Ιρανός αξιωματούχος δήλωσε στο Reuters ότι η Τεχεράνη απέρριψε την πρόταση του Ομάν για κοινή περιφερειακή διαχείριση των Στενών του Ορμούζ.

Ο επικεφαλής έρευνας ενέργειας της DBS Bank, Σούβρο Σαρκάρ, εκτίμησε ότι οι τιμές του Brent θα συνεχίσουν να κινούνται έντονα μεταξύ 80 και 100 δολαρίων ανά βαρέλι στο άμεσο μέλλον, καθώς η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή θα συνεχίσει να κλιμακώνεται και να αποκλιμακώνεται.

Περιορισμένη ναυσιπλοΐα και στήριξη από τα αποθέματα

Η ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ παραμένει εξαιρετικά περιορισμένη, καθώς μόνο λίγα εμπορικά πλοία έχουν πραγματοποιήσει διέλευση τις τελευταίες ημέρες.

Στο Μπαμπ ελ Μαντέμπ, που αποτελεί εναλλακτική διαδρομή για τις εξαγωγές σαουδαραβικού πετρελαίου προς την Ασία, πέρασαν πέντε πλοία την Τετάρτη, έναντι 39 την Τρίτη, που ήταν ο μεγαλύτερος αριθμός από τις 19 Ιουλίου, λίγο πριν οι αντάρτες Χούθι της Υεμένης ανακοινώσουν ναυτικό αποκλεισμό της Σαουδικής Αραβίας.

Σύμφωνα με πηγές του Reuters, οι Χούθι εξετάζουν επίσης την επιβολή τελών διέλευσης σε εμπορικά πλοία που κινούνται στη νότια Ερυθρά Θάλασσα, ενώ η Κίνα έχει πραγματοποιήσει απευθείας επαφές με την οργάνωση, επιδιώκοντας να εξασφαλίσει ασφαλή διέλευση για τα δεξαμενόπλοιά της.

Ο αναλυτής της TP ICAP, Σκοτ Σέλτον, εκτίμησε ότι οι Χούθι δεν έχουν πετύχει στον Μπαμπ ελ Μαντέμπ την ίδια αποτελεσματικότητα στον περιορισμό της ναυσιπλοΐας που έχει επιτευχθεί στα Στενά του Ορμούζ.

Πτώση αποθεμάτων και προσδοκίες από τον OPEC+

Στήριξη στις τιμές προσέφερε και η σημαντική μείωση των αμερικανικών αποθεμάτων αργού πετρελαίου.

Σύμφωνα με την Υπηρεσία Πληροφοριών Ενέργειας των ΗΠΑ (EIA), τα αποθέματα μειώθηκαν κατά 7,2 εκατ. βαρέλια, στα 404,5 εκατ. βαρέλια, το χαμηλότερο επίπεδο από το 2018. Οι αναλυτές ανέμεναν πολύ μικρότερη μείωση, της τάξης των 1,3 εκατ. βαρελιών.

Επιπλέον στήριξη στην αγορά προσφέρουν οι εκτιμήσεις ότι ο OPEC+ πιθανότατα θα αναστείλει για τρεις μήνες, από τον Οκτώβριο, τις προγραμματισμένες αυξήσεις της παραγωγής πετρελαίου, μετά την ολοκλήρωση της σταδιακής επαναφοράς των ποσοτήτων που είχαν περικοπεί εθελοντικά από τα μέλη του.

Το Brent υποχώρησε κατά 4,27 δολάρια ή 4,8%, κλείνοντας στα 84,09 δολάρια το βαρέλι, ενώ το WTI έχασε 3,35 δολάρια ή 4,1%, τερματίζοντας τη συνεδρίαση στα 79,26 δολάρια.

Μετά από συνολική πτώση περίπου 16% μέσα σε τρεις συνεδριάσεις, το Brent έκλεισε στο χαμηλότερο επίπεδο από τις 13 Ιουλίου, ενώ το WTI στο χαμηλότερο από τις 16 Ιουλίου.

Σύμφωνα με ανακοίνωση του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, που δημοσιεύθηκε στην πλατφόρμα Telegram, ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν Σαγίντ Αμπάς Αραγτσί είχε ξεχωριστές τηλεφωνικές επικοινωνίες με τους ομολόγους του από τη Σαουδική Αραβία και το Ομάν.

Η εκεχειρία δεν λύνει το πρόβλημα του Ορμούζ

Παρά το γεγονός ότι οι δύο πλευρές έχουν σταματήσει προσωρινά τις επιθέσεις, οι βαθιές διαφωνίες τους παραμένουν άλυτες. Η σύγκρουση έχει οδηγήσει ουσιαστικά στο κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, από τα οποία πριν από τον πόλεμο διέρχονταν περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου.

Η Τεχεράνη διέψευσε ότι επιδιώκει την επανέναρξη των συνομιλιών με τις Ηνωμένες Πολιτείες, διαψεύδοντας δηλώσεις του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος υποστήριξε ότι βρίσκονται σε εξέλιξη «καλές συνομιλίες». Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει επανειλημμένα αναφερθεί σε πιθανή διπλωματική πρόοδο, συνοδεύοντας όμως τις δηλώσεις αυτές και με απειλές για νέα στρατιωτικά πλήγματα.

Το σχέδιο του Ομάν απορρίφθηκε από το Ιράν

Σύμφωνα με το Reuters, το Ομάν, με τη στήριξη κρατών του Κόλπου, παρουσίασε στην ιρανική πλευρά σχέδιο διαχείρισης των Στενών του Ορμούζ, το οποίο προέβλεπε ακόμη και την καταβολή εθελοντικών τελών διέλευσης από τα πλοία, ως βάση για την αποκατάσταση της εμπορικής ναυσιπλοΐας.

Ωστόσο, το Ιράν απέρριψε την πρόταση και κατέθεσε δική του εναλλακτική, σύμφωνα με την οποία τα πλοία θα διέρχονται προσωρινά από διαδρόμους που θα βρίσκονται σε μεγάλο βαθμό εντός των ιρανικών χωρικών υδάτων.

Οι κίνδυνοι παραμένουν υψηλοί

Οι αναλυτές εκτιμούν ότι η αγορά υποχωρεί κυρίως επειδή δεν έχουν σημειωθεί νέες επιθέσεις μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν τις τελευταίες ημέρες και όχι επειδή έχει επιλυθεί η κρίση.

Ο διευθυντής ενεργειακών συμβολαίων της Mizuho, Μπομπ Γιάουγκερ, σημείωσε ότι η ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ παραμένει ιδιαίτερα περιορισμένη, ενώ συνεχίζονται οι επιθέσεις των Χούθι στην Ερυθρά Θάλασσα, διατηρώντας την αβεβαιότητα στην αγορά.

Νέα προβλήματα σε Σαουδική Αραβία και Ερυθρά Θάλασσα

Η Saudi Aramco διέκοψε τη λειτουργία του διυλιστηρίου Τζιζάν, δυναμικότητας 400.000 βαρελιών ημερησίως, μετά την επίθεση που εξαπέλυσαν οι Χούθι το Σάββατο.

Οι αντάρτες συνεχίζουν να διαταράσσουν τη ναυσιπλοΐα στα Στενά Μπαμπ ελ Μαντέμπ, δημιουργώντας δεύτερο σοβαρό σημείο συμφόρησης για τις παγκόσμιες ροές πετρελαίου, πέρα από το Ορμούζ.

Η Saudi Aramco εξετάζει νέο μηχανισμό τιμολόγησης για τα φορτία αργού που φορτώνονται από το αιγυπτιακό λιμάνι Σίντι Κερίρ με προορισμό την Ασία, προκειμένου να καλύψει το αυξημένο κόστος μεταφοράς μετά την αναδρομολόγηση των εξαγωγών μέσω του αγωγού Σουέζ–Μεσογείου.

Σύμφωνα με στοιχεία της Kpler, τη Δευτέρα 28 πλοία διήλθαν από τα Στενά Μπαμπ ελ Μαντέμπ, αριθμός που αποτελεί υψηλό τεσσάρων ημερών, ενώ η κίνηση στα Στενά του Ορμούζ παρέμεινε υποτονική.

Την ίδια ώρα, οι Χούθι ανακοίνωσαν ότι εκτόξευσαν βαλλιστικούς πυραύλους κατά σαουδαραβικού δεξαμενόπλοιου, συνεχίζοντας την κλιμάκωση των επιθέσεων στην περιοχή.

Οι κίνδυνοι για την αγορά παραμένουν

Η Commonwealth Bank of Australia εκτιμά ότι η πρόσφατη πτώση των τιμών αντανακλά τη μείωση των φόβων για άμεση κλιμάκωση της σύγκρουσης μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, προειδοποιεί όμως ότι οι κίνδυνοι για τον παγκόσμιο ενεργειακό εφοδιασμό εξακολουθούν να είναι ιδιαίτερα αυξημένοι.

Όπως επισημαίνει η τράπεζα, η προσωρινή παύση των συγκρούσεων έχει περιορίσει τις ανησυχίες ότι η κρίση θα επεκταθεί σε μεγάλης κλίμακας επιθέσεις κατά πολιτικών στόχων και ενεργειακών υποδομών. Ωστόσο, οι διαφωνίες γύρω από τα στρατηγικής σημασίας Στενά του Ορμούζ εξακολουθούν να μπορούν να οδηγήσουν σε νέα αναζωπύρωση των εχθροπραξιών.

Από την πλευρά της, η Goldman Sachs εκτιμά ότι η τιμή του Brent θα μπορούσε να υποχωρήσει προς τα 80 δολάρια το βαρέλι έως το τέλος του έτους, υπό την προϋπόθεση ότι τα Στενά του Ορμούζ θα έχουν επανέλθει πλήρως σε κανονική λειτουργία κατά το τελευταίο τρίμηνο του 2026.

Οι αναλυτές της αμερικανικής τράπεζας προειδοποιούν, ωστόσο, ότι οι συνεχιζόμενες διαταραχές στην Ερυθρά Θάλασσα, καθώς και ενδεχόμενες επιθέσεις σε σαουδαραβικές πετρελαϊκές εγκαταστάσεις, θα μπορούσαν να αποτελέσουν νέο παράγοντα ανόδου τόσο για τις τιμές του αργού όσο και των διυλισμένων πετρελαϊκών προϊόντων.

Στο βλέμμα της αγοράς και η Ουκρανία

Πέρα από τη Μέση Ανατολή, οι επενδυτές παρακολουθούν στενά και τις εξελίξεις στην Ουκρανία. Ο πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι δήλωσε ότι συζήτησε με τον Ντόναλντ Τραμπ την επανεκκίνηση των ειρηνευτικών συνομιλιών με τη Ρωσία.

Μια πιθανή συμφωνία θα μπορούσε να οδηγήσει σε άρση μέρους των κυρώσεων κατά της Μόσχας, επιτρέποντας στη Ρωσία να αυξήσει τις εξαγωγές πετρελαίου. Το 2025 η χώρα ήταν ο τρίτος μεγαλύτερος παραγωγός αργού πετρελαίου στον κόσμο, μετά τις Ηνωμένες Πολιτείες και τη Σαουδική Αραβία.

Παράλληλα, πηγές του OPEC+ ανέφεραν ότι ο οργανισμός και οι σύμμαχοί του, συμπεριλαμβανομένης της Ρωσίας, είναι πιθανό να παγώσουν για τρεις μήνες, από τον Οκτώβριο, τις προγραμματισμένες αυξήσεις της παραγωγής, καθώς ολοκληρώνεται η επιστροφή στην αγορά των ποσοτήτων που είχαν περικοπεί εθελοντικά και ξεκινούν δύσκολες διαπραγματεύσεις για τις νέες ποσοστώσεις παραγωγής.

Τα συμβόλαια Brent υποχώρησαν κατά 8,42 δολάρια ή 8,7%, κλείνοντας στα 88,36 δολάρια το βαρέλι, το χαμηλότερο επίπεδο από τις 17 Ιουλίου. Αντίστοιχα, το αμερικανικό West Texas Intermediate (WTI) έχασε 6,70 δολάρια ή 7,5%, τερματίζοντας στα 82,61 δολάρια το βαρέλι, στα χαμηλότερα επίπεδα από τις 16 Ιουλίου.

Υπενθυμίζεται ότι την προηγούμενη εβδομάδα το Brent είχε ξεπεράσει τα 100 δολάρια το βαρέλι, καθώς η πολεμική σύγκρουση επεκτάθηκε από τα Στενά του Ορμούζ έως την Ερυθρά Θάλασσα, περιορίζοντας σημαντικά τις εξαγωγές πετρελαίου μέσω των βασικών θαλάσσιων διαδρομών. Η κατάσταση επηρέασε ιδιαίτερα τη Σαουδική Αραβία, τον μεγαλύτερο εξαγωγέα αργού παγκοσμίως, καθώς δυσχέρανε τις αποστολές προς την Ασία μέσω των Στενών Μπαμπ αλ Μαντέμπ.

Η αλλαγή στάσης των ΗΠΑ και τα μηνύματα Τραμπ
Ο πρέσβης των ΗΠΑ στον ΟΗΕ, Μάικ Γουόλτς, δήλωσε στο Fox News Sunday και σε άλλα αμερικανικά μέσα ενημέρωσης ότι ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ αποφάσισε να παγώσει προσωρινά τις αμερικανικές επιθέσεις, προκειμένου να δοθεί περισσότερος χρόνος στη διπλωματία.

Ο ίδιος ο Ντόναλντ Τραμπ ανέφερε τη Δευτέρα ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες βρίσκονται σε «καλές συνομιλίες» με το Ιράν και ότι «υπάρχει μεγάλη πιθανότητα να υπάρξει συμφωνία». Παράλληλα, προειδοποίησε πως σε περίπτωση αποτυχίας των διαπραγματεύσεων, η Ουάσιγκτον είναι έτοιμη να προχωρήσει σε «ισχυρή στρατιωτική δράση».

Καθ’ όλη τη διάρκεια της συνεδρίασης, οι τιμές του πετρελαίου κινήθηκαν πτωτικά, παρά το γεγονός ότι η αντιαεροπορική άμυνα της Σαουδικής Αραβίας κατέρριψε μη επανδρωμένα αεροσκάφη που είχαν εκτοξευθεί από το Ιράκ. Την ίδια στιγμή, οι Χούθι της Υεμένης ανακοίνωσαν ότι έπληξαν κρίσιμες εγκαταστάσεις εφοδιασμού και μεταφοράς πετρελαίου που συνδέουν την ανατολική Σαουδική Αραβία με το λιμάνι Γιανμπού στην Ερυθρά Θάλασσα.

Οι αγορές παραμένουν επιφυλακτικές
«Η αγορά φαίνεται να αναζητά διαρκώς θετικές ειδήσεις σε μια περιοχή που εξακολουθεί να μην τις προσφέρει», σχολίασε ο αναλυτής της PVM, Τζον Έβανς.

Όπως εξήγησε, η προσωρινή αναστολή των στρατιωτικών επιχειρήσεων αποτελεί ασφαλώς μια θετική εξέλιξη, όμως δεν διασφαλίζει ότι οι ροές πετρελαίου θα αποκατασταθούν σύντομα. Κατά την εκτίμησή του, οι τιμές θα συνεχίσουν να υποχωρούν μόνο εάν τα υψηλά επίπεδα των τελευταίων εβδομάδων περιορίσουν ουσιαστικά τη ζήτηση και όχι εξαιτίας «αμφίβολων μικρών εκεχειριών».

Παραμένει περιορισμένη η προσφορά πετρελαίου
Οι αναλυτές της αγοράς εκτιμούν ότι οι τιμές του πετρελαίου θα συνεχίσουν να εμφανίζουν έντονη μεταβλητότητα, καθώς οι επενδυτές αξιολογούν κάθε νέα πληροφορία γύρω από την άτυπη εκεχειρία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν. Την ίδια στιγμή, επισημαίνουν ότι οι πραγματικές ροές πετρελαίου παραμένουν σημαντικά μειωμένες.

Ο Άλεξ Χόουντς, επικεφαλής στρατηγικής ενεργειακών αγορών της StoneX, σημείωσε ότι οι θαλάσσιες μεταφορές εξακολουθούν να κινούνται σε εξαιρετικά χαμηλά επίπεδα μετά την προσωρινή εκεχειρία του Ιουνίου, αναγκάζοντας τα φορτία της Σαουδικής Αραβίας να ακολουθούν μεγαλύτερες και ακριβότερες διαδρομές μέσω της Διώρυγας του Σουέζ.

Σύμφωνα με στοιχεία της Kpler, κατά τη διάρκεια του Σαββατοκύριακου λιγότερα από 10 δεξαμενόπλοια ημερησίως διέσχισαν τα Στενά του Ορμούζ.

Ο αναλυτής της SEB Research, Όλε Χβάλμπεϊ, εκτίμησε ότι οι ροές έχουν περιοριστεί περίπου στο 15% των προπολεμικών επιπέδων, έναντι μιας φυσιολογικής διακίνησης περίπου 20 εκατομμυρίων βαρελιών ημερησίως αργού, συμπυκνωμάτων και πετρελαϊκών προϊόντων.

«Μια πολιτική παύση δεν προσθέτει ούτε ένα επιπλέον βαρέλι πετρελαίου στη διεθνή αγορά αυτή τη στιγμή», υπογράμμισε χαρακτηριστικά.

Νέα προβλήματα σε Ερυθρά Θάλασσα και Καζακστάν
Παράλληλα, η κίνηση των πλοίων στα Στενά Μπαμπ αλ Μαντέμπ μειώθηκε περαιτέρω την Κυριακή, μετά τις επιθέσεις των Χούθι σε πετρελαϊκές εγκαταστάσεις της Σαουδικής Αραβίας στις ακτές της Ερυθράς Θάλασσας, αν και ένα τρίτο κινεζικό υπερδεξαμενόπλοιο κατάφερε να εξέλθει από τη θαλάσσια οδό.

Την ίδια ώρα, το Καζακστάν, μία από τις δέκα μεγαλύτερες πετρελαιοπαραγωγούς χώρες του κόσμου, περιόρισε περισσότερο από το μισό της ημερήσιας παραγωγής του, μετά το προσωρινό κλείσιμο του βασικού εξαγωγικού τερματικού σταθμού της Κοινοπραξίας Αγωγού της Κασπίας (CPC) στη Μαύρη Θάλασσα, εξαιτίας επιθέσεων με drones.

Αργότερα, πάντως, το υπουργείο Ενέργειας του Καζακστάν ανακοίνωσε ότι ο τερματικός σταθμός της CPC στη Μαύρη Θάλασσα επανέλαβε κανονικά τις φορτώσεις πετρελαίου.