Οι μετοχές κορυφαίων ενεργειακών ομίλων των ΗΠΑ έχουν σημειώσει άνοδο από 20% έως και 70% από τις αρχές του έτους, καθώς οι τιμές του αργού πετρελαίου και η ζήτηση ενισχύθηκαν σημαντικά. Σε αρκετές περιπτώσεις, οι αποτιμήσεις βρίσκονται κοντά σε ιστορικά υψηλά επίπεδα, ενώ πολλοί αναλυτές εκτιμούν ότι η ανοδική πορεία δεν πρόκειται να αποδειχθεί προσωρινή.

Πέρα από τη βραχυπρόθεσμη ώθηση που έδωσε ο πόλεμος, στελέχη της αγοράς και αναλυτές επισημαίνουν ότι η αυξανόμενη παγκόσμια ζήτηση για την αναπλήρωση ή ενίσχυση στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου, καθώς και η στροφή προς πιο ασφαλείς προμήθειες από το δυτικό ημισφαίριο, ενδέχεται να διατηρήσουν τις τιμές υψηλότερα από τις αρχικές προβλέψεις μέχρι το 2027 ή ακόμη και το 2028.

Οι ΗΠΑ στο επίκεντρο της νέας ενεργειακής ισορροπίας
Ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της Chevron, Μάικ Γουίρθ, υποστήριξε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες και συνολικά η αμερικανική ήπειρος θα αποκτήσουν ακόμη μεγαλύτερη σημασία στο παγκόσμιο ενεργειακό σύστημα.

Όπως δήλωσε σε ενεργειακό συνέδριο του Bloomberg στο Χιούστον στις 12 Ιουνίου, οι ΗΠΑ διαθέτουν ισχυρούς ενεργειακούς πόρους και άμεση πρόσβαση σε λιμένες ανοιχτής θάλασσας, αποφεύγοντας επικίνδυνα γεωπολιτικά σημεία συμφόρησης όπως τα Στενά του Ορμούζ.

Οι μετοχές της Chevron και της Exxon Mobil έχουν ενισχυθεί περίπου κατά 22% από την αρχή του έτους. Μάλιστα, σύμφωνα με αναλυτές, οι επιδόσεις τους θα μπορούσαν να είναι ακόμη ισχυρότερες αν μέρος της παραγωγής τους στη Μέση Ανατολή δεν εξακολουθούσε να επηρεάζεται από τις συνέπειες της σύγκρουσης.

Οι δύο ιστορικοί κολοσσοί της αμερικανικής πετρελαϊκής βιομηχανίας κατέγραψαν νέα ιστορικά υψηλά στα τέλη Μαρτίου, πριν η πρώτη συμφωνία κατάπαυσης του πυρός με το Ιράν περιορίσει προσωρινά το γεωπολιτικό premium στις τιμές του πετρελαίου.

Η χρηματιστηριακή αξία της Exxon ξεπερνά πλέον τα 600 δισ. δολάρια, ενώ η Chevron αποτιμάται σε περισσότερα από 370 δισ. δολάρια.

Άνοδος έως και 70% για τους παραγωγούς σχιστολιθικού πετρελαίου
Ακόμη πιο εντυπωσιακές είναι οι επιδόσεις των αμερικανικών παραγωγών σχιστολιθικού πετρελαίου.

Οι μετοχές των Ovintiv, Chord Energy και APA Corp. έχουν καταγράψει άνοδο σχεδόν 50% από τις αρχές του έτους. Η SM Energy, η οποία πρόσφατα ενίσχυσε το μέγεθός της μέσω εξαγοράς της Civitas, έχει εκτιναχθεί σχεδόν κατά 70%.

Παράλληλα, οι εταιρείες διύλισης που παράγουν βενζίνη και καύσιμα αεροσκαφών απολαμβάνουν υψηλά περιθώρια κέρδους. Οι μετοχές των Marathon Petroleum και Valero Energy έχουν ενισχυθεί περίπου κατά 60%.

Ανάλογη είναι η εικόνα και στον κλάδο του υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG). Η Venture Global σημειώνει άνοδο άνω του 90% μέσα στο 2026, ενώ η Cheniere Energy έχει ενισχυθεί κατά περίπου 25%, κοντά στα ιστορικά υψηλά της.

Γιατί οι τιμές μπορεί να παραμείνουν υψηλές για χρόνια
Παρά τη μεγάλη άνοδο, οι τιμές του πετρελαίου δεν έφτασαν ποτέ στα επίπεδα των 150 ή 200 δολαρίων ανά βαρέλι που φοβούνταν οι αγορές όταν ξέσπασε η μεγαλύτερη ενεργειακή κρίση των τελευταίων δεκαετιών.

Παραδόξως, σύμφωνα με τη Ρεμπέκα Μπάμπιν της CIBC Private Wealth, αυτή η ανθεκτικότητα των αγορών ενέργειας ίσως οδηγήσει σε παρατεταμένα υψηλές τιμές για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.

Η ίδια υποστηρίζει ότι μετά την πρώτη εκεχειρία του Απριλίου οι αγορές βασίστηκαν υπερβολικά στα στρατηγικά αποθέματα πετρελαίου, ενώ παράλληλα υιοθέτησαν μια αισιόδοξη στάση θεωρώντας πιθανή μια μόνιμη ειρηνευτική συμφωνία.

Ωστόσο, τα αποθέματα αυτά συνεχίζουν να μειώνονται σε ανησυχητικά επίπεδα και η διαδικασία αναπλήρωσής τους θα απαιτήσει χρόνια, γεγονός που θα μπορούσε να στηρίξει τις τιμές του πετρελαίου για μεγάλο χρονικό διάστημα.

«Δεν είδαμε το πετρέλαιο να φτάνει στα 150 ή 200 δολάρια το βαρέλι και, κατά κάποιον τρόπο, αυτό κάνει τη σύγκρουση ακόμη πιο θετική για τις μακροπρόθεσμες τιμές», σημείωσε.

Η ίδια θεωρεί επίσης ότι τα αμερικανικά βαρέλια θα αποκτήσουν μεγαλύτερη αξία στο μέλλον, καθώς πολλοί αγοραστές θα επιδιώξουν πιο ασφαλείς και λιγότερο εκτεθειμένες σε γεωπολιτικούς κινδύνους πηγές προμήθειας.

Τα στρατηγικά αποθέματα μειώνονται
Ο Μάικ Γουίρθ εκτιμά ότι πολλές χώρες θα επιδιώξουν μετά τον πόλεμο να ενισχύσουν ακόμη περισσότερο τα στρατηγικά τους αποθέματα, δημιουργώντας μεγαλύτερα «μαξιλάρια» ασφαλείας απέναντι σε μελλοντικές κρίσεις.

Παράλληλα, οι τιμές του πετρελαίου έχουν συγκρατηθεί χάρη στις αυξημένες εξαγωγές αμερικανικού αργού από το Στρατηγικό Απόθεμα Πετρελαίου των ΗΠΑ (SPR), στις χαμηλότερες εισαγωγές της Κίνας και στις πολιτικές εξοικονόμησης ενέργειας που εφαρμόζουν αρκετές χώρες.

Επιπλέον, ποσότητες πετρελαίου συνεχίζουν να εξέρχονται από τη Μέση Ανατολή μέσω αγωγών και εναλλακτικών διαδρομών στον Περσικό Κόλπο.

Η εκτεταμένη χρήση των στρατηγικών αποθεμάτων έχει οδηγήσει το SPR στα χαμηλότερα επίπεδά του από το 1983.

Σύμφωνα με το αμερικανικό υπουργείο Ενέργειας, μέχρι τις 5 Ιουνίου είχαν αντληθεί 66 εκατομμύρια βαρέλια από το απόθεμα από την έναρξη του πολέμου με το Ιράν, ενώ ο Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ έχει εγκρίνει συνολική αποδέσμευση 172 εκατομμυρίων βαρελιών σε βάθος αρκετών μηνών.

Οι εταιρείες που αγοράζουν τις ποσότητες αυτές έχουν δεσμευθεί να τις αναπληρώσουν στο μέλλον.

Νέα επενδυτική στροφή στην εξερεύνηση πετρελαίου
Παράλληλα, ενισχύεται η άποψη ότι η παγκόσμια οικονομία θα χρειαστεί περισσότερο πετρέλαιο τα επόμενα χρόνια προτού η ζήτηση κορυφωθεί λόγω της ανάπτυξης των ηλεκτρικών οχημάτων και της ηλεκτροδότησης.

Ο αναλυτής ενέργειας της Melius Research, Τζέιμς Γουέστ, υποστηρίζει ότι οι μεγάλοι πετρελαϊκοί όμιλοι συνειδητοποιούν πλέον πως χρειάζονται περισσότερες επενδύσεις στην εξερεύνηση νέων κοιτασμάτων.

«Για μια δεκαετία η παγκόσμια βιομηχανία υποεπένδυσε στην έρευνα για νέα αποθέματα. Τώρα βλέπουμε τους προϋπολογισμούς εξερεύνησης να αυξάνονται ξανά», ανέφερε.

Όπως πρόσθεσε, εταιρείες όπως η Chevron, η Exxon και η BP αναζητούν ήδη το επόμενο μεγάλο κοίτασμα που θα καθορίσει την επόμενη φάση ανάπτυξης της παγκόσμιας πετρελαϊκής βιομηχανίας.

Οι Big Oil έχουν κατηγορηθεί ότι τους τελευταίους μήνες υπαναχώρησαν στις δεσμεύσεις τους για το κλίμα, μετά τα ετήσια κέρδη-ρεκόρ τους που χαρακτηρίστηκαν μάλιστα από την Διεθνή Αμνηστία ως «προφανώς αδικαιολόγητα» και «μια απόλυτη καταστροφή».

Απέναντι στην εξέλιξη αυτή οργανώθηκαν διαδηλώσεις σε εκατοντάδες πόλεις σε όλο τον κόσμο για να απαιτήσουν από τους παγκόσμιους ηγέτες να σταματήσουν σταδιακά την καύση ορυκτών καυσίμων, τον κύριο παράγοντα της κλιματικής κρίσης.

Οι διευθύνοντες σύμβουλοι ορισμένων από τις μεγαλύτερες ενεργειακές εταιρείες του κόσμου ωστόσο προσπάθησαν να υπερασπιστούν το core business τους, επισημαίνοντας ότι δεν είναι δυνατόν να μείνουν όλοι ευχαριστημένοι εν μέσω της σχεδιαζόμενης ενεργειακής μετάβασης.

Ένα μοντέλο υπό αμφισβήτηση

Μιλώντας τον Ιανουάριο, ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες, κατηγόρησε τη βιομηχανία πετρελαίου και φυσικού αερίου ότι επιδιώκει να επεκτείνει την παραγωγή παρά το γεγονός ότι γνωρίζει πολύ καλά ότι το επιχειρηματικό τους μοντέλο είναι ασύμβατο με την ανθρώπινη επιβίωση. Οι επιστήμονες έχουν επανειλημμένα προειδοποιήσει ότι ο χρόνος εξαντλείται με ταχείς ρυθμούς για την αποτροπή των χειρότερων συνεπειών που επιφυλάσσει η κλιματική κρίση.

Έκθεση του ΟΗΕ που δημοσιεύθηκε τον περασμένο μήνα, επιβεβαίωσε ότι ο κόσμος δεν βρίσκεται σήμερα σε καλό δρόμο για την επίτευξη των μακροπρόθεσμων στόχων της Συμφωνίας του Παρισιού του 2015, μιας συμφωνίας-ορόσημο που αποσκοπεί στη συνέχιση των προσπαθειών για τον περιορισμό της υπερθέρμανσης του πλανήτη κατά 1,5 βαθμό Κελσίου πάνω από τα προβιομηχανικά επίπεδα.

Ο πλανήτης έχει ήδη θερμανθεί κατά περίπου 1,1 βαθμούς Κελσίου μετά από πάνω από έναν αιώνα καύσης ορυκτών καυσίμων καθώς και άνισης και μη βιώσιμης χρήσης ενέργειας και γης. Και, δυστυχώς, αυτή η αύξηση της θερμοκρασίας είναι που τροφοδοτεί με τη σειρά της μια σειρά ακραίων καιρικών φαινομένων σε όλο τον κόσμο.

Και η ενεργειακή μετάβαση;

Ακόμη και σε αυτή την κρίσιμη στιγμή, όμως, οι Big Oil θεωρούν ότι τώρα είναι η ώρα για τη βιομηχανία πετρελαίου και φυσικού αερίου να εργαστεί ακόμη περισσότερο για να ανακτήσει την εμπιστοσύνη της κοινωνίας.

«Ενώ προσπαθούμε να διαχειριστούμε την κλιματική αλλαγή, υπάρχει η ευκαιρία να συνεχίσουμε να παράγουμε πετρέλαιο για την ενεργειακή μας ασφάλεια. Έτσι, προσπαθούμε να εφαρμόσουμε αυτή τη στρατηγική και νομίζω ότι θα λειτουργήσει καλά. Η μεγαλύτερη πρόκληση είναι απλώς να κάνουμε τους ανθρώπους να εμπιστευτούν ξανά τη βιομηχανία μας και να κατανοήσουν τι πραγματικά λένε τα δεδομένα», διευκρίνισε η Βίκι Χόλουμπ, διευθύνουσα σύμβουλος της αμερικανικής εταιρείας παραγωγής πετρελαίου και φυσικού αερίου Oxy.

Για τον Πατρίκ Πουγιάν, διευθύνοντα σύμβουλο του γαλλικού πετρελαϊκού γίγαντα TotalEnergies, «η βιομηχανία πετρελαίου και φυσικού αερίου διαθέτει όλα τα απαραίτητα εργαλεία για να συμμετέχει ενεργά στην ενεργειακή μετάβαση. Τώρα, μετά από κάποια χρόνια, κατάλαβα ότι ίσως ήμουν αφελής και δεν θα καταφέρουμε να ικανοποιήσουμε τους ακτιβιστές. Ποτέ δεν θα κάνουμε αρκετά για να ευχαριστήσουμε αυτούς που είναι κατά του πετρελαίου και του φυσικού αερίου. Αλλά η αποστολή μου δεν είναι να τους ευχαριστήσω. Η αποστολή μας είναι να παραδώσουμε στην κοινωνία την ενέργεια που χρειαζόμαστε σήμερα και αύριο και γι’ αυτό αισθάνομαι άνετα».

«Πρέπει να εντείνουμε τις προσπάθειές μας και να προετοιμαστούμε για τα μελλοντικά συστήματα που θα μας απαλλάξουν από τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα», τόνισε και ο Τένγκκου Μοχάμεντ Ταουφίκ, πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος του ομίλου της μαλιασιανής εταιρείας Petronas. «Η κατάσταση που βιώνουμε όλοι αυτή την στιγμή, βέβαια, θυμίζει ένα παλιό αμερικανικό ρητό: “Αν θέλεις να τους κρατήσεις όλους ευχαριστημένους, πούλα παγωτό”. Εμείς όμως δεν πουλάμε παγωτό – και εκτός αυτού, υπάρχουν και άνθρωποι που έχουν δυσανεξία στη λακτόζη», τόνισε ο Ταουφίκ.