Ο υπουργός χαρακτήρισε ιδιαίτερα σημαντική την ένταξη του Χρηματιστηρίου Αθηνών στο δίκτυο της Euronext, υπογραμμίζοντας ότι μπορεί να λειτουργήσει ως καταλύτης για τις ελληνικές επιχειρήσεις, προσφέροντας πρόσβαση σε μεγαλύτερη ρευστότητα, περισσότερους επενδυτές και ουσιαστικά σε μια αγορά χωρίς σύνορα. Όπως επισήμανε, το ΧΑ εντάσσεται πλέον σε ένα δίκτυο με περισσότερες από 1.800 εισηγμένες εταιρείες και συνολική κεφαλαιοποίηση περίπου €7 τρισ., γεγονός που αυξάνει σημαντικά τη διεθνή ορατότητα των ελληνικών εταιρειών και περιορίζει την εικόνα της Αθήνας ως μιας μικρής περιφερειακής αγοράς.

Ο κ. Πιερρακάκης συνέδεσε άμεσα την ανάπτυξη της κεφαλαιαγοράς με τον επενδυτικό στόχο της χώρας για το τέλος της δεκαετίας. Όπως ανέφερε, οι επενδύσεις αντιστοιχούσαν περίπου στο 11% του ΑΕΠ το 2019, ενώ στόχος είναι να φθάσουν στο 20% του ΑΕΠ το 2030, πλησιάζοντας τον ευρωπαϊκό μέσο όρο του 21%. Σε ονομαστικούς όρους, οι επενδύσεις από περίπου €46 δισ. σήμερα θα πρέπει να ξεπεράσουν τα €60 δισ. έως το 2030, με τον υπουργό να χαρακτηρίζει την κεφαλαιαγορά «υπαρξιακό» μέσο για την επίτευξη αυτού του στόχου.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στις επιδόσεις της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς και συνολικά της αγοράς την περίοδο 2019-2026. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, μέσω 94 ενημερωτικών δελτίων αντλήθηκαν κεφάλαια €25,3 δισ., ενώ το ενεργητικό των αμοιβαίων κεφαλαίων υπερτετραπλασιάστηκε, από €6,1 δισ. το 2019 σε €25,6 δισ. σήμερα. Παράλληλα, μηδενίστηκαν οι εκκρεμείς υποθέσεις ηλικίας άνω των πέντε ετών, προχώρησε η εσωτερική αναδιοργάνωση και ο ψηφιακός μετασχηματισμός της Επιτροπής, ενισχύθηκε η προληπτική εποπτεία και χορηγήθηκαν οι πρώτες άδειες σε παρόχους κρυπτοστοιχείων βάσει του ευρωπαϊκού πλαισίου MiCA. Η Επιτροπή εμφάνισε επίσης πλεόνασμα χρήσης για το 2025 ύψους €11,4 εκατ., χωρίς επιβάρυνση του Δημοσίου.

Ο υπουργός στάθηκε ιδιαίτερα στη σημασία της εποπτείας για την προστασία της εμπιστοσύνης των επενδυτών, τονίζοντας ότι ο ρόλος της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς δεν περιορίζεται απλώς στον έλεγχο της αγοράς. Όπως υπογράμμισε, μια αποτελεσματική κεφαλαιαγορά πρέπει να διοχετεύει τις αποταμιεύσεις σε πραγματικές επενδύσεις, να ενισχύει τη διαφάνεια, να προστατεύει τον μικρό αποταμιευτή από καταχρηστικές πρακτικές και χειραγώγηση και να αυξάνει το βάθος και την ανταγωνιστικότητα της αγοράς.

Στο ίδιο πλαίσιο, σημείωσε ότι ενισχύονται θεσμικά και ουσιαστικά οι δυνατότητες της Επιτροπής, μεταξύ άλλων και μέσω επιτόπιων ελέγχων. Κατά τον ίδιο, η προστασία του επενδυτή δεν μπορεί να εξαντλείται σε εγκυκλίους, αλλά απαιτεί πραγματικό έλεγχο των προϊόντων και των υπηρεσιών που διατίθενται στην αγορά. Η εξέλιξη αυτή, όπως είπε, έχει επιτρέψει στην Ελλάδα να περάσει από μια εποχή κατά την οποία το Χρηματιστήριο αποτελούσε σύμβολο κρίσης σε μια νέα περίοδο όπου μπορεί να λειτουργεί ως υποδομή ανάπτυξης.

Ταυτόχρονα, ο κ. Πιερρακάκης έστειλε σαφές μήνυμα προς τις εισηγμένες και τις επιχειρήσεις που επιδιώκουν πρόσβαση στις αγορές κεφαλαίου. Όπως τόνισε, τα φορολογικά και θεσμικά κίνητρα έχουν αξία μόνο όταν συνοδεύονται από αξιόπιστους ισολογισμούς, έγκυρη πληροφόρηση και λογοδοσία των διοικήσεων. Η εισαγωγή στο Χρηματιστήριο, όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, δεν αποτελεί «παιχνίδι δημοσίων σχέσεων», αλλά δέσμευση διαφάνειας και ελέγχου.

Σημαντικό σκέλος της στρατηγικής αποτελεί και η καλλιέργεια επενδυτικής κουλτούρας στα ελληνικά νοικοκυριά. Ο υπουργός αναφέρθηκε στον Ειδικό Επενδυτικό Λογαριασμό για τα νεογέννητα παιδιά που ανακοινώθηκε στη ΔΕΘ, εκφράζοντας την προσδοκία ότι θα συμβάλει ώστε οι οικογένειες να εξοικειωθούν όχι μόνο με την αποταμίευση, αλλά και με τη μακροπρόθεσμη επένδυση.

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ο κ. Πιερρακάκης υπογράμμισε ότι η ευρωπαϊκή αποταμίευση παραμένει σε μεγάλο βαθμό κατακερματισμένη στα εθνικά συστήματα, περιορίζοντας τη ρευστότητα και τη χρηματοδότηση της καινοτομίας. Όπως σημείωσε, τα αναξιοποίητα ευρωπαϊκά κεφάλαια ξεπερνούν τα €10 τρισ., γι' αυτό και η Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων (SIU) αποτελεί κρίσιμο εργαλείο ώστε οι αποταμιεύσεις να διοχετεύονται σε ευρωπαϊκές επιχειρήσεις, στην πράσινη μετάβαση, στην ψηφιοποίηση και στην καινοτομία.

Ο ίδιος συνέδεσε την εξέλιξη αυτή και με την ανάγκη ολοκλήρωσης της Τραπεζικής Ένωσης, επισημαίνοντας ότι η βαθύτερη ενοποίηση των κεφαλαιαγορών ενισχύει παράλληλα και τη διεθνή θέση του ευρώ. Τόνισε επίσης ότι δεν μπορεί να υπάρξει πραγματικά ενιαία ευρωπαϊκή κεφαλαιαγορά με 27 διαφορετικές εποπτικές προσεγγίσεις, υποστηρίζοντας ότι τα μεγάλα διασυνοριακά σχήματα, όπως οι σημαντικοί πάροχοι υπηρεσιών κρυπτοστοιχείων, χρειάζονται κοινή ευρωπαϊκή εποπτεία όταν ο κίνδυνος αποκτά συστημική διάσταση.

Ταυτόχρονα, ξεκαθάρισε ότι η τεχνολογική καινοτομία δεν πρέπει ούτε να χρησιμοποιείται ως άλλοθι ασυδοσίας ούτε να περιορίζεται από ξεπερασμένους κανόνες, αναδεικνύοντας την ανάγκη ισορροπίας μεταξύ καινοτομίας, εποπτείας και προστασίας του επενδυτή.

Ιδιαίτερη πολιτική βαρύτητα είχε η αναφορά του στην πολιτική σταθερότητα, την οποία χαρακτήρισε θεμελιώδη προϋπόθεση για την προσέλκυση κεφαλαίων. Όπως υπογράμμισε, όταν ενισχύεται η αβεβαιότητα ή ο κίνδυνος ακυβερνησίας, θολώνει η προοπτική για την οικονομία και υπονομεύεται η εμπιστοσύνη του επενδυτή, επηρεάζοντας άμεσα τις οικονομικές συμπεριφορές και τις επενδυτικές αποφάσεις.

Κλείνοντας, ο κ. Πιερρακάκης περιέγραψε μια ισορροπία μεταξύ πολιτικής και εποπτείας: η πολιτική θέτει τις προτεραιότητες, ενώ οι ανεξάρτητες αρχές πρέπει να διασφαλίζουν ότι οι κανόνες εφαρμόζονται. Όπως υπογράμμισε, αν η πολιτική επιχειρήσει να υποκαταστήσει την εποπτεία, η αγορά χάνει αξιοπιστία, αλλά και αν η εποπτεία λειτουργήσει χωρίς αναπτυξιακό προσανατολισμό, η αγορά κινδυνεύει να στεγνώσει από κεφάλαια. Στόχος, όπως είπε, είναι μια αγορά που λειτουργεί με κανόνες και ένα κράτος που σχεδιάζει στρατηγικά με ορίζοντα πέρα από τον εκλογικό κύκλο.

«Οι εύκολες αποφάσεις κοιτάζουν το σήμερα, οι δύσκολες κοιτάζουν την επόμενη γενιά», τονίζει ο υπουργός, υποστηρίζοντας ότι η επιτάχυνση της αποκλιμάκωσης του χρέους αποτελεί επιλογή με μακροπρόθεσμο όφελος για τη χώρα.

Στο επίκεντρο του σχεδιασμού βρίσκονται οι πρόωρες αποπληρωμές ύψους 12,8 δισ. ευρώ, οι οποίες, σύμφωνα με τον ίδιο, δεν χρηματοδοτούνται με νέο δανεισμό αλλά από τα διαθέσιμα του Δημοσίου και το πλεόνασμα που έχει ήδη δημιουργηθεί.

Γιατί δεν είναι πλέον «φθηνά» τα δάνεια

Ο Κυριάκος Πιερρακάκης απορρίπτει την άποψη ότι η Ελλάδα χρησιμοποιεί τα διαθέσιμά της για να εξοφλήσει πρόωρα δάνεια με εξαιρετικά χαμηλό κόστος, της τάξης του 1,5%.

Όπως εξηγεί, τα συγκεκριμένα δάνεια του πρώτου μνημονίου έχουν κυμαινόμενο επιτόκιο Euribor συν 0,5%, γεγονός που σημαίνει ότι το πραγματικό κόστος τους σήμερα βρίσκεται περίπου στο 3%.

Η σύγκριση με την απόδοση των ταμειακών διαθεσίμων αποτελεί βασικό επιχείρημα της κυβερνητικής στρατηγικής. Εφόσον τα χρήματα που παραμένουν στα ταμεία αποδίδουν λιγότερο από το επιτόκιο που καταβάλλει το Δημόσιο για τα συγκεκριμένα δάνεια, η πρόωρη εξόφλησή τους περιορίζει το κόστος εξυπηρέτησης του χρέους.

Δανεισμός 8 δισ., κανονικές αποπληρωμές 8,9 δισ.

Ο υπουργός επισημαίνει επίσης ότι η πρόωρη εξόφληση δεν γίνεται με την έκδοση νέου και ακριβότερου χρέους.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει, μέσα στο 2026 η Ελλάδα σχεδιάζει να δανειστεί 8 δισ. ευρώ από τις αγορές, ενώ μόνο οι κανονικά προγραμματισμένες αποπληρωμές χρέους φθάνουν τα 8,9 δισ. ευρώ.

Επιπλέον αυτών, θα πραγματοποιηθούν οι πρόωρες αποπληρωμές των 12,8 δισ. ευρώ, οι οποίες θα καλυφθούν από τα ταμειακά διαθέσιμα και τα πλεονάσματα που έχουν ήδη συσσωρευθεί.

Με αυτόν τον τρόπο, σύμφωνα με το οικονομικό επιτελείο, επιταχύνεται η αποκλιμάκωση του συνολικού χρέους χωρίς να δημιουργείται αντίστοιχη νέα υποχρέωση για το Δημόσιο.

Γιατί τα 12,8 δισ. δεν μπορούν να γίνουν παροχές

Ιδιαίτερη έμφαση δίνει ο Κυριάκος Πιερρακάκης και στο ερώτημα γιατί οι συγκεκριμένοι πόροι δεν χρησιμοποιούνται για πρόσθετες παροχές ή άλλα μέτρα στήριξης.

Όπως σημειώνει, λόγω των ευρωπαϊκών δημοσιονομικών κανόνων, η ύπαρξη ταμειακών διαθεσίμων δεν σημαίνει ότι το αντίστοιχο ποσό μπορεί αυτομάτως να μετατραπεί σε πρόσθετες κρατικές δαπάνες.

Επομένως, η επιλογή δεν είναι, σύμφωνα με το υπουργείο, μεταξύ αποπληρωμής χρέους και παροχών ύψους 12,8 δισ. ευρώ. Εφόσον οι δημοσιονομικοί κανόνες δεν επιτρέπουν την αξιοποίησή τους με αυτόν τον τρόπο και η απόδοσή τους είναι χαμηλότερη από το κόστος των δανείων που μπορούν να εξοφληθούν, η κυβέρνηση θεωρεί οικονομικά αποδοτικότερη τη μείωση του χρέους.

Το στοίχημα του δημοσιονομικού χώρου

Πέρα από την άμεση εξοικονόμηση τόκων, το οικονομικό επιτελείο συνδέει τις πρόωρες αποπληρωμές με τη δημιουργία μεγαλύτερου δημοσιονομικού χώρου τα επόμενα χρόνια.

Η ταχύτερη αποκλιμάκωση του δημόσιου χρέους περιορίζει τις μελλοντικές ανάγκες εξυπηρέτησής του, βελτιώνει τους δείκτες βιωσιμότητας και ενισχύει την αξιοπιστία της χώρας απέναντι στις αγορές και στους οίκους αξιολόγησης.

«Η βιωσιμότητα του χρέους συνδέεται μεσοπρόθεσμα με τον δημοσιονομικό χώρο που έχουμε. Όσο, δηλαδή, μειώνουμε το χρέος, τόσο αυξάνουμε τη δυνατότητα να στηρίζουμε τους πολίτες και να ενισχύουμε την αξιοπιστία της χώρας», σημειώνει ο υπουργός.

Η στρατηγική των πρόωρων αποπληρωμών αποτελεί έτσι για την κυβέρνηση ένα διπλό στοίχημα: μικρότερο κόστος εξυπηρέτησης σήμερα και μεγαλύτερα περιθώρια δημοσιονομικών κινήσεων στο μέλλον, με τα 12,8 δισ. ευρώ να χρησιμοποιούνται για την ταχύτερη αποκλιμάκωση ενός από τα υψηλότερα δημόσια χρέη στην Ευρώπη.

Ο κ. Πιερρακάκης αναφέρθηκε, επίσης, στις προκλήσεις της τραπεζικής εποπτείας και στην Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων, επισημαίνοντας ότι η Ευρώπη χρειάζεται ένα χρηματοπιστωτικό σύστημα ικανό να κινητοποιεί περισσότερα ευρωπαϊκά κεφάλαια και να τα κατευθύνει εκεί όπου μπορούν να στηρίξουν καλύτερα την ανάπτυξη, την ανταγωνιστικότητα και τις στρατηγικές προτεραιότητες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Έπειτα, ο ίδιος αναφέρθηκε στο διακύβευμα της τεχνητής νοημοσύνης και στο πώς οι ευρωπαϊκές τράπεζες μπορούν να λειτουργικούς κινδύνους αλλά και θέματα κυβερνοασφάλειας καθώς και στο κομμάτι των μη εξυπηρετούμενων δανείων, τονίζοντας τα διδάγματα που μπορούν να αντλήσουν οι εποπτικές αρχές, ενώ δεν παρέλειψε να αναφερθεί και στον ψηφιακό μετασχηματισμό της Ελλάδας, με έμφαση στη διαλειτουργικότητα. Υπογράμμισε δε ότι η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να βοηθήσει τις αρχές να εντοπίζουν έγκαιρα κινδύνους και να δίνουν έμφαση εκεί που χρειάζεται.

Αναλυτικά, η συνέντευξη στο ECB Supervision Newsletter:

1. Κατά τη διάρκεια της υποψηφιότητάς σας για την προεδρία του Eurogroup είχατε δηλώσει ότι τα ευρωπαϊκά κεφάλαια παραμένουν «παγιδευμένα σε εθνικά στεγανά που κατακερματίζουν τη ρευστότητα και περιορίζουν το βάθος των αγορών». Τι πρέπει να αλλάξει στην εποπτεία, το κανονιστικό πλαίσιο και τη δομή της αγοράς ώστε η Τραπεζική Ένωση να λειτουργεί ως μια πραγματικά ενοποιημένη αγορά;

Η βασική πρόκληση που αντιμετωπίζει σήμερα ο ευρωπαϊκός χρηματοπιστωτικός τομέας έχει αλλάξει θεμελιωδώς. Για πολλά χρόνια, προτεραιότητά μας ήταν να οικοδομήσουμε ένα τραπεζικό σύστημα ισχυρό, σταθερό και ανθεκτικό. Αυτόν τον στόχο τον πετύχαμε. Σήμερα, η Ευρώπη καλείται να ανταποκριθεί σε μια διαφορετική πρόκληση: να διασφαλίσει ότι το χρηματοπιστωτικό της σύστημα θα αποτελέσει μοχλό ανταγωνιστικότητας και μακροπρόθεσμης ανάπτυξης.

Η ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης εξαρτάται από την ικανότητά της να επενδύει στην καινοτομία, στην πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση, στην άμυνα, στις υποδομές και στις επιχειρήσεις που θα διαμορφώσουν το μέλλον της ηπείρου μας.

Γι’ αυτό, τόσο η Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων  όσο και ένας ανταγωνιστικός τραπεζικός τομέας αποτελούν τις δύο όψεις του ίδιου νομίσματος. Οι ευρωπαϊκές τράπεζες εξακολουθούν να αποτελούν τη βασική πηγή χρηματοδότησης της οικονομίας μας. Αν θέλουμε η Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων να πετύχει, χρειαζόμαστε τράπεζες που να μπορούν να λειτουργούν πραγματικά σε ευρωπαϊκή κλίμακα, να στηρίζουν τις επιχειρήσεις σε ολόκληρη την Ενιαία Αγορά και να κατευθύνουν αποτελεσματικά τα κεφάλαια προς τις στρατηγικές προτεραιότητες της Ευρώπης.

Η πρόσφατη Ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής θέτει ακριβώς τα σωστά ζητήματα.

Πρώτον, πρέπει η διασυνοριακή τραπεζική δραστηριότητα να γίνει ο κανόνας και όχι η εξαίρεση. Τα κεφάλαια και η ρευστότητα πρέπει να μπορούν να κυκλοφορούν πιο ελεύθερα εντός της Τραπεζικής Ένωσης, στηριζόμενα σε ισχυρότερες κοινές δικλίδες ασφαλείας και σε μεγαλύτερη εμπιστοσύνη μεταξύ των εποπτικών αρχών. Μια ενοποιημένη τραπεζική αγορά δεν αποτελεί αυτοσκοπό – είναι το μέσο που επιτρέπει στα κεφάλαια να κατευθύνονται προς τις πιο παραγωγικές επενδυτικές ευκαιρίες σε ολόκληρη την Ευρώπη, διευρύνοντας τις δυνατότητες χρηματοδότησης των επιχειρήσεων και αξιοποιώντας αποτελεσματικότερα τις ευρωπαϊκές αποταμιεύσεις.

Δεύτερον, χρειαζόμαστε ένα κανονιστικό πλαίσιο που να ενισχύει τόσο την ανθεκτικότητα όσο και την ανταγωνιστικότητα. Η Ευρώπη οφείλει να συνεχίσει να διατηρεί υψηλά πρότυπα εποπτείας και ρύθμισης, διασφαλίζοντας παράλληλα ότι οι κανόνες της ανταποκρίνονται στις πραγματικές συνθήκες λειτουργίας του ευρωπαϊκού τραπεζικού τομέα. Η προσαρμογή του κανονιστικού πλαισίου δεν σημαίνει χαλάρωση των προτύπων. Σημαίνει ένα πλαίσιο πιο προβλέψιμο, που θα στηρίζει αποτελεσματικότερα τις επενδύσεις, την καινοτομία και τη βιώσιμη ανάπτυξη.

Τρίτον, χρειάζεται απλούστευση. Η πολυπλοκότητα δεν πρέπει να μετατρέπεται σε ανταγωνιστικό μειονέκτημα. Μειώνοντας τις περιττές διοικητικές επιβαρύνσεις και καθιστώντας πιο συνεκτικά τα πλαίσια προληπτικής εποπτείας και εξυγίανσης, μπορούμε να επιτρέψουμε στις τράπεζες να επικεντρωθούν σε αυτό που γνωρίζουν να κάνουν καλύτερα: να χρηματοδοτούν νοικοκυριά και επιχειρήσεις, αντί να αναλώνονται στη διαχείριση περιττής κανονιστικής πολυπλοκότητας.

Σε τελική ανάλυση, το ζήτημα υπερβαίνει κατά πολύ τον τραπεζικό τομέα. Αφορά το ίδιο το μέλλον της Ευρώπης. Η Ευρώπη δεν στερείται ταλέντου, ούτε φιλοδοξίας. Και, ασφαλώς, δεν στερείται αποταμιεύσεων. Αυτό που μας έλειπε ήταν η δυνατότητα να συνδέσουμε αυτές τις αποταμιεύσεις με τις επενδυτικές ευκαιρίες που θα διαμορφώσουν το επόμενο κεφάλαιο της ευρωπαϊκής ανάπτυξης. Η γεφύρωση αυτού του κενού αποτελεί μία από τις σημαντικότερες οικονομικές προκλήσεις που έχουμε μπροστά μας.

2. Σε αυτό το πλαίσιο, τι θα μπορούσε να συμβάλει στην υπέρβαση του πολιτικού αδιεξόδου γύρω από το Ευρωπαϊκό Σύστημα Ασφάλισης Καταθέσεων (EDIS) και την ολοκλήρωση της Τραπεζικής Ένωσης;

Πιστεύω ότι πρέπει να ξεκινήσουμε αλλάζοντας την οπτική μας. Για πολλά χρόνια, η συζήτηση γύρω από το EDIS περιστρεφόταν γύρω από την ισορροπία μεταξύ της μείωσης των κινδύνων και του επιμερισμού τους. Αυτό εξακολουθεί να είναι σημαντικό. Ωστόσο, ο κατακερματισμός δεν αποτελεί πλέον απλώς μια χρηματοπιστωτική αναποτελεσματικότητα, αλλά συνιστά μια στρατηγική ευπάθεια. Μπορεί η Ευρώπη να χρηματοδοτήσει το μέλλον της εάν η τραπεζική της αγορά εξακολουθεί να παραμένει διαιρεμένη από εθνικά σύνορα;

Η κοινή προστασία και η ενοποίηση της αγοράς πρέπει να προχωρήσουν παράλληλα.

Η πορεία προς τα εμπρός θα πρέπει να βασιστεί στη διαδοχή των βημάτων που συμφωνήθηκε στο Eurogroup το 2022: πρώτα, να ενισχυθεί το κοινό πλαίσιο για τη διαχείριση τραπεζικών κρίσεων και τα εθνικά συστήματα εγγύησης καταθέσεων και, στη συνέχεια, να αξιολογηθούν, με βάση τη συναίνεση, τα εναπομείναντα στοιχεία που απαιτούνται για την ολοκλήρωση της Τραπεζικής Ένωσης.

Η μεταρρύθμιση του πλαισίου CMDI, που υιοθετήθηκε φέτος, ολοκληρώνει το πρώτο στάδιο αυτής της διαδικασίας. Βελτιώνει τη διαχείριση των τραπεζικών αποτυχιών, ενισχύει την προστασία των καταθετών και συμβάλλει στον περιορισμό της επιβάρυνσης των φορολογουμένων. Προτεραιότητα πλέον αποτελεί η αποτελεσματική εφαρμογή της.

Βλέπω επίσης θετικά την πρόθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να αντικαταστήσει την πρόταση του 2015 για το EDIS με ένα απλούστερο πλαίσιο, το οποίο θα κατανέμει με πιο ισορροπημένο τρόπο τις αρμοδιότητες και τη χρηματοδότηση μεταξύ εθνικού και κεντρικού επιπέδου, θα αντιμετωπίζει ενδεχόμενα προβλήματα ρευστότητας και θα διασφαλίζει ισότιμη προστασία των καλυπτόμενων καταθέσεων σε ολόκληρη την Τραπεζική Ένωση.

Το πρόγραμμα εργασιών του Eurogroup για τον Ιούλιο μάς παρέχει έναν σαφή οδικό χάρτη για το δεύτερο στάδιο: να αξιολογήσουμε την πρόοδο που έχει επιτευχθεί από το 2022 και να εντοπίσουμε, μέσα από συναινετική προσέγγιση, τα πρόσθετα μέτρα που απαιτούνται για την άρση των εναπομείναντων εμποδίων στην ολοκλήρωση της Τραπεζικής Ένωσης και την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας του τραπεζικού τομέα της ζώνης του ευρώ, ενόψει των νομοθετικών προτάσεων που αναμένεται να παρουσιάσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή το 2027.

Μια ισχυρότερη Τραπεζική Ένωση αποτελεί το θεμέλιο τόσο για την επιτυχή υλοποίηση της Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων όσο και για την ικανότητα της Ευρώπης να χρηματοδοτήσει το δικό της μέλλον. Γι’ αυτό πιστεύω ότι σήμερα υπάρχουν οι προϋποθέσεις για τη διαμόρφωση μιας νέας πολιτικής συναίνεσης. Ευθύνη μας είναι να μετατρέψουμε αυτή την κοινή αντίληψη σε συγκεκριμένα, ρεαλιστικά και συναινετικά βήματα που θα ενισχύσουν την Τραπεζική Ένωση προς όφελος όλων των Ευρωπαίων πολιτών.

3. Το Eurogroup διαδραματίζει κεντρικό ρόλο στον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών της ζώνης του ευρώ και στη διαμόρφωση κοινών προσεγγίσεων. Γιατί θεωρείτε ότι αυτό το φόρουμ είναι τόσο σημαντικό στο σημερινό περιβάλλον και ποιο είναι το όραμά σας, ως Πρόεδρος, για την περαιτέρω ενίσχυση αυτού του συντονιστικού ρόλου, ιδίως σε ό,τι αφορά τον τραπεζικό τομέα;

Όσο ισχυρότερη θέλει να γίνει η Ευρώπη, τόσο μεγαλύτερη σημασία αποκτά ο οικονομικός συντονισμός.

Οι προκλήσεις που αντιμετωπίζουμε μπορούν να αντιμετωπιστούν μόνο συλλογικά: η επιβράδυνση της παραγωγικότητας, η εντεινόμενη διεθνής ανταγωνιστικότητα, ο γεωπολιτικός κατακερματισμός, οι αυξημένες επενδυτικές ανάγκες και το ταχέως μεταβαλλόμενο περιβάλλον ασφάλειας. Όλες απαιτούν κοινή ανάληψη ευθύνης και συντονισμένη δράση.

Ακριβώς εκεί έγκειται η προστιθέμενη αξία του Eurogroup. Αποτελεί τον χώρο όπου οι υπουργοί Οικονομικών μπορούν να συναντώνται και να διεξάγουν ειλικρινείς και στρατηγικού χαρακτήρα συζητήσεις. Μας επιτρέπει να αποστασιοποιούμαστε από τα επιμέρους ζητήματα της καθημερινής ατζέντας και να αποκτούμε μια συνολική εικόνα των προκλήσεων που αντιμετωπίζουμε.

Συχνά λέω ότι η σημαντικότερη συμβολή του Eurogroup είναι πως βοηθά την Ευρώπη να αποκτήσει ένα κοινό λεξιλόγιο. Όταν συμφωνούμε στον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε μια πρόκληση, γίνεται πολύ ευκολότερο να συμφωνήσουμε και για την κατεύθυνση που πρέπει να ακολουθήσουμε. Αυτή η πολιτική σύγκλιση είναι συχνά εκείνη που ανοίγει τον δρόμο για την επίτευξη νομοθετικών συμφωνιών.

Το Eurogroup έχει αποδείξει επανειλημμένα την αξία του, από τη συμβολή του στη διαχείριση της κρίσης δημόσιου χρέους και της πανδημίας έως τη διαμόρφωση της συζήτησης για το ψηφιακό ευρώ, την Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων και την Τραπεζική Ένωση. Πρόσφατα, διαμορφώσαμε επίσης την κοινή μας προσέγγιση για τον ιδιαίτερα δυναμικό και πολλά υποσχόμενο τομέα της ψηφιακής χρηματοδότησης.

Ως Πρόεδρος, επιθυμώ ένα Eurogroup ακόμη πιο δυναμικό, με πιο στρατηγικό προσανατολισμό και μεγαλύτερη προσήλωση στο μέλλον. Ο συντονισμός των δημοσιονομικών και οικονομικών πολιτικών θα παραμείνει στον πυρήνα του έργου μας, ιδιαίτερα καθώς τα δημοσιονομικά περιθώρια στενεύουν, ενώ οι επενδυτικές ανάγκες στους τομείς της άμυνας, της πράσινης μετάβασης, της ψηφιοποίησης και της αντιμετώπισης των δημογραφικών προκλήσεων συνεχίζουν να αυξάνονται. Για τον λόγο αυτό στηρίζω θερμά την πρωτοβουλία για την ποιότητα των δημόσιων οικονομικών (quality of public finances). Η αξιολόγηση όχι μόνο του ύψους των δημόσιων δαπανών, αλλά και της αποτελεσματικότητας, της αποδοτικότητας και της διακυβέρνησής τους, θα μας βοηθήσει να μάθουμε ο ένας από τον άλλο, να περιορίσουμε τον κατακερματισμό και να αξιοποιήσουμε καλύτερα τους δημόσιους πόρους.

Παράλληλα, το Eurogroup θα πρέπει να αφιερώσει μεγαλύτερη προσοχή στις διαρθρωτικές αλλαγές που θα διαμορφώσουν το μέλλον της Ευρώπης, όπως η Τεχνητή Νοημοσύνη, οι δημογραφικές εξελίξεις, το ευρωπαϊκό επενδυτικό κενό, ο γεωπολιτικός κατακερματισμός και η οικονομική κυριαρχία. Κατά την άποψή μου, ο ρόλος του Eurogroup στον συντονισμό των οικονομικών προκλήσεων του παρόντος συμβαδίζει με την προετοιμασία της Ευρώπης για τις εξελίξεις του μέλλοντος.

Η πρόοδος στην ολοκλήρωση της Τραπεζικής Ένωσης και η προώθηση της Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων θα αποτελέσουν βασικές προτεραιότητές μου ως Προέδρου. Πρόκειται για δύο μεταρρυθμίσεις κομβικής σημασίας για την ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης και για την ικανότητά της να χρηματοδοτήσει τις στρατηγικές της φιλοδοξίες. Το Eurogroup είναι το πλέον κατάλληλο ώστε να φέρει κοντά τους υπουργούς Οικονομικών και να οικοδομήσει την πολιτική συναίνεση που απαιτείται για την άρση των εναπομεινάντων εμποδίων στην ενοποίηση, την ενίσχυση της εμπιστοσύνης μεταξύ των κρατών-μελών και τη διατήρηση της δυναμικής αυτών των μεταρρυθμίσεων.

Ο δικός μου ρόλος ως Προέδρου δεν θα είναι να επιβάλλω λύσεις, αλλά να δημιουργώ τις προϋποθέσεις ώστε να αναδύεται η συναίνεση, να χτίζω γέφυρες και να βοηθώ τους υπουργούς να μεταβαίνουν από μια εθνική οπτική σε μια πραγματικά ευρωπαϊκή προσέγγιση.

Φιλοδοξία μου είναι το Eurogroup να αναγνωρίζεται ως κινητήριος δύναμη της μελλοντικής ευημερίας της Ευρώπης. Στον σημερινό κόσμο, η σταθερότητα, η ανταγωνιστικότητα και η στρατηγική αυτονομία είναι ολοένα και πιο αλληλένδετες, και θεωρώ ότι το Eurogroup βρίσκεται στο επίκεντρο αυτής της συζήτησης.

4. Πώς αξιολογείτε το πρόσφατο έργο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την ανταγωνιστικότητα του τραπεζικού τομέα; Ποιες θα πρέπει να είναι οι βασικές προτεραιότητες, εάν η Ευρώπη θέλει έναν τραπεζικό τομέα που να είναι όχι μόνο ανθεκτικός, αλλά και περισσότερο ικανός να χρηματοδοτεί την ανάπτυξη, την καινοτομία και τις στρατηγικές επενδύσεις;

Η ανθεκτικότητα παραμένει το θεμέλιο του ευρωπαϊκού τραπεζικού τομέα, αλλά πλέον δεν αρκεί. Σήμερα, η Ευρώπη χρειάζεται επίσης έναν τραπεζικό τομέα που να μπορεί να χρηματοδοτήσει ένα νέο αναπτυξιακό πρότυπο.

Η ήπειρός μας δεν στερείται ιδεών, ταλέντου ή επιστημονικής αριστείας. Όταν όμως οι καινοτόμες επιχειρήσεις επιχειρούν να αναπτυχθούν, συχνά δεν διαθέτουν το απαιτούμενο χρηματοδοτικό βάθος και την αναγκαία κλίμακα για να μετατρέψουν τις καινοτόμες ιδέες τους σε επιχειρήσεις παγκόσμιας εμβέλειας. Γι’ αυτό και η Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων είναι τόσο σημαντική. Δημιουργεί το πλαίσιο για την κινητοποίηση των άφθονων ευρωπαϊκών αποταμιεύσεων, οι οποίες σήμερα, πολύ συχνά, παραμένουν εγκλωβισμένες σε καταθέσεις χαμηλής απόδοσης αντί να κατευθύνονται σε παραγωγικές επενδύσεις.

Ωστόσο, η Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων πρέπει να συμπληρωθεί από την Τραπεζική Ένωση. Οι τράπεζες εξακολουθούν να παρέχουν περίπου το 70% της χρηματοδότησης της ευρωπαϊκής οικονομίας και θα παραμείνουν, στο ορατό μέλλον, η βασική πηγή χρηματοδότησης των επιχειρήσεων, ιδίως των μικρομεσαίων.

Αυτό δεν αναιρεί τον αρχικό σκοπό της Τραπεζικής Ένωσης, που είναι η ενίσχυση της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας. Αντιθέτως, η ανθεκτικότητα εξακολουθεί να αποτελεί το θεμέλιό της. Στο σημερινό όμως περιβάλλον, η Τραπεζική Ένωση είναι ταυτόχρονα και ένα εγχείρημα ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητας. Η Ευρώπη χρειάζεται τράπεζες που να μπορούν να λειτουργούν σε ευρωπαϊκή κλίμακα, να στηρίζουν τις επιχειρήσεις σε ολόκληρη την Ενιαία Αγορά και να κατευθύνουν κεφάλαια προς τις στρατηγικές μας προτεραιότητες.

Η Ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής δημοσιεύθηκε μόλις πρόσφατα και δεν θα ήθελα να προδικάσω τις συζητήσεις που θα ακολουθήσουν στο Eurogroup. Ωστόσο, πιστεύω ότι οι εργασίες μας θα πρέπει να επικεντρωθούν σε τρεις βασικούς στόχους:

Πρώτον, στην ολοκλήρωση της ευρωπαϊκής αρχιτεκτονικής χρηματοπιστωτικής ενοποίησης, με βασικό πυλώνα την εφαρμογή του νέου πλαισίου CMDI.

Δεύτερον, στη διευκόλυνση της διασυνοριακής τραπεζικής δραστηριότητας και της διασυνοριακής ενοποίησης του τραπεζικού τομέα. Πρέπει να συνεχίσουμε τη συζήτηση στο Eurogroup για το πώς η βαθύτερη ενοποίηση μπορεί να βελτιώσει την κατανομή κεφαλαίων και ρευστότητας, να δημιουργήσει οικονομίες κλίμακας και να διευρύνει τις δυνατότητες χρηματοδότησης των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων.

Τρίτον, στη διαμόρφωση συναίνεσης σχετικά με τους τομείς στους οποίους μπορούμε να απλοποιήσουμε το κανονιστικό πλαίσιο, διατηρώντας παράλληλα την ανθεκτικότητα και ενισχύοντας την κλίμακα και την ανταγωνιστικότητα του τραπεζικού τομέα. Η προσαρμογή του κανονιστικού πλαισίου δεν σημαίνει χαλάρωση των προτύπων, σημαίνει να διασφαλίσουμε ότι οι ευρωπαϊκές τράπεζες θα μπορούν να ανταγωνίζονται αποτελεσματικά, διατηρώντας ταυτόχρονα τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα.

Ο τελικός μας στόχος είναι η δημιουργία ενός τραπεζικού τομέα που θα είναι ανθεκτικός, ανταγωνιστικός και πραγματικά ευρωπαϊκός, ενός τραπεζικού τομέα που θα συμπληρώνει την Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων και θα συμβάλλει στη χρηματοδότηση της ανάπτυξης και της μακροπρόθεσμης ανταγωνιστικότητας της Ευρώπης.

5. Πώς μπορούν οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής και οι εποπτικές αρχές να απλοποιήσουν τους κανόνες και τις διαδικασίες, διατηρώντας παράλληλα την ανθεκτικότητα και την αξιοπιστία που αποτελούν τη βάση της εμπιστοσύνης στο τραπεζικό σύστημα;

Το σημείο εκκίνησης πρέπει να είναι απολύτως σαφές: η απλούστευση δεν μπορεί να σημαίνει αποδυνάμωση των δικλίδων ασφαλείας. Η ανθεκτικότητα του ευρωπαϊκού τραπεζικού τομέα αποτελεί το αποτέλεσμα της συστηματικής προσπάθειας που έχουν καταβάλει, επί σειρά ετών, τόσο οι ίδιες οι τράπεζες όσο και οι αρμόδιες αρχές. Είναι ένα επίτευγμα που κατακτήθηκε με κόπο και το οποίο αποτελεί το θεμέλιο της εμπιστοσύνης προς το χρηματοπιστωτικό μας σύστημα. Δεν πρέπει όμως να το θεωρούμε δεδομένο. Σε ένα περιβάλλον αυξημένης γεωπολιτικής αβεβαιότητας, εντεινόμενων κυβερνοαπειλών και ταχύτατων τεχνολογικών εξελίξεων, οι τράπεζες οφείλουν να συνεχίσουν να ενισχύουν την ανθεκτικότητά τους και να διατηρούν υψηλό επίπεδο ετοιμότητας για την αντιμετώπιση κρίσεων.

Ένα ισχυρό κανονιστικό πλαίσιο δεν συνεπάγεται κατ’ ανάγκη περιττή πολυπλοκότητα. Αντιθέτως, η υπερβολική πολυπλοκότητα μπορεί να καταστήσει το σύστημα λιγότερο διαφανές, δυσκολότερο στην εποπτεία και πιο δαπανηρό στη λειτουργία του. Στόχος μας πρέπει να είναι ένα πλαίσιο κανόνων που να είναι αυστηρό, αλλά ταυτόχρονα συνεκτικό, αναλογικό και προβλέψιμο.

Σημαντικός είναι και ο ρόλος των εποπτικών αρχών. Ο στενότερος συντονισμός, οι σαφέστερες εποπτικές προσδοκίες και η πιο συνεπής εφαρμογή του Ενιαίου Κανόνα (Single Rulebook) σε όλα τα κράτη-μέλη θα περιόριζαν την αβεβαιότητα και τις περιττές επικαλύψεις. Οι τράπεζες δεν θα πρέπει να βρίσκονται αντιμέτωπες με διαφορετικές ερμηνείες των ίδιων ευρωπαϊκών κανόνων, ανάλογα με το κράτος-μέλος στο οποίο δραστηριοποιούνται.

Η τεχνολογία μπορεί επίσης να αποτελέσει μέρος της λύσης. Η καλύτερη ανταλλαγή δεδομένων, η περαιτέρω εναρμόνιση των υποχρεώσεων αναφοράς και η ευρύτερη εφαρμογή της αρχής της συλλογής των πληροφοριών μία φορά – και της επαναχρησιμοποίησής τους όπου αυτό είναι εφικτό –  μπορούν να μειώσουν τις διοικητικές επιβαρύνσεις, προσφέροντας παράλληλα στις εποπτικές αρχές σαφέστερη και πιο έγκαιρη εικόνα των κινδύνων. Η βασική αρχή πρέπει να είναι απλή: κάθε κανονιστική απαίτηση οφείλει να εξυπηρετεί έναν σαφή προληπτικό εποπτικό σκοπό και παρόμοιοι κίνδυνοι να αντιμετωπίζονται με συνέπεια.

Η εμπιστοσύνη δεν απορρέει από τον αριθμό των κανόνων. Απορρέει από την ποιότητα του θεσμικού πλαισίου, την αποτελεσματικότητα της εποπτείας και τη βεβαιότητα ότι οι κίνδυνοι γίνονται σωστά αντιληπτοί και αντιμετωπίζονται αποτελεσματικά. Η Ευρώπη δεν χρειάζεται να επιλέξει ανάμεσα στην ανθεκτικότητα και την ανταγωνιστικότητα. Με ένα τραπεζικό πλαίσιο απλούστερο, πιο διαφανές και πιο αναλογικό, μπορεί να ενισχύσει και τα δύο, διατηρώντας παράλληλα τα υψηλά πρότυπα που αποτελούν το θεμέλιο της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας.

6. Πριν αναλάβετε το χαρτοφυλάκιο της οικονομίας, ηγηθήκατε του ψηφιακού μετασχηματισμού του ελληνικού κράτους. Ποια διδάγματα από αυτή την εμπειρία θεωρείτε ότι είναι περισσότερο χρήσιμα σήμερα για τον τραπεζικό τομέα και την εποπτεία, ιδίως όσον αφορά τη βελτίωση της ποιότητας των δεδομένων, την αποτελεσματικότητα και την αλληλεπίδραση μεταξύ εποπτικών αρχών και τραπεζών;

Η εμπειρία της ηγεσίας του ψηφιακού μετασχηματισμού της Ελλάδας μου δίδαξε ένα μάθημα που υπερβαίνει κατά πολύ την ίδια την τεχνολογία: ο ψηφιακός μετασχηματισμός δεν αφορά απλώς τη μεταφορά των υφιστάμενων διαδικασιών στο διαδίκτυο. Αφορά τον επανασχεδιασμό του τρόπου με τον οποίο λειτουργούν οι θεσμοί. Στην τραπεζική εποπτεία, όλα ξεκινούν από τα δεδομένα. Καλύτερα δεδομένα οδηγούν σε καλύτερη εποπτεία και καλύτερη εποπτεία ενισχύει την εμπιστοσύνη.

Ένα από τα σημαντικότερα διδάγματα από την εμπειρία του gov.gr ήταν ότι οι πολίτες δεν θα πρέπει να καλούνται να υποβάλλουν επανειλημμένα τις ίδιες πληροφορίες σε διαφορετικές υπηρεσίες του Δημοσίου. Αντίθετα, οι πληροφορίες θα πρέπει να συλλέγονται μία φορά, να διαμοιράζονται με ασφάλεια όπου αυτό είναι αναγκαίο και να επαναχρησιμοποιούνται σε ολόκληρο το φάσμα των δημόσιων υπηρεσιών. Με αυτόν τον τρόπο μειώσαμε τη γραφειοκρατία, βελτιώσαμε την ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών και ενισχύσαμε την εμπιστοσύνη των πολιτών προς το κράτος.

Πιστεύω ότι η ίδια φιλοσοφία πρέπει να καθοδηγήσει και το μέλλον της τραπεζικής εποπτείας στην Ευρώπη. Όταν οι εποπτικές αρχές λαμβάνουν τις ίδιες πληροφορίες σε διαφορετικές μορφές, σε διαφορετικές χρονικές στιγμές και μέσω διαφορετικών διαύλων, αφιερώνουν υπερβολικά πολύ χρόνο στη συμφωνία και επεξεργασία των δεδομένων, και όχι στην ανάλυση των κινδύνων. Ο στόχος μας πρέπει να είναι απλός: οι τράπεζες δεν θα πρέπει να υποχρεώνονται να υποβάλλουν επανειλημμένα τις ίδιες πληροφορίες σε διαφορετικές εποπτικές αρχές και σε διαφορετικές μορφές. Οι πληροφορίες θα πρέπει να συλλέγονται μία φορά, σύμφωνα με κοινά πρότυπα, και να επαναχρησιμοποιούνται με ασφάλεια όπου αυτό είναι απαραίτητο.

Η διαλειτουργικότητα είναι θεμελιώδους σημασίας. Ένας από τους βασικούς λόγους της επιτυχίας του gov.gr ήταν ότι συνέδεσε μέχρι πρότινος απομονωμένα μητρώα σε ένα ενιαίο ψηφιακό οικοσύστημα. Η τραπεζική εποπτεία θα πρέπει να ακολουθήσει την ίδια λογική. Φανταστείτε την ΕΚΤ, την Ευρωπαϊκή Αρχή Τραπεζών (EBA), τις εθνικές αρμόδιες αρχές και τις αρχές εξυγίανσης να εργάζονται πάνω στην ίδια βάση ποιοτικών δεδομένων, αντί να βασίζονται σε κατακερματισμένες αναφορές και επαναλαμβανόμενα αιτήματα παροχής πληροφοριών. Αυτό θα αναβάθμιζε την ποιότητα της εποπτείας, ενώ παράλληλα θα μείωνε σημαντικά το κόστος συμμόρφωσης και τις διοικητικές επιβαρύνσεις για τις τράπεζες, επιτρέποντάς τους να επικεντρωθούν περισσότερο στη χρηματοδότηση των νοικοκυριών, των επιχειρήσεων και της καινοτομίας.

Τα υψηλής ποιότητας δεδομένα αποτελούν επίσης τη βάση για μια πιο έξυπνη εποπτεία. Η τεχνητή νοημοσύνη και οι προηγμένες τεχνικές ανάλυσης δεδομένων μπορούν να βοηθήσουν τις εποπτικές αρχές να εντοπίζουν έγκαιρα τους αναδυόμενους κινδύνους, να αναγνωρίζουν αποτελεσματικότερα τις ανωμαλίες και να εστιάζουν την προσοχή τους εκεί όπου πραγματικά χρειάζεται.

Η αξία της τεχνητής νοημοσύνης δεν έγκειται στην υποκατάσταση της ανθρώπινης κρίσης, αλλά στο ότι επιτρέπει στους επόπτες να θέτουν νωρίτερα τα σωστά ερωτήματα και να λαμβάνουν καλύτερα τεκμηριωμένες αποφάσεις.

Τελικά, ο ψηφιακός μετασχηματισμός αποτελεί επένδυση για καλύτερη εποπτεία και καλύτερη διακυβέρνηση. Αξιοποιώντας τις δυνατότητες της ψηφιοποίησης, μπορούμε να οικοδομήσουμε ένα εποπτικό πλαίσιο πιο διαφανές, πιο αποτελεσματικό και καλύτερα εξοπλισμένο ώστε να στηρίζει την ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης, χωρίς ποτέ να διακυβεύεται η χρηματοπιστωτική σταθερότητα.

7. Οι εποπτικές αρχές έχουν πρόσφατα επισημάνει τους λειτουργικούς κινδύνους και τα ζητήματα κυβερνοασφάλειας που συνδέονται με ολοένα και πιο ισχυρά εργαλεία Τεχνητής Νοημοσύνης, όπως το Mythos. Πώς μπορούν οι τράπεζες και οι αρμόδιες αρχές να διασφαλίσουν ότι η ανθεκτικότητα θα συμβαδίζει με την καινοτομία, ιδίως όσον αφορά τη διακυβέρνηση, την έγκαιρη εφαρμογή ενημερώσεων ασφαλείας και τη λειτουργική ανθεκτικότητα;

Η Τεχνητή Νοημοσύνη είναι μία από τις πλέον μετασχηματιστικές τεχνολογίες της εποχής μας. Για την Ευρώπη, όμως, το διακύβευμα υπερβαίνει κατά πολύ την ίδια την τεχνολογία. Αφορά την ανθεκτικότητά μας και την ικανότητά μας να διαμορφώσουμε το δικό μας οικονομικό μέλλον.

Γι’ αυτό και η συζήτηση που είχαμε πρόσφατα στο Eurogroup είναι τόσο σημαντική. Το ζητούμενο δεν είναι μόνο πώς οι ευρωπαϊκές τράπεζες θα διαχειριστούν τους λειτουργικούς κινδύνους και τα ζητήματα κυβερνοασφάλειας που συνδέονται με ολοένα και πιο ισχυρά εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης, όπως το Mythos. Το σημαντικότερο είναι αν θα μπορέσουν να αξιοποιήσουν τις δυνατότητές τους. Η Ευρώπη δεν έχει την πολυτέλεια να μείνει πίσω σε κανένα από αυτά τα δύο μέτωπα.

Η λειτουργική ανθεκτικότητα πρέπει να εξελίσσεται παράλληλα με την τεχνολογική καινοτομία. Αυτό προϋποθέτει ισχυρή εταιρική διακυβέρνηση, ουσιαστική ανθρώπινη εποπτεία, ισχυρή κυβερνοασφάλεια, έγκαιρη εφαρμογή των ενημερώσεων ασφαλείας και συνεχή δοκιμή της ανθεκτικότητας των συστημάτων. Η καινοτομία και η ανθεκτικότητα πρέπει να προχωρούν μαζί.

Η ανθεκτικότητα απαιτεί επενδύσεις και οι επενδύσεις απαιτούν κλίμακα. Ακόμη και οι μεγαλύτερες ευρωπαϊκές τράπεζες παραμένουν σχετικά μικρές σε σύγκριση με τους διεθνείς ανταγωνιστές τους. Οι πέντε μεγαλύτερες τράπεζες της ζώνης του ευρώ έχουν, συνολικά, μέγεθος αντίστοιχο με εκείνο των μεγαλύτερων τραπεζών του Ηνωμένου Βασιλείου και της Ιαπωνίας, παρότι εξυπηρετούν μια πολύ μεγαλύτερη αγορά, ενώ εξακολουθούν να υπολείπονται σημαντικά των μεγαλύτερων τραπεζών των Ηνωμένων Πολιτειών και της Κίνας. Ένας από τους βασικούς λόγους είναι ο περιορισμένος βαθμός διασυνοριακής ενοποίησης του τραπεζικού τομέα. Η κλίμακα καθορίζει ολοένα και περισσότερο τη δυνατότητα επένδυσης σε τεχνολογίες αιχμής. Οι επενδύσεις των μεγαλύτερων ευρωπαϊκών τραπεζών στην τεχνολογία, ως ποσοστό του ενεργητικού τους, είναι σημαντικά χαμηλότερες από εκείνες των αμερικανικών τραπεζών. Αυτό αποτελεί πραγματική πρόκληση.

Γι’ αυτό και έχω θέσει στο Eurogroup να ανοίξει μια ουσιαστική συζήτηση σχετικά με τα εμπόδια που δεν επιτρέπουν στις ευρωπαϊκές τράπεζες να αποκτήσουν μεγαλύτερη κλίμακα και να προχωρήσουν σε περισσότερη διασυνοριακή ενοποίηση. Πρέπει να προσεγγίσουμε αυτή τη συζήτηση με ανοιχτό πνεύμα. Ένας περισσότερο ενοποιημένος ευρωπαϊκός τραπεζικός τομέας θα προσέφερε στις τράπεζες μεγαλύτερη δυνατότητα να επενδύσουν στην καινοτομία, να ενισχύσουν τη λειτουργική τους ανθεκτικότητα και να παραμείνουν ανταγωνιστικές σε παγκόσμιο επίπεδο.

Στόχος μας είναι ένας ευρωπαϊκός τραπεζικός τομέας που θα μπορεί όχι μόνο να ανταγωνίζεται, αλλά και να πρωτοστατεί στις τεχνολογίες που θα διαμορφώσουν την επόμενη δεκαετία.

8. Οι ελληνικές τράπεζες έχουν σημειώσει σημαντική πρόοδο στην αντιμετώπιση των μη εξυπηρετούμενων δανείων του παρελθόντος. Ποια διδάγματα μπορούν να αντλήσουν οι εποπτικές αρχές από αυτή την εμπειρία, ιδίως όσον αφορά τα πρότυπα χορήγησης πιστώσεων, τις ορθές πρακτικές χορήγησης δανείων και την αποτροπή μιας νέας συσσώρευσης μη εξυπηρετούμενων δανείων;

Η εμπειρία της τελευταίας δεκαετίας μάς δίδαξε ένα απλό αλλά ουσιαστικό μάθημα: ο καλύτερος τρόπος αντιμετώπισης των μη εξυπηρετούμενων δανείων είναι να αποτρέπεται εξαρχής η δημιουργία τους. Η εξυγίανση των ισολογισμών είναι απαραίτητη, όμως η πραγματική επιτυχία έγκειται στο να διασφαλίσουμε ότι δεν θα συσσωρευθούν εκ νέου υπερβολικοί κίνδυνοι. Η πρόληψη είναι πάντοτε προτιμότερη από τη θεραπεία.

Ο ελληνικός τραπεζικός τομέας σήμερα δεν έχει καμία σχέση με εκείνον που γνωρίζαμε πριν από δέκα χρόνια. Οι ισολογισμοί έχουν εξυγιανθεί σε μεγάλο βαθμό, η ποιότητα του ενεργητικού έχει βελτιωθεί θεαματικά και οι τράπεζες βρίσκονται πλέον σε πολύ καλύτερη θέση για να χρηματοδοτήσουν τις επενδύσεις και την οικονομική ανάπτυξη. Αυτό αποδεικνύει ότι οι αποφασιστικές μεταρρυθμίσεις και η αποτελεσματική συνεργασία μεταξύ τραπεζών, εποπτικών αρχών και δημόσιων φορέων μπορούν να αποφέρουν διαρκή αποτελέσματα.

Το σημαντικότερο δίδαγμα είναι ότι η ανθεκτικότητα ξεκινά από τη συνετή χορήγηση πιστώσεων. Τα αυστηρά πρότυπα πιστοδοτήσεων εξακολουθούν να αποτελούν την πρώτη γραμμή άμυνας απέναντι στα μελλοντικά προβλήματα ποιότητας του ενεργητικού. Η πιστωτική πειθαρχία είναι, μάλιστα, ακόμη σημαντικότερη σε περιόδους ισχυρής οικονομικής ανάπτυξης, όταν ο πειρασμός να χαλαρώσουν τα κριτήρια χορήγησης δανείων είναι μεγαλύτερος.

Το δεύτερο δίδαγμα είναι ότι η εποπτεία πρέπει να έχει προληπτικό και μακροπρόθεσμο χαρακτήρα. Στόχος δεν είναι να εντοπίζουμε τους κινδύνους του σήμερα, αλλά να προλαμβάνουμε τους κινδύνους του αύριο. Αυτό προϋποθέτει δεδομένα υψηλής ποιότητας, αναλογική εποπτεία και την ετοιμότητα να παρεμβαίνουμε έγκαιρα. Επιδίωξή μας δεν πρέπει να είναι να γίνουμε αποτελεσματικότεροι στη διαχείριση των κρίσεων, αλλά να τις καθιστούμε εξαρχής λιγότερο πιθανές.

Ίσως το σημαντικότερο επίτευγμα του ελληνικού τραπεζικού τομέα να ήταν η εμπέδωση μιας ισχυρότερης κουλτούρας διαχείρισης κινδύνων και πιστωτικής πειθαρχίας. Αυτή η αλλαγή νοοτροπίας είναι που θα διασφαλίσει τη διατήρηση της ανθεκτικότητας και στο μέλλον.

Το σημαντικότερο δίδαγμα από την ελληνική εμπειρία είναι ότι η ανθεκτικότητα δεν αποτελεί αυτοσκοπό. Αποτελεί το θεμέλιο ενός τραπεζικού συστήματος που μπορεί να χρηματοδοτεί με αυτοπεποίθηση το μέλλον, στηρίζοντας την ανάπτυξη και την επιχειρηματικότητα, ενώ παράλληλα διαφυλάσσει τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα σε όλη τη διάρκεια του πιστωτικού κύκλου.

Οι τράπεζες, τόνισε, έχουν τώρα μπροστά τους μια σπάνια δυνατότητα: να δημιουργήσουν οι ίδιες τον κόσμο μέσα στον οποίο θα λειτουργήσουν. Όχι απλώς να προσαρμοστούν στην οικονομία που υπάρχει. Να χρηματοδοτήσουν την οικονομία που μπορεί να υπάρξει. Γιατί οι τράπεζες δεν είναι απλώς μέρος του οικονομικού οικοσυστήματος. Είναι ο καταλύτης του. Και ο καταλύτης δεν παρακολουθεί την αντίδραση, είναι εκείνος που την πυροδοτεί.

Η μακροπρόθεσμη αξία μιας τράπεζας κρίνεται, τελικά, από την οικονομία που χρηματοδοτεί. Σε μια οικονομία που μένει στάσιμη, καμία κερδοφορία δεν είναι διατηρήσιμη. Η χρηματοδότηση του μετασχηματισμού δεν είναι, επομένως, μια θυσία προς όφελος τρίτων. Είναι η καλύτερη επένδυση που μπορούν να κάνουν οι τράπεζες για τους ίδιους τους μετόχους τους. Από εδώ και πέρα, η κερδοφορία των ελληνικών τραπεζών και ο ρυθμός ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας, θα πηγαίνουν μαζί. Το ένα δεν μπορεί να προχωρήσει χωρίς το άλλο.

Όπως επισήμανε μεταξύ άλλων, για κάθε εκατό ευρώ καταθέσεων, οι ελληνικές τράπεζες δανείζουν σήμερα περίπου εβδομήντα, όταν στην υπόλοιπη ευρωζώνη ο λόγος πλησιάζει τα εκατό. Τα δανειακά χαρτοφυλάκια των ελληνικών τραπεζών, ως ποσοστό του ΑΕΠ, δεν είναι από τα πιο υψηλά στο ευρωσύστημα. Αυτό, διευκρίνισε, δεν το αναφέρει ως μομφή. Είναι, αντίθετα, το μέτρο της ευκαιρίας. Υπάρχει ρευστότητα που περιμένει να γίνει ανάπτυξη - ένα προνόμιο το οποίο λίγοι στην Ευρώπη διαθέτουν.

Αυτά τα εργαλεία δεν θα τα φέρει κανένας άλλος. Η δυνατότητα να τα δημιουργήσει κανείς, ανήκει σε εσάς. Έχετε ήδη αποδείξει ότι μπορείτε να καινοτομείτε: το IRIS το αποδεικνύει καθημερινά. Η ίδια καινοτομία μπορεί να περάσει τώρα από τις πληρωμές στη χρηματοδότηση. Και σας διαβεβαιώνω ότι η Πολιτεία θα σταθεί αρωγός σε κάθε τέτοια δική σας πρωτοβουλία.

Η σχέση των τραπεζών με την κοινωνία κρίνεται και στα καθημερινά - στις προμήθειες, στην απόδοση της κατάθεσης του μικροκαταθέτη, στην εξυπηρέτηση εκεί όπου το κατάστημα έκλεισε αλλά η ανάγκη έμεινε. Ο κόσμος θα πιστέψει στον νέο ρόλο των τραπεζών όταν τον δει στη δική του τσέπη και στη δική του γειτονιά, είπε.

Υπογράμμισε επίσης ότι εκατομμύρια άνθρωποι και τα περιουσιακά τους στοιχεία βρίσκονται σήμερα στους servicers και, στην πράξη, εκτός οικονομικής δραστηριότητας. 'Άνθρωποι που δεν μπορούν να δανειστούν, ακίνητα που δεν μπορούν να αξιοποιηθούν, μικρές επιχειρήσεις που δεν μπορούν να επανεκκινήσουν. Ένα κομμάτι της οικονομίας μας έχει βρεθεί, εδώ και χρόνια, σε αναστολή.

Αυτό δεν λύνεται αποσπασματικά. Χρειάζονται συνολικές λύσεις, που πατούν σε τρεις πυλώνες.

* Το κράτος, που ρυθμίζει και συντονίζει - και το κάνει ήδη, ενισχύοντας το θεσμικό πλαίσιο λειτουργίας των servicers.

* Τις τράπεζες, που μπορούν να ανοίξουν τον δρόμο της επανένταξης: ο δανειολήπτης που ρύθμισε και εξυπηρετεί τα δάνειά του, πρέπει να έχει διαδρομή επιστροφής στο τραπεζικό σύστημα, πρόσβαση σε αναχρηματοδότηση, δεύτερη ευκαιρία με όρους αγοράς.

* Και τους servicers, που οφείλουν βιώσιμες ρυθμίσεις και διαφάνεια - γιατί διαχειρίζονται όχι απλώς χαρτοφυλάκια, αλλά ζωές. Εμείς, ως Πολιτεία, ως κυβέρνηση, αλλά και ως οικονομικό επιτελείο, σε συνεργασία με την Τράπεζα της Ελλάδος, με όλους τους θεσμούς, νομίζω ότι δείξαμε έμπρακτα τη βούλησή μας να επανεντάξουμε αυτούς τους ανθρώπους στην καρδιά της οικονομικής δραστηριότητας. Γι' αυτό προχωρήσαμε στη μεγαλύτερη, πρακτικά, παρέμβαση που έχει γίνει μέχρι σήμερα για το ιδιωτικό χρέος.

- Διευρύναμε σημαντικά τον εξωδικαστικό μηχανισμό, μειώνοντας το όριο ένταξης των οφειλών στις 5.000 ευρώ και επιταχύνοντας τις διαδικασίες. Δημιουργήσαμε ένα ισχυρότερο πλαίσιο προστασίας της κύριας κατοικίας μέσα από τον εξωδικαστικό.

- Μετατρέψαμε δηλαδή τον εξωδικαστικό σε εργαλείο προστασίας της πρώτης κατοικίας.

-Αυξήσαμε το ακατάσχετο όριο των τραπεζικών καταθέσεων στα 1.600 ευρώ και θεσπίσαμε τη δυνατότητα άρσης κατασχέσεων για όσους ρυθμίζουν και τηρούν τις υποχρεώσεις τους.

- Ενεργοποιούμε τη νέα ρύθμιση των 72 δόσεων για παλαιές οφειλές και αποκαταστήσαμε μια σημαντική αδικία για περισσότερους από 100.000 δανειολήπτες του λεγόμενου νόμου Κατσέλη. Και εδώ δεν μείναμε στο ελάχιστο που προέκυπτε από την απόφαση της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου. Προχωρήσαμε στην αναδρομική εφαρμογή της ρύθμισης, ώστε το όφελος να φτάσει και σε όσους είχαν ήδη επιβαρυνθεί με υψηλότερες καταβολές. Κι όλα αυτά, σωρευτικά, είναι μια προσπάθεια που πρέπει να τη στηρίξουμε όλοι μαζί: το κράτος, οι τράπεζες, οι servicers, η αγορά συνολικά.

Το στοίχημα της επόμενης δεκαετίας είναι στοίχημα εντονότερης ανάκαμψης. Αλλά είναι, εξίσου, στοίχημα συμπερίληψης. Γιατί χωρίς συμπερίληψη, η ανάκαμψη θα «κουτσαίνει». Θα προχωρά, αλλά θα αφήνει πίσω της ένα μέρος της κοινωνίας, και μια οικονομία που αφήνει ανθρώπους πίσω είναι άδικη και εν τέλει και αναποτελεσματική, είπε ο υπουργός.

Ο κ. Πιερρακάκης χαρακτήρισε τη σημερινή συζήτηση πολιτική δέσμευση και όχι μια ακόμη τεχνική διαπραγμάτευση, υπογραμμίζοντας ότι η επίτευξη κοινής πολιτικής κατεύθυνσης αποτελεί την απαραίτητη προϋπόθεση ώστε να ολοκληρωθούν με επιτυχία οι τεχνικές διαπραγματεύσεις τους επόμενους μήνες. Όπως σημείωσε, η συμφωνία επί του στόχου για ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων έως τον Οκτώβριο δημιουργεί την αναγκαία πολιτική βεβαιότητα για την προώθηση της μεταρρύθμισης.

Κεντρικό σημείο της τοποθέτησής του αποτέλεσε η Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων (Savings and Investments Union – SIU), την οποία χαρακτήρισε ως πιθανώς τη σημαντικότερη οικονομική μεταρρύθμιση που μπορεί να υλοποιήσει η σημερινή γενιά ευρωπαίων πολιτικών. Σύμφωνα με τον ίδιο, η εμβάθυνση της ενιαίας ευρωπαϊκής αγοράς κεφαλαίων αποτελεί στρατηγική προτεραιότητα για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής οικονομίας, τη διευκόλυνση της χρηματοδότησης των επιχειρήσεων και την αποτελεσματικότερη αξιοποίηση των ευρωπαϊκών αποταμιεύσεων.

Ο πρόεδρος του Eurogroup συνέδεσε τη σημερινή πρωτοβουλία με τη λεγόμενη «μέθοδο Monnet», επικαλούμενος σχετική ομιλία του συγγραφέα Giuliano da Empoli προς τιμήν του Jean Monnet. Όπως ανέφερε, η ευρωπαϊκή ενοποίηση δεν οικοδομήθηκε μέσα από μεγάλες πολιτικές διακηρύξεις αλλά μέσα από διαδοχικές τεχνικές συμφωνίες, οι οποίες σταδιακά απέκτησαν βαθιά πολιτική σημασία και δημιούργησαν τις προϋποθέσεις για τα επόμενα βήματα της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης.

Στο πλαίσιο αυτό, υποστήριξε ότι η σημερινή απόφαση για κοινή πολιτική κατεύθυνση μπορεί σήμερα να φαίνεται διαδικαστική, ωστόσο στο μέλλον ενδέχεται να αποδειχθεί καθοριστική για τη δημιουργία μιας πραγματικά ενιαίας ευρωπαϊκής αγοράς κεφαλαίων.

Ο κ. Πιερρακάκης αναφέρθηκε επίσης στην ανάγκη συλλογικής ευθύνης των κρατών-μελών απέναντι στις μεγάλες προκλήσεις που αντιμετωπίζει η Ευρωπαϊκή Ένωση. Υιοθετώντας την προσέγγιση του Giuliano da Empoli περί ενός «συλλογικού Monnet», τόνισε ότι η Ευρώπη δεν χρειάζεται πλέον έναν μόνο οραματιστή, αλλά τη συνεργασία όλων των κρατών-μελών ώστε να συνδυαστούν η πολιτική φιλοδοξία με την τεχνική αρτιότητα, η αποτελεσματική εφαρμογή των μεταρρυθμίσεων με το κοινό ευρωπαϊκό όραμα.

Κλείνοντας την παρέμβασή του, ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών εξέφρασε την πλήρη στήριξη της Ελλάδας στην πρωτοβουλία της Ιρλανδικής Προεδρίας, επισημαίνοντας ότι η χώρα υποστηρίζει τη συγκεκριμένη πολιτική προσέγγιση και θα συνεργαστεί με όλα τα κράτη-μέλη ώστε η σημερινή πολιτική δέσμευση να οδηγήσει σε οριστική συμφωνία για το πακέτο μεταρρυθμίσεων έως τον Οκτώβριο.

Υπογράμμισε, ωστόσο, ότι η πρόκληση πλέον είναι η ευρύτερη χρήση του στα φυσικά καταστήματα. Ζήτησε μεγαλύτερη προβολή του IRIS στα σημεία πληρωμής, ενημέρωση των πολιτών, κίνητρα για τους εμπόρους και προγράμματα επιβράβευσης από τράπεζες και acquirers. Παράλληλα, ανέδειξε τη σημασία της ευρωπαϊκής διασύνδεσης του IRIS μέσω του EuroPA και της ενίσχυσης της ευρωπαϊκής αυτονομίας στις ψηφιακές πληρωμές.

Αναλυτικά η ομιλία του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκου Πιερρακάκη στο συνέδριο «Payments 360 Conference 2026, powered by DIAS»:

«Φίλες και φίλοι,

Βρισκόμαστε σε μια εποχή όπου οι πληρωμές αλλάζουν ριζικά και μαζί τους αλλάζει ο τρόπος με τον οποίο λειτουργεί η οικονομία, οργανώνεται το εμπόριο, κινείται το χρήμα και δημιουργείται αξία.

Αυτό που μέχρι πριν από λίγα χρόνια αντιμετωπιζόταν κυρίως ως μια τεχνική λειτουργία του χρηματοπιστωτικού συστήματος, έχει πλέον εξελιχθεί σε μία κρίσιμη υποδομή εμπιστοσύνης, αποτελεσματικότητας και σίγουρα ανταγωνιστικότητας. Επηρεάζει όχι μόνο την ταχύτητα και το κόστος των συναλλαγών, αλλά και την παραγωγικότητα των επιχειρήσεων, την εμπειρία του πολίτη και, ολοένα και περισσότερο τη στρατηγική θέση μιας χώρας στο διεθνές περιβάλλον.

Γι’ αυτό και το 4ο Συνέδριο 360 Payments της ΔΙΑΣ αποκτά σήμερα ιδιαίτερη σημασία. Οι άμεσες ψηφιακές πληρωμές δεν αλλάζουν μόνο τον τρόπο με τον οποίο συναλλασσόμαστε, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο θα λειτουργεί η οικονομία στο μέλλον.

Στην Ελλάδα, το IRIS αποτελεί ίσως το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της μετάβασης. Μέσα σε λίγα μόλις χρόνια, πέρασε από τη φάση της τεχνολογικής δυνατότητας στη φάση της πραγματικής, καθημερινής χρήσης, αποδεικνύοντας κάτι εξαιρετικά σημαντικό: ότι στην ψηφιακή οικονομία, η επιτυχία δεν κρίνεται από το πόσο προηγμένη είναι μια τεχνολογία, αλλά από το πώς η τεχνολογία αυτή ενσωματώνεται οργανικά στην καθημερινότητα του πολίτη και της επιχείρησης.

Εκτιμώ εδώ ότι τα στοιχεία μιλούν από μόνα τους.

• Σήμερα περισσότεροι από 4,6 εκατομμύρια πολίτες χρησιμοποιούν το IRIS για άμεσες μεταφορές χρημάτων μεταξύ φυσικών προσώπων, αριθμός αυξημένος κατά 760.000 σε σχέση με πριν από έναν χρόνο.

• Επίσης, 600.000 ελεύθεροι επαγγελματίες και ατομικές επιχειρήσεις έχουν πλέον τη δυνατότητα να εισπράττουν άμεσα μέσω κινητού τηλεφώνου και ΑΦΜ.

• Και το 2025 η αξία των συναλλαγών μέσω IRIS έφτασε στα 10,9 δισεκατομμύρια ευρώ, σημειώνοντας αύξηση 70% σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Αυτό, όμως, που αποτυπώνουν οι αριθμοί είναι κάτι βαθύτερο από μια εντυπωσιακή στατιστική αύξηση.

Καταγράφουν μια ουσιαστική αλλαγή συμπεριφοράς. Οι πολίτες και οι επιχειρήσεις αναγνωρίζουν στην πράξη τα πλεονεκτήματα των άμεσων πληρωμών: συναλλαγές χωρίς χρέωση για τον πολίτη, με πολύ χαμηλή επιβάρυνση για τον επαγγελματία, αλλά και με ταχύτητα και απλότητα που ανταποκρίνονται στις ανάγκες της σύγχρονης οικονομίας.

Έτσι, η οικονομία μετακινείται σταδιακά προς ένα μοντέλο άμεσο, διαφανές και αποτελεσματικό. Αν μάλιστα δούμε τη συνολική εικόνα, αντιλαμβανόμαστε ακόμη καλύτερα το μέγεθος αυτής της μεταβολής. Μέσω ΔΙΑΣ δρομολογήθηκαν και εκκαθαρίστηκαν το 2025 διατραπεζικές συναλλαγές συνολικής αξίας 544,4 δισεκατομμυρίων ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί σε 2,2 φορές το ελληνικό ΑΕΠ, μέγεθος που αναδεικνύει με τον πιο καθαρό τρόπο ότι οι υποδομές πληρωμών δεν λειτουργούν στο περιθώριο της οικονομίας αλλά, αντίθετα, αποτελούν μεγάλο κομμάτι του πυρήνα της.

Η πρόοδος αυτή δεν έχει προκύψει τυχαία. Είναι αποτέλεσμα συντονισμένης προσπάθειας:

• της Πολιτείας, η οποία διαμόρφωσε το κατάλληλο θεσμικό πλαίσιο,
• της ΔΙΑΣ, που ανέπτυξε και ενίσχυσε την κρίσιμη αυτή υποδομή, αλλά
• και των τραπεζών, των acquirers και των παροχών τεχνολογικών λύσεων, που μετέφεραν αυτή τη δυνατότητα στην πραγματική αγορά.

Αυτή ακριβώς η σύμπραξη είναι που μας επιτρέπει σήμερα να μιλάμε για ένα πραγματικό success story της ελληνικής ψηφιακής οικονομίας.

Ωστόσο, η πρόοδος αυτή δεν επιτρέπει τον οποιοδήποτε εφησυχασμό. Αντιθέτως, μας φέρνει μπροστά σε μια νέα πρόκληση. Το πρώτο μεγάλο στοίχημα ήταν η διαθεσιμότητα της τεχνολογίας. Το επόμενο, και ίσως σημαντικότερο, είναι η καθολική καθημερινή χρήση της. Η υποχρεωτικότητα υπήρξε αναγκαία σε αυτήν τη διαδρομή, αλλά από μόνη της η υποχρεωτικότητα δεν αρκεί. Η πραγματική υιοθέτηση κερδίζεται στην πράξη, όταν η εμπειρία γίνεται απλή, γρήγορη, θα πω σχεδόν αόρατη για τον χρήστη.

Ο ρόλος των τραπεζών, των acquirers και συνολικά της αγοράς γίνεται απολύτως καθοριστικός. Το γεγονός ότι η Πολιτεία νομοθέτησε τη χρήση του IRIS είναι ένα μόνο κομμάτι του παζλ. Το δεύτερο είναι να συμβάλουν οι τράπεζες και οι acquirers περαιτέρω, δίνοντας κίνητρα ώστε να ενισχυθεί η χρήση του.

Χρειαζόμαστε μεγαλύτερη ορατότητα του IRIS στο σημείο πληρωμής, καλύτερη ενημέρωση των πολιτών, ισχυρότερα κίνητρα για τους εμπόρους, αλλά και μηχανισμούς επιβράβευσης που θα ενθαρρύνουν τη χρήση. Πιο συγκεκριμένα, ανάμεσα σε άλλα, θα μπορούσαν να γίνουν:

• Διαφημιστικές καμπάνιες προς τους πελάτες, με στόχο την ενημέρωση τόσο του κοινού όσο και των εμπόρων.

• Ένταξη σχημάτων επιβράβευσης, όπως ισχύει ήδη στη χρήση των χρεωστικών καρτών, όπου ανάλογα με τη χρήση υπάρχει επιστροφή χρημάτων, ώστε να μην υπάρχει οποιοδήποτε αντικίνητρο, εντός εισαγωγικών, στις χρήσεις του IRIS.

• Και το κυριότερο, βελτίωση της εμπειρίας πληρωμής. Αυτό μπορεί να γίνει με την υιοθέτηση της τεχνολογίας, τύπου Tap & Pay, όπου πολύ εύκολα ο συναλλασσόμενος θα μπορεί να πληρώνει με μια εφαρμογή NFC, πλησιάζοντας απλώς το κινητό του, όπως ακριβώς κάνει σήμερα το Apple Pay ή το Google Pay μέσω της πιστωτικής κάρτας.

Ο πολίτης συγκρίνει εμπειρίες στις πληρωμές. Αν έχει συνηθίσει στην αμεσότητα των ανέπαφων πληρωμών, στην ευκολία των ψηφιακών πορτοφολιών, στην εμπειρία των σύγχρονων συναλλαγών, τότε κάθε νέο σύστημα κρίνεται με βάση το ίδιο μέτρο. Όσο λιγότερη προσπάθεια απαιτεί μια πληρωμή, τόσο μεγαλύτερη γίνεται η υιοθέτησή της.

Η συζήτηση αυτή, όμως, δεν αφορά μόνο την Ελλάδα. Μας οδηγεί φυσικά στη δεύτερη μεγάλη διάσταση του σημερινού συνεδρίου: στην ευρωπαϊκή. Συζητάμε για ένα σημαντικό βήμα προς έναν πραγματικά ενιαίο ευρωπαϊκό χώρο για τις άμεσες πληρωμές.

Για πρώτη φορά παρουσιάζεται η ευρωπαϊκή διασύνδεση του IRIS με αντίστοιχα σχήματα της Ιταλίας, της Ισπανίας και της Πορτογαλίας, ενώ η ένταξη της Ελλάδας στο European Payments Alliance, το EuroPA, που ανακοινώθηκε πριν από έναν χρόνο στο ίδιο συνέδριο, αρχίζει να αποκτά περιεχόμενο.

• Από σήμερα, με την έναρξη της πρώτης φάσης της διασύνδεσης, 57,3 εκατομμύρια Ευρωπαίοι πολίτες σε πέντε χώρες αποκτούν τη δυνατότητα να ανταλλάσσουν χρήματα άμεσα, με τον ίδιο απλό τρόπο που το κάνουν ήδη στις εθνικές τους αγορές.

• Μέχρι το τέλος του έτους, η εμβέλεια του δικτύου θα επεκταθεί στα 173,1 εκατομμύρια πολίτες σε 18 χώρες, ενώ

• Το 2027 η διαλειτουργικότητα θα περάσει και στο επόμενο στάδιο, καλύπτοντας πληρωμές τόσο στο ηλεκτρονικό εμπόριο όσο και στα φυσικά καταστήματα.

Αυτό είναι ένα ουσιαστικό βήμα προς μια Ευρώπη όπου οι πληρωμές θα κινούνται με την ίδια ευκολία με την οποία κινούνται οι πολίτες, τα αγαθά και τα κεφάλαια. Για χρόνια, η Ευρώπη οικοδόμησε την ενιαία αγορά της γύρω από την ελεύθερη διακίνηση αγαθών και υπηρεσιών. Στο πεδίο των πληρωμών, όμως, παρέμεναν ακόμη σύνορα.

Και αυτό έχει πλέον στρατηγική σημασία, γιατί όταν μιλάμε για ευρωπαϊκή κυριαρχία δεν μιλάμε μόνο για την άμυνα, την ενέργεια, την τεχνητή νοημοσύνη, αλλά και για τον τρόπο με τον οποίο κινείται το χρήμα μέσα στην ευρωπαϊκή οικονομία. Μια Ευρώπη που θέλει να είναι αυτόνομη, ανθεκτική και ανταγωνιστική χρειάζεται τις δικές της ισχυρές, σύγχρονες και διαλειτουργικές λύσεις πληρωμών.

Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η συζήτηση για το ψηφιακό ευρώ. Συχνά παρουσιάζεται ως μια επιλογή ανάμεσα σε ανταγωνιστικές λύσεις. Πρόκειται, κατά τη γνώμη μου, για ένα λανθασμένο δίλημμα.

Το ψηφιακό ευρώ αποτελεί μια στρατηγική δημόσια υποδομή που -όντως- μπορεί να ενισχύσει την εμπιστοσύνη, τη σταθερότητα και την ανθεκτικότητα του ευρωπαϊκού συστήματος πληρωμών. Από την άλλη πλευρά, λύσεις όπως το IRIS και πρωτοβουλίες όπως το EuroPA επιταχύνουν την καινοτομία και διευρύνουν τις επιλογές των χρηστών.

Γι’ αυτό και το χρηματοπιστωτικό σύστημα δεν πρέπει να αντιμετωπίζει αυτές τις εξελίξεις ως ανταγωνιστικές μεταξύ τους. Αντιθέτως, οφείλει να αγκαλιάσει και τα δύο, αναγνωρίζοντας ότι η πραγματική ισχύς προκύπτει από τη συμπληρωματικότητά τους, τόσο δημόσια υποδομή όσο και ιδιωτική καινοτομία ταυτόχρονα.

Κυρίες και κύριοι,

Στην Ελλάδα έχουμε ήδη διανύσει μεγάλη απόσταση. Το IRIS απέδειξε στην πράξη ότι όταν το κράτος, οι θεσμοί και η αγορά κινούνται με κοινή κατεύθυνση, η αλλαγή μπορεί να έρθει γρήγορα και να αφήσει πραγματικό αποτύπωμα στην οικονομία και στην καθημερινότητα.

Το σημαντικότερο, όμως, είναι αυτό που βρίσκεται μπροστά μας. Γιατί το επόμενο βήμα αφορά το αν η τεχνολογία μετατρέπεται σε εμπιστοσύνη, σε συνήθεια και τελικά σε αυτονόητο μέρος της καθημερινής ζωής. Η πραγματική επιτυχία του IRIS δεν θα μετρηθεί στους αλγορίθμους ή στα data centers, θα μετρηθεί στη στιγμή της συναλλαγής στο ταμείο ενός μικρού καταστήματος, στην καθημερινότητα ενός επαγγελματία, στο κινητό ενός πολίτη που θέλει να πληρώσει άμεσα, εύκολα και με ασφάλεια. Εκεί θα φανεί αν οι άμεσες πληρωμές έγιναν πραγματικά μέρος της οικονομικής μας κουλτούρας. Και εκεί θα κριθεί αν η Ελλάδα, μαζί με την Ευρώπη, μπορεί να βρεθεί στην πρώτη γραμμή της νέας εποχής των ψηφιακών συναλλαγών.

Σας ευχαριστώ πολύ».

«Υπάρχει διαφορά στο λεξιλόγιο της αντιπολίτευσης και στην ψήφο τους. Μόνο το 22% των άρθρων καταψηφίστηκε κάτι που γίνεται μόνο σε διεθνείς συμβάσεις. Υπήρχε συμφωνία επί αυτού που φέραμε για το ιδιωτικό χρέος», τόνισε στο MEGA ο Κυριάκος Πιερρακάκης για το νομοσχέδιο.

Ειδικότερα, για το νομοσχέδιο που αφορά στη ρύθμιση που «σβήνει» σχεδόν όλους τους τόκους στις δικαστικές ρυθμίσεις δανείων του Ν. 3869/2010, ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, είπε ότι «η απόφαση του Αρείου Πάγου αφορά σε συγκεκριμένο δανειολήπτη και θέλαμε να κάνουμε γενίκευση για όλους του Νόμου Κατσέλη. Εμείς κάναμε κάτι παραπάνω, που δεν το έλεγε η απόφαση. Δεν υπήρχε η λέξη αναδρομικότητα. Εμείς την εφαρμόζουμε αναδρομικά», τόνισε και συμπλήρωσε «Η πρόθεση του Νόμου Κατσέλη ήταν σωστή. Αν χρειάζεται να νομοθετήσουμε 16 χρόνια μετά δεν ήταν επαρκώς σαφές αυτό που νομοθετήθηκε».

Επισήμανε, επίσης, ότι «700 εκατ. το συνολικό κόστος του νομοθετήματος. 500 εκατ. η καθολικότητα και τα 200 η αναδρομικότητα. Από τα 200 εκατ. τα 100 τα βάζουν οι Τράπεζες», τονίζοντας ότι «από εκείνους που χάνουνε τη ρύθμιση, το 70% δεν είχε πληρώσει ούτε μία δόση. Εδώ κάνουμε μια ρύθμιση τόκων».

«Το ιδιωτικό χρέος δεν είναι συστημικό, είναι κοινωνικό. Είναι χαμηλότερο από το ευρωπαϊκό. Όσον αφορά στις Τράπεζες, προσωπικά πιστεύω στο μέτρο. Ούτε υπερβολή, ούτε να μην κάνεις κίνηση. Οτιδήποτε δρα υπέρ της κοινωνίας και είναι λογικό και ισχύει σε όλον τον πλανήτη πρέπει να γίνεται. Χρειάζεται η χρυσή τομή. Δεν θα διστάσουμε να κάνουμε σωστή νομοθέτηση όταν και όπου χρειαστεί. Με μέτρο και όχι με ενοχοποίηση του τραπεζικού συστήματος. Είναι εύκολο να λαϊκίσεις. Είναι δύσκολο να κάνεις χειρουργική παρέμβαση», υπογράμμισε ο Κυριάκος Πιερρακάκης.

Όσον αφορά στην ακρίβεια, ο Κυριάκος Πιερρακάκης τόνισε ότι «αυξάνουμε το διαθέσιμο εισόδημα των πολιτών».

Τέλος, ο υπουργός Οικονομικών υπογράμμισε ότι «το κόστος ενέργειας είναι ευρωπαϊκό πρόβλημα και πρέπει να το καταλάβουν οι κυβερνήσεις και στα 27 κράτη-μέλη».

Αυτό επεσήμανε ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης, σε ομιλία του στο 7ο Συνέδριο Επαγγελματικής Ασφάλισης. Προσθέτοντας, ότι η επαγγελματική ασφάλιση δημιουργεί γέφυρες ανάμεσα στην οικονομική ασφάλεια των πολιτών και στις αναπτυξιακές ανάγκες της οικονομίας. Συνδέει τη μακροπρόθεσμη αποταμίευση με την ανάπτυξη και μετατρέπει τον σχεδιασμό για το μέλλον σε δύναμη προόδου για το σύνολο της κοινωνίας.

Η ανάπτυξη του δεύτερου πυλώνα ασφάλισης, ανέφερε επίσης, αποτελεί στρατηγική επιλογή για τη χώρα. Ενισχύει τη συνολική ανθεκτικότητα του ασφαλιστικού συστήματος, ενδυναμώνει την αποταμιευτική κουλτούρα και συμβάλλει στη δημιουργία ενός ευρύτερου επενδυτικού οικοσυστήματος.

Κατέληξε δε, λέγοντας ότι η Ευρώπη χρειάζεται περισσότερες επενδύσεις. Χρειάζεται μεγαλύτερη οικονομική ανθεκτικότητα. Οι ευρωπαϊκές αποταμιεύσεις μπορούν να αποτελέσουν μέρος της απάντησης.

Αναλυτικά, η ομιλία του υπουργού έχει ως εξής:

«Το θέμα που επιλέξατε για τη φετινή διοργάνωση είναι εξαιρετικά επίκαιρο, καθώς συνδέεται με μία από τις σημαντικότερες στρατηγικές προτεραιότητες της Ευρωπαϊκής Ένωσης: την Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων. Πρόκειται για ένα εγχείρημα που υπερβαίνει τα όρια της οικονομικής πολιτικής. Αφορά το πώς η Ευρώπη θα ενισχύσει την ανθεκτικότητά της και θα χρηματοδοτήσει τις μεγάλες προτεραιότητες των επόμενων δεκαετιών.

Η Ευρώπη καλείται να επενδύσει περισσότερο στην άμυνα και την ασφάλεια, στην ενεργειακή αυτονομία, στις ψηφιακές υποδομές, στην τεχνητή νοημοσύνη και στις τεχνολογίες που θα καθορίσουν την ανταγωνιστικότητά της τις επόμενες δεκαετίες. Ταυτόχρονα, οι δημογραφικές εξελίξεις καθιστούν ακόμη πιο σημαντική τη συζήτηση για τη μακροπρόθεσμη επάρκεια των συντάξεων και τη βιωσιμότητα των ασφαλιστικών συστημάτων.

Μπροστά σε αυτές τις προκλήσεις, προκύπτει ένα κρίσιμο ερώτημα: Ποιος θα χρηματοδοτήσει το μέλλον της Ευρώπης; Η απάντηση είναι απλή: Η ίδια η Ευρώπη. Η Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων είναι ο τρόπος με τον οποίο η Ευρωπαϊκή Ένωση μπορεί να επενδύσει στο μέλλον της και να πολλαπλασιάσει την ισχύ της.

Στην Ευρώπη υπάρχουν περισσότερα από 10 τρισεκατομμύρια ευρώ ιδιωτικών αποταμιεύσεων. Πρόκειται για ένα τεράστιο οικονομικό απόθεμα, το οποίο μπορεί να στηρίξει την ανάπτυξη, την καινοτομία και την ανταγωνιστικότητα της ηπείρου μας.

Ωστόσο, την ώρα που το επενδυτικό κενό παραμένει σημαντικό και οι ανάγκες χρηματοδότησης αυξάνονται, σημαντικό μέρος αυτών των κεφαλαίων αναζητά επενδυτικές διεξόδους εκτός Ευρώπης και συμβάλλει στη χρηματοδότηση της ανάπτυξης άλλων οικονομιών.

Η μεγάλη ευκαιρία της Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων είναι να φέρει πιο κοντά τις ευρωπαϊκές αποταμιεύσεις και τις ευρωπαϊκές ανάγκες. Να δώσει στις αποταμιεύσεις των Ευρωπαίων πολιτών τη δυνατότητα να χρηματοδοτήσουν την επόμενη γενιά ευρωπαϊκών επιχειρήσεων, τις κρίσιμες υποδομές, την καινοτομία, την τεχνολογική πρόοδο και τελικά την ίδια την ευρωπαϊκή αυτονομία.

Η πρόκληση είναι μεγάλη, αλλά εξίσου μεγάλη είναι και η ευκαιρία. Αν καταφέρουμε να κινητοποιήσουμε περισσότερες ευρωπαϊκές αποταμιεύσεις προς όφελος της ευρωπαϊκής οικονομίας, θα έχουμε θέσει τα θεμέλια για μια Ευρώπη πιο ανταγωνιστική, πιο ανθεκτική και πιο ισχυρή τις επόμενες δεκαετίες.

Στο πλαίσιο αυτής της μεγάλης ευρωπαϊκής προσπάθειας, τα Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης βρίσκονται στην καρδιά της λύσης. Και αυτό γιατί η Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων δεν αφορά μόνο τις αγορές. Αφορά τη δημιουργία ισχυρών ευρωπαϊκών θεσμικών επενδυτών με μακροπρόθεσμο ορίζοντα. Τα Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης είναι ακριβώς ένας τέτοιος θεσμός.

Για τους εργαζόμενους αποτελούν ένα σημαντικό συμπλήρωμα του συνταξιοδοτικού συστήματος. Ενισχύουν τη συνταξιοδοτική επάρκεια και επιτρέπουν σε περισσότερους πολίτες να σχεδιάζουν το μέλλον τους με μεγαλύτερη ασφάλεια.

Η επαγγελματική ασφάλιση δημιουργεί γέφυρες ανάμεσα στην οικονομική ασφάλεια των πολιτών και στις αναπτυξιακές ανάγκες της οικονομίας. Συνδέει τη μακροπρόθεσμη αποταμίευση με την ανάπτυξη και μετατρέπει τον σχεδιασμό για το μέλλον σε δύναμη προόδου για το σύνολο της κοινωνίας.

Για τους πολίτες, η συζήτηση αυτή μεταφράζεται σε ένα απλό ερώτημα: πώς θα δημιουργηθούν περισσότερες και καλύτερα αμειβόμενες θέσεις εργασίας. Η απάντηση περνά μέσα από τις επενδύσεις. Όσο περισσότερες παραγωγικές επενδύσεις πραγματοποιούνται σε μια οικονομία, τόσο αυξάνονται η παραγωγικότητα, οι μισθοί και οι ευκαιρίες για όλους.

Σε αυτό ακριβώς το σημείο αναδεικνύεται η σημασία του δεύτερου πυλώνα ασφάλισης. Τα Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης ενισχύουν τη μακροπρόθεσμη αποταμίευση και συγκεντρώνουν κεφάλαια που μπορούν να στηρίξουν την ανάπτυξη της οικονομίας. Γι' αυτό και η ανάπτυξή τους αποτελεί ευρωπαϊκή προτεραιότητα και όχι μόνο εθνική επιλογή.

Η επιτυχία αυτής της προσπάθειας προϋποθέτει εμπιστοσύνη. Η εμπιστοσύνη είναι το θεμέλιο κάθε αποταμιευτικής απόφασης. Είναι ο λόγος για τον οποίο ένας εργαζόμενος επιλέγει να δεσμεύσει ένα μέρος του εισοδήματός του για το μέλλον και ο λόγος για τον οποίο οι πολίτες εμπιστεύονται έναν θεσμό να διαχειριστεί τους κόπους μιας ολόκληρης ζωής. Γι' αυτό η διαφάνεια, η λογοδοσία, η χρηστή διακυβέρνηση και η αποτελεσματική εποπτεία αποτελούν απαραίτητες προϋποθέσεις για την ανάπτυξη του θεσμού.

Η εμπιστοσύνη χτίζεται καθημερινά. Χτίζεται μέσα από τη συνέπεια, την αξιοπιστία και τα αποτελέσματα. Και είναι ιδιαίτερα σημαντικό ότι τα τελευταία χρόνια στην Ελλάδα έχουν γίνει ουσιαστικά βήματα προς αυτή την κατεύθυνση.

Η ανάπτυξη του δεύτερου πυλώνα ασφάλισης αποτελεί στρατηγική επιλογή για τη χώρα μας. Ενισχύει τη συνολική ανθεκτικότητα του ασφαλιστικού συστήματος, ενδυναμώνει την αποταμιευτική κουλτούρα και συμβάλλει στη δημιουργία ενός ευρύτερου επενδυτικού οικοσυστήματος.

Η Ελλάδα έχει κάθε λόγο να συμμετέχει ενεργά στη μεγάλη ευρωπαϊκή προσπάθεια για την κινητοποίηση των αποταμιεύσεων και τη διοχέτευσή τους σε παραγωγικές επενδύσεις. Γιατί το διακύβευμα αφορά το αναπτυξιακό μοντέλο της Ευρώπης, τη δυνατότητα των επιχειρήσεών μας να αναπτυχθούν, των οικονομιών μας να γίνουν πιο παραγωγικές και των πολιτών μας να απολαμβάνουν υψηλότερο επίπεδο ευημερίας.

Οι μεγάλες προκλήσεις της εποχής μας απαιτούν μεγάλες απαντήσεις. Η Ευρώπη χρειάζεται περισσότερες επενδύσεις. Χρειάζεται μεγαλύτερη οικονομική ανθεκτικότητα. Οι ευρωπαϊκές αποταμιεύσεις μπορούν να αποτελέσουν μέρος της απάντησης. Η επιτυχία αυτής της προσπάθειας θα μετρηθεί τελικά με έναν απλό τρόπο: από το κατά πόσο θα καταφέρουμε να μετατρέψουμε την εμπιστοσύνη των πολιτών στο μέλλον σε ευημερία για τις επόμενες γενιές.

Θέλω να συγχαρώ την Ελληνική Ένωση Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης για τη διαχρονική συμβολή της στην ανάπτυξη του θεσμού και για τη διοργάνωση αυτού του συνεδρίου. Με τη δουλειά σας καλλιεργείτε την αποταμιευτική συνείδηση και συμβάλλετε σε μια προσπάθεια που συνδέεται άμεσα με το μέλλον της ελληνικής και της ευρωπαϊκής οικονομίας. Πρόκειται για μια προσπάθεια με ισχυρό κοινωνικό, οικονομικό και εθνικό αποτύπωμα. Σας ευχαριστώ πολύ και εύχομαι κάθε επιτυχία στις εργασίες του συνεδρίου».

Όπως είπε, «τον συνολικό δημοσιονομικό χώρο συζητάμε, δηλαδή το ποσό και το μείγμα των συγκεκριμένων μέτρων που θα ανακοινώσει ο πρωθυπουργός (σ.σ. στη ΔΕΘ). Αλλά μπορώ εξαρχής να σας πω ότι θα υπάρξει χώρος, θα υπάρξουν παρεμβάσεις, θα υπάρξουν μέτρα σε αυτήν τη γενική κατεύθυνση την οποία συζητάμε». Ενώ, με τη λεγόμενη «ρήτρα διαφυγής για την ενέργεια», υπάρχουν και πρόσθετα μέτρα, στοχευμένα συγκεκριμένα για τις ενεργειακές επενδύσεις. Αυτό, πρόσθεσε, είναι ένα ξέχωρο κομμάτι από τις ανακοινώσεις που θα κάνει ο πρωθυπουργός στη ΔΕΘ.

Ερωτηθείς για το θέμα της ακρίβειας, ο κ. Πιερρακάκης ανέφερε ότι η «μάχη» δίνεται σε τρία μέτωπα: Την αύξηση των εισοδημάτων, τη μείωση των φορολογικών και ασφαλιστικών εισφορών, και τους αυστηρούς ελέγχους απέναντι στα φαινόμενα αισχροκέρδειας και αθέμιτων πρακτικών. «Εγώ θα πω και ευρύτερα: η καλύτερη απάντηση στην ακρίβεια, είναι να έχεις περισσότερες και καλύτερα αμειβόμενες δουλειές. Να έχεις περισσότερο διαθέσιμο εισόδημα, υψηλότερο. Και να έχεις και μια οικονομία που να αναπτύσσεται με τρόπο και με όφελος που να φτάνει σε κάθε σπίτι. Εκεί είναι που κρίνεται η κάθε πολιτική. Δεν θα ισχυριστώ ότι το πρόβλημα, συνεπώς, έχει λυθεί. Εκείνο που θα πω είναι ότι η οικονομική μας πολιτική έχει ως πρώτη προτεραιότητα να κλείνει η ψαλίδα ανάμεσα στις αυξήσεις των τιμών και στο διαθέσιμο εισόδημα των πολιτών, και διαρκώς προσπαθούμε αυτό να το ενισχύουμε», πρόσθεσε χαρακτηριστικά.

Για το ιδιωτικό χρέος, ο υπουργός δήλωσε ότι «παρά τη σημαντική πρόοδο της οικονομίας, υπάρχουν ακόμα πολίτες που κουβαλάνε τα βάρη του παρελθόντος. Χρειάζονται μια δυνατότητα επανεκκίνησης. Δεν μπορούμε να μιλάμε για ανάπτυξη που τους αφορά όλους αν δεν δώσουμε λύση και σε αυτούς τους συμπολίτες μας». Γι' αυτό, πρόσθεσε, και κάνουμε μια δέσμη μέτρων που είναι μια ολοκληρωμένη πολιτική δεύτερης ευκαιρίας. Όπως η μείωση για την ένταξη στον εξωδικαστικό μηχανισμό από τις 10.000 στις 5.000 ευρώ, η δυνατότητα ρύθμισης οφειλών σε 72 δόσεις, η αύξηση του ακατάσχετου ορίου από τα 1.250 στα 1.600 ευρώ, η δυνατότητα απελευθέρωσης δεσμευμένων λογαριασμών για όποιον είναι συνεπής στη ρύθμισή του, και οι δύο κινήσεις για την προστασία της πρώτης κατοικίας (η λειτουργία του Φορέα Απόκτησης και Επαναμίσθωσης Ακινήτων και η προστασία της κυρίας κατοικίας μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού).

«'Αρα, το συνοψίζω», πρόσθεσε, «λέγοντας το εξής: η φιλοσοφία ποια είναι; Να στηρίξουμε όσους έχουν πραγματικά ανάγκη, χωρίς να αδικούμε όμως όσους παραμένουν συνεπείς στις υποχρεώσεις τους. Δηλαδή, περισσότερες ρυθμίσεις, λιγότερα αδιέξοδα και περισσότερους πολίτες που θα μπορούν να συμμετέχουν ενεργά στην οικονομική ζωή. Νομίζω ότι ο καθένας από εμάς, αυτό θέλει για τη χώρα του και για την οικονομία και αυτό είναι που προσπαθούμε να πετύχουμε με αυτά τα εργαλεία. Ένα κράτος που δίνει πραγματικά το χέρι στον κόσμο σε αυτόν που πρέπει να το δώσει».

Τέλος, σε ερώτηση σχετικά με την Αχαΐα, απάντησε ότι στην Αχαΐα και γενικά στη Δυτική Ελλάδα υπάρχει μία σημαντική προσπάθεια με αποτελέσματα που αρχίζουν και φαίνονται. Και κατέληξε, λέγοντας ότι η περιοχή έχει δυναμική. «Η Αχαΐα έχει σημαντικά πλεονεκτήματα. Εγώ, πιστεύω, ότι τα επόμενα χρόνια μπορεί να πρωταγωνιστήσει ακόμη περισσότερο στην αναπτυξιακή πορεία της χώρας. Η δική μας δουλειά είναι να δημιουργήσουμε τις προϋποθέσεις, ώστε αυτή η δυναμική να μεταφραστεί σε περισσότερες δουλειές καλύτερα αμειβόμενες, καλύτερα εισοδήματα και στο τέλος μεγαλύτερη αισιοδοξία για όλους τους πολίτες».

Η εφημερίδα σημειώνει ότι η Ελλάδα προχωρά σήμερα σε πρόωρη αποπληρωμή 6,95 δισ. ευρώ από δάνεια του δεύτερου προγράμματος διάσωσης, συνεχίζοντας μια πολιτική που εφαρμόζει από το 2022.

Όπως επισημαίνεται, η συνολική αξία των πρόωρων αποπληρωμών θα ανέλθει πλέον σε 33,45 δισ. ευρώ.

Σύμφωνα με το δημοσίευμα, ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και πρόεδρος του Eurogroup Κυριάκος Πιερρακάκης, επιδιώκει μέσω των πρόωρων αποπληρωμών να περιορίσει το κόστος εξυπηρέτησης του χρέους, να μειώσει περαιτέρω τον λόγο χρέους προς ΑΕΠ και να ενισχύσει την εμπιστοσύνη των επενδυτών προς τη χώρα.

Η Handelsblatt υπογραμμίζει ότι η Ελλάδα επιδιώκει μέσω των πρόωρων αποπληρωμών να αποφύγει μελλοντικές πιέσεις στα δημόσια οικονομικά, καθώς από τις αρχές της επόμενης δεκαετίας θα αρχίσουν να λήγουν ευνοϊκές ρυθμίσεις που είχαν συμφωνηθεί κατά τη διάρκεια της κρίσης χρέους.

Παράλληλα, συνδέει τη στρατηγική πρόωρων αποπληρωμών με τη διατήρηση της επενδυτικής βαθμίδας που ανέκτησε η Ελλάδα τα τελευταία δύο χρόνια, καθώς και με την προσπάθεια της χώρας να εξασφαλίσει περαιτέρω αναβαθμίσεις από τους διεθνείς οίκους αξιολόγησης. Όπως σημειώνεται, η πολιτική που ακολουθεί η Αθήνα αποσκοπεί όχι μόνο στη μείωση του χρέους, αλλά και στη δημιουργία ενός πρόσθετου «μαξιλαριού ασφαλείας» ενόψει των αυξημένων χρηματοδοτικών αναγκών που αναμένεται να εμφανιστούν μετά το 2032.

Το δημοσίευμα κάνει ιδιαίτερη αναφορά στη θεαματική βελτίωση των δημοσιονομικών μεγεθών της χώρας τα τελευταία χρόνια, σημειώνοντας ότι η Ελλάδα βρίσκεται σε τροχιά ταχείας αποκλιμάκωσης του χρέους της. Όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά, εφόσον επιβεβαιωθούν οι κυβερνητικές προβλέψεις, η χώρα ενδέχεται σύντομα να πάψει να είναι η πλέον υπερχρεωμένη οικονομία της Ευρώπης, με την Ιταλία να καταλαμβάνει την πρώτη θέση ως προς τον λόγο χρέους προς ΑΕΠ, ενώ εάν η Ελλάδα επιτύχει να μειώσει τον λόγο χρέους προς ΑΕΠ στο περίπου 115% έως το τέλος της δεκαετίας, θα μπορούσε τότε να ξεπεράσει θετικά ακόμη και χώρες όπως η Γαλλία και το Βέλγιο.

Η εφημερίδα σημειώνει ότι η στρατηγική των πρόωρων αποπληρωμών αποφέρει ήδη μετρήσιμα οφέλη για τα δημόσια οικονομικά. Επικαλούμενη στοιχεία που παρέθεσε ο Κυριάκος Πιερρακάκης, αναφέρει ότι οι κινήσεις αυτές θα εξοικονομήσουν συνολικά 795 εκατ. ευρώ σε τόκους, ενώ μόνο η αποπληρωμή που πραγματοποιείται σήμερα αναμένεται να μειώσει το ετήσιο κόστος εξυπηρέτησης του χρέους κατά περίπου 100 εκατ. ευρώ και να περιορίσει τον λόγο χρέους προς ΑΕΠ κατά 2,5 ποσοστιαίες μονάδες.

Τέλος, το δημοσίευμα καταλήγει ότι η Ελλάδα, η οποία βρέθηκε στο επίκεντρο της ευρωπαϊκής κρίσης χρέους πριν από μία δεκαπενταετία, επιχειρεί πλέον να αποτελέσει παράδειγμα δημοσιονομικής εξυγίανσης και ενεργητικής διαχείρισης του δημόσιου χρέους, ενώ αποδίδει κεντρικό ρόλο στον κ. Πιερρακάκη στην υλοποίηση της στρατηγικής πρόωρων αποπληρωμών και μείωσης του χρέους.