Ο πλασματικός χρόνος διαμορφώνεται ως εξής:

• 1 έτος για το πρώτο παιδί
• 2 έτη για το δεύτερο παιδί
• 2 έτη για το τρίτο και κάθε επόμενο παιδί
• Συνολικά μπορούν να αναγνωριστούν έως 5 πλασματικά έτη.

Ο χρόνος αυτός προσμετράται τόσο για τη θεμελίωση δικαιώματος όσο και για την προσαύξηση της ανταποδοτικής σύνταξης, υπό προϋποθέσεις.

Ποιοι ωφελούνται περισσότερο

• Ασφαλισμένοι που βρίσκονται κοντά στα 40 έτη ασφάλισης και θέλουν να «κλειδώσουν» έξοδο στα 62 με πλήρη σύνταξη.
• Δημόσιοι υπάλληλοι που επιδιώκουν να κατοχυρώσουν μεταβατικά όρια ηλικίας.
• Γονείς που χρειάζονται λίγα χρόνια για να συμπληρώσουν 35ετία ή 40ετία.

Ιδιαίτερα κρίσιμο είναι το μέτρο για παλαιούς ασφαλισμένους (πριν το 1993), καθώς σε αρκετές περιπτώσεις μπορεί να οδηγήσει σε ταχύτερη θεμελίωση δικαιώματος.

Το κόστος και η διαδικασία

Η αναγνώριση πλασματικών ετών δεν είναι δωρεάν για τους περισσότερους ασφαλισμένους του ιδιωτικού τομέα, καθώς απαιτεί εξαγορά με εισφορές που υπολογίζονται επί του τρέχοντος μισθού ή της ασφαλιστικής κατηγορίας. Στο Δημόσιο, σε ορισμένες περιπτώσεις, προβλέπονται ευνοϊκότερες ρυθμίσεις.

Η αίτηση υποβάλλεται στον e-ΕΦΚΑ και μπορεί να γίνει είτε πριν είτε κατά την υποβολή της αίτησης συνταξιοδότησης.

Το «κλειδί» για την έξοδο

Τα πλασματικά έτη λόγω τέκνων αποτελούν στρατηγική επιλογή για όσους βρίσκονται στα όρια συνταξιοδότησης. Ωστόσο, πριν από κάθε απόφαση απαιτείται προσεκτικός υπολογισμός, καθώς το όφελος εξαρτάται από τα συνολικά έτη ασφάλισης, το ύψος των εισφορών και το όριο ηλικίας που επιδιώκει να «κλειδώσει» ο ασφαλισμένος.

Τα πλασματικά έτη λειτουργούν ως μια μορφή «επένδυσης» σε μελλοντικό όφελος, συχνά με εφάπαξ κόστος, ενώ το πραγματικό κέρδος εξαρτάται από τη διάρκεια ζωής του συνταξιούχου και την ηλικία εξόδου.

Πριν την αίτηση, οι ασφαλισμένοι πρέπει να εξετάσουν δύο κρίσιμα ερωτήματα:
α) έχει νόημα η εξαγορά όταν υπάρχει ήδη θεμελιωμένο δικαίωμα;
β) ποια ασφαλιστική κατηγορία είναι οικονομικά βιώσιμη για εξαγορά;

Πότε συμφέρει η διαδικασία:
• όταν εξασφαλίζει πλήρη αντί μειωμένη σύνταξη (αποφυγή ποινής -6% ανά έτος),
• όταν επιτρέπει έξοδο στο 62ο αντί στο 67ο έτος, με όφελος έως 60 συντάξεις και απαλλαγή από μελλοντικές εισφορές.

Μεγάλη διαφοροποίηση στα οικονομικά οφέλη

• στα 15 έτη, η απόδοση αυξάνεται κατά μόλις +0,84%,
• στα 35 έτη φτάνει στο +2,55%, δηλαδή τριπλάσιο αποτέλεσμα.

Χρόνος απόσβεσης του κόστους

Εφόσον η εξαγορά υπολογίζεται στο 20% του μισθού του προηγούμενου μήνα:
• απαιτούνται 24 έτη απόσβεσης στη 15ετία,
• 20 έτη στα 25 χρόνια,
• 10,5 έτη στα 30 έτη,
• μόλις 7,8 έτη στα 36 έτη.
Μετά το 40ό έτος, η απόδοση πέφτει στο 0,5%, καθιστώντας την εξαγορά ασύμφορη.

Μεγάλη παγίδα: μείωση συντάξιμου μισθού

Αν η αναγνώριση γίνει με χαμηλό μισθό (π.χ. πριν από αύξηση), μειώνεται ο μέσος συντάξιμος μισθός της περιόδου 2002–συνταξιοδότησης. Έτσι, τα επιπλέον έτη μπορεί να «εξουδετερωθούν» από χαμηλότερο μέσο όρο.

Παράδειγμα απώλειας

Τα δωρεάν πλασματικά από ανεργία (έως 300 ημέρες) μετρούν για κατοχύρωση, όχι όμως για τον υπολογισμό ανταποδοτικότητας. Στην πράξη, ενώ κάποιος εμφανίζεται με 40 έτη, για την ανταποδοτική σύνταξη υπολογίζονται 39, με ποσοστό 47,46% αντί 50,01%.

Δεν συμφέρει η εξαγορά σε υψηλή ασφαλιστική κατηγορία

Το ποσοστό ανταποδοτικής σύνταξης «οροφής» σταματά στο 50,01%. Επομένως, η πληρωμή 2–3 πλασματικών ετών σε υψηλή κατηγορία έχει ελάχιστο όφελος, αφού ο συντάξιμος μισθός προκύπτει από τον μέσο όρο της περιόδου 2002–2026.

Μετά το 2027, τα περιθώρια εξόδου από την εργασία στενεύουν δραστικά, καθιστώντας την τρέχουσα περίοδο κρίσιμη για όσους επιθυμούν να αποχωρήσουν. Οι εργαζόμενοι έχουν τη δυνατότητα είτε πλήρους εξόδου από την εργασία είτε παραμονής με ταυτόχρονη λήψη σύνταξης και μισθού. Στην επόμενη διετία, χιλιάδες εργαζόμενοι στον δημόσιο και ιδιωτικό τομέα θεμελιώνουν δικαίωμα εξόδου, ειδικά με την αναγνώριση πλασματικών ετών.

Συντάξεις: Αναγνώριση πλασματικών ετών ανά φορέα
Η αναγνώριση πλασματικών ετών διαφέρει ανάλογα με τον ασφαλιστικό φορέα. Στο Δημόσιο, μπορεί να αναγνωριστούν έως 12 έτη πλασματικά, ενώ στο πρώην ΙΚΑ το όριο φτάνει τα 7 έτη. Η δυνατότητα αυτή αποτελεί καθοριστικό παράγοντα για την επίτευξη των απαιτούμενων ετών ασφάλισης.

Ποιους αφορούν οι μεταβατικές διατάξεις
Οι μεταβατικές διατάξεις ισχύουν έως το τέλος του 2026 και επιτρέπουν σε όσους έχουν κατοχυρώσει δικαίωμα να αποχωρήσουν με βάση τα ισχύοντα όρια. Η αίτηση μπορεί να υποβληθεί και μεταγενέστερα, διατηρώντας τα ευνοϊκά δικαιώματα.

Συγκεκριμένα, οι ειδικές κατηγορίες του Δημοσίου, του ΙΚΑ, οι γονείς ανηλίκων και όσοι έχουν διαδοχική ασφάλιση μπορούν να εξασφαλίσουν άμεση συνταξιοδότηση, αρκεί να κινηθούν έγκαιρα, πριν από την επόμενη μεταρρύθμιση στα όρια ηλικίας.

Ο ελάχιστος χρόνος για έξοδο διαμορφώνεται στα 33 έτη για τους μισθωτούς του ιδιωτικού τομέα και στα 28 έτη για τους δημοσίους υπαλλήλους. Το κόστος εξαγοράς αντιστοιχεί στην εισφορά κύριας σύνταξης, δηλαδή 20% επί των αποδοχών.

Δημόσιοι υπάλληλοι και δικαιώματα σύνταξης
Για το Δημόσιο, ισχύει η 35ετία με κατοχύρωση το 2010. Δικαίωμα συνταξιοδότησης έχουν όσοι έως 31 Δεκεμβρίου 2021 συμπλήρωσαν 35 έτη ασφάλισης με εξαγορά Στρατού ή τέκνων και το 58ο έτος της ηλικίας τους. Το όριο φτάνει έως τα 61 έτη και 6 μήνες, εφόσον συμπληρώνεται έως το 2026.

Με 36ετία και κατοχύρωση το 2011, καθώς και όσοι έχουν 25ετία έως το 2012 και συμπληρώνουν το αντίστοιχο όριο ηλικίας έως 31 Δεκεμβρίου 2022, διατηρούν τα ευνοϊκά δικαιώματα. Όσοι συμπληρώνουν το όριο μετά την 1η Ιανουαρίου 2023, χρειάζονται το 62ο έτος.

Ιδιωτικός τομέας και ειδικές κατηγορίες
Δυνατότητα εξόδου πριν από τα γενικά όρια έχουν όσοι ασφαλίζονται στα βαρέα και ανθυγιεινά επαγγέλματα. Με 7.500 βαρέα και 10.500 συνολικά ένσημα, η σύνταξη χορηγείται στα 60 έτη μειωμένη ή στα 62 πλήρης. Με 3.600 βαρέα και 4.500 συνολικά ένσημα, παρέχεται πλήρης σύνταξη στα 62 έτη.

Ιδιαίτερα ευνοϊκή διάταξη αφορά τους γονείς με ανήλικα παιδιά στο Δημόσιο, στα Ταμεία ΔΕΚΟ – Τραπεζών και στο ΙΚΑ. Στο Δημόσιο και στα Ταμεία ΔΕΚΟ – Τραπεζών, με 25ετία και ανήλικο τέκνο, εφόσον η 25ετία συμπληρώθηκε το 2010, ο ασφαλισμένος μπορεί να συνταξιοδοτηθεί στα 50 έτη.

Παραδείγματα εφαρμογής για γονείς ανηλίκων
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί πατέρας ανηλίκου με 25ετία το 2012, γεννηθείς τον Δεκέμβριο του 1964, που συμπληρώνει το 61ο έτος το 2025 και μπορεί να αποχωρήσει.

Για Δημόσιο και ΔΕΚΟ – Τράπεζες, με 20ετία και τρία ή περισσότερα τέκνα, η σύνταξη χορηγείται με 20ετία το 2010, χωρίς όριο ηλικίας.

Ασφαλισμένοι σε ΙΚΑ και Ταμεία ΔΕΚΟ – Τραπεζών με 5.500 ημέρες ασφάλισης και ανήλικο τέκνο, μητέρες ή χήροι πατέρες με 5.500 ημέρες ασφάλισης θεμελιώνουν δικαίωμα ανάλογα με το έτος:

• Το 2010 μειωμένη στα 50, πλήρης στα 55 έτη.

• Το 2011 μειωμένη στα 52 έτη.

• Το 2012 μειωμένη στα 55 έτη.

Από την 1η Απριλίου, όσοι υπολογίζουν την εξαγορά τους με βάση τις κατώτατες αποδοχές θα δουν αύξηση κατά 10 ευρώ, λόγω της ανόδου του κατώτατου μισθού. Έτσι, με τον νέο κατώτατο μισθό των 880 ευρώ, το κόστος ανέρχεται σε 176 ευρώ ανά μήνα ή 2.122 ευρώ ετησίως. Για τριετή εξαγορά, το συνολικό ποσό ανέρχεται στα 6.336 ευρώ.

Προσοχή στη χρονική στιγμή της εξαγοράς

Οι ειδικοί συμβουλεύουν τους ασφαλισμένους να μην προχωρούν σε εξαγορές βιαστικά, είτε για να θεμελιώσουν δικαίωμα σύνταξης πριν τα 62 ή τα 67 έτη είτε για να αυξήσουν τη σύνταξή τους, εκτός αν πλησιάζουν άμεσα στη σύνταξη. Συνιστούν να υπολογιστεί με ακρίβεια τον τελευταίο χρόνο πριν την έξοδο το ποια πλασματικά έτη είναι ουσιαστικά απαραίτητα.

Πλεονεκτήματα για ΙΚΑ και Δημόσιο

Στον ιδιωτικό τομέα, η εξαγορά πλασματικών ετών μπορεί να μειώσει το όριο ηλικίας συνταξιοδότησης έως και 7 χρόνια, σε ταμεία όπως ΙΚΑ, ΟΑΕΕ, ΕΤΑΑ και Ειδικά Ταμεία. Στον δημόσιο τομέα, είναι δυνατή η αναγνώριση έως 7 πλασματικών ετών, συν επιπλέον 5 έτη λόγω τέκνων, φτάνοντας έως τα 12 έτη.

Για τους ασφαλισμένους πριν το 1993, τα πλασματικά έτη λειτουργούν ως «κλειδί» για την ολοκλήρωση του απαιτούμενου χρόνου ασφάλισης ως το 2012, ο οποίος καθορίζει και την ηλικία εξόδου με σύνταξη. Έτσι, οι προ του 1993 ασφαλισμένοι μπορούν να επιτύχουν πλήρη σύνταξη σε ηλικίες κάτω των 67, και σε ορισμένες περιπτώσεις –όπως μητέρες– ακόμη και από τα 58,5 έτη. Οι νεότεροι ασφαλισμένοι, μετά το 1993, χρησιμοποιούν τα πλασματικά για να φτάσουν τα 40 έτη και να μειώσουν το ηλικιακό όριο στα 62.

Τι περιλαμβάνεται στον πλασματικό χρόνο

Οι βασικότερες μορφές πλασματικού χρόνου είναι η στρατιωτική θητεία, ο χρόνος σπουδών, ο χρόνος λόγω τέκνων, καθώς και οι περίοδοι επιδοτούμενης ανεργίας και ασθένειας. Οι δύο τελευταίες αναγνωρίζονται δωρεάν, αλλά δεν αυξάνουν την ανταποδοτική σύνταξη — χρησιμεύουν μόνο για τη θεμελίωση δικαιωμάτων και την εθνική σύνταξη.

– Τη συμπλήρωση 40 ετών ασφάλισης, σε όλα τα ταμεία, για παλαιούς και νέους ασφαλισμένους.
– Τα 35 έτη στα ταμεία ΙΚΑ, ΟΑΕΕ, ΕΤΑΑ έως το 2012 για παλαιούς ασφαλισμένους.
– Τα 25 έτη στο Δημόσιο έως το 2010 για παλαιούς ασφαλισμένους.
– Τα 36 ή 37 έτη μετά το 2012 στο Δημόσιο για θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος.
– Τα 21 και 23 έτη στο Δημόσιο για τρίτεκνους γονείς το 2011 και το 2012.
– Τα 5.500 ένσημα για μητέρες με ανήλικο παιδί μέχρι το 2012, εφόσον ασφαλίστηκαν πριν το 1993.
– Τις 10.500 ημέρες στο ΙΚΑ έως το 2012 με διαδοχική ασφάλιση, για συνταξιοδότηση από τα 59 έτη.
– Τις 900 ημέρες στα βαρέα, για σύνταξη με 4.500 ημέρες συνολικά.
– Τις 2.100 ημέρες σε ειδικότητες βαρέων, στο πλαίσιο των 10.500 ημερών συνολικά.

Η ρύθμιση προβλέπει δικαίωμα αναγνώρισης των ετών που λείπουν σε όσους δεν έχουν φτάσει τα 15 χρόνια επικουρικής ασφάλισης, ώστε να κατοχυρώσουν συνταξιοδοτικό δικαίωμα και να μην απωλέσουν τα ένσημα που έχουν ήδη καταβάλει.

Οι πέντε κατηγορίες ασφαλισμένων που θα ωφεληθούν

Από το νέο μέτρο αναμένεται να επωφεληθούν πέντε βασικές κατηγορίες:

1. Πρώην ασφαλισμένοι σε ταμεία αυτοαπασχολούμενων (όπως ΤΕΒΕ, ΤΣΑ, ΤΑΕ), οι οποίοι εργάστηκαν αργότερα ως μισθωτοί στον ιδιωτικό ή δημόσιο τομέα χωρίς να συμπληρώσουν 15ετία στην επικουρική ασφάλιση.

2. Γιατροί που ξεκίνησαν ως ελεύθεροι επαγγελματίες και εντάχθηκαν αργότερα στο Εθνικό Σύστημα Υγείας ή εργάζονται ταυτόχρονα ως μισθωτοί χωρίς να έχουν επαρκή ασφαλιστικό χρόνο.

3. Εκπαιδευτικοί που απασχολήθηκαν αρχικά σε φροντιστήρια ή ως περιστασιακοί μισθωτοί και στη συνέχεια στο Δημόσιο, χωρίς να συγκεντρώσουν τα απαιτούμενα χρόνια στην επικουρική ασφάλιση.

4. Εργαζόμενοι με συμβάσεις έργου στο Δημόσιο, οι οποίοι δεν κατέβαλαν εισφορές επικουρικής ασφάλισης λόγω της φύσης της απασχόλησης.

5. Έλληνες που εργάστηκαν σε άλλες χώρες της ΕΕ και διέκοψαν την καταβολή εισφορών επικουρικής ασφάλισης στην Ελλάδα, με αποτέλεσμα να μην μπορούν να λάβουν επικουρική σύνταξη.

Κόστος εξαγοράς και ποσά συντάξεων

Στόχος είναι να επιτραπεί η αναγνώριση από 3 έως 5 πλασματικών ετών, ώστε για παράδειγμα ασφαλισμένοι με 10 ή 12 έτη να μπορέσουν να συμπληρώσουν την απαιτούμενη 15ετία. Το κόστος εξαρτάται από την εισφορά 6% (3% εργαζόμενος και 3% εργοδότης) επί των αποδοχών κατά τον χρόνο της αίτησης. Έτσι, ασφαλισμένος με μισθό 1.500 ευρώ θα πληρώνει 90 ευρώ τον μήνα για κάθε αναγνωριζόμενο μήνα, δηλαδή 3.240 ευρώ για τρία χρόνια.

Το υπουργείο Εργασίας απέστειλε στον ΕΦΚΑ τους πίνακες που απεικονίζουν την ασφαλιστική προσαύξηση κάθε έτους στη σύνταξη από το 1970 μέχρι το 2024, που με τον νόμο Κατρούγκαλου (ν. 4387/2016) προβλεπόταν ότι η αναπροσαρμογή των συντάξιμων αποδοχών για το έτος 2024 διενεργείται κατά τη μεταβολή του μέσου ετήσιου γενικού δείκτη τιμών καταναλωτή της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής, ενώ – σύμφωνα με το δεύτερο εδάφιο – για το διάστημα από το 2025 και εφεξής θα έπρεπε να διενεργείται με βάση τον δείκτη μεταβολής μισθών που υπολογίζεται από την ΕΛΣΤΑΤ.

Τι ισχύει ανά κατηγορία

Μη μισθωτοί: Η μηνιαία εισφορά εξαγοράς υπολογίζεται με βάση την ασφαλιστική κατηγορία που έχει επιλεγεί κατά το έτος υποβολής της αίτησης αναγνώρισης.

Μητέρες: Η μηνιαία εισφορά εξαγοράς υπολογίζεται εις ολόκληρον, καθώς δεν ισχύουν οι ευνοϊκές διατάξεις για αναγνώριση χρόνου, που προβλέπουν την καταβολή μειωμένων κατά 50% ασφαλιστικών εισφορών κύριας σύνταξης λόγω μητρότητας.

Προαιρετική: Ασφαλισμένοι που κατά τον χρόνο υποβολής αιτήματος αναγνώρισης τελούν σε καθεστώς προαιρετικής ασφάλισης καταβάλλουν, για κάθε αναγνωριζόμενο μήνα, την εισφορά κλάδου σύνταξης της ασφαλιστικής κατηγορίας (άρθρα 35 και 36 ν.4670/2020) στην οποία έχουν ενταχθεί.

Διακοπή: Αιτούντες αναγνώριση χρόνου, που κατά την ημερομηνία υποβολής της αίτησης έχουν διακόψει την ασφάλιση αντιμετωπίζονται κατά περίπτωση ως εξής:

Εάν κατά το έτος υποβολής του αιτήματος αναγνώρισης είχαν ενεργή ασφάλιση και άρα είχαν επιλέξει ασφαλιστική κατηγορία, η εισφορά αναγνώρισης υπολογίζεται επί της ασφαλιστικής κατηγορίας της επιλογής τους, σύμφωνα με την Απογευματινή.

Εάν κατά το έτος υποβολής του αιτήματος δεν είχε προηγηθεί ασφάλιση, επιλέγουν την ασφαλιστική κατηγορία που επιθυμούν να υπολογιστεί η μηνιαία εισφορά εξαγοράς, με ελάχιστη την εισφορά που αντιστοιχεί στην 1η ασφαλιστική κατηγορία.

Πολλαπλές αιτήσεις: Εφόσον, κατά το ίδιο έτος, έχουν υποβληθεί περισσότερες από μία αιτήσεις αναγνώρισης χρόνου με εξαγορά, η μηνιαία εισφορά θα πρέπει να υπολογιστεί στην ίδια ασφαλιστική κατηγορία και ειδικότερα σε αυτήν που έχει επιλεγεί κατά την πρώτη χρονικά υποβληθείσα αίτηση.

Ειδικά οι παλαιοί ασφαλισμένοι πριν το 1993 θα βγούν διπλά ωφελημένοι καθώς με την προσθήκη πλασματικού χρόνου μπορούν να διαμορφώσουν και ευνοϊκότερες προϋποθέσεις συνταξιοδότησης για να βγουν πριν τα 67 ή και πριν τα 62.

Όσον αφορά τους νέους μετά το 1993 ασφαλισμένοι βοηθούνται από τα πλασματικά ώστε να συμπληρώσουν τα 40 έτη και έτσι να κατεβάσουν το όριο ηλικίας συνταξιοδότησης από τα 67 στα 62, κερδίζοντας επίσης και μεγαλύτερη σύνταξη.

-Η 35ετία σε ΙΚΑ, ΟΑΕΕ, ΕΤΑΑ ως το 2012.

-Η 25ετία στο Δημόσιο μέχρι το 2010.

-Τα 21, και 23 έτη στο Δημόσιο για τους τρίτεκνους γονείς στα έτη 2011 και 2012.

-Οι 5.500 ημέρες ασφάλισης ως το 2012 για μητέρες με ανήλικο τέκνο.

Οι ασφαλισμένοι του ΙΚΑ και άλλων ταμείων του ιδιωτικού τομέα θα πρέπει να ζητούν πλασματικά έτη και για προσαύξηση της σύνταξης, αλλά και για θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος.

Με την προσθήκη πλασματικού χρόνου οι ασφαλισμένοι μπορούν να κερδίσουν τρία πράγματα:

– Να πάρουν αύξηση στην κύρια σύνταξη καθώς οι χρόνοι που αναγνωρίζονται ανεβάζουν το συνολικό χρόνο ασφάλισης και τα ποσοστά αναπλήρωσης, αλλά και στην επικουρική.

– Να μεταφέρουν τα πλασματικά με ξεχωριστή αίτηση και στην επικουρική ασφάλιση πετυχαίνοντας την απονομή της επικουρικής τους με υψηλότερο ποσό.

Το κόστος εξαγοράς για τους μισθωτούς είναι 20% επί του μισθού κατά το μήνα υποβολής της αίτησης ή του τελευταίου 12μήνου εφόσον δεν υπάρχει σταθερή απασχόληση. Σε περιπτώσεις ανεργίας, η μερικής απασχόλησης υπολογίζεται με εισφορά 20% επί του κατώτατου μισθού.

Με τον κατώτατο μισθό στα 830ευρώ από τον Απρίλιο του 2024 το ελάχιστο κόστος εξαγοράς πλασματικού χρόνου είναι στα 166 ευρώ τον μήνα για τις αιτήσεις από 1/4/2024 και μετά. Με την επερχόμενη αύξηση στα 880 ευρώ για τον κατώτατοι μισθό τον Απρίλιο του 2025, θα ανεβεί και το ελάχιστο κόστος για την εξαγορά πλασματικού χρόνου.

Στο Δημόσιο για τις αιτήσεις που υποβάλλονται από 1/1/2020 και μετά, η εξαγορά γίνεται με εισφορά 20% επί του μισθού. Για τις αιτήσεις ως 31/12/2016, το κόστος είναι 6,67%, στις αιτήσεις του 2017 το κόστος είναι 10%, για το 2018 είναι 13,34%, και για το 2019 16,67%.

Για τους ελεύθερους επαγγελματίες και τους αγρότες ο κάθε μήνας αναγνώρισης κοστίζει όσο και η μηνιαία εισφορά για τον κλάδο σύνταξης.

Πώς μπορεί να βγεί κέρδος ως 252 ευρώ στη σύνταξη

Τρία χαρακτηριστικά παραδείγματα για το κέρδος από τα πλασματικά έτη:

1. Ασφαλισμένος με 35 χρόνια ασφάλισης και συντάξιμες αποδοχές 1.580 ευρώ, θα πάρει σύνταξη 1.015 ευρώ μικτά. Αν αναγνωρίσει 2 χρόνια θα βγει με 37 έτη και σύνταξη 1.095 ευρώ, δηλαδή κέρδος κατά 80 ευρώ το μήνα, ή 7,9% λόγω πλασματικών ετών.

2. Ασφαλισμένος με 37 χρόνια ασφάλισης και συντάξιμες αποδοχές 1.580 ευρώ, θα πάρει σύνταξη 1.095 ευρώ μικτά. Αν αναγνωρίσει 3 χρόνια θα βγει με 40 έτη και σύνταξη 1.216 ευρώ, δηλαδή κέρδος 121 ευρώ τον μήνα ή 11,17% αύξηση σύνταξης λόγω πλασματικών ετών.

3. Ασφαλισμένος με 37 χρόνια ασφάλισης και συντάξιμες αποδοχές 3.300 ευρώ, θα πάρει σύνταξη 1.824 ευρώ μικτά. Αν αναγνωρίσει 3 χρόνια για να βγει με 40 έτη θα πάρει σύνταξη 2.077 ευρώ, δηλαδή θα συνταξιοδοτηθεί με μεγαλύτερη σύνταξη κατά 252 ευρώ τον μήνα λόγω πλασματικών ετών.

Σύμφωνα με το Ενιαίο Δύκτιο Συνταξιούχων, για μισθωτούς, το κόστος υπολογίζεται 20% επί του μισθού που λάμβαναν κατά το μήνα υποβολής της αίτησης. Εάν όμως δεν υπάρχει σταθερή απασχόληση, τότε το κόστος υπολογίζεται σε σχέση με το μισθό που λάμβαναν το τελευταίο 12άμηνο από την ημερομηνία υποβολής της αίτησης για εξαγορά χρόνου ασφάλισης. Εάν πρόκειται για ασφαλισμένους που είναι άνεργοι ή που εργάζονται με όρους μερικής απασχόλησης, τότε το κόστος εξαγοράς προκύπτει ως το 20% του εκάστοτε κατώτατου μισθού (σήμερα 830 ευρώ μικτά).

Στην περίπτωση που πρόκειται για ασφαλισμένους που εργάζονται στο Δημόσιο Τομέα, τότε το ποσό της εξαγοράς είναι 20% επί του μισθού τους, για όσες αιτήσεις υποβάλλονται από την 1η Ιανουαρίου 2020 και μετά. Εάν όμως επιθυμούν ελεύθεροι επαγγελματίες και αγρότες να εξαγοράσουν πλασματικά έτη ασφάλισης, τότε ο κάθε μήνας που πρόκειται να αναγνωριστεί κοστίζει όσο η μηνιαία εισφορά για τον κλάδο σύνταξης, με βάση τις ασφαλιστικές κατηγορίες που ισχύουν ανά χρονική περίοδο.

Υπενθυμίζεται ότι οι λεγόμενοι «παλαιοί» ασφαλισμένοι (έναρξη εργασιακού βίου πριν από το 1993), μπορούν να βγουν στη σύνταξη πριν από τα 67 ή τα 62 έτη, με την χρήση πλασματικών ετών. Ειδικά γι’ αυτές τις περιπτώσεις, είναι κρίσιμο να συμπληρώνονται τα έτη ασφάλισης έως το 2012. Έτσι μπορούν οι ασφαλισμένοι, υπό προϋποθέσεις, να συνταξιοδοτηθούν πριν από τα γενικά όρια ηλικίας.

Πλασματικά έτη ανά Ταμείο

Για μισθωτούς ασφαλισμένους του πρώην ΙΚΑ και ειδικών Ταμείων (ΔΕΚΟ – Τραπεζών) αναγνωρίζονται μέχρι τέσσερα έτη για να συμπληρωθεί ο χρόνος που απαιτείται το 2011, μέχρι πέντε έτη για το 2012 και μέχρι επτά έτη από το 2013 και μετά. Οι κατηγορίες πλασματικών ετών προέρχονται από στρατιωτική θητεία, ανεργία, σπουδές, χρόνος ανατροφής παιδιών, κενά ασφάλισης και ασθένεια. Ως το 2010 αναγνωρίζονται 400 ημέρες από ανεργία και ασθένεια (200+200 μέρες από κάθε αιτία), συν η στρατιωτική θητεία. Όταν συμπληρώνεται ο χρόνος ασφάλισης ως το 2012 που είναι για παράδειγμα οι 5.500 ημέρες ασφάλισης για τις μητέρες με ανήλικο και ασφάλιση ΙΚΑ, ή 25ετία για τις μητέρες σε ταμεία ΔΕΚΟ, ή 35ετία για το ΙΚΑ, τότε οι ασφαλισμένοι κατοχυρώνουν ευνοϊκότερες προϋποθέσεις συνταξιοδότησης και βγαίνουν στη σύνταξη ακόμη και πριν τα 62 έτη. Για τις μητέρες ΙΚΑ δεν επιτρέπεται η εξαγορά χρόνου λόγω τέκνων αν πρόκειται να βγουν με διατάξεις ανήλικου.

Στους ασφαλισμένους του Δημοσίου η 25ετία ως το 2012 αποτελεί και το κριτήριο της θεμελίωσης του συνταξιοδοτικού δικαιώματος και του ορίου ηλικίας που θα έχουν για να συνταξιοδοτηθούν. Για θεμελίωση συνταξιοδοτικών προϋποθέσεων έως 31/12/2010 αναγνωρίζονται τόσα πλασματικά έτη όσα χρειάζονται μέχρι να συμπληρωθεί η 25ετία. Για θεμελίωση από 1/1/2011 οι πλασματικοί χρόνοι που αναγνωρίζονται ισχύουν τόσο για τη θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος (25ετια) όσο και για την συμπλήρωση του συνολικού χρόνου ασφάλισης (36, 37, ή 40 έτη). Ο συνολικός αριθμός ετών, που μπορεί να αναγνωρίσει ένας ασφαλισμένος, στο Δημόσιο για 25ετία το 2011 είναι τέσσερα έτη, για το 2012 είναι πέντε έτη και από το 2013 και μετά μπορούν να αναγνωρίζουν ως επτά έτη. Επιπλέον έχουν ως πέντε έτη λόγω τέκνων. Επομένως ο συνολικός πλασματικός χρόνος που μπορεί να εξαγοραστεί στο Δημόσιο από υπαλλήλους με 1-3 τέκνα είναι 5-9 έτη για το 2011, 6 -10 έτη για το 2012 και 8- 12 έτη από το 2013 και μετά.

Για την 35ετία αναγνωρίζονται τέσσερα και πέντε έτη αντίστοιχα για να συμπληρωθεί στα έτη 2011 και 2012 η 35αετία και ως επτά έτη από το 2013 και μετά για να συμπληρωθεί όμως η 40ετία. Επίσης αναγνωρίζουν ως πέντε έτη από τον χρόνο άσκησης δραστηριότητας πριν γραφτούν στα ταμεία τους για να συμπληρωθεί η 35ετία ως το 2010, ενώ μετά το 2011 ο χρόνος αυτός συνυπολογίζεται στα άλλα πλασματικά έτη.

Ειδικοί στην ασφάλιση συμβουλεύουν τους ασφαλισμένους να μη σπεύσουν να πληρώσουν για την εξαγορά των πλασματικών, εκτός αν απέχουν ελάχιστα από την αίτηση συνταξιοδότησης μετά και από τη διαβεβαίωση του υπουργείου εργασίας ότι υπάρχει περίπτωση να καταργηθεί τώρα  η στο μέλλον το μέτρο της εξαγοράς πλασματικών ετών είτε για θεμελίωση της σύνταξης πριν από τα 62 και τα 67 είτε για προσαύξηση του ποσού της ανταποδοτικής σύνταξης.

Το καλύτερο είναι να υπολογίσουν με προσοχή τον τελευταίο έτος πριν από τη συνταξιοδότησή τους πόσα χρόνια έχουν πραγματικά ανάγκη να εξαγοράσουν.

Η εξαγορά πλασματικών, όπως για παράδειγμα χρόνος για τα τέκνα, τις σπουδές, τα κενά ασφάλισης αλλά και τη στρατιωτική θητεία των ανδρών εξακολουθεί να αποτελεί  «διαβατήριο» για την έξοδο στη σύνταξη έως και εννέα χρόνια νωρίτερα.

Γι’ αυτό και είναι σημαντικό να διευκρινίσουμε τα εξής:

Οι ασφαλισμένοι όσον αφορά την εξαγορά χωρίζονται σε δύο κατηγορίες , στους εργαζόμενους στο δημόσιο και στους εργαζόμενους στον ιδιωτικό τομέα.

Εργαζόμενοι στο Δημόσιο

Μπορούν να υποβάλλουν αίτηση σήμερα και να πληρώσουν όποτε θέλουν πριν η μετά τη συνταξιοδότηση.

Για παράδειγμα, αν κάποιος εργαζόμενος στον ιδιωτικό τομέα με  αποδοχές 2000 ευρώ το μήνα και ποσοστό εισφοράς ως 20%, το συνολικό κόστος για αναγνώριση πλασματικής ασφάλισης κοστίζει συνολικά 19.905 ευρώ και μπορεί να κατανεμηθεί ως εξής:

Tέσσερα(4) χρόνια σπουδών-48 μήνες Χ 214,69 ευρώ=10.305 ευρώ.

Ένα(1) έτος ανεργίας=δωρεάν.

To κόστος της εξαγοράς εξισώθηκε στο 20% από 1/1/2020 και για τους δημοσίους υπαλλήλους οι οποίοι είχαν το προνόμιο τα προηγούμενα χρόνια να εξαγοράζουν πλασματικά φθηνότερα.

Ωστόσο, το προνόμιο της φθηνότερης εξαγοράς παραμένει για τους δημοσίους υπαλλήλους που είχαν  υποβάλλει σχετική αίτηση τα προηγούμενα έτη, καθώς αυτοί έχουν κατοχυρώσει την εξαγορά με κόστος που ίσχυε την χρονιά υποβολής της αίτησης.

Για παράδειγμα, για ένα δημόσιο υπάλληλο  με αποδοχές 1350 ευρώ το μήνα και ποσοστό εισφοράς 6.67% , τα 4 έτη σπουδών θα κοστίσουν 10.305 ευρώ(48 μήνες Χ214,69%) και τα 2 έτη στρατιωτικής θητείας( 24 μήνες Χ90 ευρώ=2.160 ευρώ).

Πότε δεν απαιτείται η καταβολή ποσού: Η προσμέτρηση του χρόνου απουσίας από την εργασία λόγω κύησης και λοχείας, και των ημερών επιδότησης λόγω ασθένειας ή τακτικής ανεργίας, λαμβάνεται υπόψη αποκλειστικά για τη θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος λόγω γήρατος και όχι για τον προσδιορισμό του δικαιούμενου ποσού σύνταξης. Συνεπώς, σε αυτήν την περίπτωση, δεν απαιτείται η καταβολή οποιουδήποτε ποσού εκ μέρους του ασφαλισμένου.

Τα πλασματικά έτη είναι ιδιαίτερα χρήσιμα έως απαραίτητα για τους δημοσίους υπαλλήλους  οι οποίοι επιθυμούν να θεμελιώσουν δικαίωμα συνταξιοδότησης σε ηλικίες από 55 μέχρι και 62 με τις διάφορες διατάξεις περί 35ετίας, 25ετίας και 37ετίας στο Δημόσιο. Ακόμη και μετά το 2022, οπότε και ομογενοποιούνται όλα τα όρια στα 62 και τα 67, οι θεμελιωμένοι εντός της μεταβατικής περιόδου θα μπορούν να συνταξιοδοτηθούν νωρίτερα με βάση το όριο που θεμελίωσαν.

Επίσης, σημαντικό όφελος θα έχουν από την εξαγορά και όσοι συνταξιοδοτούνται με περισσότερα από 30 έτη ασφάλισης καθώς όσο μεγαλύτερο ασφαλιστικό βίο έχει ο υπάλληλος τόσο μεγαλύτερη αύξηση θα λάβει στην προσδοκώμενη σύνταξή του, σύμφωνα με το νόμο Βρούτση που άρχισε ήδη να εφαρμόζεται.

Η αναγνώριση πλασματικών ετών είναι χρήσιμη και γι΄αυτήν την κατηγορία ιδίως στις περιπτώσεις που ο ασφαλισμένος χρειάζεται να προσθέσει 3-4 πλασματικά έτη και να πιάσει το όριο των 40 ετών ασφάλισης για να βγει στη σύνταξη στα 62.

Χρειάζεται όμως ιδιαίτερη προσοχή καθώς οι εν λόγω ασφαλισμένοι που θα υποβάλλουν σήμερα αίτηση για εξαγορά πλασματικών ετών θα λάβουν σε 6 μήνες πράξη καταλογισμού οφειλής που θα τους καλεί να πληρώσουν εφάπαξ (με έκπτωση έως 15%)  η σε δόσεις το συνολικό ποσό για την εξαγορά.

Στο Δημόσιο μπορούν να εξαγοραστούν 7 πλασματικά έτη από Στρατό, σπουδές, κ.ά. και επιπλέον έως 5 έτη λόγω τέκνων (για τρία παιδιά), ενώ στον ιδιωτικό τομέα συνολικά αναγνωρίζονται έως 7 πλασματικά έτη.

Το κόστος της εξαγοράς από 1-1-2020 έχει οριστεί για όλους, εργαζομένους σε ιδιωτικό και δημόσιο τομέα, στο 20% του τρέχοντος μισθού.

Η καταβολή του ποσού της εξαγοράς πραγµατοποιείται µε τρεις τρόπους:

1. Με εφάπαξ καταβολή. Στην περίπτωση αυτή, θα πρέπει να εξοφληθεί ολοσχερώς το ποσό εντός τριών µηνών από την κοινοποίηση της απόφασης αναγνώρισης.

Στην ολοσχερή εξόφληση µε εφάπαξ καταβολή υπάρχει έκπτωση της τάξεως του 2% για κάθε πλήρες έτος εξαγοράς. Στην εξαγορά χρόνου µόνο µηνών, οι οποίοι δε συµπληρώνουν το συνολικό διάστηµα ενός πλήρους έτους, δεν υπάρχει καµία έκπτωση.

2. Με καταβολή ισόποσων µηνιαίων δόσεων. Ο αριθµός των µηνιαίων δόσεων είναι ίσος µε τον αριθµό των µηνών που ζητείται να εξαγοραστούν. Το ποσό της µηνιαίας δόσης καταβάλλεται έως την τελευταία εργάσιµη ηµέρα κάθε µήνα. Σε περίπτωση εκπρόθεσµης καταβολής δόσης, το ποσό επιβαρύνεται µε τα προβλεπόµενα πρόσθετα τέλη.

3. Με παρακράτηση από το ποσό της σύνταξης. Από το συνολικό ποσό της εξαγοράς παρακρατείται κάθε µήνα από τη σύνταξη και µέχρι την εξόφλησή του ποσό ίσο µε το ένα τέταρτο του ποσού της σύνταξης.

Η τρίτη επιλογή µπορεί να γίνει µόνο µε την ταυτόχρονη υποβολή και του συνταξιοδοτικού αιτήµατος.

Θα πρέπει να σηµειωθεί ότι η παρακράτηση των πλασµατικών ετών επιβάλλεται και στην προσωρινή σύνταξη.

Ειδικοί στην ασφάλιση παρατηρούν ότι μικρός αριθμός ασφαλισμένων κάνει χρήση του κινήτρου της έκπτωσης, καθώς τα ποσά είναι υψηλά για να καταβληθούν στο σύνολό τους, με αποτέλεσμα οι περισσότεροι να προτιμούν τις δόσεις είτε την παρακράτηση από τη σύνταξη. Από την άλλη πλευρά, οι μη μισθωτοί για κάθε αναγνωριζόμενο μήνα πλασματικού χρόνου καταβάλλουν την εισφορά που αντιστοιχεί στην ασφαλιστική κατηγορία που έχουν επιλέξει κατά το έτος υποβολής της αίτησης αναγνώρισης.