Το οικονομικό επιτελείο ποντάρει χρονικά, περισσότερο, στην αλλαγή χρήσης της επιστροφής των κερδών των κεντρικών τραπεζών από ελληνικά ομόλογα (SMPs, ANFAs) για επενδύσεις, αλλά και στην αφαίρεση δαπανών ύψους  50 εκατ. ευρώ από Μεταναστευτικό. Και αυτό διότι οι τελικές αποφάσεις για τη μείωση των πρωτογενών πλεονασμάτων από το 3,5% στο 2-2,5% είναι ακόμα ασαφείς, αναφέρει το in.gr.

Με αφορμή, πάντως, την επίσκεψη του ιταλού επιτρόπου Οικονομικών Υποθέσεων Πάολο Τζεντιλόνι, την περασμένη εβδομάδα, ξεκαθάρισε κάπως το χρονοδιάγραμμα των διαπραγματεύσεων για τα αιτήματα της ελληνικής πλευράς, τα οποία θα συζητηθούν σταδιακά μέσα στον χρόνο.

Σε πρώτο στάδιο, αναμένεται τον Ιούνιο, στο Eurogroup, η απόφαση για τα SMPs και  ANFAs, όπου η ελληνική πλευρά προσβλέπει σε 4,2 δισ. ευρώ έως το 2022, προκειμένου να μοιραστούν περίπου ισόποσα μεταξύ δημοσίων και ιδιωτικών επενδύσεων. Υπολογίζεται, δηλαδή, περίπου 2 δισ. ευρώ να κατευθυνθούν στη στήριξη ιδιωτικών επενδύσεων. Επιπλέον, νωρίτερα, στο Eurogroup του Μαρτίου εκτιμάται να εγκριθεί η αφαίρεση από τον προϋπολογισμό των δαπανών ύψους 200 - 250 εκατ. ευρώ για το Μεταναστευτικό.

Από την κυβέρνηση εκτιμούν πως οι αποφάσεις για τη μείωση των πρωτογενών πλεονασμάτων και τη μεταφορά των υπερπλεονασμάτων από έτος σε έτος (smoothing mechanism) αναμένονται σε δεύτερο στάδιο, δηλαδή από τον Οκτώβριο. Να σημειωθεί πως συνολικά η απόφαση για τα SMPs - ANFAs και το smoothing mechanism μπορούν να εξασφαλίσουν χώρο 0,9% του ΑΕΠ, όσο περίπου αναμένεται από τη μείωση του στόχου για τα πρωτογενή πλεονάσματα.

Διαβεβαιώσεις

Το επιχείρημα της ελληνικής κυβέρνησης είναι σαφές και αφορά τη διαβεβαίωση πως ο στόχος του πρόσθετου δημοσιονομικού χώρου είναι για χρηματοδότηση μέτρων τόνωσης της ανάπτυξης και σε καμία περίπτωση για «σπατάλες».

Ως εκ τούτου, το μεγάλο παζάρι για τα πρωτογενή πλεονάσματα αναμένεται να ξεκινήσει από   Απρίλιο - Μάιο, όπου θα οριστικοποιηθούν τα δημοσιονομικά στοιχεία του 2019 από την Eurostat και με την κατάθεση του Μεσοπρόθεσμου Πλαισίου Δημοσιονομικής Στρατηγικής 2021-2024 στη Βουλή.   Το οικονομικό επιτελείο έχει ισχυρά όπλα στη φαρέτρα του για να τεκμηριώσει πως ήδη έχει δημιουργηθεί χώρος, όπως από τη μείωση του κόστους δανεισμού του ελληνικού Δημοσίου (έκδοση 15ετούς με απόδοση 1,911%), αλλά και από την ανταλλαγή ομολόγων 3,3 δισ. ευρώ τα οποία κατείχε η Εθνική Τράπεζα με νέα 30ετή ομόλογα.

Σε αυτό το πλαίσιο,  η κυβέρνηση χτίζει σταδιακά τα επιχειρήματά της σε γερά θεμέλια και καταρτίζει την ανάλυση βιωσιμότητας του χρέους, την οποία έχουν αναλάβει ο ΟΔΔΗΧ και το Συμβούλιο Οικονομικών Εμπειρογνωμόνων. Πληροφορίες αναφέρουν πως σχεδιάζεται να

παρουσιαστεί μαζί με το Μεσοπρόθεσμο Σχέδιο τον Απρίλιο, περιέχοντας δύο σενάριο, δηλαδή και εκείνο με τη μείωση του στόχου των πρωτογενών πλεονασμάτων. Ταυτόχρονα, τη δική του ανάλυση βιωσιμότητας του χρέους θα κάνει ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Σταθερότητας.

Στις επιδιώξεις της ελληνικής πλευράς βοηθούν οι θετικές δηλώσεις ευρωπαίων αξιωματούχων για την πορεία της ελληνικής οικονομίας, αλλά και οι προσδοκίες για μία σειρά αναβαθμίσεων από τους οίκους αξιολόγησης. Ισχυρός σύμμαχος για τη μείωση των πρωτογενών πλεονασμάτων είναι η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, ωστόσο δεν έχει αρμοδιότητα για τα δημοσιονομικά ζητήματα.

Οι δανειστές, σύμφωνα με τα «ΝΕΑ» δεν αποκλείουν το ενδεχόμενο για ελαφρύνσεις φόρων, αρκεί να βγαίνουν οι αριθμοί.

Η Αθήνα ελπίζει στην εμπιστοσύνη των αγορών απέναντι στην οικονομία για να πείσει τους δανειστές να συμφωνήσουν με τις φοροελαφρύνσεις και, όπως δήλωσε πρόσφατα ο Πρωθυπουργός, «αφού μας εμπιστεύονται οι αγορές, γιατί να μην εμπιστευτούν και οι θεσμοί;».

Μετά την ψήφο εμπιστοσύνης που έδωσαν οι επενδυτές, η οποία αποτυπώθηκε στην έκδοση του 7ετούς ομολόγου και τη μείωση των αποδόσεων των κρατικών ομολόγων σε ιστορικά χαμηλά, η κυβέρνηση περιμένει τώρα να ακούσει καλά νέα και από τους ξένους οίκους.

Η αρχή γίνεται από τον οίκο Fitch, η αξιολόγηση του οποίου για την ελληνική οικονομία. Ακολουθεί η Moody's στις 23 Αυγούστου, με τους αναλυτές να εκτιμούν ότι θα προχωρήσει σε αναβάθμιση των προοπτικών της ελληνικής οικονομίας σε θετικές από σταθερές που βαθμολογούνται σήμερα.

Οι οίκοι αξιολόγησης για να αναβαθμίσουν την Ελλάδα περιμένουν το επόμενο διάστημα να δουν περισσότερα δείγματα γραφής από τη νέα κυβέρνηση τόσο στο μέτωπο των μεταρρυθμίσεων όσο και στο πεδίο της φορολογίας.

Οι πιθανότητες αναβάθμισης της πιστοληπτικής ικανότητας της χώρας αυξάνονται έως το τέλος του 2019, με την Ελλάδα να βαθμολογείται σε ΒΒ από ΒΒ-, δηλαδή αναβάθμιση μιας κλίμακας ενδεχομένως τον Οκτώβριο από τον οίκο Standard and Poor's.

Το έργο της S&P θα είναι πιο εύκολο διότι αφενός διατηρεί θετικό outlook για την Ελλάδα και αφετέρου έως την Παρασκευή 25 Οκτωβρίου 2019 θα έχει προχωρήσει το κυβερνητικό έργο και θα έχει κατατεθεί το προσχέδιο του προϋπολογισμού του 2020.

Με το βλέμμα στην αναβάθμιση

Την ώρα που ο δείκτης οικονομικού κλίματος βελτιώνεται σημαντικά ξεπερνώντας τον Ιούλιο τον μέσο όρο της ευρωζώνης, την καταναλωτική εμπιστοσύνη να εκτινάσσεται σε υψηλό 12 ετών και την πλήρη άρση των capital controls να βρίσκεται προ των πυλών, οι αναλυτές βλέπουν να ανοίγει η πόρτα της αναβάθμισης του ελληνικού αξιόχρεου.

Ωστόσο, όπως αναφέρουν τα «ΝΕΑ» για να ανέβει η Ελλάδα στην επόμενη επενδυτική βαθμίδα θα χρειαστεί ακόμα αρκετός χρόνος, κάτι που εκτιμάται ότι θα συμβεί μετά το δεύτερο εξάμηνο του 2020.

Η κυβέρνηση και το οικονομικό επιτελείο ποντάρουν τώρα σε ένα πολύ καλό δεύτερο εξάμηνο τόσο από πλευράς εισπραξιμότητας των φόρων όσο και από πλευράς ανάπτυξης, αλλά και περαιτέρω αποκλιμάκωσης των επιτοκίων δανεισμού του Δημοσίου, προκειμένου να ενισχυθεί η διαπραγματευτική θέση της χώρας απέναντι στους θεσμούς.

Και μπορεί ο μεγάλος στόχος να έχει να κάνει με τη μείωση του πρωτογενούς πλεονάσματος από το 2021, ωστόσο το ισχυρό δεύτερο εξάμηνο εκτιμάται ότι θα βοηθήσει την ελληνική πλευρά και ενόψει της κατάρτισης του δύσκολου προϋπολογισμού του 2020.

Οι πέντε κινήσεις για να βγει ο λογαριασμός

Για να βγει ο λογαριασμός του επόμενου έτους, να επιτευχθεί ο στόχος του πρωτογενούς πλεονάσματος 3,5% του ΑΕΠ και παράλληλα να συμφωνήσουν οι θεσμοί στο μεγάλο πακέτο με τις μειώσεις φόρων που ετοιμάζει η κυβέρνηση, το υπουργείο Οικονομικών έχει αρχίσει να καταστρώνει τη διαπραγματευτική του γραμμή δίνοντας βάρος σε πέντε κινήσεις:

1. Εξετάζεται τα έσοδα που θα έχει η Ελλάδα από την επιστροφή των κερδών που θα έχουν η ΕΚΤ και οι άλλες κεντρικές τράπεζες από τα ελληνικά ομόλογα (ANFA, SNPs), τα οποία εντάχθηκαν στη συμφωνία για το χρέος τον περασμένο Ιούνιο, να προσμετρηθούν για την κάλυψη του πλεονάσματος και μάλιστα με έναν τρόπο που θα περνούν μέσω του ΕΣΠΑ βοηθώντας και την ανάπτυξη.

Ηδη το οικονομικό επιτελείο βρίσκεται σε προχωρημένες συζητήσεις με τους θεσμούς προκειμένου να βρεθεί η κατάλληλη φόρμουλα. Μια τέτοια αλλαγή των όρων σημαίνει ότι εξασφαλίζεται αυτόματα πρόσθετος δημοσιονομικός χώρος 1,2 δισ. ευρώ κάθε έτος έως και το 2022, διευκολύνοντας σημαντικά την άσκηση οικονομικής πολιτικής τα επόμενα χρόνια.

2. Σχεδιάζεται η αλλαγή της μεθοδολογίας στη μέτρηση και των εσόδων από αποκρατικοποιήσεις στον υπολογισμό του πρωτογενούς πλεονάσματος, κάτι που θα δώσει επιπλέον δημοσιονομικό χώρο από 300 έως και 600 εκατ. ευρώ ανάλογα με τα έσοδα της κάθε χρονιάς.

3. Στο EuroWorking Group της 5ης Σεπτεμβρίου το υπουργείο Οικονομικών αναμένεται να καταθέσει το επίσημο αίτημα για την πρόωρη αποπληρωμή των ακριβών δανείων του ΔΝΤ.

4. Αναδιάρθρωση του χαρτοφυλακίου των έντοκων γραμματίων με φθηνότερες εκδόσεις μεγαλύτερης διάρκειας και χαμηλότερου κόστους.

5. Προώθηση των δύο σχεδίων για κόκκινα δάνεια. Σε πρώτη φάση θα τρέξει το σχέδιο του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας.

Σύμφωνα με πληροφορίες, η DG Comp είναι πολύ κοντά στην υιοθέτηση της συγκεκριμένης θεσμικής λύσης. Τα πράγματα θα κινηθούν με διαδικασίες fast track σε ό,τι αφορά το σχέδιο του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας, το οποίο αναμένεται εκτός απροόπτου να υιοθετηθεί τον Σεπτέμβριο.

Ετσι, τα πιστωτικά ιδρύματα θα μπορέσουν να προχωρήσουν τις διαδικασίες εκκαθάρισης των χαρτοφυλακίων τους από τις βαριές επισφάλειες που δύσκολα μπορούν να διαχειριστούν.