Ο μέσος ΔΤΚ του δωδεκαμήνου Νοεμβρίου 2025 – Οκτωβρίου 2026, σε σύγκριση με τον αντίστοιχο Δείκτη του δωδεκαμήνου Νοεμβρίου 2024 – Οκτωβρίου 2025, παρουσίασε αύξηση 3,9%, έναντι αύξησης 2,5% που σημειώθηκε κατά την αντίστοιχη σύγκριση του δωδεκαμήνου Νοεμβρίου 2024 – Οκτωβρίου 2025 με το δωδεκάμηνο Νοεμβρίου 2023 – Οκτωβρίου 2024.

Σε ετήσια βάση, η μεγαλύτερη αύξηση καταγράφηκε στη στέγαση με 15%, ενώ οι μεταφορές σημείωσαν άλμα 13,8%. Ως προς τα επιμέρους αγαθά, το φυσικό αέριο εκτινάχθηκε κατά 80%, το πετρέλαιο κίνησης κατά 39,4%, το πετρέλαιο θέρμανσης κατά 37,5%, ενώ η μεταφορά με αεροπλάνο κατά 32,9%. Τα ενοίκια των κατοικιών έτρεξαν με ετήσια αύξηση 6,8%, ενώ ως αναφορά τα τρόφιμα η μεγαλύτερη αύξηση καταγράφηκε στα ψάρια αλίπαστα (10,4%) και στο αρνί-κατσίκι (9,1%, ενώ τα λαχανικά «τσίμπησαν» κατά 8,4%.

Ακολουθεί η κατηγορία ξενοδοχεία, καφές, εστιατόρια με αύξηση 5,8%, ενώ στο 2,1% διαμορφώθηκε η αύξηση του δείκτη τιμών στα τρόφιμα, στα οποία βρίσκεται σε εξέλιξη η πρωτοβουλία για μειώσεις τιμών σε εκατοντάδες κωδικούς στα ράφια των σούπερ μάρκετ.

Οκτώβριος 2026/Σεπτέμβριος 2026

Η αύξηση του Γενικού ΔΤΚ κατά 0,7% τον μήνα Οκτώβριο 2026, σε σύγκριση με τον αντίστοιχο Δείκτη του Σεπτεμβρίου 2026, προήλθε κυρίως από τις μεταβολές στις ακόλουθες ομάδες αγαθών και υπηρεσιών:

 1.     Από τις αυξήσεις των δεικτών κατά:

•         2,3% στην ομάδα Διατροφή και μη αλκοολούχα ποτά, λόγω αύξησης κυρίως των τιμών σε: δημητριακά για πρωινό, αρνί και κατσίκι, τυριά, γιαούρτι, φρούτα (γενικά), λαχανικά (γενικά), λοιπά τρόφιμα. Μέρος της αύξησης αυτής αντισταθμίστηκε από τη μείωση κυρίως των τιμών στο χοιρινό.

•         1,4% στην ομάδα Ένδυση και υπόδηση, λόγω αύξησης των τιμών στα είδη ένδυσης και υπόδησης.

•         0,7% στην ομάδα Στέγαση, λόγω αύξησης κυρίως των τιμών σε: ενοίκια κατοικιών, ηλεκτρισμό, φυσικό αέριο. Μέρος της αύξησης αυτής αντισταθμίστηκε από τη μείωση κυρίως των τιμών στο πετρέλαιο θέρμανσης.

•         0,9% στην ομάδα Διαρκή αγαθά – Είδη νοικοκυριού και υπηρεσίες λόγω αύξησης κυρίως των τιμών στα είδη άμεσης κατανάλωσης νοικοκυριού.

•         0,3% στην ομάδα Μεταφορές, λόγω αύξησης κυρίως των τιμών σε: καύσιμα αυτοκινήτου (βενζίνη), άλλα καύσιμα. Μέρος της αύξησης αυτής αντισταθμίστηκε από τη μείωση κυρίως των τιμών στα εισιτήρια μεταφοράς επιβατών με αεροπλάνο.

•         0,1% στην ομάδα Ενημέρωση και επικοινωνία, λόγω αύξησης κυρίως των τιμών στον εξοπλισμό ενημέρωσης και επικοινωνίας.

•         0,3% στην ομάδα Αναψυχή – Αθλητισμός και Πολιτισμός, λόγω αύξησης κυρίως των τιμών στις υπηρεσίες αναψυχής.

 2.     Από τη μείωση των δεικτών κατά:

• 0,3% στην ομάδα Ξενοδοχεία – Καφέ – Εστιατόρια, λόγω μείωσης κυρίως των τιμών στα ξενοδοχεία-μοτέλ-πανδοχεία. Μέρος της μείωσης αυτής αντισταθμίστηκε από την αύξηση κυρίως των τιμών στα εστιατόρια-ζαχαροπλαστεία-ταχυφαγείακυλικεία.

Οκτώβριος 2026/Οκτώβριος 2025

Η αύξηση του Γενικού ΔΤΚ κατά 5,7% τον μήνα Οκτώβριο 2026, σε σύγκριση με τον αντίστοιχο Δείκτη του Οκτωβρίου 2025, προήλθε κυρίως από τις μεταβολές στις ακόλουθες ομάδες αγαθών και υπηρεσιών:

1.     Από τις αυξήσεις των δεικτών κατά:

•         2,1% στην ομάδα Διατροφή και μη αλκοολούχα ποτά, λόγω αύξησης κυρίως των τιμών σε: ψωμί και άλλα προϊόντα αρτοποιίας, μοσχάρι, αρνί και κατσίκι, ψάρια νωπά ή κατεψυγμένα, ψάρια αλίπαστα, τυριά, αυγά, λαχανικά (γενικά). Μέρος της αύξησης αυτής αντισταθμίστηκε από τη μείωση κυρίως των τιμών σε: ρύζι, ζυμαρικά, γάλα νωπό πλήρες, ελαιόλαδο, φρούτα (γενικά), χυμούς φρούτων.

•         3,8% στην ομάδα Ένδυση και υπόδηση, λόγω αύξησης των τιμών στα είδη ένδυσης και υπόδησης.

•         15,1% στην ομάδα Στέγαση, λόγω αύξησης κυρίως των τιμών σε: ενοίκια κατοικιών, επισκευή και συντήρηση κατοικίας,   διάφορες υπηρεσίες που σχετίζονται με το σπίτι, ηλεκτρισμό, φυσικό αέριο, πετρέλαιο θέρμανσης, στερεά καύσιμα.

•         0,4% στην ομάδα Διαρκή αγαθά – Είδη νοικοκυριού και υπηρεσίες, λόγω αύξησης κυρίως των τιμών στις οικιακές υπηρεσίες. Μέρος της αύξησης αυτής αντισταθμίστηκε από τη μείωση κυρίως των τιμών σε: έπιπλα-διακοσμητικά είδη-τάπητες, οικιακά είδη καθαρισμού και συντήρησης.

•         1,0% στην ομάδα Υγεία, λόγω αύξησης κυρίως των τιμών σε: υπηρεσίες εξωνοσοκομειακής περίθαλψης, νοσοκομειακή περίθαλψη. Μέρος της αύξησης αυτής αντισταθμίστηκε από τη μείωση κυρίως των τιμών στα φαρμακευτικά προϊόντα.

•         13,8% στην ομάδα Μεταφορές, λόγω αύξησης κυρίως των τιμών σε: πετρέλαιο κίνησης, καύσιμα αυτοκινήτου (βενζίνη), άλλα καύσιμα, συντήρηση και επισκευή εξοπλισμού προσωπικής μεταφοράς, άλλες υπηρεσίες σχετικές με την προσωπική μεταφορά, εισιτήρια μεταφοράς επιβατών με αεροπλάνο. Μέρος της αύξησης αυτής αντισταθμίστηκε από τη μείωση κυρίως των τιμών σε: καινούργια αυτοκίνητα, μεταχειρισμένα αυτοκίνητα.

•         2,1% στην ομάδα Αναψυχή – Αθλητισμός και Πολιτισμός, λόγω αύξησης κυρίως των τιμών σε: προϊόντα κηπουρικής και ζώα συντροφιάς, υπηρεσίες αναψυχής, πολιτιστικές υπηρεσίες, πακέτο διακοπών. Μέρος της αύξησης αυτής αντισταθμίστηκε από τη μείωση κυρίως των τιμών στα διαρκή αγαθά αναψυχής.

•         2,9% στην ομάδα Εκπαίδευση, λόγω αύξησης κυρίως των τιμών σε: δίδακτρα προσχολικής και πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης, δίδακτρα δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης.

•         5,8% στην ομάδα Ξενοδοχεία – Καφέ – Εστιατόρια, λόγω αύξησης κυρίως των τιμών σε: εστιατόρια-ζαχαροπλαστείαταχυφαγεία-κυλικεία, ξενοδοχεία-μοτέλ-πανδοχεία

•         3,5% στην ομάδα Ασφαλιστικές και χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες, λόγω αύξησης κυρίως των τιμών σε: ασφάλιστρα υγείας, ασφάλιστρα οχημάτων.

•         1,2% στην ομάδα Προσωπική φροντίδα – Κοινωνική προστασία – Άλλα αγαθά και υπηρεσίες, λόγω αύξησης κυρίως των τιμών στα κομμωτήρια και καταστήματα προσωπικής φροντίδας.

 2.     Από τη μείωση των δεικτών κατά:

•         0,2% στην ομάδα Αλκοολούχα ποτά και καπνός, λόγω μείωσης κυρίως των τιμών στα αλκοολούχα ποτά (μη σερβιριζόμενα).

•         2,2% στην ομάδα Ενημέρωση και επικοινωνία, λόγω μείωσης κυρίως των τιμών σε: εξοπλισμό επεξεργασίας ήχου και εικόνας, υπηρεσίες κινητής τηλεφωνίας, πακέτα τηλεφωνικών υπηρεσιών.

Όπως σημειώνει το Reuters, τα στοιχεία της Eurostat ήταν σύμφωνα με τις προβλέψεις των αναλυτών, ωστόσο, προϊδεάζουν και για περαιτέρω αύξηση του πληθωρισμού τους επόμενους μήνες, καθώς αποτυπώνουν τις επιπτώσεις από τις υψηλότερες τιμές της ενέργειας.

Ο δομικός πληθωρισμός, από τον οποίο εξαιρούνται οι πιο ευμετάβλητες τιμές των τροφίμων και της ενέργειας, παρέμεινε σταθερός τον Οκτώβριο στην Ευρωζώνη, στο 2,5%. Ο πληθωρισμός στις υπηρεσίες ενισχύθηκε στο 3,3% από 3,2%, ενώ οι τιμές των βιομηχανικών αγαθών αυξήθηκαν κατά 1,2%, έναντι 1,1% τον προηγούμενο μήνα. Ο πληθωρισμός στα τρόφιμα συνέχισε να επιταχύνεται, με τις τιμές των μη επεξεργασμένων τροφίμων να καταγράφουν άνοδο 4,6% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος.

Ο πληθωρισμός ανέβηκε φέτος πολύ υψηλότερα από τον στόχο της ΕΚΤ για 2%, καθώς ο πόλεμος των ΗΠΑ στο Ιράν έχει οδηγήσει το ενεργειακό κόστος υψηλότερα, τροφοδοτώντας τις τιμές λιανικής για την Ευρωπαϊκή Ένωση, η οποία εισάγει τη συντριπτική πλειονότητα της ενέργειας που καταναλώνει.

Αν και μέχρι στιγμής δεν παρατηρούνται δευτερογενείς επιπτώσεις στον πληθωρισμό, εντούτοις η ΕΚΤ έχει ήδη αυξήσει τα επιτόκια δύο φορές φέτος για να αποτρέψει τις προσδοκίες αύξησης των τιμών.

Την περασμένη εβδομάδα, η ΕΚΤ διατήρησε τα επιτόκια αμετάβλητα, όμως αρκετοί αξιωματούχοι, μεταξύ των οποίων και οι ισχυροί κεντρικοί τραπεζίτες της Γερμανίας και της Ιταλίας, έχουν σηματοδοτήσει ότι μια νέα κίνηση τον Δεκέμβριο θεωρείται πλέον πιθανή.

Οι αγορές προεξοφλούν από δύο έως τρεις αυξήσεις στο επιτόκιο καταθέσεων της ΕΚΤ, το οποίο βρίσκεται σήμερα στο 2,5%, εντός του επόμενου έτους, με τις προσδοκίες να μεταβάλλονται συχνά, παράλληλα με τις τιμές του πετρελαίου.

Όπως σημειώνουν αναλυτές, τα σημερινά στοιχεία επιβεβαιώνουν ότι ο πληθωρισμός δεν προκαλεί δευτερογενείς επιπτώσεις, όμως αυτό δεν αναμένεται να προσφέρει ιδιαίτερη παρηγοριά στους κεντρικούς τραπεζίτες. Η ακριβή ενέργεια, ιδίως στο ντίζελ και το φυσικό αέριο, περνά γρήγορα στην τιμή άλλων αγαθών και υπηρεσιών, προκαλώντας έμμεσες επιπτώσεις που είναι βέβαιο ότι θα διαρκέσουν.

Εν τω μεταξύ, τα χαμηλά επίπεδα αποθεμάτων φυσικού αερίου δημιουργούν κινδύνους περαιτέρω αύξησης του κόστους θέρμανσης, σύμφωνα με τους οικονομολόγους. Αυτό ενδέχεται να μην είναι ακόμη εμφανές στα στοιχεία, αλλά πιθανότατα θα φανεί τους επόμενους μήνες, ιδίως τον Ιανουάριο, όταν και παραδοσιακά αναπροσαρμόζονται οι τιμές ορισμένων αγαθών.

Η ΕΚΤ αναμένει πλέον ότι ο πληθωρισμός θα παραμείνει πάνω από το 4% για το μεγαλύτερο μέρος του πρώτου εξαμήνου του 2027, προτού υποχωρήσει προς τα επίπεδα λίγο πάνω από το 2%.

Η πρόεδρος της ΕΚΤ περιέγραψε ένα ιδιαίτερα σύνθετο οικονομικό περιβάλλον, στο οποίο η νέα ενεργειακή κρίση, οι γεωπολιτικές συγκρούσεις και η επιδείνωση των χρηματοπιστωτικών συνθηκών δημιουργούν αυξανόμενες προκλήσεις για τη νομισματική πολιτική.

Το Διοικητικό Συμβούλιο διατήρησε το επιτόκιο καταθέσεων στο 2,50%, το επιτόκιο κύριας αναχρηματοδότησης στο 2,65% και το επιτόκιο οριακής χρηματοδότησης στο 2,90%, επιλέγοντας να αξιολογήσει τις επιπτώσεις της ενεργειακής αναταραχής προτού προχωρήσει σε νέα κίνηση.

Ο πληθωρισμός επιστρέφει στο προσκήνιο

Σύμφωνα με τη Λαγκάρντ, ο πληθωρισμός στην Ευρωζώνη επιταχύνθηκε στο 3,8% τον Σεπτέμβριο, από 3,2% τον Αύγουστο, με την ενέργεια να αποτελεί τον βασικό παράγοντα της ανόδου.

Ειδικότερα, ο ενεργειακός πληθωρισμός εκτινάχθηκε στο 18,9%, από 14,3%, καθώς οι τιμές της βενζίνης και του πετρελαίου κίνησης έφτασαν σε νέα υψηλά, επηρεαζόμενες και από τα αυξημένα περιθώρια διύλισης.

Ο πληθωρισμός χωρίς την ενέργεια αυξήθηκε στο 2,3%, από 2,1%, ενώ στα τρόφιμα διαμορφώθηκε στο 1,3%, έναντι 1,1% τον προηγούμενο μήνα.

Στις υπηρεσίες οι ανατιμήσεις επιταχύνθηκαν στο 3,2%, από 3%, ενώ στα αγαθά ο πληθωρισμός υποχώρησε οριακά στο 1,1%.

Η πρόεδρος της ΕΚΤ προειδοποίησε ότι οι τιμές της ενέργειας έχουν ήδη ξεπεράσει τις παραδοχές των προβλέψεων του Σεπτεμβρίου, γεγονός που αναμένεται να διατηρήσει τον συνολικό πληθωρισμό σημαντικά υψηλότερα από τον στόχο του 2% για τα επόμενα τρίμηνα.

Οι μισθοί δεν ακολουθούν την ενεργειακή έκρηξη

Παρά την άνοδο των τιμών, η Λαγκάρντ επισήμανε ότι οι μισθολογικές πιέσεις παραμένουν συγκρατημένες, περιορίζοντας μέχρι στιγμής τον κίνδυνο ενός γενικευμένου πληθωριστικού κύματος.

Οι αποδοχές ανά εργαζόμενο αυξήθηκαν κατά 3,3% το δεύτερο τρίμηνο, έναντι 3,6% το πρώτο τρίμηνο, ενώ η βελτίωση της παραγωγικότητας συμβάλλει στον περιορισμό του κόστους εργασίας ανά μονάδα προϊόντος.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της ΕΚΤ, η αύξηση των συμφωνημένων μισθών αναμένεται να κινηθεί μεταξύ 2,5% και 2,8% κατά τους τελευταίους μήνες του 2026 και να διαμορφωθεί κατά μέσο όρο στο 2,6% τα τρία πρώτα τρίμηνα του 2027.

Ωστόσο, όσο περισσότερο διατηρούνται οι υψηλές τιμές ενέργειας, τόσο αυξάνεται ο κίνδυνος μετακύλισης του κόστους σε περισσότερα προϊόντα και υπηρεσίες.

Αντέχει η οικονομία, αλλά αυξάνονται οι κίνδυνοι

Η οικονομία της Ευρωζώνης συνέχισε να αναπτύσσεται το τρίτο τρίμηνο του 2026, παρά τις πιέσεις από την ενεργειακή κρίση.

Σύμφωνα με τη Λαγκάρντ, οι υπηρεσίες ανέκαμψαν μετά την αρχική επιβράδυνση που προκάλεσε η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή, ενώ η μεταποίηση, οι ψηφιακές υπηρεσίες και οι εξαγωγές επωφελούνται από τις επιχειρηματικές επενδύσεις που συνδέονται με την τεχνητή νοημοσύνη.

Παράλληλα, οι δημόσιες δαπάνες για υποδομές και άμυνα εξακολουθούν να στηρίζουν την οικονομική δραστηριότητα.

Η ανεργία παρέμεινε στο 6,4% τον Αύγουστο, αν και η αύξηση της απασχόλησης και του εργατικού δυναμικού παραμένει περιορισμένη.

Ωστόσο, η νέα άνοδος των τιμών ενέργειας έχει ήδη επηρεάσει αρνητικά την καταναλωτική εμπιστοσύνη, ενώ το υψηλότερο κόστος χρηματοδότησης απειλεί να περιορίσει την κατανάλωση και τις επενδύσεις.

Η ΕΚΤ εκτιμά ότι οι κίνδυνοι για την ανάπτυξη είναι πλέον κυρίως καθοδικοί, ιδιαίτερα εάν συνεχιστούν οι διαταραχές στην ενεργειακή προσφορά ή ενταθούν οι πιέσεις στις διεθνείς αγορές ομολόγων.

Ακριβότερα δάνεια και λιγότερη ζήτηση

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε η πρόεδρος της ΕΚΤ στην επιδείνωση των χρηματοπιστωτικών συνθηκών, επισημαίνοντας ότι τα επιτόκια της αγοράς έχουν αυξηθεί και οι χρηματιστηριακές τιμές έχουν υποχωρήσει μετά την προηγούμενη συνεδρίαση.

Το κόστος χρηματοδότησης των επιχειρήσεων μέσω της αγοράς ομολόγων αυξήθηκε στο 4,1% τον Αύγουστο, από 4% τον Ιούλιο, ενώ τα τραπεζικά επιτόκια επιχειρηματικών δανείων παρέμειναν στο 3,8%.

Ο ετήσιος ρυθμός αύξησης των τραπεζικών δανείων προς επιχειρήσεις επιβραδύνθηκε στο 4,2% τον Αύγουστο και τον Σεπτέμβριο, από 4,4% τον Ιούλιο.

Παράλληλα, οι τράπεζες αυστηροποίησαν τα κριτήρια χορήγησης επιχειρηματικών δανείων το τρίτο τρίμηνο, επικαλούμενες αυξημένους οικονομικούς κινδύνους.

Ανάλογη εικόνα καταγράφεται και στη στεγαστική πίστη. Τα επιτόκια στεγαστικών δανείων αυξήθηκαν στο 3,6%, από 3,5%, ενώ ο ετήσιος ρυθμός αύξησης των στεγαστικών δανείων υποχώρησε στο 3% τον Σεπτέμβριο.

Η ζήτηση για νέα στεγαστικά δάνεια μειώθηκε σημαντικά, καθώς τα υψηλότερα επιτόκια επιβαρύνουν το κόστος απόκτησης κατοικίας.

Η γεωπολιτική αβεβαιότητα και ο φόβος ενός δύσκολου χειμώνα

Η Λαγκάρντ αναφέρθηκε ιδιαίτερα στις συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή και στον πόλεμο στην Ουκρανία, επισημαίνοντας ότι ενδεχόμενες νέες διαταραχές στις ενεργειακές προμήθειες θα μπορούσαν να διατηρήσουν τις τιμές υψηλές για μεγαλύτερο διάστημα.

Ειδικά για το φυσικό αέριο, προειδοποίησε ότι οι τιμές ενδέχεται να αυξηθούν περαιτέρω εάν υπάρξουν πρόσθετες διακοπές στην προσφορά ή εάν ένας ασυνήθιστα ψυχρός χειμώνας συμπέσει με χαμηλά επίπεδα αποθεμάτων.

Παράλληλα, η αναζωπύρωση των εμπορικών εντάσεων, οι δυσκολίες στις εφοδιαστικές αλυσίδες και τα ακραία καιρικά φαινόμενα αποτελούν πρόσθετους κινδύνους για τις τιμές.

Καμία δέσμευση για την επόμενη κίνηση

Η πρόεδρος της ΕΚΤ ξεκαθάρισε ότι το Διοικητικό Συμβούλιο θα συνεχίσει να αποφασίζει για τα επιτόκια από συνεδρίαση σε συνεδρίαση, αξιολογώντας τα νέα οικονομικά δεδομένα, τις πληθωριστικές προοπτικές και τις συνθήκες χρηματοδότησης.

Η κεντρική τράπεζα παραμένει προσηλωμένη στη σταθεροποίηση του πληθωρισμού στον μεσοπρόθεσμο στόχο του 2%, χωρίς να δεσμεύεται εκ των προτέρων για συγκεκριμένη πορεία επιτοκίων.

Το μεγάλο δίλημμα για την ΕΚΤ είναι ότι η ενεργειακή κρίση δημιουργεί ταυτόχρονα δύο αντίθετες πιέσεις: υψηλότερο πληθωρισμό και χαμηλότερη ανάπτυξη.

Μια νέα αύξηση των επιτοκίων θα μπορούσε να περιορίσει τις πληθωριστικές πιέσεις, αλλά και να επιβαρύνει περαιτέρω τις επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά. Από την άλλη πλευρά, η διατήρηση υψηλού πληθωρισμού διαβρώνει την αγοραστική δύναμη και υπονομεύει την οικονομική εμπιστοσύνη.

Δημοσκόπηση του Bloomberg δείχνει ότι η οικονομία της Ευρωζώνης αναπτύχθηκε μόλις 0,2% το τρίτο τρίμηνο, έναντι 0,6% το δεύτερο τρίμηνο, όταν η ισχυρή επίδοση της Ιρλανδίας είχε ενισχύσει σημαντικά το συνολικό αποτέλεσμα. Παράλληλα, τα στοιχεία από τις τέσσερις μεγαλύτερες οικονομίες της περιοχής υποδηλώνουν ότι η ανοδική πορεία του πληθωρισμού συνεχίστηκε τον Οκτώβριο.

Η οικονομολόγος του Bloomberg Economics, Simona Delle Chiaie, προειδοποιεί ότι οι κίνδυνοι για την ανάπτυξη αυξάνονται, καθώς ο πληθωρισμός παραμένει υψηλός και οι χρηματοπιστωτικές συνθήκες γίνονται ολοένα πιο περιοριστικές.

Στη Γαλλία, η πολιτική και δημοσιονομική αβεβαιότητα επιβαρύνει την οικονομική δραστηριότητα, ενώ οι μαζικές διαδηλώσεις και η υποχώρηση της ιδιωτικής κατανάλωσης εντείνουν τις πιέσεις. Η Carrefour προειδοποίησε ότι οι εκτεταμένες λεηλασίες θα επηρεάσουν σημαντικά τις επιδόσεις της, καταγράφοντας τη χειρότερη εβδομάδα πωλήσεων από την παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση.

Στη Γερμανία, παρά τις προσδοκίες ανάκαμψης λόγω των αυξημένων κρατικών δαπανών, η οικονομία εκτιμάται ότι παρέμεινε στάσιμη το τρίτο τρίμηνο. Η Bundesbank, πάντως, προβλέπει αισθητή ενίσχυση της οικονομικής δραστηριότητας το επόμενο διάστημα.

Την ίδια ώρα, ο πληθωρισμός στην Ευρωζώνη αναμένεται να προσεγγίσει το 4% έως το τέλος του έτους, με τις εξελίξεις στην αγορά ενέργειας να αποτελούν πρόσθετη πηγή αβεβαιότητας. Ο επικεφαλής οικονομολόγος της Morgan Stanley για την Ευρώπη, Jens Eisenschmidt, προειδοποιεί ότι τα χαμηλά αποθέματα φυσικού αερίου στη Γερμανία ενδέχεται να καταστήσουν αναγκαία ακόμη και τη λήψη μέτρων περιορισμού της κατανάλωσης κατά τη διάρκεια του χειμώνα.

Πρόσθετο πρόβλημα αποτελεί η άνοδος των αποδόσεων των κρατικών ομολόγων. Στη Γαλλία, το περιθώριο απόδοσης των δεκαετών τίτλων έναντι των αντίστοιχων γερμανικών έχει φθάσει σε επίπεδα που είχαν παρατηρηθεί κατά την ευρωπαϊκή κρίση χρέους.

Η πρόεδρος της ΕΚΤ, Κριστίν Λαγκάρντ, έχει ήδη επισημάνει ότι η σημαντική άνοδος των αποδόσεων των ομολόγων από τον Σεπτέμβριο θα μπορούσε να περιορίσει την ανάπτυξη και να μεταφέρει πρόσθετες πιέσεις στην οικονομία.

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, οι οικονομολόγοι εκτιμούν ότι η ΕΚΤ θα διατηρήσει αμετάβλητο το επιτόκιο καταθέσεων στο 2,5% κατά την προσεχή συνεδρίασή της, μεταθέτοντας ενδεχόμενη αύξηση για τον Δεκέμβριο.

Σύμφωνα με την Bank of America, οι υπεύθυνοι χάραξης νομισματικής πολιτικής αναμένεται να υιοθετήσουν πιο συγκρατημένη στάση σε σχέση με τη συνεδρίαση του Σεπτεμβρίου. Η τράπεζα εκτιμά ότι η ΕΚΤ θα χρειαστεί να δώσει μεγαλύτερη βαρύτητα στις επιπτώσεις της χρηματοπιστωτικής σύσφιγξης στην ανάπτυξη, καθώς η πολιτική αβεβαιότητα και οι πιέσεις στις αγορές ομολόγων περιορίζουν τα περιθώρια για επιθετικότερη νομισματική πολιτική.

Σύμφωνα με την έρευνα Consumer Expectations Survey για τον Σεπτέμβριο του 2026, οι προσδοκίες των καταναλωτών για τον πληθωρισμό τους επόμενους 12 μήνες αυξήθηκαν στο 3,1%, από 3% τον Αύγουστο, ενώ ο πληθωρισμός που εκτιμούν ότι βίωσαν το προηγούμενο δωδεκάμηνο διαμορφώθηκε στο 3,6%, από 3,5%. Οι μακροπρόθεσμες προσδοκίες παρέμειναν αμετάβλητες, στο 2,9% για την επόμενη τριετία και στο 2,5% για την πενταετία.

Η ΕΚΤ επισημαίνει ότι η αβεβαιότητα γύρω από την πορεία του πληθωρισμού αυξήθηκε ελαφρώς και παραμένει υψηλότερη από τα επίπεδα που είχαν καταγραφεί πριν από την έναρξη της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή. Παράλληλα, τα νοικοκυριά με τα χαμηλότερα εισοδήματα εξακολουθούν να αναφέρουν υψηλότερες πληθωριστικές πιέσεις σε σχέση με τα οικονομικά ισχυρότερα.

Ιδιαίτερα ανησυχητική είναι η απόσταση ανάμεσα στην αναμενόμενη αύξηση των εισοδημάτων και των δαπανών. Οι Ευρωπαίοι εκτιμούν ότι τα ονομαστικά εισοδήματά τους θα αυξηθούν μόλις 1,1% το επόμενο δωδεκάμηνο, έναντι 1% τον Αύγουστο, ενώ οι δαπάνες τους αναμένεται να ενισχυθούν κατά 3,7%, από 3,6% προηγουμένως. Η διαφορά των 2,6 ποσοστιαίων μονάδων αναδεικνύει την πίεση που ενδέχεται να συνεχίσουν να δέχονται οι οικογενειακοί προϋπολογισμοί.

Ακόμη πιο αρνητική είναι η εικόνα για την οικονομική δραστηριότητα, καθώς οι καταναλωτές προβλέπουν συρρίκνωση της οικονομίας κατά 1,5% τους επόμενους 12 μήνες, έναντι 1,2% που ανέμεναν τον Αύγουστο. Ταυτόχρονα, οι προσδοκίες για την ανεργία αυξήθηκαν στο 11,3%, από 11%, με τα χαμηλότερα εισοδηματικά στρώματα να εμφανίζονται περισσότερο απαισιόδοξα, προβλέποντας ανεργία 13,6%.

Στην αγορά κατοικίας, οι καταναλωτές αναμένουν αύξηση των τιμών των ακινήτων κατά 3,5% το επόμενο δωδεκάμηνο, έναντι 3,4% προηγουμένως, ενώ οι προσδοκίες για τα στεγαστικά επιτόκια παραμένουν στο 4,9%. Παράλληλα, αυξάνεται το ποσοστό των νοικοκυριών που διαπιστώνουν ή αναμένουν αυστηρότερους όρους πρόσβασης στον τραπεζικό δανεισμό.

Τα ευρήματα αναδεικνύουν τη δύσκολη εξίσωση που αντιμετωπίζει η ΕΚΤ, καθώς οι πληθωριστικές προσδοκίες παραμένουν υψηλότερες από τον στόχο του 2%, την ώρα που οι εκτιμήσεις για την ανάπτυξη και την απασχόληση επιδεινώνονται. Η εικόνα αυτή ενισχύει την αβεβαιότητα γύρω από την πορεία της νομισματικής πολιτικής, καθώς τα ευρωπαϊκά νοικοκυριά εξακολουθούν να ανησυχούν για το κόστος ζωής, την αγοραστική τους δύναμη και τις οικονομικές προοπτικές.

Σύμφωνα με την Eurobank, τo τέλος του γ’ τριμήνου 2026 χαρακτηρίστηκε, μεταξύ άλλων, από την επιδείνωση των συνθηκών στα πολεμικά μέτωπα Ρωσίας-Ουκρανίας και Μέσης Ανατολής, με αποτέλεσμα την όξυνση της αβεβαιότητας και την άνοδο των τιμών της ενέργειας. Τον Σεπτέμβριο, η μέση τιμή του πετρελαίου τύπου Brent διαμορφώθηκε στα 102,0 δολάρια ανά βαρέλι, καταγράφοντας αύξηση σε μηνιαία βάση κατά 15,8% και σε ετήσια κατά 51,0% (βλ. Διάγραμμα 1.1) Οι εξελίξεις αυτές, σε συνδυασμό με την ισχυρή τουριστική ζήτηση στην Ελλάδα, επηρέασαν ανοδικά τον πληθωρισμό για τον μήνα Σεπτέμβριο (+5,1% σε ετήσια βάση, έναντι +3,8% στην Ευρωζώνη), επιβαρύνοντας εκ νέου το πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών.

Αξίζει να αναφερθεί ότι στο σύνολο του γ’ τριμήνου, ο ετήσιος πληθωρισμός στην Ελλάδα παρουσίασε επιβράδυνση σε σύγκριση με το προηγούμενο τρίμηνο, από 4,4% στο 3,8%. Παρά ταύτα, οι παρούσες συνθήκες στο γεωπολιτικό και διπλωματικό πεδίο, τα μειωμένα αποθέματα φυσικού αερίου στην Ευρώπη σε σχέση με έναν χρόνο πριν και η εποχική ενίσχυση της ζήτησης ενέργειας για θέρμανση, δημιουργούν ανοδικές πιέσεις για τον πληθωρισμό του δ’ τριμήνου.

Ένα από τα ερωτήματα που διαμορφώνονται εδώ και αρκετούς μήνες είναι το κατά πόσο η τρέχουσα διαταραχή στο ενεργειακό πεδίο θα πλήξει την αναπτυξιακή πορεία της ελληνικής οικονομίας. Το β’ τρίμηνο 2026, παρά το πρώτο κύμα των ανατιμήσεων που προκάλεσε ο πόλεμος στον Περσικό Κόλπο, η ελληνική οικονομία επέδειξε αντοχές, ενώ και η επίδοση της Ευρωζώνης αποδείχτηκε καλύτερη του αναμενομένου, εξέλιξη ευνοϊκή για τις ελληνικές εξαγωγές. Ο ετήσιος πραγματικός ρυθμός μεγέθυνσης διαμορφώθηκε στο 1,9%, έναντι 1,2% στην Ευρωζώνη, στηριζόμενος στις επενδύσεις παγίων, στην κατανάλωση, στις τουριστικές εισπράξεις και στις εξαγωγές αγαθών, συμπεριλαμβανομένων και των πετρελαιοειδών προϊόντων. 

Βάσει των δεικτών οικονομικής συγκυρίας που έχουν δημοσιευτεί για το γ’ τρίμηνο (βλ. Διάγραμμα 1.2) υπάρχουν ενδείξεις ότι η ανθεκτικότητα της ελληνικής οικονομίας διατηρήθηκε την περίοδο Ιουλίου-Σεπτεμβρίου. Υπέρ αυτού του σεναρίου συνηγορούν και οι πρώτες παρατηρήσεις των δεικτών πραγματικής οικονομικής δραστηριότητας για το γ’ τρίμηνο, όπως, φερ’ ειπείν, οι ρυθμοί αύξησης της απασχόλησης, των ταξιδιωτικών εισπράξεων και του όγκου των πωλήσεων στο λιανικό εμπόριο. Σημειώνεται ότι οι εθνικοί λογαριασμοί του γ’ τριμήνου είναι προγραμματισμένο να ανακοινωθούν από την Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ) στις 7 Δεκεμβρίου.

Ο δείκτης οικονομικού κλίματος διατηρήθηκε σε ικανοποιητικά επίπεδα το γ’ τρίμηνο 2026, εκπέμποντας ένα θετικό μήνυμα για την πορεία της οικονομίας

Την περίοδο Ιουλίου-Σεπτεμβρίου 2026, ο δείκτης οικονομικού κλίματος που καταρτίζει το Ίδρυμα Οικονομικών και Βιομηχανικών Ερευνών (ΙΟΒΕ) παρέμεινε αρκετά πάνω από τον μακροχρόνιο μέσο όρο του (100 μονάδες), σκιαγραφώντας μια θετική εικόνα για την αναπτυξιακή πορεία της ελληνικής οικονομίας. Συγκεκριμένα, διαμορφώθηκε στις 107,2 μονάδες (βλ. Διάγραμμα 2.1), οριακά υψηλότερα από τον μέσο όρο των τελευταίων 14 τριμήνων, ενώ για πολλοστό τρίμηνο -για 17ο στη σειρά- υπεραπέδωσε έναντι της Ευρωζώνης (97,8 μονάδες).

Στους επιμέρους δείκτες εμπιστοσύνης που διαμορφώνουν τον γενικό δείκτη (βλ. Διαγράμματα 2.2-2.6), ξεχωρίζει η βελτίωση στο λιανικό εμπόριο, η ενίσχυση της καταναλωτικής εμπιστοσύνης, ωστόσο από αρκετά χαμηλή βάση, και η ανοδική τάση στις κατασκευές. Στη βιομηχανία, το ισοζύγιο των απαντήσεων αν και μειωμένο σε σύγκριση με το προηγούμενο τρίμηνο διατηρήθηκε σε θετικό έδαφος (περισσότερες θετικές απαντήσεις σε σχέση με τις αρνητικές), ενώ το αντίστοιχο ισοζύγιο στις υπηρεσίες παρέμεινε σε σχετικά υψηλά επίπεδα.

Χρήζει αναφοράς ότι ο δείκτης καταναλωτικής εμπιστοσύνης στην Ελλάδα υπολείπεται σημαντικά των αντίστοιχων δεικτών των υπολοίπων τομέων της οικονομίας. Αυτό σημαίνει ότι οι προσδοκίες των επιχειρήσεων είναι περισσότερο θετικές από τις αντίστοιχες που διαμορφώνουν οι καταναλωτές. Σε ποιοτικούς όρους το ίδιο συμβαίνει στην Ευρωζώνη, ωστόσο η απόκλιση δεν είναι τόσο μεγάλη. Η διαφορά ανάμεσα στα επίπεδα εμπιστοσύνης των επιχειρήσεων και των καταναλωτών στην Ελλάδα θα μπορούσε να ερμηνευτεί εν μέρει από τις επιπτώσεις του πληθωρισμού στο πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών, ειδικά εκείνων που η κύρια πηγή εισοδήματός τους είναι η μισθωτή εργασία ή οι μεταβιβαστικές πληρωμές (π.χ. συνταξιούχοι). Επιπρόσθετα, η πολυετής κρίση χρέους δύναται να επηρεάζει μέχρι και σήμερα τις προσδοκίες που διαμορφώνουν τα ελληνικά νοικοκυριά, ειδικά όταν η οικονομία πλήττεται από διαταραχές. Προς το παρόν αυτό αποτυπώνεται στον πολύ χαμηλό δείκτη καταναλωτικής εμπιστοσύνης και όχι στις καταναλωτικές δαπάνες.

Ο δείκτης PMI μεταποίησης παρέμεινε σε φάση ανάπτυξης το γ’ τρίμηνο 2026

Ο δείκτης υπευθύνων προμηθειών μεταποίησης (PMI) που καταρτίζει η S&P Global διαμορφώθηκε στις 54,2 μονάδες το γ’ τρίμηνο 2026 (βλ. Διάγραμμα 3), από 53,2 μονάδες το προηγούμενο τρίμηνο. Το εν λόγω αποτέλεσμα υποδηλώνει βελτίωση των λειτουργικών συνθηκών στη μεταποίηση για 15ο τρίμηνο στη σειρά. Συγκεκριμένα, τον Σεπτέμβριο, τα μέλη του πάνελ ανέφεραν ότι η αύξηση της ζήτησης, η οποία στηρίχτηκε σε πελάτες από την Ευρώπη και την Ασία, οδήγησε σε ενίσχυση των νέων παραγγελιών, της παραγωγής και της απασχόλησης. Παράλληλα, ωστόσο, ανέφεραν αύξηση στα κόστη εισροών και στις χρεώσεις εκροών λόγω της ανόδου των τιμών των καυσίμων. Σε επίπεδο προσδοκιών οι εταιρείες του πάνελ ήταν σε γενικές γραμμές αισιόδοξες για τις προοπτικές το επόμενο έτος.

Εν κατακλείδι, οι δείκτες συγκυρίας επέδειξαν αντοχές το γ’ τρίμηνο 2026, σκιαγραφώντας μια θετική εικόνα για την αναπτυξιακή πορεία της ελληνικής οικονομίας. Ενθαρρυντικά είναι και τα μηνύματα από τους δείκτες πραγματικής δραστηριότητας που έχουν ανακοινωθεί μέχρι σήμερα. Τα κονδύλια του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΤΑΑ), η χρηματοδότηση από τα εγχώρια Νομισματικά και Χρηματοπιστωτικά Ιδρύματα (ΝΧΙ) και η καλή πορεία των ταξιδιωτικών εισπράξεων και των εξαγωγών αγαθών ενισχύουν τη ζήτηση και συνεπακόλουθα την παραγωγή. Ωστόσο, δομικές αδυναμίες εξακολουθούν να υφίστανται, δηλαδή παράγοντες από την πλευρά της προσφοράς, και αντανακλώνται σε έναν βαθμό στο έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών, αλλά και στον επίμονο πληθωρισμό. Τέλος, βάσει της παρούσας συγκυρίας – όξυνση των γεωπολιτικών εντάσεων και της ενεργειακής διαταραχής – οι κίνδυνοι στο δ’ τρίμηνο εξακολουθούν να είναι ανοδικοί για τον πληθωρισμό και καθοδικοί για την ανάπτυξη.

Το Προσχέδιο Κρατικού Προϋπολογισμού 2027 προβλέπει επιτάχυνση της ανάπτυξης με βασικό μοχλό τις επενδύσεις, σε αντίθεση με τις συγκρατημένες εκτιμήσεις του ΔΝΤ

Το Προσχέδιο του Κρατικού Προϋπολογισμού 2027 προβλέπει επιτάχυνση του ρυθμού μεγέθυνσης της ελληνικής οικονομίας στο 2,3% τo 2027, από 2,0% το 2026, με κύριο μοχλό την επενδυτική δραστηριότητα και δευτερευόντως την ιδιωτική κατανάλωση. Η πρόβλεψη υπερβαίνει κατά 0,5 ποσοστιαίες μονάδες (π.μ.) την αντίστοιχη εκτίμηση του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (ΔΝΤ, World Economic Outlook, Οκτώβριος 2026), το οποίο προβλέπει ανάπτυξη 1,8% τόσο το 2026 όσο και το 2027. Μεγαλύτερη είναι η απόκλιση στις προβλέψεις για τον πληθωρισμό, στο Προσχέδιο προβλέπεται αποκλιμάκωση του εθνικού Δείκτη Τιμών Καταναλωτή στο 2,6% το 2027, από 3,8% το 2026, έναντι 3,6% και 4,2% αντίστοιχα σύμφωνα με το ΔΝΤ. Μικρότερες είναι οι αποκλίσεις για την αγορά εργασίας, στο Προσχέδιο αναμένεται υποχώρηση της ανεργίας στο 7,9% το 2027, από 8,4% το 2026, έναντι 7,6% και 8,0% αντίστοιχα σύμφωνα με το ΔΝΤ.

Η επενδυτική δραστηριότητα αναμένεται να αποτελέσει τον βασικό μοχλό της οικονομικής μεγέθυνσης το 2027, με τον ακαθάριστο σχηματισμό παγίου κεφαλαίου να αυξάνεται κατά 7,9%, έναντι 7,7% το 2026, συνεισφέροντας περίπου 1,5 ποσοστιαία μονάδα στην αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ. Ο λόγος επενδύσεων προς ΑΕΠ προβλέπεται να ενισχυθεί στο 18,6% τo 2027, από 17,8% το 2026, παραμένοντας χαμηλότερος από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης, υποδηλώνοντας τη διατήρηση σημαντικού επενδυτικού κενού. Η επίτευξη του επενδυτικού στόχου καθίσταται απαιτητική λόγω της ολοκλήρωσης του ΤΑΑ το 2026. Παρά την προβλεπόμενη αύξηση του Προϋπολογισμού Δημοσίων Επενδύσεων, εξαιρουμένου του ΤΑΑ, στα €11,0 δισ. τo 2027, από €9,8 δισ. το 2026, η αντιστάθμιση της μείωσης των πόρων του ΤΑΑ και η κάλυψη του επενδυτικού κενού προϋποθέτουν σημαντική κινητοποίηση ιδιωτικών κεφαλαίων.

Πέραν των επενδύσεων, θετική συμβολή στην οικονομική μεγέθυνση το 2027 αναμένεται να έχει η ιδιωτική κατανάλωση, η οποία προβλέπεται να αυξηθεί κατά 1,5%, υποστηριζόμενη από την ενίσχυση του πραγματικού διαθέσιμου εισοδήματος μέσω της αύξησης των μισθών, της αποκλιμάκωσης του πληθωρισμού και των φορολογικών ελαφρύνσεων. Αντίθετα, η συμβολή του εξωτερικού τομέα αναμένεται να παραμείνει αρνητική, καθώς οι εισαγωγές αγαθών και υπηρεσιών προβλέπεται να αυξηθούν ταχύτερα από τις εξαγωγές (4,0% έναντι 3,1%), αντανακλώντας, μεταξύ άλλων, την υψηλή εισαγωγική ένταση της εγχώριας ζήτησης και ιδιαίτερα των επενδύσεων.

Στο δημοσιονομικό πεδίο, στο Προσχέδιο προβλέπεται η διατήρηση σημαντικών πρωτογενών πλεονασμάτων, παρά τις νέες παρεμβάσεις φορολογικής και εισοδηματικής πολιτικής. Το πρωτογενές πλεόνασμα της Γενικής Κυβέρνησης αναμένεται να διαμορφωθεί στο 3,3% του ΑΕΠ το 2027, έναντι 3,6% το 2026, ενώ το συνολικό δημοσιονομικό πλεόνασμα εκτιμάται σε 0,3% του ΑΕΠ, από 0,6%. Οι βασικές μόνιμες δημοσιονομικές παρεμβάσεις έχουν συνολικό καθαρό κόστος περίπου €7,3 δισ. το 2027, έναντι €4,1 δισ. το 2026, συμπεριλαμβανομένων νέων μέτρων ύψους €2,3 δισ., με έμφαση στις φορολογικές ελαφρύνσεις, την εισοδηματική ενίσχυση και τη στήριξη της επιχειρηματικότητας. Οι δημοσιονομικές προβλέψεις του Προσχεδίου είναι ευνοϊκότερες από τις αντίστοιχες του ΔΝΤ, το οποίο εκτιμά πρωτογενές πλεόνασμα 2,6% του ΑΕΠ και συνολικό έλλειμμα 0,7% του ΑΕΠ το 2027. Σημειώνεται ότι οι δημοσιονομικές επιδόσεις της Ελλάδας, ιδιαίτερα το 2024 και το 2025, υπερέβησαν προγενέστερες εκτιμήσεις του ΔΝΤ, χωρίς αυτό να προδικάζει αντίστοιχη εξέλιξη το 2027. Παράλληλα, ο λόγος δημόσιου χρέους προς ΑΕΠ προβλέπεται να υποχωρήσει στο 128,8% το 2027 από 136,7% το 2026, εξέλιξη που αντανακλά την προβλεπόμενη αύξηση του ονομαστικού ΑΕΠ, τη διατήρηση πρωτογενών πλεονασμάτων και τη συνεχιζόμενη δημοσιονομική προσαρμογή. Παρά τις αποκλίσεις στις προβλέψεις για την ανάπτυξη και τα δημοσιονομικά αποτελέσματα, το ΔΝΤ προβλέπει σχεδόν το ίδιο επίπεδο δημόσιου χρέους για το 2027 (128,7% του ΑΕΠ).,

Συνολικά, το μακροοικονομικό σενάριο του Προσχεδίου βασίζεται στη διατήρηση ισχυρής εγχώριας ζήτησης,  με βασική πρόκληση τη διατήρηση της επενδυτικής δυναμικής μετά την ολοκλήρωση του ΤΑΑ και την αποτελεσματική αξιοποίηση των διαθέσιμων πόρων. Οι κίνδυνοι για τις οικονομικές προοπτικές παραμένουν κυρίως καθοδικοί, όπως επισημαίνει και το ΔΝΤ. Η κλιμάκωση των γεωπολιτικών εντάσεων και η διατήρηση υψηλών τιμών ενέργειας ενδέχεται να ενισχύσουν τις πληθωριστικές πιέσεις, περιορίζοντας το πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα και επιβαρύνοντας το κόστος παραγωγής. Παράλληλα, μια επιδείνωση των διεθνών χρηματοπιστωτικών συνθηκών θα μπορούσε να αυξήσει το κόστος χρηματοδότησης και να περιορίσει τις επενδύσεις. Πρόσθετους κινδύνους συνιστούν η ασθενέστερη εξωτερική ζήτηση, οι αυξημένοι περιορισμοί στο διεθνές εμπόριο, και πιθανές καθυστερήσεις στην υλοποίηση επενδύσεων και μεταρρυθμίσεων.

Η ελληνική επίδοση ήταν υψηλότερη κατά 1,3 ποσοστιαίες μονάδα από τον μέσο όρο τόσο της ευρωζώνης όσο και της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Στις δύο περιοχές ο ετήσιος πληθωρισμός ανήλθε στο 3,8%.

Στην ευρωζώνη ο πληθωρισμός κινήθηκε με ρυθμό 3,8% σε ετήσια βάση, ταχύτερα από το ρυθμό 3,2% που σημειώθηκε τον Αύγουστο.

Το αντίστοιχο ποσοστό τον Σεπτέμβριο του 2025 διαμορφώθηκε στο 2,2%.

Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ο ετήσιος πληθωρισμός ανήλθε στο 3,8% τον Σεπτέμβριο του 2026, από 3,2% τον Αύγουστο. Ένα χρόνο νωρίτερα, το ποσοστό ήταν 2,6%.

Οι τομείς που τροφοδότησαν τον πληθωρισμό

Τη μεγαλύτερη συμβολή στον πληθωρισμό στη ζώνη του ευρώ είχε η ενέργεια με 1,71 ποσοστιαίες μονάδες και ακολουθούν οι υπηρεσίες με 1,52 ποσοστιαίες μονάδες. Ακολούθησαν τα μη ενεργειακά με 0,29 μονάδες και τα τρόφιμα, το αλκοόλ και ο καπνός με 0,25 ποσοστιαίες μονάδες.

Τα χαμηλότερα ετήσια ποσοστά καταγράφηκαν στη Σουηδία 1%, καθώς και στην Ουγγαρία και τη Δανία 2,1%.

Τα υψηλότερα ετήσια ποσοστά καταγράφηκαν στη Ρουμανία 6,5%, τη Λιθουανία 6,1% και τη Βουλγαρία 5,6%. Η Ελλάδα με πληθωρισμό 5,1% βρίσκεται στην 6η θέση

Σε σύγκριση με τον Αύγουστο του 2026, ο ετήσιος πληθωρισμός μειώθηκε σε ένα κράτος μέλος, παρέμεινε σταθερός σε τρία και αυξήθηκε σε είκοσι τρία.

Ο πληθωρισμός χωρίς την ενέργεια περιορίστηκε στο 2,3%. Χωρίς την ενέργεια, τα τρόφιμα, το αλκοόλ και τον καπνό διαμορφώθηκε στο 2,5%

Όπως σημειώνει το ΙΟΒΕ στην τριμηνιαία έκθεσή του, η αγορά εργασίας παραμένει σχετικά ανθεκτική και το 2026, ενώ το ονομαστικό διαθέσιμο εισόδημα ενισχύεται μέσω της σταδιακής αύξησης του κατώτατου και μέσου μισθού καθώς και της εφαρμογής φορολογικών ελαφρύνσεων σε όσους από την αρχή του έτους. Η ανεργία προβλέπεται στο 8,6% φέτος και στο 7,8% το 2027.

Το Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας βαίνει προς ολοκλήρωση, με απορρόφηση του μεγαλύτερου μέρους των πόρων του NGEU έως το τέλος του 2026, μετά το τελικό αίτημα πληρωμής που υποβλήθηκε τον Σεπτέμβριο. Παράλληλα, το εθνικό σκέλος του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων έχει ενισχυθεί συστηματικά τα τελευταία χρόνια, υπερδιπλασιαζόμενο από το 2019, στηρίζοντας εν μέρει τη μετάβαση μετά τη λήξη του RRF. Οι προβλέψεις του ΙΟΒΕ μιλούν για αύξηση των επενδύσεων κατά 6,2% φέτος και 5,1% το 2027.

Παράλληλα, παραμένει σε υψηλά επίπεδα η πιστωτική επέκταση προς τον ιδιωτικό τομέα και ενισχύεται η εισροή άμεσων ξένων επενδύσεων, παρά τη μικρή κόπωση στους ρυθμούς πιστωτικής επέκτασης.

Οι προβλέψεις του ΙΟΒΕ μιλούν για αύξηση των επενδύσεων κατά 6,2% φέτος και 5,1% το 2027.

Η τουριστική δραστηριότητα διατηρεί ισχυρή δυναμική το 2026, με τα έσοδα να αυξάνονται σημαντικά ταχύτερα από τις αφίξεις και να υπερβαίνουν, σε πραγματικούς όρους, τα επίπεδα του 2025. Για το 2027, το ΙΟΒΕ υποθέτει ότι τα έσοδα θα διατηρηθούν σε παρεμφερή επίπεδα, σε πραγματικούς όρους.

Οι κίνδυνοι

•Ενδεχόμενη κλιμάκωση ή παράταση του πολέμου στη Μέση Ανατολή θα μπορούσε να πυροδοτήσει νέο γύρο ανόδου στις τιμές ενέργειας. Πέρα από πληθωριστικές πιέσεις μεγαλύτερης έντασης και διάρκειας, μια τέτοια εξέλιξη θα οδηγήσει σε παρατεταμένα σφιχτότερη νομισματική πολιτική και υψηλότερο κόστος χρηματοδότησης, με αρνητική επίδραση στην προοπτική των επενδύσεων.

•Η δημοσιονομική πίεση σε πολλές Ευρωπαϊκές χώρες σε συνδυασμό με ενδεχόμενη πολιτική αστάθεια μπορεί να οδηγήσουν σε διεύρυνση των spread δανεισμού και να καθυστερήσουν την εμβάθυνση των θεσμών της Ευρωζώνης.

•Ο πληθωρισμός στην Ελλάδα ενδέχεται να παραμείνει επίμονα υψηλότερος από τον μ.ό. της Ευρωζώνης, αποδυναμώνοντας τη σύγκλιση και την ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας.

•Η προεκλογική περίοδος ενόψει των εκλογών του 2027 ενέχει τον κίνδυνο επιβράδυνσης του μεταρρυθμιστικού προγράμματος.

•Καθυστερήσεις στην απορρόφηση ή αξιοποίηση των πόρων του ΤΑΑ και του ΠΔΕ θα μπορούσαν να αποδυναμώσουν την επενδυτική δυναμική.

Θετικές προοπτικές

•Παρά την άνοδο των επιτοκίων, η διευρυμένη πρόσβαση στη χρηματοδότηση (ισχυρή πιστωτική επέκταση και αυξημένες εισροές ΑΞΕ), ειδικά με όρους μειωμένου spread σε σχέση με τις υπόλοιπες χώρες της ΕΕ, στηρίζει τη συνέχιση των ιδιωτικών επενδύσεων, ιδίως σε κλάδους υψηλότερης παραγωγικότητας.

•Το αναθεωρημένο ΠΔΕ δημιουργεί περιθώριο για περαιτέρω άνοδο της επενδυτικής δραστηριότητας.

•Η ισχυρή πορεία του τουρισμού, με τις εισπράξεις να αυξάνονται σημαντικά ταχύτερα από τις αφίξεις, θα μπορούσε, εφόσον συνεχιστεί, να ενισχύσει τη μεγέθυνση πέρα από το βασικό σενάριο, μέσω πολλαπλασιαστικών επιδράσεων στην τοπική και περιφερειακή οικονομία (εστίαση, μεταφορές, εμπόριο, κατασκευές).

•Η διαπραγμάτευση του νέου Προϋπολογισμού της ΕΕ (MFF 2028-2034), καθώς και η αναθεωρημένη δομή των πόρων της πολιτικής Συνοχής της ΕΕ, δημιουργούν ευκαιρίες για την Ελλάδα να σχεδιάσει και προτείνει έγκαιρα σχέδια χρηματοδότησης ενός συνεκτικού πακέτου επενδύσεων και μεταρρυθμίσεων, με περιφερειακή διάσταση.

•Νέες αναβαθμίσεις της πιστοληπτικής ικανότητας, μετά τις πρόσφατες της Moody’s και της Scope, θα μπορούσαν να μειώσουν περαιτέρω το spread στο κόστος δανεισμού και να ενισχύσουν την επενδυτική ελκυστικότητα.

Το Οικονομικό Φόρουμ της Κωνσταντινούπολης, που διοργανώθηκε στις 8 και 9 Οκτωβρίου από την Κεντρική Τράπεζα της Δημοκρατίας της Τουρκίας (TCMB) στο Διεθνές Χρηματοοικονομικό Κέντρο της Κωνσταντινούπολης (İFM), συγκέντρωσε Διοικητές κεντρικών τραπεζών και ανώτατους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής από όλο τον κόσμο.

Στο πλαίσιο του φόρουμ, ο Διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος μίλησε στον ανταποκριτή του πρακτορείου Anadolu και αξιολόγησε τις εξελίξεις στην παγκόσμια οικονομία και στη ζώνη του ευρώ.

Ο Έλληνας κεντρικός τραπεζίτης υπογράμμισε ότι ο πληθωρισμός βρίσκεται σήμερα σε υψηλά επίπεδα και δήλωσε χαρακτηριστικά:

«Ο πληθωρισμός είναι σχετικά υψηλός, δηλαδή πολύ πάνω από τον στόχο μας. Ο στόχος για τη ζώνη του ευρώ είναι 2%, ενώ σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία ο πληθωρισμός έχει ανέλθει στο 3,8%. Επομένως, πρέπει να μειώσουμε τον πληθωρισμό».

«Θεωρώ απαραίτητο να διατηρήσουμε υπό έλεγχο τις πληθωριστικές προσδοκίες στη ζώνη του ευρώ.»

Ο κ. Στουρνάρας σημείωσε ότι τα επιτόκια αυξήθηκαν σταδιακά και δήλωσε: «Αυτό συνέβαλε στη μείωση του πληθωρισμού, χωρίς να προκαλέσει προβλήματα στις τράπεζες, δηλαδή χωρίς να δημιουργήσει προκλήσεις για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα και χωρίς να οδηγήσει σε ύφεση. Πιστεύω ότι και τώρα θα κάνουμε το ίδιο».

Επίσης ανέφερε ότι οι διαταραχές στην πλευρά της προσφοράς αποτελούν πρόκληση για τις κεντρικές τράπεζες, καθώς οι κεντρικές τράπεζες και η νομισματική πολιτική είναι πιο κατάλληλες για την αντιμετώπιση προβλημάτων που προέρχονται από την πλευρά της ζήτησης.

Επισημαίνοντας ότι θεωρεί αναγκαίο να διατηρηθούν υπό έλεγχο οι πληθωριστικές προσδοκίες στην ζώνη του ευρώ, προσέθεσε:

«Προς το παρόν, φαίνεται ότι το έχουμε καταφέρει, χάρη στην αξιοπιστία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, η οποία έχει οικοδομηθεί με μεγάλες προσπάθειες εδώ και πολλά χρόνια. Για τον λόγο αυτό, θα έλεγα ότι το βασικό καθήκον αυτή τη στιγμή είναι να διατηρήσουμε τις προσδοκίες υπό έλεγχο, μέχρι να υποχωρήσει και ο συνολικός πληθωρισμός, και να διασφαλίσουμε ότι θα παραμείνουν σταθεροποιημένες κοντά στο 2% μεσοπρόθεσμα».

«Πιστεύω ακράδαντα στην οικονομική συνεργασία και όχι στους εμπορικούς περιορισμούς.»

Ο Διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος τόνισε ότι η τεχνητή νοημοσύνη έχει ιδιαίτερα μεγάλη σημασία για την αγορά εργασίας.

Αναφερόμενος στο ευρέως συζητούμενο ερώτημα αν θα υποκαταστήσει η τεχνητή νοημοσύνη την ανθρώπινη εργασία ή θα λειτουργήσει συμπληρωματικά προς αυτήν, ο κ. Στουρνάρας δήλωσε:

«Ελπίζουμε να επικρατήσει η δεύτερη εκδοχή, δηλαδή η τεχνητή νοημοσύνη να λειτουργήσει συμπληρωματικά προς την ανθρώπινη εργασία, αντί να την υποκαταστήσει σε μεγάλο βαθμό».

Ο κ. Στουρνάρας υπογράμμισε ότι απαιτούνται ισχυροί θεσμοί για την προστασία των πολιτών από τις αρνητικές συνέπειες της τεχνητής νοημοσύνης και ολοκλήρωσε τις δηλώσεις του ως εξής:

«Ας διαφυλάξουμε τις θετικές πτυχές της τεχνητής νοημοσύνης και ας δημιουργήσουμε μηχανισμούς για την αντιστάθμιση των αρνητικών συνεπειών της. Πιστεύω ακράδαντα στην οικονομική συνεργασία και όχι στους εμπορικούς περιορισμούς. Ας υποθέσουμε ότι αυτή τη στιγμή μηδενίζονταν οι δασμοί σε ολόκληρο τον κόσμο. Και ότι ταυτόχρονα τερματίζονταν οι γεωπολιτικές συγκρούσεις και ότι ξεκινούσε μια νέα εποχή οικονομικής συνεργασίας. Δεν μπορείτε καν να φανταστείτε πόσο θα αυξανόταν η ευημερία όλων στον πλανήτη μας!».

Η διαφορά ανάμεσα στον πληθωρισμό και στο πραγματικό επίπεδο τιμών έχει ιδιαίτερη σημασία για την αγοραστική δύναμη των καταναλωτών. Για ένα νοικοκυριό, το βασικό ερώτημα δεν είναι μόνο πόσο αυξάνονται οι τιμές σε ετήσια βάση, αλλά πόσα χρήματα απομένουν κάθε μήνα μετά την πληρωμή των βασικών υποχρεώσεων.

Γιατί η μείωση του πληθωρισμού δεν σημαίνει φθηνότερα προϊόντα

Ο πληθωρισμός μετρά τον ρυθμό μεταβολής των τιμών και όχι το απόλυτο ύψος τους. Εάν ένα προϊόν έχει αυξηθεί σημαντικά τα προηγούμενα χρόνια και στη συνέχεια ο ρυθμός ανατίμησης περιοριστεί, η τελική τιμή του μπορεί να συνεχίσει να ανεβαίνει, απλώς με μικρότερη ταχύτητα.

Για να μειωθεί πραγματικά το επίπεδο τιμών ενός προϊόντος, απαιτείται αρνητική μεταβολή της τιμής του. Αυτό μπορεί να συμβεί σε επιμέρους κατηγορίες, χωρίς να σημαίνει ότι μειώνεται συνολικά το κόστος ζωής. Η διάκριση αυτή εξηγεί γιατί οι επίσημοι δείκτες μπορεί να παρουσιάζουν βελτίωση, ενώ πολλοί καταναλωτές δεν αισθάνονται αντίστοιχη ανακούφιση.

Τα τρόφιμα απορροφούν μεγάλο μέρος του εισοδήματος

Οι δαπάνες για τρόφιμα έχουν ιδιαίτερη βαρύτητα στον οικογενειακό προϋπολογισμό, επειδή είναι δύσκολο να περιοριστούν κάτω από ένα συγκεκριμένο επίπεδο. Τα νοικοκυριά μπορούν να αλλάξουν μάρκες, να αναζητήσουν προσφορές ή να στραφούν σε προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας, αλλά δεν μπορούν να καταργήσουν τις βασικές ανάγκες διατροφής.

Η τελική τιμή στο ράφι επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες, όπως το κόστος παραγωγής, οι μεταφορές, η ενέργεια, οι πρώτες ύλες και η λειτουργία του εμπορίου. Ακόμη και όταν κάποια από αυτά τα κόστη υποχωρούν, η μείωση δεν μεταφέρεται πάντοτε άμεσα ή στο σύνολό της στον καταναλωτή.

Το στεγαστικό κόστος δημιουργεί νέα πίεση

Η στέγαση αποτελεί ακόμη έναν σημαντικό παράγοντα που περιορίζει το διαθέσιμο εισόδημα. Για τους ενοικιαστές, το ύψος του μισθώματος μπορεί να απορροφά μεγάλο μέρος του μηνιαίου προϋπολογισμού, ιδιαίτερα σε περιοχές με αυξημένη ζήτηση και περιορισμένη προσφορά διαθέσιμων κατοικιών.

Αντίστοιχα, οι ιδιοκτήτες αντιμετωπίζουν δαπάνες συντήρησης, ασφάλισης και ενεργειακής λειτουργίας των ακινήτων. Οι δανειολήπτες με κυμαινόμενο επιτόκιο επηρεάζονται επιπλέον από τους όρους των στεγαστικών τους δανείων. Έτσι, ακόμη και όταν ορισμένα καταναλωτικά αγαθά παρουσιάζουν σταθεροποίηση, το συνολικό κόστος διαβίωσης μπορεί να παραμένει υψηλό.

Οι μισθοί και η πραγματική αγοραστική δύναμη

Η αύξηση των ονομαστικών αποδοχών αποτελεί σημαντικό στοιχείο για τη βελτίωση των εισοδημάτων, αλλά η πραγματική ωφέλεια εξαρτάται από την εξέλιξη των τιμών. Εάν οι αποδοχές αυξάνονται με χαμηλότερο ρυθμό από το κόστος ζωής, η αγοραστική δύναμη περιορίζεται παρά την ονομαστική αύξηση.

Επιπλέον, η επίδραση της ακρίβειας δεν είναι ίδια για όλους. Τα χαμηλότερα εισοδήματα κατευθύνονται σε μεγαλύτερο ποσοστό προς βασικές ανάγκες, με αποτέλεσμα να έχουν μικρότερη δυνατότητα προσαρμογής όταν αυξάνονται οι τιμές τροφίμων, ενέργειας και στέγασης.

Ο ανταγωνισμός και οι έλεγχοι στην αγορά

Η ενίσχυση του ανταγωνισμού μπορεί να συμβάλει στη συγκράτηση των τιμών, ιδιαίτερα όταν οι καταναλωτές διαθέτουν πραγματικές εναλλακτικές επιλογές. Η διαφάνεια στις χρεώσεις, η δυνατότητα σύγκρισης προϊόντων και η αποτελεσματική λειτουργία της εφοδιαστικής αλυσίδας αποτελούν σημαντικές προϋποθέσεις.

Παράλληλα, οι έλεγχοι για παραπλανητικές εμπορικές πρακτικές και παραβάσεις της νομοθεσίας μπορούν να προστατεύσουν τους καταναλωτές. Δεν μπορούν, ωστόσο, από μόνοι τους να εξαλείψουν αυξήσεις που συνδέονται με πραγματικές μεταβολές στο κόστος παραγωγής ή με διεθνείς οικονομικές συνθήκες.

Το οικονομικό στοίχημα για το 2027

Η ουσιαστική αντιμετώπιση της ακρίβειας απαιτεί συνδυασμό αύξησης παραγωγικότητας, ενίσχυσης πραγματικών εισοδημάτων και περιορισμού διαρθρωτικών προβλημάτων στην αγορά. Η βελτίωση των υποδομών, η μείωση του ενεργειακού κόστους και η αποτελεσματικότερη λειτουργία του ανταγωνισμού μπορούν να συμβάλουν σε πιο σταθερές συνθήκες τιμολόγησης.

Για την ελληνική οικονομία, το ζητούμενο δεν είναι απλώς να καταγραφεί χαμηλότερος πληθωρισμός, αλλά να αυξηθεί η δυνατότητα των νοικοκυριών να καλύπτουν τις ανάγκες τους χωρίς συνεχή οικονομική πίεση. Η εξέλιξη των πραγματικών μισθών, του στεγαστικού κόστους και των τιμών βασικών αγαθών θα αποτελέσει καθοριστικό κριτήριο για την επόμενη χρονιά.