Σήμερα, όμως, μια άβολη πραγματικότητα αρχίζει να διαμορφώνεται. Παρά τα υψηλά επιτόκια, τις επιθετικές παρεμβάσεις των τελευταίων ετών και τις επανειλημμένες διαβεβαιώσεις των κεντρικών τραπεζιτών, ο πληθωρισμός αποδεικνύεται πολύ πιο επίμονος από ό,τι αναμενόταν. Και όσο οι οικονομίες προσαρμόζονται σε έναν κόσμο γεωπολιτικών εντάσεων, ενεργειακών αναταράξεων, δημογραφικών πιέσεων και επανασχεδιασμού των παγκόσμιων αλυσίδων εφοδιασμού, κερδίζει έδαφος μια νέα ιδέα: ότι ο πληθωρισμός γύρω στο 3% ίσως αποτελεί τη νέα κανονικότητα.

Η συζήτηση δεν είναι καινούργια. Εδώ και τουλάχιστον έναν χρόνο, οικονομολόγοι, επενδυτές και αναλυτές εξετάζουν κατά πόσο οι κεντρικές τράπεζες μπορούν πράγματι να επαναφέρουν τον πληθωρισμό στο 2% χωρίς να προκαλέσουν σοβαρή επιβράδυνση της οικονομίας ή αύξηση της ανεργίας. Και όσο οι στόχοι αποδεικνύονται δύσκολοι στην επίτευξη, τόσο περισσότερο ενισχύεται το ερώτημα που μέχρι πρόσφατα θεωρούνταν σχεδόν αιρετικό: μήπως το 3% είναι το νέο 2%;

Η αμερικανική συζήτηση

Η συζήτηση αυτή έχει αποκτήσει ιδιαίτερη ένταση στις Ηνωμένες Πολιτείες. Πολλές αναλύσεις σημειώνουν ότι η απόφαση της Federal Reserve να διατηρήσει τα επιτόκια σταθερά, ενώ ο πληθωρισμός στις ΗΠΑ «τρέχει» πλέον με 3,8% αποτελεί σαφή ένδειξη μίας ιστορικής στροφής: το 2% ενδέχεται να μην αποτελεί πλέον την απόλυτη προτεραιότητα εφόσον η οικονομία και η αγορά εργασίας αρχίσουν να επιβραδύνονται.

Ο Τζιμ Πόλσεν, ένας από τους πιο γνωστούς στρατηγικούς αναλυτές αγορών στις ΗΠΑ με πολυετή παρουσία στη Wall Street, έχει υποστηρίξει ότι η αμερικανική οικονομία λειτούργησε ιστορικά χωρίς ιδιαίτερα προβλήματα με πληθωρισμό κοντά στο 3%, θέτοντας υπό αμφισβήτηση το κατά πόσο το 2% αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για τη μακροοικονομική σταθερότητα.

«Ήρθε η ώρα να αποσυρθεί ο στόχος του 2% για τον πληθωρισμό» είχε γράψει σε ενημερωτικό σημείωμα τον Σεπτέμβριο του 2025, προσθέτοντας ότι τα στελέχη της FOMC δεν πρέπει να πιέζονται να πετύχουν «κάποιον τυχαίο στόχο που δεν έχει δοκιμαστεί ποτέ καλά».

Την ίδια στιγμή, μεγάλοι επενδυτές ομολόγων και διαχειριστές κεφαλαίων συζητούν ολοένα συχνότερα το ενδεχόμενο ο κόσμος να εισέρχεται σε μια περίοδο διαρθρωτικά υψηλότερου πληθωρισμού, όπου οι παράγοντες που κρατούσαν χαμηλές τις τιμές τις προηγούμενες δεκαετίες –η παγκοσμιοποίηση, η φθηνή ενέργεια και η αφθονία εργατικού δυναμικού– δεν λειτουργούν πλέον με τον ίδιο τρόπο.

Η εικόνα στην Ευρώπη

Η Ευρωζώνη απέχει επίσης σημαντικά από τον στόχο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία, ο πληθωρισμός διαμορφώθηκε στο 3,2% τον Μάιο, από 3% τον προηγούμενο μήνα, παραμένοντας αισθητά υψηλότερα από το 2%.

Annual inflation in May 2026 up to 3.3% in the EU, 3.2% in the euro area.

Lowest in:
Sweden (1.1%)
Denmark, Czechia (both 1.8%)

Highest in:
Romania (9.7%)
Bulgaria (6.3%)
Lithuania (5.1%)

Learn more https://t.co/OnzsUZ1qvF pic.twitter.com/7DUF1QbdTs

— EU_Eurostat (@EU_Eurostat) June 19, 2026

https://platform.x.com/widgets.js

Ακόμη πιο ενδιαφέρον είναι το ποιοι παράγοντες τροφοδοτούν πλέον τις ανατιμήσεις. Ενώ η ενέργεια εξακολουθεί να παίζει σημαντικό ρόλο, ο μεγαλύτερος μοχλός πληθωρισμού είναι οι υπηρεσίες. Πρόκειται για μια εξέλιξη που προβληματίζει ιδιαίτερα τους κεντρικούς τραπεζίτες, καθώς οι τιμές των υπηρεσιών συνδέονται κυρίως με μισθούς και εγχώριο κόστος παραγωγής και όχι με προσωρινά εξωτερικά σοκ.

Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και αν αποκλιμακωθούν οι τιμές της ενέργειας ή περιοριστούν οι γεωπολιτικές αναταράξεις, οι πληθωριστικές πιέσεις ενδέχεται να παραμείνουν ενσωματωμένες στην οικονομία για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.

Παρόμοια εικόνα καταγράφεται και στο Ηνωμένο Βασίλειο. Η Τράπεζα της Αγγλίας εξακολουθεί να επαναλαμβάνει τη δέσμευσή της για επιστροφή στο 2%, ωστόσο ο πληθωρισμός παραμένει επίμονα υψηλότερος. Στην πρόσφατη επιστολή του προς το υπουργείο Οικονομικών, ο διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας της Αγγλίας απέδωσε μέρος της ανόδου στις ενεργειακές εξελίξεις και στις επιπτώσεις της κρίσης στη Μέση Ανατολή.

Τα ίδια τα στοιχεία όμως δείχνουν ότι οι υπηρεσίες παραμένουν η βασική πηγή πληθωριστικών πιέσεων, με τον πληθωρισμό υπηρεσιών να φτάνει στο 4,5% τον Μάρτιο από 4,3% τον Φεβρουάριο. «Οι δείκτες του πληθωρισμού των υποκείμενων υπηρεσιών είναι αυξημένοι και πάνω από τα ποσοστά που συνάδουν με τον στόχο» παραδέχεται ο Διοικητής της Τράπεζας της Αγγλίας, Άντριου Μπέιλι.

Η μεγάλη αλλαγή – Τι σημαίνει για τα νοικοκυριά

Αρκετοί οικονομολόγοι υποστηρίζουν ότι το πραγματικό ερώτημα δεν είναι αν οι κεντρικές τράπεζες θέλουν πληθωρισμό 3%, αλλά αν μπορούν να επιστρέψουν στο 2% χωρίς να προκαλέσουν σημαντικό οικονομικό κόστος.

Η γήρανση των πληθυσμών, οι αυξημένες αμυντικές δαπάνες, η ενεργειακή μετάβαση, η αναδιάταξη των αλυσίδων εφοδιασμού και τα μεγάλα δημοσιονομικά ελλείμματα δημιουργούν ένα περιβάλλον πολύ διαφορετικό από εκείνο που επικρατούσε τη δεκαετία του 2010. Σε αυτό το νέο πλαίσιο, η επίτευξη του 2% ενδέχεται να είναι πολύ δυσκολότερη από ό,τι θεωρούνταν μέχρι πρόσφατα.

Για τους πολίτες, η συζήτηση δεν είναι ακαδημαϊκή. Αν ο πληθωρισμός σταθεροποιηθεί κοντά στο 3% αντί για το 2%, οι συνέπειες θα είναι άμεσα αισθητές.

Πρώτον, τα επιτόκια είναι πιθανό να παραμείνουν υψηλότερα για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα. Αυτό σημαίνει ακριβότερο δανεισμό για νοικοκυριά και επιχειρήσεις και δυσκολότερη επιστροφή στην εποχή του σχεδόν δωρεάν χρήματος που χαρακτήρισε την προηγούμενη δεκαετία.

Δεύτερον, τα στεγαστικά δάνεια δύσκολα θα επιστρέψουν στα ιστορικά χαμηλά επίπεδα που είχαν συνηθίσει οι δανειολήπτες πριν από την πανδημία. Η αγορά κατοικίας, από την Ευρώπη μέχρι τις Ηνωμένες Πολιτείες, προσαρμόζεται ήδη σε ένα περιβάλλον υψηλότερου κόστους χρήματος.

Τρίτον, οι επενδυτές καλούνται να αναθεωρήσουν πολλές από τις παραδοχές που κυριάρχησαν τα τελευταία χρόνια. Υψηλότερος πληθωρισμός σημαίνει υψηλότερες αποδόσεις ομολόγων, ακριβότερο κεφάλαιο και διαφορετικές αποτιμήσεις για μετοχές και ακίνητα.

Η παγκόσμια οικονομία φαίνεται να εισέρχεται σε μια εποχή όπου η επιστροφή στον στόχο του 2% μπορεί πλέον να μην θεωρείται δεδομένη.

Ο Ντέιβιντ Μπεκγουόρθ, οικονομολόγος του Mercatus Center και μία από τις πιο αναγνωρίσιμες μορφές της νομισματικής πολιτικής στις ΗΠΑ, φέρνει στο τραπέζι και το ρόλο του δημοσίου χρέους και υποστηρίζει ότι η συζήτηση συχνά τίθεται σε λάθος βάση.

«Το πραγματικό ερώτημα είναι αν ο πληθωρισμός του 2% είναι ακόμα εφικτός», σημειώνει χαρακτηριστικά, σε πρόσφατο άρθρο του.
Εξηγώντας το δίλημμα στις ΗΠΑ, όπου δημόσιο χρέος και έλλειμμα έχουν εκτοξευτεί, σημειώνει:

«Σε ένα τέτοιο περιβάλλον, ένας πληθωρισμός 3% αποτελεί λιγότερο πολιτική αποτυχία και περισσότερο προσαρμογή — το υποπροϊόν της προσαρμογής μιας οικονομίας σε ένα χρόνιο δημόσιο έλλειμμα και την πολιτική αδυναμία δημοσιονομικής εξυγίανσης…

Εάν αυτή η απόκλιση συνεχιστεί, η Fed μπορεί να διαπιστώσει ότι το τελευταίο μίλι της αποπληθωριστικής πολιτικής δεν είναι απλώς δύσκολο, αλλά και ανέφικτο… Η αριθμητική της εξυπηρέτησης του χρέους, όχι η αποφασιστικότητα των κεντρικών τραπεζιτών, θα υπαγορεύσει τον πληθωρισμό ισορροπίας. Ο υψηλότερος πληθωρισμός γίνεται χαρακτηριστικό, όχι σφάλμα. Είναι ένα απαραίτητο λιπαντικό για ένα υπερχρεωμένο δημοσιονομικό κράτος.»

Μετά την ενέργεια οι υπηρεσίες συνέβαλαν στην περαιτέρω ενίσχυση του πληθωρισμού

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής (ΕΛΣΤΑΤ), ο ετήσιος πληθωρισμός στην Ελλάδα, όπως μετράται βάσει του Εναρμονισμένου Δείκτη Τιμών Καταναλωτή (ΕνΔΤΚ), κατέγραψε νέα επιτάχυνση τον Μαϊ-26, διαμορφούμενος στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων 38 μηνών. Συγκεκριμένα, ανήλθε στο 4,9%, από 4,6% τον Απρ-26, υπερβαίνοντας τον αντίστοιχο ρυθμό στην Ευρωζώνη κατά 1,7 ποσοστιαίες μονάδες. Επιπλέον, σε σχέση με την τιμή του πριν την έναρξη των πολεμικών επιχειρήσεων στον Περσικό Κόλπο (Φεβ-26), ο πληθωρισμός στην Ελλάδα παρουσιάζει άνοδο κατά 1,7 ποσοστιαίες μονάδες, έναντι αύξησης 1,3 ποσοστιαίων μονάδων στην Ευρωζώνη.

Οι κυριότερες ομάδες αγαθών και υπηρεσιών που συνέβαλαν στη διαμόρφωση του παραπάνω αποτελέσματος ήταν οι μεταφορές, η στέγαση, το νερό, η ηλεκτρική ενέργεια, το φυσικό αέριο και τα λοιπά καύσιμα, καθώς και τα ξενοδοχεία, καφέ και εστιατόρια. Οι μεταφορές είχαν τη μεγαλύτερη συμβολή στην άνοδο του πληθωρισμού τον Μαρ-26, ενώ ακολούθησαν η ομάδα της στέγασης, νερού, ηλεκτρικής ενέργειας, φυσικού αερίου και λοιπών καυσίμων τον Απρ-26 και η ομάδα των ξενοδοχείων, καφέ και εστιατορίων τον Μαϊ-26. Η εξέλιξη αυτή ήταν σε μεγάλο βαθμό αναμενόμενη, καθώς αντανακλά τόσο τις άμεσες επιδράσεις του ενεργειακού σοκ στις τιμές καταναλωτή όσο και τις έμμεσες, υστερόχρονες επιδράσεις που μεταδίδονται σταδιακά στο σύνολο της οικονομίας μέσω του αυξημένου κόστους παραγωγής και μεταφοράς.

Δευτερογενείς επιδράσεις της ενεργειακής κρίσης δύνανται να προκύψουν εφόσον οι οικονομικοί φορείς αναθεωρήσουν προς τα πάνω τις πληθωριστικές τους προσδοκίες. Σε μια τέτοια περίπτωση, ενδέχεται να ακολουθήσουν μισθολογικές αυξήσεις που υπερβαίνουν την άνοδο της παραγωγικότητας, οδηγώντας σε έναν νέο γύρο αυξήσεων των τιμών. Με τον τρόπο αυτό, οι αρχικές πληθωριστικές πιέσεις αποκτούν πιο επίμονο χαρακτήρα. Σημαντικό ρόλο στη συγκράτηση των πληθωριστικών προσδοκιών διαδραματίζει η αξιοπιστία και η αποφασιστικότητα της Κεντρικής Τράπεζας κατά την άσκηση της νομισματικής πολιτικής.

Τα επαναλαμβανόμενα σοκ έχουν επηρεάσει αρνητικά την καταναλωτική εμπιστοσύνη, όχι όμως τον αντίστοιχο δείκτη για τις επιχειρήσεις

Ο επίμονος πληθωρισμός κατά τη διάρκεια του 2025, καθώς και η εκ νέου επιτάχυνσή του από τον Μαρ-26, έχουν συμβάλλει στην επιδείνωση του δείκτη καταναλωτικής εμπιστοσύνης στην Ελλάδα, ο οποίος διαμορφώθηκε στις -52,2 μονάδες τον Μαϊ-26, έναντι -42,7 μονάδων έναν χρόνο νωρίτερα. Η επίδοση αυτή αποτελεί την τρίτη χαμηλότερη των τελευταίων 40 μηνών, δημιουργώντας καθοδικούς κινδύνους για τον ρυθμό ανόδου της ιδιωτικής κατανάλωσης.

Ωστόσο, σε σύγκριση με την περίοδο των προγραμμάτων οικονομικής προσαρμογής, η καταναλωτική εμπιστοσύνη στην Ελλάδα παραμένει αρκετά βελτιωμένη. Η εξέλιξη αυτή πηγάζει κυρίως από τη σημαντική αποκλιμάκωση της ανεργίας από τα ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα που καταγράφηκαν στον πυθμένα της κρίσης χρέους, όταν το ποσοστό ανεργίας ανήλθε στο 28,3% του εργατικού δυναμικού (1.367,5 χιλ. άτομα) τον Ιουλ-13. Σήμερα, ο λόγος των ανέργων προς το εργατικό δυναμικό ανέρχεται στο 9,5%, ποσοστό που αντιστοιχεί σε 452,3 χιλ. ανέργους βάσει των στοιχείων του Απρ-26.

Παρά ταύτα, τα διαδοχικά σοκ των τελευταίων 6 ετών, όπως η πανδημία, οι επαναλαμβανόμενες γεωπολιτικές εντάσεις, οι πόλεμοι και οι έντονες ενεργειακές διαταραχές έχουν οδηγήσει σε σταδιακή χειροτέρευση του δείκτη καταναλωτικής εμπιστοσύνης. Ο επίμονος πληθωρισμός διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο σε αυτή την εξέλιξη, καθώς ενισχύει την αντίληψη των νοικοκυριών ότι οι ονομαστικές αυξήσεις των εισοδημάτων τους διαβρώνονται από τη συνεχιζόμενη και επιταχυνόμενη τους τελευταίους μήνες άνοδο του γενικού επιπέδου των τιμών. Η επίδραση αυτή αποτυπώθηκε και στους εθνικούς λογαριασμούς του α’ τριμήνου του 2026, με τον ετήσιο ρυθμό αύξησης της ιδιωτικής κατανάλωσης να επιβραδύνεται στο 0,7%, από 2,3% το δ’ τρίμηνο του 2025.

Εν αντιθέσει με τα νοικοκυριά, οι δείκτες εμπιστοσύνης επιχειρήσεων σε κλάδους όπως η βιομηχανία και οι κατασκευές εμφανίζουν μέχρι στιγμής αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα στη νέα ενεργειακή διαταραχή, συμβάλλοντας στη διατήρηση του δείκτη οικονομικού κλίματος άνω των 100 μονάδων, επίπεδο που αντιστοιχεί στον μακροχρόνιο μέσο όρο του. Η απόκλιση ανάμεσα στην εμπιστοσύνη των επιχειρήσεων και την καταναλωτική εμπιστοσύνη ενδέχεται να συνδέεται, μεταξύ άλλων, με τις αναδιανεμητικές επιδράσεις των επαναλαμβανόμενων πληθωριστικών πιέσεων στο πραγματικό εισόδημα και τον πλούτο.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής (ΕΛΣΤΑΤ), ο ετήσιος πληθωρισμός στην Ελλάδα, όπως μετράται βάσει του Εναρμονισμένου Δείκτη Τιμών Καταναλωτή (ΕνΔΤΚ), κατέγραψε νέα επιτάχυνση τον Μαϊ-26, διαμορφούμενος στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων 38 μηνών. Συγκεκριμένα, ανήλθε στο 4,9%, από 4,6% τον Απρ-26, υπερβαίνοντας τον αντίστοιχο ρυθμό στην Ευρωζώνη κατά 1,7 ποσοστιαίες μονάδες (βλ. Διάγραμμα 1.1). Επιπλέον, σε σχέση με την τιμή του πριν την έναρξη των πολεμικών επιχειρήσεων στον Περσικό Κόλπο (Φεβ-26), ο πληθωρισμός στην Ελλάδα παρουσιάζει άνοδο κατά 1,7 ποσοστιαίες μονάδες, έναντι αύξησης 1,3 ποσοστιαίων μονάδων στην Ευρωζώνη.

Οι κυριότερες ομάδες αγαθών και υπηρεσιών που συνέβαλαν στη διαμόρφωση του παραπάνω αποτελέσματος ήταν οι μεταφορές, η στέγαση, το νερό, η ηλεκτρική ενέργεια, το φυσικό αέριο και τα λοιπά καύσιμα, καθώς και τα ξενοδοχεία, καφέ και εστιατόρια. Όπως προκύπτει από το Διάγραμμα 1.2, οι μεταφορές είχαν τη μεγαλύτερη συμβολή στην άνοδο του πληθωρισμού τον Μαρ-26, ενώ ακολούθησαν η ομάδα της στέγασης, νερού, ηλεκτρικής ενέργειας, φυσικού αερίου και λοιπών καυσίμων τον Απρ-26 και η ομάδα των ξενοδοχείων, καφέ και εστιατορίων τον Μαϊ-26. Η εξέλιξη αυτή ήταν σε μεγάλο βαθμό αναμενόμενη, καθώς αντανακλά τόσο τις άμεσες επιδράσεις του ενεργειακού σοκ στις τιμές καταναλωτή όσο και τις έμμεσες, υστερόχρονες επιδράσεις που μεταδίδονται σταδιακά στο σύνολο της οικονομίας μέσω του αυξημένου κόστους παραγωγής και μεταφοράς.

Δευτερογενείς επιδράσεις της ενεργειακής κρίσης δύνανται να προκύψουν εφόσον οι οικονομικοί φορείς αναθεωρήσουν προς τα πάνω τις πληθωριστικές τους προσδοκίες. Σε μια τέτοια περίπτωση, ενδέχεται να ακολουθήσουν μισθολογικές αυξήσεις που υπερβαίνουν την άνοδο της παραγωγικότητας, οδηγώντας σε έναν νέο γύρο αυξήσεων των τιμών. Με τον τρόπο αυτό, οι αρχικές πληθωριστικές πιέσεις αποκτούν πιο επίμονο χαρακτήρα. Σημαντικό ρόλο στη συγκράτηση των πληθωριστικών προσδοκιών διαδραματίζει η αξιοπιστία και η αποφασιστικότητα της Κεντρικής Τράπεζας κατά την άσκηση της νομισματικής πολιτικής.

Τα επαναλαμβανόμενα σοκ έχουν επηρεάσει αρνητικά την καταναλωτική εμπιστοσύνη, όχι όμως τον αντίστοιχο δείκτη για τις επιχειρήσεις

Ο επίμονος πληθωρισμός κατά τη διάρκεια του 2025, καθώς και η εκ νέου επιτάχυνσή του από τον Μαρ-26, έχουν συμβάλλει στην επιδείνωση του δείκτη καταναλωτικής εμπιστοσύνης στην Ελλάδα, ο οποίος διαμορφώθηκε στις -52,2 μονάδες τον Μαϊ-26, έναντι -42,7 μονάδων έναν χρόνο νωρίτερα (βλ. Διάγραμμα 2.2). Η επίδοση αυτή αποτελεί την τρίτη χαμηλότερη των τελευταίων 40 μηνών, δημιουργώντας καθοδικούς κινδύνους για τον ρυθμό ανόδου της ιδιωτικής κατανάλωσης.

Ωστόσο, σε σύγκριση με την περίοδο των προγραμμάτων οικονομικής προσαρμογής, η καταναλωτική εμπιστοσύνη στην Ελλάδα παραμένει αρκετά βελτιωμένη. Η εξέλιξη αυτή πηγάζει κυρίως από τη σημαντική αποκλιμάκωση της ανεργίας από τα ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα που καταγράφηκαν στον πυθμένα της κρίσης χρέους, όταν το ποσοστό ανεργίας ανήλθε στο 28,3% του εργατικού δυναμικού (1.367,5 χιλ. άτομα) τον Ιουλ-13. Σήμερα, ο λόγος των ανέργων προς το εργατικό δυναμικό ανέρχεται στο 9,5%, ποσοστό που αντιστοιχεί σε 452,3 χιλ. ανέργους βάσει των στοιχείων του Απρ-26.

Παρά ταύτα, τα διαδοχικά σοκ των τελευταίων 6 ετών, όπως η πανδημία, οι επαναλαμβανόμενες γεωπολιτικές εντάσεις, οι πόλεμοι και οι έντονες ενεργειακές διαταραχές έχουν οδηγήσει σε σταδιακή χειροτέρευση του δείκτη καταναλωτικής εμπιστοσύνης. Ο επίμονος πληθωρισμός διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο σε αυτή την εξέλιξη, καθώς ενισχύει την αντίληψη των νοικοκυριών ότι οι ονομαστικές αυξήσεις των εισοδημάτων τους διαβρώνονται από τη συνεχιζόμενη και επιταχυνόμενη τους τελευταίους μήνες άνοδο του γενικού επιπέδου των τιμών. Η επίδραση αυτή αποτυπώθηκε και στους εθνικούς λογαριασμούς του α' τριμήνου του 2026, με τον ετήσιο ρυθμό αύξησης της ιδιωτικής κατανάλωσης να επιβραδύνεται στο 0,7%, από 2,3% το δ' τρίμηνο του 2025.

Εν αντιθέσει με τα νοικοκυριά, οι δείκτες εμπιστοσύνης επιχειρήσεων σε κλάδους όπως η βιομηχανία και οι κατασκευές εμφανίζουν μέχρι στιγμής αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα στη νέα ενεργειακή διαταραχή, συμβάλλοντας στη διατήρηση του δείκτη οικονομικού κλίματος άνω των 100 μονάδων, επίπεδο που αντιστοιχεί στον μακροχρόνιο μέσο όρο του (βλ. Διάγραμμα 2.1). Η απόκλιση ανάμεσα στην εμπιστοσύνη των επιχειρήσεων και την καταναλωτική εμπιστοσύνη ενδέχεται να συνδέεται, μεταξύ άλλων, με τις αναδιανεμητικές επιδράσεις των επαναλαμβανόμενων πληθωριστικών πιέσεων στο πραγματικό εισόδημα και τον πλούτο.

Σύμφωνα με τα οριστικά στοιχεία της Eurostat, ο ετήσιος πληθωρισμός στην Ελλάδα διαμορφώθηκε στο 4,9% τον Μάιο, ελαφρώς χαμηλότερα από την προκαταρκτική εκτίμηση (flash estimate) που είχε δημοσιευθεί στις αρχές Ιουνίου και τον τοποθετούσε στο 5%. Παρά τη μικρή αναθεώρηση, ο ελληνικός δείκτης εξακολουθεί να κινείται αισθητά πάνω από τον μέσο ευρωπαϊκό όρο.

Την ίδια στιγμή, ο πληθωρισμός στην Ευρωζώνη αυξήθηκε στο 3,2% τον Μάιο από 3,0% τον Απρίλιο, ενώ έναν χρόνο νωρίτερα βρισκόταν στο 1,9%. Η επιτάχυνση αποδίδεται κυρίως στις αυξήσεις των τιμών στις υπηρεσίες και στην ενέργεια, οι οποίες συνεχίζουν να τροφοδοτούν τις πληθωριστικές πιέσεις.

Σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, ο ετήσιος πληθωρισμός διαμορφώθηκε στο 3,3% από 3,2% τον προηγούμενο μήνα, έναντι 2,2% τον Μάιο του 2025.

Τα χαμηλότερα ποσοστά πληθωρισμού στην ΕΕ καταγράφηκαν στη Σουηδία με 1,1%, ενώ ακολούθησαν η Δανία και η Τσεχία με 1,8%.

Στον αντίποδα, η Ρουμανία κατέγραψε τον υψηλότερο πληθωρισμό στην Ένωση με 9,7%, ακολουθούμενη από τη Βουλγαρία με 6,3% και τη Λιθουανία με 5,1%.

Σε σύγκριση με τον Απρίλιο του 2026, ο πληθωρισμός υποχώρησε σε 11 κράτη-μέλη της ΕΕ, ενώ αυξήθηκε σε 16.

Η μεγαλύτερη συμβολή στον πληθωρισμό της Ευρωζώνης προήλθε και τον Μάιο από τον τομέα των υπηρεσιών, ο οποίος πρόσθεσε 1,61 ποσοστιαίες μονάδες στον συνολικό δείκτη.

Ακολούθησε η ενέργεια, η οποία συνέβαλε κατά 0,98 ποσοστιαίες μονάδες, επιβεβαιώνοντας ότι οι επιπτώσεις της ενεργειακής κρίσης εξακολουθούν να επηρεάζουν το επίπεδο των τιμών.

Θετική συμβολή είχαν επίσης τα τρόφιμα, τα αλκοολούχα ποτά και ο καπνός, που πρόσθεσαν 0,36 ποσοστιαίες μονάδες, καθώς και τα βιομηχανικά αγαθά εκτός ενέργειας με 0,23 ποσοστιαίες μονάδες.

Τα στοιχεία ενισχύουν την εικόνα ότι οι πληθωριστικές πιέσεις στην Ευρωζώνη παραμένουν ισχυρές, σε μια περίοδο κατά την οποία οι αγορές παρακολουθούν στενά τις επόμενες κινήσεις της European Central Bank ως προς τη νομισματική πολιτική και τα επιτόκια.

Μιλώντας στο γαλλικό ραδιόφωνο France Culture τη Δευτέρα, η επικεφαλής της ΕΚΤ σημείωσε ότι οι έμμεσες επιπτώσεις του πληθωρισμού γίνονται πλέον αισθητές σχεδόν παντού.

Ανησυχία για τον πληθωρισμό μετά τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή

Η παρέμβαση της Λαγκάρντ έρχεται λίγες ημέρες μετά την πρώτη αύξηση επιτοκίων από την ΕΚΤ από το 2023, σε μια συγκυρία όπου ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή έχει ενισχύσει σημαντικά τις πληθωριστικές πιέσεις μέσω της ανόδου του ενεργειακού κόστους.

Οι αξιωματούχοι της κεντρικής τράπεζας δεν αποκλείουν νέα αύξηση επιτοκίων ήδη από τη συνεδρίαση του Ιουλίου. Μεταξύ αυτών, ο πρόεδρος της Bundesbank, Γιόαχιμ Νάγκελ, έχει προειδοποιήσει ότι οι τιμές ενδέχεται να παραμείνουν σε υψηλά επίπεδα για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, ακόμη και αν η σύγκρουση με το Ιράν τερματιστεί σύντομα.

«Πρέπει να νικήσουμε τον πληθωρισμό»

Η αύξηση του κόστους δανεισμού προκαλεί ήδη ανησυχίες σε οικονομολόγους και αναλυτές για τις επιπτώσεις στην ανάπτυξη της ευρωπαϊκής οικονομίας.

Απαντώντας στις επικρίσεις, ιδιαίτερα από τη Γαλλία, ότι η αυστηρότερη νομισματική πολιτική ενδέχεται να πλήξει την οικονομική δραστηριότητα, η Λαγκάρντ υποστήριξε πως η καταπολέμηση του πληθωρισμού αποτελεί μονόδρομο.

«Ακούω συχνά την κριτική ότι τα μέτρα αυτά θα πλήξουν την ανάπτυξη. Όμως οφείλω να καταπολεμήσω τον πληθωρισμό εάν επανεμφανιστεί. Αν ξεφύγει από τον έλεγχο, η επιστροφή του σε φυσιολογικά επίπεδα θα είναι πολύ πιο δύσκολη και πολύ πιο δαπανηρή», δήλωσε.

Όπως τόνισε, ένα περιβάλλον διαρκώς υψηλού πληθωρισμού δεν είναι αποδεκτό ούτε για τους καταναλωτές ούτε για τις επιχειρήσεις.

Θετική η συμφωνία ΗΠΑ – Ιράν για τα Στενά του Ορμούζ

Η επικεφαλής της ΕΚΤ σχολίασε επίσης τη συμφωνία-πλαίσιο που ανακοίνωσαν οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν για την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ.

Η Λαγκάρντ χαρακτήρισε θετική την εξέλιξη, υπό την προϋπόθεση ότι θα επιβεβαιωθεί τις επόμενες ημέρες και θα συνοδευτεί από την υπογραφή σχετικού μνημονίου κατανόησης.

«Εάν οι πληροφορίες αυτές επιβεβαιωθούν και ακολουθήσει η υπογραφή συμφωνίας, πρόκειται για μια πολύ καλή εξέλιξη. Ιδίως αν οδηγήσει στην επαναλειτουργία και την αποναρκοθέτηση των Στενών του Ορμούζ», ανέφερε.

Οι πιέσεις στην οικονομική προσιτότητα λόγω των υψηλότερων τιμών ενέργειας που προκλήθηκαν από τον πόλεμο με το Ιράν οδήγησαν σε διεύρυνση του χάσματος μεταξύ των δαπανών των διαφόρων εισοδηματικών ομάδων, ανέφερε η Fed.

Οι καταναλωτές χαμηλού εισοδήματος παρουσίασαν τη μεγαλύτερη οικονομική πίεση.

Στην περιοχή του Κάνσας Σίτι, τα νοικοκυριά μεσαίου εισοδήματος χαρακτηριστικά «απέσπασαν κάθε δυνατή αξία από κάθε δολάριο πριν αποφασίσουν να το ξοδέψουν».

Μόνο τα νοικοκυριά υψηλότερου εισοδήματος, τα οποία είναι λιγότερο ευαίσθητα στις αυξήσεις των τιμών, παρέμειναν ανθεκτικά.

Το φαινόμενο της «οικονομίας σε σχήμα Κ» ήταν εμφανές σε ένα μεγάλο εμπορικό κέντρο στην πολιτεία της Νέας Υόρκης. Το εμπορικό κέντρο ανέφερε ότι οι ενοικιαστές υψηλού επιπέδου αντιμετώπιζαν ιδιαίτερα ισχυρή ζήτηση για είδη πολυτελείας, με τους εύπορους αγοραστές να επικεντρώνονται στα αξεσουάρ, ειδικά στα ρολόγια χειρός. Ταυτόχρονα, οι ενοικιαστές λιανικής μεσαίου και χαμηλού επιπέδου σημείωσαν πιο συγκρατημένες πωλήσεις.

Στην Ατλάντα, ανάλυση υπέδειξε ότι οι καταναλωτές υψηλού επιπέδου επικεντρώνονταν στην «αδιαπραγμάτευτη πολυτέλεια».

Για να προσαρμοστούν, οι περισσότεροι Αμερικανοί στράφηκαν στις πιστωτικές κάρτες, μείωσαν τις επισκέψεις τους στα καταστήματα και επικεντρώθηκαν στα είδη πρώτης ανάγκης.

Συνολικά, η συγκρατημένη δαπάνη οδήγησε σε ελαφρύ έως μέτριο ρυθμό ανάπτυξης σε ολόκληρη τη χώρα, σύμφωνα με την έρευνα της Fed.

Οι προοπτικές για τους επόμενους έξι μήνες ήταν επίσης συγκρατημένες, με τις επιχειρήσεις να αναμένουν μικρές αλλαγές στην ανάπτυξη, ενώ η «αυξημένη αβεβαιότητα» επηρεάζει αρνητικά το κλίμα.

Ο πληθωρισμός δεν περιορίστηκε στις τιμές της βενζίνης. Οι υψηλότερες τιμές της ενέργειας επεκτάθηκαν στις μεταφορές, τις συσκευασίες, τα είδη διατροφής και τα λιπάσματα.

Υπήρξαν επίσης αναφορές για υψηλότερες τιμές σε πολλά είδη εκτός του τομέα της ενέργειας, συμπεριλαμβανομένων των επισκευών αυτοκινήτων και των ηλεκτρονικών ειδών.

Η έρευνα έδειξε ότι οι επιχειρήσεις ανησυχούσαν για τα περιθώρια κέρδους τους και συζητούσαν αν θα μετακυλήσουν τα υψηλότερα κόστη τους στους καταναλωτές.

Αρκετές περιφέρειες της Fed υπογράμμισαν τις στρατηγικές των επιχειρήσεων για τον περιορισμό του πληθωρισμού, συμπεριλαμβανομένων των προσαρμογών στην εφοδιαστική αλυσίδα, της μείωσης της προσφοράς και της απορρόφησης του υψηλότερου κόστους για τη διατήρηση της ζήτησης των πελατών.

Η αύξηση των μισθών παρέμεινε μέτρια έως συγκρατημένη, αλλά οι περιφέρειες της Fed ανέφεραν «συχνότερες αναπροσαρμογές μισθών και αυξήσεις του κόστους διαβίωσης για τη διαχείριση των αυξανόμενων πιέσεων από τα καύσιμα και άλλα οικιακά έξοδα».

Ο Σαλ Γκουατιέρι, ανώτερος οικονομολόγος της BMO Capital Markets, δήλωσε ότι αυτές οι αυξήσεις των μισθών θα μπορούσαν να μετατρέψουν το σοκ των τιμών του πετρελαίου «σε μια επίμονη γενική αύξηση του πληθωρισμού».

«Το Beige Book είναι «το τελευταίο προειδοποιητικό σημάδι ότι ο πληθωρισμός μετατρέπεται γρήγορα σε ένα επίμονο πρόβλημα», δήλωσε σύμφωνα με το MarketWatch, η Χέδερ Λονγκ, επικεφαλής αναλυτής της Navy Federal Credit Union. «Είναι ένα δύσκολο περιβάλλον για τη Fed και προς το παρόν η οικονομία έχει ένα πρόβλημα πληθωρισμού».

«Ο Κέβιν Γουόρς πρέπει να διαβεβαιώσει τον κόσμο — ειδικά τους επενδυτές ομολόγων — ότι θα κάνει ό,τι χρειαστεί για να εξασφαλίσει ότι ο πληθωρισμός θα επανέλθει σε φυσιολογικά επίπεδα», δήλωσε η Λονγκ.

Υπενθυμίζεται ότι σύμφωνα με τα προσωρινά στοιχεία (flash estimate) της Eurostat ο πληθωρισμός στην Ελλάδα ανήλθε σε 5% τον Μάιο.

Σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, η εξέλιξη του Δείκτη Τιμών Καταναλωτή (ΔΤΚ) του μηνός Μαΐου 2026 (έτος αναφοράς 2020=100,0) έχει ως εξής:

Από τη σύγκριση του Γενικού ΔΤΚ του μηνός Μαΐου 2026 με τον αντίστοιχο Δείκτη του Μαΐου 2025 προέκυψε αύξηση 5,2% έναντι αύξησης 2,5% που σημειώθηκε κατά την αντίστοιχη σύγκριση του έτους 2025 με το 2024.

Ο Γενικός ΔΤΚ κατά τον μήνα Μάιο 2026, σε σύγκριση με τον Απρίλιο 2026 δεν παρουσίασε μεταβολή. Κατά την αντίστοιχη σύγκριση του προηγούμενου έτους σημειώθηκε αύξηση 0,2%.

Ο μέσος ΔΤΚ του δωδεκαμήνου Ιουνίου 2025 – Μαΐου 2026, σε σύγκριση με τον αντίστοιχο Δείκτη του δωδεκαμήνου Ιουνίου 2024 – Μαΐου 2025, παρουσίασε αύξηση 3,1%, έναντι αύξησης 2,5% που σημειώθηκε κατά την αντίστοιχη σύγκριση του δωδεκαμήνου Ιουνίου 2024 – Μαΐου 2025 με το δωδεκάμηνο Ιουνίου 2023 – Μαΐου 2024.

Στο 4,9% ο εναρμονισμένος πληθωρισμός

Η εξέλιξη του Εναρμονισμένου Δείκτη Τιμών Καταναλωτή (ΕνΔΤΚ) του μηνός Μαΐου 2026 (έτος αναφοράς 2025=100,0) έχει ως εξής:

Ο ΕνΔΤΚ του μηνός Μαΐου 2026, σε σύγκριση με τον αντίστοιχο Δείκτη του Μαΐου 2025, παρουσίασε αύξηση 4,9% έναντι αύξησης 3,3% που σημειώθηκε κατά την αντίστοιχη σύγκριση του έτους 2025 με το 2024.

Ο ΕνΔΤΚ κατά τον μήνα Μάιο 2026, σε σύγκριση με τον Απρίλιο 2026 παρουσίασε αύξηση 0,6% έναντι αύξησης 0,4% που σημειώθηκε κατά την αντίστοιχη σύγκριση του προηγούμενου έτους.

Ο μέσος ΕνΔΤΚ του δωδεκαμήνου Ιουνίου 2025 – Μαΐου 2026, σε σύγκριση με τον αντίστοιχο Δείκτη του δωδεκαμήνου Ιουνίου 2024 – Μαΐου 2025, παρουσίασε αύξηση 3,2% έναντι αύξησης 3,0% που σημειώθηκε κατά την αντίστοιχη σύγκριση του δωδεκαμήνου Ιούνιου 2024 – Μαΐου 2025 με το δωδεκάμηνο Ιουνίου 2023 – Μαΐου 2024.

Ο πόλεμος των ΗΠΑ εναντίον του Ιράν προκαλεί ένα νέο κύμα αυξήσεων των τιμών σε μια παγκόσμια οικονομία που μόλις που έχει ανακάμψει από την προηγούμενη κρίση. Καθώς η ζημιά συσσωρεύεται, αρχίζει να κλονίζει το ασφαλέστερο καταφύγιο της παγκόσμιας χρηματοοικονομικής αγοράς: την αγορά κρατικών ομολόγων των G7, αξίας άνω των 50 τρισ. δολαρίων, όπου οι μακροπρόθεσμες αποδόσεις έφτασαν αυτή την εβδομάδα στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων δύο δεκαετιών. Με απλά λόγια, οι επενδυτές αρχίζουν να ανησυχούν ότι ο υψηλότερος πληθωρισμός ήρθε για να μείνει. Θέλουν αποζημίωση για αυτόν τον κίνδυνο και αναμένουν ότι οι κεντρικές τράπεζες θα πρέπει να αυξήσουν τα επιτόκια για να τον περιορίσουν.

«Έχουμε αυτή τη σειρά ατελείωτων διαταραχών στην προσφορά και αυτές τις μεγάλες διαρθρωτικές αλλαγές στην παγκόσμια οικονομία, και αυτό θα δημιουργήσει μεγάλη μεταβλητότητα στον πληθωρισμό», τόνισε ο Ντάριο Πέρκινς, διευθύνων σύμβουλος της TS Lombard. «Θα υπάρξουν αυξήσεις επιτοκίων παντού».

Οι κεντρικοί τραπεζίτες δεν μπορούν να κάνουν πολλά για την ξαφνική διακοπή της ενέργειας από τον Περσικό Κόλπο, ακριβώς όπως δεν είχαν λύσεις για τις υψηλότερες τιμές των εμπορευμάτων μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία ή για τα κλεισίματα εργοστασίων κατά τη διάρκεια της πανδημίας.

Η διατήρηση των προσδοκιών για τον πληθωρισμό γίνεται πιο δύσκολη όταν οι αυξήσεις των τιμών έρχονται η μία μετά την άλλη. Ο κόσμος μπορεί απλώς να χάσει την εμπιστοσύνη του στην ικανότητα ή τη βούληση των υπευθύνων χάραξης πολιτικής να επιτύχουν τους στόχους τους και να καταλήξει στο συμπέρασμα ότι ο υψηλότερος πληθωρισμός ήρθε για να μείνει — μια άποψη που στη συνέχεια ενσωματώνεται στις μισθολογικές απαιτήσεις των εργαζομένων ή στον καθορισμό των τιμών από τις επιχειρήσεις, καθώς και στις αγορές ομολόγων που καθορίζουν το κόστος του χρήματος, ειδικά για τους αγοραστές κατοικιών.

Ένα τεράστιο ερώτημα που πλανάται πάνω από τις παγκόσμιες αγορές είναι αν η πιο ισχυρή κεντρική τράπεζα θα ακολουθήσει παρόμοια πορεία. Ο Κέβιν Γουόρς πρόκειται να αναλάβει τα ηνία της Fed ως υποψήφιος του Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος έχει ζητήσει επανειλημμένα χαμηλότερα επιτόκια. Είναι ένα σημάδι του πόσο δραστικά ο πόλεμος με το Ιράν έχει αλλάξει τις προοπτικές, καθώς οι αγορές εκτιμούν πλέον ότι η πρώτη κίνηση της Fed υπό τον Γουόρς θα είναι η αύξηση των επιτοκίων.

Οι κεντρικές τράπεζες αλλού θα μπορούσαν να αντιμετωπίσουν παρόμοια πίεση, κυρίως λόγω της συσσώρευσης δημόσιου χρέους, το οποίο κοστίζει περισσότερο να εξυπηρετηθεί όταν τα επιτόκια ανεβαίνουν.

Η ενεργειακή κρίση δίνει στις κυβερνήσεις νέα ώθηση για δαπάνες, καθώς επιδιώκουν να προστατεύσουν τους πολίτες τους. Ορισμένες από αυτές τις προσπάθειες δεν κοστίζουν δημόσια χρήματα, όπως οι οδηγίες της Ινδίας προς τους δημόσιους υπαλλήλους να εργάζονται από το σπίτι ή οι περιορισμοί της Κορέας στην οδήγηση, αλλά άλλες κοστίζουν. Η Βραζιλία και η Γερμανία είναι μεταξύ των χωρών που ανακοίνωσαν επιδοτήσεις καυσίμων. Η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Αυστραλία πρoσέφεραν βοήθεια στους αγρότες που πλήττονται από το κόστος του ντίζελ και των λιπασμάτων.

Μέχρι στιγμής, το κόστος δεν πλησιάζει καν αυτό που οι κυβερνήσεις ξόδευαν συστηματικά κατά τη διάρκεια της πανδημίας. Ωστόσο, μια παρατεταμένη ενεργειακή κρίση θα μπορούσε να απαιτήσει περισσότερα. Οι υπουργοί Οικονομικών των χωρών του G7 προσπάθησαν να καθησυχάσουν τις αγορές δεσμευόμενοι ότι δεν θα λάβουν μέτρα που θα καταστρέψουν τον προϋπολογισμό αλλά μόνο «προσωρινά, στοχευμένα και δημοσιονομικά υπεύθυνα» μέτρα.

Όσον αφορά τα δημοσιονομικά, οι κυβερνήσεις των G7 έχουν τις ιδιαιτερότητές τους. Η Ιαπωνία έχει το μεγαλύτερο χρέος, οι ΗΠΑ προηγούνται στα δημοσιονομικά ελλείμματα και το Ηνωμένο Βασίλειο πληρώνει το υψηλότερο κόστος δανεισμού. Ωστόσο, πολλοί επενδυτές διακρίνουν ένα κοινό μοτίβο.

«Όλα καταλήγουν στη δημοσιονομική πολιτική», τόνισε ο Μπριζ Κουράνα, διαχειριστής χαρτοφυλακίου σταθερού εισοδήματος στη Wellington Management. «Αν οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής θέλουν να μειωθούν οι μακροπρόθεσμες αποδόσεις, πρέπει να ξοδέψουν λιγότερα».

Βεβαίως, ακόμη και σε αυτό το πλαίσιο, οι περισσότεροι αναλυτές δεν προβλέπουν ένα πληθωριστικό σοκ από τον πόλεμο με το Ιράν τόσο μεγάλο όσο αυτό που ακολούθησε την πανδημία, πόσο μάλλον τη Μεγάλη Πληθωριστική Περίοδο της δεκαετίας του 1970.

Τα μέσα της αγοράς ομολόγων που μετρούν τον πληθωριστικό κίνδυνο σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα, γνωστά ως breakevens, δεν παρουσιάζουν μεγάλη άνοδο. Μια πιθανή επιβράδυνση των οικονομιών λειτουργεί ενάντια στις άμεσες πιέσεις στις τιμές: η απασχόληση στο Ηνωμένο Βασίλειο σημείωσε τον Απρίλιο τη μεγαλύτερη πτώση από την πανδημία και υπάρχουν σημάδια αδυναμίας και αλλού στην Ευρώπη. Εάν υπάρξει ταχύτερος πληθωρισμός, αυτό μπορεί να συμβάλει στη σταθεροποίηση των δεικτών χρέους. Mακροπρόθεσμα, υπάρχουν δυνάμεις που θα μπορούσαν να περιορίσουν τις τιμές, όπως η υπόσχεση της τεχνητής νοημοσύνης.

Η άνθηση της τεχνητής νοημοσύνης είναι ένας σημαντικός λόγος για τον οποίο οι αγορές δεν έχουν ανησυχήσει ιδιαίτερα από τους κινδύνους του πληθωρισμού. Στις ΗΠΑ συνεχίζουν να καταγράφουν ιστορικά υψηλά, αν και η αμείωτη άνοδος των αποδόσεων αρχίζει να δοκιμάζει αυτό το αφήγημα, απειλώντας να συσφίξει τις χρηματοοικονομικές συνθήκες και να αμφισβητήσει τις υψηλές αποτιμήσεις.

Βραχυπρόθεσμα, η βιασύνη για την ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης προσθέτει πληθωριστικές πιέσεις, αντί να τις μειώνει. Τα κέντρα δεδομένων χρειάζονται τεράστιες ποσότητες τσιπ μνήμης και η αλυσιδωτή ζήτηση για αυτά ωθεί προς τα πάνω τις τιμές βασικών ειδών οικιακής χρήσης, όπως υπολογιστές και κονσόλες παιχνιδιών. Αυτή η επίδραση θα κορυφωθεί στις ΗΠΑ τον επόμενο Φεβρουάριο, προσθέτοντας 0,4% στον γενικό πληθωρισμό, σύμφωνα με εκτιμήσεις του Bloomberg.

Η Κίνα επωφελείται δεόντως από την αύξηση των εξαγωγών τσιπ, ενώ η άνοδος του αργού πετρελαίου βοήθησε να σπάσει μια μακροχρόνια αποπληθωριστική τάση στα εργοστασιακά κόστη. Καθώς οι εξαγωγείς πρέπει να αυξήσουν τις ζητούμενες τιμές, αυτό αφαιρεί μια άλλη ισχύ που συγκρατεί τον παγκόσμιο πληθωρισμό. Ωστόσο, τα τελευταία στοιχεία υποδηλώνουν ότι η κεντρική τράπεζα της χώρας αντιμετωπίζει πιέσεις να χαλαρώσει τη νομισματική πολιτική, και όχι να τη συσφίξει, τους επόμενους μήνες.

Ένας άλλος πληθωριστικός παράγοντας είναι το κλίμα, τόσο βραχυπρόθεσμα όσο και μακροπρόθεσμα. Το κλείσιμο του Ορμούζ ωθεί ήδη τις τιμές των τροφίμων προς τα πάνω, κάτι που πλήττει περισσότερο τις φτωχές χώρες, ενώ το Παγκόσμιο Επισιτιστικό Πρόγραμμα του ΟΗΕ αναφέρει ότι ο πόλεμος θα μπορούσε να οδηγήσει αριθμό-ρεκόρ ανθρώπων παγκοσμίως σε καθεστώς οξείας πείνας.

Ωστόσο, υπάρχει επίσης αυξημένη πιθανότητα να εμφανιστεί ένα «ισχυρό ή πολύ ισχυρό» φαινόμενο Ελ Νίνιο τους επόμενους μήνες, γεγονός που αποτελεί μια ακόμη απειλή για τις παγκόσμιες προμήθειες καλλιεργειών. Η ευρύτερη κλιματική αλλαγή καθιστά πιο συχνά τέτοια ακραία καιρικά φαινόμενα.

Η γήρανση του πληθυσμού αποτελεί επίσης ένα βασικό θέμα. Ενώ πολλοί αναλυτές θεωρούν ότι αυτό λειτουργεί ως αντίθετη ώθηση στην αύξηση των τιμών, υπάρχει ένα αντίθετο επιχείρημα: Δεδομένου ότι η ομάδα του ενεργού πληθυσμού θα είναι σχετικά μικρότερη, τα μέλη της θα έχουν μεγαλύτερη διαπραγματευτική δύναμη να ανεβάσουν τους μισθούς. Επιπλέον, ένας γηραιότερος πληθυσμός αυξάνει το κόστος της υγειονομικής περίθαλψης.

Υπάρχει, παράλληλα, μια τάση για επανεξοπλισμό, η οποία διοχετεύει περισσότερα κρατικά χρήματα στις οικονομίες. Ο Τραμπ θέλει επιπλέον μισό τρισεκατομμύριο δολάρια για τον στρατιωτικό του προϋπολογισμό, ενώ η Ευρώπη και η Ιαπωνία επίσης αυξάνουν τις δαπάνες τους.

Υπάρχει επίσης μια απότομη αύξηση στη χρήση οικονομικών όπλων όπως οι κυρώσεις, οι δασμοί και οι περιορισμοί στις εξαγωγές, που απομονώνουν ορισμένα τμήματα της παγκόσμιας οικονομίας από άλλα και αυξάνουν το κόστος. Οι κυβερνήσεις και οι βιομηχανίες αναδιαμορφώνουν τις αλυσίδες εφοδιασμού, μετατοπίζοντας την εστίασή τους από το γρήγορο και το φθηνό στο ασφαλές, και οι υψηλότερες τιμές αποτελούν μέρος αυτής της διαπραγμάτευσης έως ότου τα νέα συστήματα σταθεροποιηθούν.

Τέλος, οι αυξήσεις των τιμών μετά την πανδημία έπαιξαν σημαντικό ρόλο στην ανατροπή των κυβερνήσεων σε όλο τον κόσμο. Η οικονομική προσιτότητα ανέβηκε στην κατάταξη των ανησυχιών των ψηφοφόρων και παρέμεινε κοντά στην κορυφή. Μια μελέτη του γερμανικού Ινστιτούτου Kiel, η οποία εξέτασε εκατοντάδες εκλογές σε ολόκληρο τον ανεπτυγμένο κόσμο από το 1948, διαπίστωσε ότι τα «εξτρεμιστικά, αντισυστημικά και λαϊκιστικά κόμματα» τείνουν να κερδίζουν υποστήριξη μετά από αυξήσεις του κόστους διαβίωσης.

Σε μηνιαία βάση, οι τιμές κατέγραψαν αύξηση 0,29% σε σχέση με τον Απρίλιο, ενώ σε επίπεδο κυλιόμενου δωδεκαμήνου (Μάιος 2025 - Απρίλιος 2026) η μέση άνοδος διαμορφώθηκε στο 1,79%, επιβεβαιώνοντας τη διατήρηση ήπιων αλλά επίμονων πληθωριστικών πιέσεων στο οργανωμένο λιανεμπόριο τροφίμων.|

Σύμφωνα με την ανάλυση του ΙΕΛΚΑ, περίπου το 50% της συνολικής αύξησης των τιμών προέρχεται από την κατηγορία των νωπών φρούτων και λαχανικών, η οποία επηρεάζεται το τελευταίο διάστημα από τις δυσμενείς καιρικές συνθήκες αλλά και από εποχικούς παράγοντες που έχουν περιορίσει την προσφορά συγκεκριμένων προϊόντων.

Η εικόνα στις υπόλοιπες κατηγορίες προϊόντων παραμένει σημαντικά πιο ήπια, καθώς οι μεταβολές στις τιμές κινούνται σε χαμηλά επίπεδα, γεγονός που δείχνει ότι οι γενικευμένες ανατιμήσεις που χαρακτήρισαν την προηγούμενη διετία δεν έχουν επιστρέψει προς το παρόν στην αγορά των τροφίμων.

Από τις 23 κατηγορίες που εξετάζονται οι 10 παρουσιάζουν αύξηση και οι 13 μείωση.

1. Μεγαλύτερες μειώσεις τιμών τον Μάιο 2026 σε σχέση με τον Μάιο 2025 καταγράφονται στις κατηγορίες:

• Κατεψυγμένα: -4,37%
• Τροφές και είδη για κατοικίδια: -3,20%
• Ζύμες νωπές και κατεψυγμένες: -1,92%
• Απορρυπαντικά και είδη καθαρισμού: -1,42%
• Χαρτικά, καλλυντικά και είδη προσωπικής υγιεινής: -1,41%

Οι μειώσεις που καταγράφονται είναι αποτέλεσμα τόσο της ομαλοποίησης της αγοράς και  της μείωσης στις τιμές παραγωγού σε ορισμένα προϊόντα.

2. Μεγαλύτερες αυξήσεις τον Μάιο 2026 σε σχέση με τον Μάιο 2025 καταγράφονται στις κατηγορίες:

• Φρέσκα φρούτα και λαχανικά: +8,59%
• Βρεφικές και παιδικές τροφές: +5,05%
• Αλλαντικά: +4,14%
• Φρέσκα Κρέατα: +3,64%
• Έτοιμα γεύματα: +3,64%

3. Οι λόγοι στους οποίους αποδίδεται η τάση της ευρύτερης συγκράτησης των  τιμών προϊόντων στα σουπερμάρκετ:

• Συγκράτηση πληθωρισμού. Οι τιμές παρουσιάζουν συγκράτηση την τελευταία  διετία στα μεγάλα καταστήματα τροφίμων λόγω των μεγάλων όγκων προϊόντων που  διακινούν, των οικονομιών κλίμακας, της οργανωσιακής-τεχνολογικής ετοιμότητας  τους και των προϊόντων ιδιωτικής ετικέτας.
• Υψηλή κυκλοφοριακή ταχύτητα αποθεμάτων. Η συγκράτηση στις τιμές  εμφανίζεται πολύ πιο γρήγορα στα μεγάλα σημεία πώλησης λόγω μεγαλύτερης  κυκλοφοριακής ταχύτητας αποθεμάτων. Δηλαδή διακινούν πιο γρήγορα το απόθεμα  τους και προβαίνουν πιο σύντομα σε νέες αγορές για αναπλήρωση των αποθεμάτων.
• Επίδραση προϊόντων ιδιωτικής ετικέτας. Τα μερίδια πωλήσεων προϊόντων  ιδιωτικής ετικέτας είναι μεγαλύτερα στις μεγάλες αλυσίδες σουπερμάρκετ λόγω  μεγαλύτερου εύρους κωδικολογίου, ενώ την τελευταία διετία καταγράφουν αύξηση.

Στην τελευταία έκθεσή του, ο Οργανισμός εκτιμά ότι η ελληνική οικονομία θα διατηρήσει μεν θετικούς ρυθμούς μεγέθυνσης, ωστόσο σε χαμηλότερα επίπεδα από όσα προέβλεπε πριν από την έκρηξη της κρίσης στη Μέση Ανατολή. Το ΑΕΠ αναμένεται να αυξηθεί κατά 1,9% το 2026 και κατά 2% το 2027, έναντι προηγούμενης πρόβλεψης για ανάπτυξη 2,2% το 2026.

Την ίδια στιγμή, ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η πορεία του πληθωρισμού. Ο ΟΟΣΑ προβλέπει ότι ο πληθωρισμός θα εκτιναχθεί στο 4,2% το 2026, σημαντικά υψηλότερα από τις προηγούμενες εκτιμήσεις που τοποθετούσαν τον δείκτη κοντά στο 2,1%, πριν από την ενεργειακή αναταραχή που προκάλεσε ο πόλεμος στην περιοχή του Περσικού Κόλπου. Για το 2027 προβλέπεται αποκλιμάκωση στο 2,6%, χωρίς ωστόσο να επιτυγχάνεται άμεσα η πλήρης επιστροφή στον στόχο του 2%.

Παρά τις δυσμενέστερες προβλέψεις, ο ΟΟΣΑ εκτιμά ότι η ελληνική οικονομία θα συνεχίσει να στηρίζεται από τις επενδύσεις και την ιδιωτική κατανάλωση. Οι πόροι του Ταμείου Ανάκαμψης αναμένεται να οδηγήσουν σε αύξηση των επενδύσεων κατά 7,1% το 2026 και κατά 3,2% το 2027, ενώ η ενίσχυση της απασχόλησης, οι φορολογικές ελαφρύνσεις και τα μέτρα στήριξης για το ενεργειακό κόστος αναμένεται να περιορίσουν τις απώλειες στο διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών.

Σημαντικό ρόλο στην τόνωση της εγχώριας ζήτησης αναμένεται να διαδραματίσουν και οι προγραμματισμένες αυξήσεις στον κατώτατο μισθό, καθώς ο ΟΟΣΑ εκτιμά ότι θα ενισχύσουν περαιτέρω την αγοραστική δύναμη των εργαζομένων και θα λειτουργήσουν ως αντίβαρο στις πληθωριστικές πιέσεις.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνει η έκθεση στις επιπτώσεις του πολέμου στη Μέση Ανατολή. Ο Οργανισμός υπογραμμίζει ότι η μέση τιμή στη χονδρεμπορική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας αυξήθηκε κατά 16% στο διάστημα Φεβρουαρίου – Απριλίου, ενώ οι περιορισμοί στη ναυσιπλοΐα μέσω των Στενών του Ορμούζ επηρεάζουν ήδη το διεθνές εμπόριο, τις ενεργειακές εισαγωγές και τις εξαγωγές υπηρεσιών.

Η Ελλάδα βρίσκεται σε μια ιδιόμορφη θέση απέναντι στις εξελίξεις. Από τη μία πλευρά, η ελληνική ναυτιλία ενδέχεται να ωφεληθεί από την αύξηση των ναύλων και τη μεγαλύτερη ζήτηση μεταφορικών υπηρεσιών, καθώς οι Έλληνες πλοιοκτήτες ελέγχουν περίπου το 20% της παγκόσμιας χωρητικότητας του εμπορικού στόλου. Από την άλλη πλευρά, η χώρα παραμένει εξαιρετικά ευάλωτη στις ενεργειακές αναταράξεις, καθώς οι καθαρές εισαγωγές πετρελαίου και φυσικού αερίου καλύπτουν περίπου το 93% του συνολικού ενεργειακού εφοδιασμού της οικονομίας.

Παρά τις αυξημένες εξωτερικές προκλήσεις, ο ΟΟΣΑ εμφανίζεται σχετικά αισιόδοξος για τη δημοσιονομική πορεία της χώρας. Προβλέπει πρωτογενές πλεόνασμα 2,6% του ΑΕΠ το 2026 και 2,7% το 2027, ενώ εκτιμά ότι το δημόσιο χρέος θα συνεχίσει να αποκλιμακώνεται, υποχωρώντας στο 129,8% του ΑΕΠ έως το 2027.

Ωστόσο, ο Οργανισμός απευθύνει σαφείς συστάσεις προς την ελληνική κυβέρνηση. Τονίζει ότι η δημοσιονομική πειθαρχία και η μείωση του χρέους πρέπει να παραμείνουν βασικές προτεραιότητες, ενώ υπογραμμίζει την ανάγκη περιορισμού των φορολογικών απαλλαγών και εντατικοποίησης της μάχης κατά της φοροδιαφυγής, ώστε να δημιουργηθεί πρόσθετος δημοσιονομικός χώρος για επενδύσεις στην υγεία και την παιδεία.

Παράλληλα, επισημαίνει ότι τα έκτακτα μέτρα στήριξης για την ενέργεια θα πρέπει να αποσυρθούν σταδιακά όταν οι πληθωριστικές πιέσεις αρχίσουν να υποχωρούν, ενώ ζητά επιτάχυνση των διαδικασιών αδειοδότησης έργων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, προκειμένου να μειωθεί η εξάρτηση της χώρας από τα ορυκτά καύσιμα.
Συνολικά, η έκθεση του ΟΟΣΑ αναδεικνύει ότι η ελληνική οικονομία εξακολουθεί να διαθέτει ισχυρές αντοχές και σημαντικές αναπτυξιακές στηρίξεις, όμως η ενεργειακή κρίση που προκαλεί ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή μετατρέπεται πλέον στον σημαντικότερο εξωτερικό κίνδυνο για την ανάπτυξη, τον πληθωρισμό και τη συνολική πορεία της οικονομίας τα επόμενα δύο χρόνια.