Πακέτο βοήθειας ύψους 2,5 δισ. ευρώ για την ανοικοδόμηση μετά την καταιγίδα Κριστίν, που στοίχισε τη ζωή σε πέντε ανθρώπους ανακοίνωσε η κυβέρνηση της Πορτογαλίας.

Η δικαιοσύνη ανακοίνωσε την έναρξη έρευνας μετά την ανατροπή του βαγονιού του διάσημου τελεφερίκ Γκλόρια, που συνδέει την πλατεία Ρόσιο με τις συνοικίες Μπάιρο Άλτο και Πρίντσιπε Ρεάλ. Τα αίτια του δυστυχήματος δεν έχουν γίνει ακόμα γνωστά.

Εικόνες στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης δείχνουν το τελεφερίκ, εντελώς διαλυμένο, να έχει πέσει πάνω σ' ένα τοίχο και να βρίσκεται μέσα σ' ένα σύννεφο καπνού, αφού κατά τα φαινόμενα δεν κατάφερε να πάρει τη στροφή στο κάτω μέρος του δρόμου στον οποίο κινούνταν.

Μερικά μέτρα πιο κάτω, ένα άλλο τελεφερίκ είναι σταματημένο. Περαστικοί κοιτάζουν εμβρόντητοι το δυστύχημα που έχει μόλις συμβεί.

Όλα τα θύματα ανασύρθηκαν από τα συντρίμμια της σύγκρουσης που σημειώθηκε λίγο μετά τις 18:00 (τοπική ώρα, 20:00 ώρα Ελλάδας), ανακοίνωσε στους δημοσιογράφους τις πρώτες βραδινές ώρες ο Τιάγκο Αουγκούστο, υπεύθυνος της υπηρεσίας πρώτων βοηθειών, διευκρινίζοντας ότι ξένοι βρίσκονται μεταξύ των θυμάτων, χωρίς να είναι σε θέση να διευκρινίσει την εθνικότητά τους.

Το τελεφερίκ αυτό, το οποίο μπορεί να μεταφέρει γύρω στους σαράντα επιβάτες (τους μισούς από τους οποίους ορθίους), είναι ένα μέσο μεταφοράς που χρησιμοποιούν πολυάριθμοί τουρίστες που επισκέπτονται την πορτογαλική πρωτεύουσα.

Είναι «μια τραγωδία που δεν είχε συμβεί ποτέ στην πόλη μας», δήλωσε ο δήμαρχος της Λισαβόνας Κάρλος Μοέδας.

Ο Ιωαννίδης έχει περάσει τις ιατρικές εξετάσεις και έχει υπογράψει το πενταετές συμβόλαιο του με τους πρωταθλητές Πορτογαλίας, οι οποίοι έχουν επενδύσει πολλά πάνω του και φρόντισαν να το αποδείξουν με τη ρήτρα που έχει μπει στο συμβόλαιο του και η οποία φτάνει στα 100 εκατομμύρια ευρώ.

Υπενθυμίζουμε ότι ανάλογη ρήτρα υπήρχε στο συμβόλαιο του Βίκτορ Γιόκερες ο οποίος πριν από 20 ημέρες μεταγράφηκε στην Άρσεναλ (το συνολικό ποσό αναμένεται να φτάσει στα 75 εκατομμύρια ευρώ), ενώ θα είναι η υψηλότερη που υπάρχει στο φετινό ρόστερ της Σπόρτινγκ.

Η αξιολόγηση αυξήθηκε σε Α+ από Α, με σταθερή προοπτική, σύμφωνα με ανακοίνωση της S&P Global Ratings την Παρασκευή. Νωρίτερα μέσα στο έτος, ο οίκος είχε αναβαθμίσει την Πορτογαλία σε Α από Α-, με θετική προοπτική.

«Παρά το ιδιαίτερα αβέβαιο εμπορικό και γεωπολιτικό περιβάλλον, η Πορτογαλία αναμένεται να εμφανίσει μέτρια πλεονάσματα τρεχουσών συναλλαγών και συνεχίζει να ενισχύει τους εξωτερικούς χρηματοοικονομικούς δείκτες της, που χαρακτηρίζονται από σημαντική απομόχλευση της οικονομίας», ανέφερε η S&P στην ανακοίνωσή της.

Η δυναμική του χρέους
Η πορτογαλική κυβέρνηση έχει δεσμευτεί να συνεχίσει τη μείωση του χρέους. Το 2022 η χώρα είχε τον τρίτο υψηλότερο δείκτη χρέους στην ευρωζώνη, ωστόσο η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει επισημάνει ότι πλέον κατατάσσεται στην έκτη θέση, καθώς ο λόγος χρέους προς ΑΕΠ υποχώρησε κάτω από τα επίπεδα της Γαλλίας, της Ισπανίας και του Βελγίου.

Ο πρωθυπουργός Λουίς Μοντενέγκρο και η κεντροδεξιά του συμμαχία κέρδισαν τις πρόωρες εκλογές τον Μάιο, αυξάνοντας τις έδρες στο κοινοβούλιο, χωρίς όμως να εξασφαλίσουν απόλυτη πλειοψηφία. Η νέα κυβέρνηση μειοψηφίας εξακολουθεί να χρειάζεται στήριξη από τα κόμματα της αντιπολίτευσης, τα οποία ενδέχεται να απαιτήσουν παραχωρήσεις για να στηρίξουν κρίσιμα μέτρα, όπως τον προϋπολογισμό. Ο πρωθυπουργός σχεδιάζει να συνεχίσει τη σταδιακή μείωση φόρων και την επίτευξη δημοσιονομικών πλεονασμάτων.

Σύμφωνα με ανακοίνωση του υπουργείου Οικονομικών μετά την αναβάθμιση, η κυβέρνηση παραμένει βέβαιη ότι θα πετύχει τον στόχο για πλεόνασμα 0,3% του ΑΕΠ το 2025.

Η Τράπεζα της Πορτογαλίας τον Ιούνιο μείωσε την πρόβλεψη για την ανάπτυξη του τρέχοντος έτους στο 1,6%.

Χάος έχει δημιουργηθεί στους δρόμους, σύμφωνα με τοπικά μέσα ενημέρωσης, στο κέντρο της ισπανικής πρωτεύουσας, Μαδρίτης, λόγω των φωτεινών σηματοδοτών που δεν λειτουργούν.

H διαχειρίστρια εταιρεία του δικτύου ηλεκτρικής ενέργειας της Ισπανίας Red Electrica επιβεβαίωσε διακοπές ρεύματος σε ολόκληρη τη χώρα λέγοντας ότι προσπαθεί να αποκαταστήσει την βλάβη και δηλώνει ότι εργάζεται για να εντοπίσει τα αίτια της διακοπής ρεύματος.

Activados planes de reposición del suministro eléctrico en colaboración con las empresas del sector tras el cero ocurrido en el sistema peninsular.

Se están analizando las causas y se están dedicando todos los recursos para solventarlo.

Seguiremos informando.

— Red Eléctrica (@RedElectricaREE) April 28, 2025

Ο ισπανικός σιδηροδρομικός φορέας λέει ότι έχει διακοπεί «ολόκληρο» το δίκτυο. Η εθνική σιδηροδρομική εταιρεία της χώρας, Renfe, αναφέρει ότι «ολόκληρο το εθνικό δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας διακόπηκε» στις 12:30 τοπική ώρα. «Τα τρένα σταμάτησαν» και «δεν αναχωρούσαν» από όλους τους σταθμούς, αναφέρει η εταιρεία.

ACTUALIZACIÓN | El tráfico ferroviario detenido, gente atrapada en ascensores y semáforos que no funciona. Sigue aqui la información del #Apagón https://t.co/F1jRL3PX5B

Así está ahora mismo la estación del metro en Sol pic.twitter.com/bTKZJTMgo3

— EL PAÍS (@el_pais) April 28, 2025

Οι τηλεφωνικές γραμμές φέρεται επίσης να έχουν διακοπεί σε ολόκληρη την Ισπανία.

Η ισπανική κυβέρνηση συγκάλεσε συνάντηση αντιμετώπισης κρίσης στα κεντρικά γραφεία της Red Electrica, τόνισε η El Pais. Ο Ισπανός πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ και ο υπουργός Ενέργειας βρίσκονται καθ’ οδόν στις εγκαταστάσις της Red Electrica, σύμφωνα με το Cadena Ser.

Σύμφωνα με το Reuters, η πορτογαλική αστυνομία αναφέρει ότι επηρεάστηκαν τα φανάρια σε όλη τη χώρα, το μετρό είναι κλειστό στην πρωτεύουσα Λισαβόνα καθώς και στο Πόρτο, ενώ τα τρένα δεν λειτουργούν.

Bίντεο από το μετρό της Λισαβόνας

Ισπανία: Η στιγμή που πέφτει το ρεύμα σε ζωντανή τηλεοπτική εκπομπή

Gran apagón a nivel nacional: sin luz y con problemas de comunicación en diferentes puntos de España. Lo hemos vivido en directo en el plató. https://t.co/tDtGnkAAF9 pic.twitter.com/KsbR59BI6F

— laSexta Noticias (@sextaNoticias) April 28, 2025

Στόχος η μείωση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων και ο περιορισμός της κλιματικής αλλαγής που προκύπτει, μεταξύ άλλων, και από την παραγωγή ζωικών προϊόντων.

Όπως αναφέρει το κυβερνητικό έγγραφο προωθείται η διατροφή χαμηλών εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα, η οποία προβλέπει όχι μόνο τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου από το γεωργικό τομέα, αλλά ενισχύει και την πιο υγιεινή διατροφή.

Επιπλέον, προβλέπει την προώθηση μικρών αγροδιατροφικών αλυσίδων, οι οποίες στοχεύουν στη μείωση της κατανάλωσης ενέργειας και των ρύπων καθώς θα περιοριστεί η ανάγκη για συσκευασία, μεταφορά και ψύξη των προϊόντων. Παράλληλα, αντιμετωπίζεται στόχος είναι ο περιορισμός σπατάλης τροφίμων και η αλλαγή των μεθόδων παραγωγής.

Όπως αναφέρουν τοπικά μέσα, στην Πορτογαλία περίπου το 30% του περιβαλλοντικού αποτυπώματος αποδίδεται στην παραγωγή τροφίμων, ξεπερνώντας ακόμη και αυτό των μεταφορών. Περίπου το μισό από αυτό προέρχεται από το κρέας και τα ψάρια, ενώ η χώρα έχει το μεγαλύτερο κατά κεφαλήν αποτύπωμα από τα τρόφιμα ανάμεσα στις υπόλοιπες μεσογειακές χώρες. Ειδικότερα, η υψηλή κατανάλωση κρέατος ευθύνεται για τουλάχιστον το 49% του εθνικού αποτυπώματος. Επισημαίνεται ότι η Πορτογαλία παράγει μόλις το 12% των οσπρίων που καταναλώνει.

Οι οργανώσεις ProVeg Portugal και ZERO που στηρίζουν τη φυτική διατροφή τονίζουν ότι η νέα γραμμή δράσης της PEPAC εξακολουθεί να απαιτεί σαφή καθορισμό των πηγών χρηματοδότησης και πώς παρουσιάζει υπερβολικά μεγάλες προθεσμίες υλοποίησης, χωρίς δεδομένα μετρήσεων και επιπτώσεων.

«Πρόκειται για ένα σημαντικό βήμα προς την αλλαγή του διατροφικού συστήματος της χώρας», δήλωσε η Τζοάνα Ολιβέρια, διευθύντρια της οργάνωσης ProVeg Portugal, και προέτρεψε την κυβέρνηση να καθορίσει σαφή προϋπολογισμό, προθεσμίες και στόχους.

Την ίδια ώρα, το σχέδιο της Πορτογαλίας για την ενέργεια και το κλίμα περιλαμβάνει πλάνα για περισσότερες ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και πρωτοβουλίες που θα διευκολύνουν τα άτομα και τις κοινοτικές ομάδες να ξεκινήσουν τα δικά τους τοπικά έργα ανανεώσιμης ενέργειας.

Το καθεστώς που ξεκίνησε το 2009, παρείχε στους ανθρώπους που έγιναν κάτοικοι της Πορτογαλίας, περνώντας περισσότερες από 183 ημέρες το χρόνο στη χώρα, ειδικό φορολογικό συντελεστή 20% για τα εισοδήματα που προέρχονται από την Πορτογαλία και από «δραστηριότητες υψηλής προστιθέμενης αξίας», όπως η ιατρική ή η διδασκαλία σε πανεπιστήμια.

Ο ειδικός φορολογικός συντελεστής εισήχθη για να προσελκύσει επενδυτές και επαγγελματίες καθώς η οικονομική κρίση έπληξε την Πορτογαλία.

Οι φορολογικές ελαφρύνσεις εισήχθησαν το 2009 για να βοηθήσουν την ανάκαμψη της Πορτογαλίας από την οικονομική κρίση, αλλά καταργήθηκε πέρυσι από την προηγούμενη σοσιαλιστική κυβέρνηση. Είχαν χαρακτηριστεί ως «δημοσιονομική αδικία», ενώ κατηγορήθηκαν ότι ανέβασαν τις τιμές των κατοικιών σε μία από τις οικονομίες με το χαμηλότερο εισόδημα της Ευρωζώνης.

Ο Miranda Sarmento, ο οποίος υπηρετεί σε μια εύθραυστη κυβέρνηση που στερείται κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας, είπε ότι το επαναφερόμενο καθεστώς θα περιλαμβάνει τον ίδιο ενιαίο συντελεστή φόρου εισοδήματος 20%, αλλά θα καλύπτει μόνο «μισθούς και επαγγελματικό εισόδημα».

«Θα αποκλείσει τα μερίσματα, τα κέρδη κεφαλαίου και τις συντάξεις, κάτι που ήταν πρόβλημα μεταξύ της Πορτογαλίας και χωρών όπως η Φινλανδία ή η Σουηδία», είπε.

Τα σκανδιναβικά έθνη προέβησαν σε καταγγελίες ότι η φορολογική ελάφρυνση προσέλκυε συνταξιούχους που σταμάτησαν να πληρώνουν φόρους στις χώρες καταγωγής τους. Η Πορτογαλία αρχικά εξαιρούσε τις συντάξεις από φόρους, αλλά αργότερα εισήγαγε ένα κατ’ αποκοπή συντελεστή 10% ως απάντηση στην κριτική των μελών της ΕΕ.

Στόχος οι ξένοι εργαζόμενοι

Η κυβέρνηση μειοψηφίας του πρωθυπουργού Luis Montenegro θα χρειαστεί να κερδίσει την έγκριση από βουλευτές της αντιπολίτευσης για να προωθήσει το ειδικό φορολογικό καθεστώς. Θα χρειαζόταν την υποστήριξη του Σοσιαλιστικού Κόμματος ή του ακροδεξιού κόμματος Chega, που και οι δύο είναι κατά των φορολογικών ελαφρύνσεων.

Ο Miranda Sarmento είπε ότι η πρωτοβουλία είναι ζωτικής σημασίας για την προσέλκυση ξένων εργαζομένων υψηλής ειδίκευσης που θα βοηθήσουν στην τόνωση της ανάπτυξης, προσθέτοντας ότι είναι πεπεισμένος ότι τα κόμματα της αντιπολίτευσης θα υποστηρίξουν την κίνηση ή θα την αφήσουν να περάσει με αποχή.

Οι μεγάλες πορτογαλικές εταιρείες είναι πιθανό να καλωσορίσουν την επιστροφή του συντελεστή 20%. Λένε ότι αγωνίζονται να προσελκύσουν ξένους μηχανικούς, ερευνητές και managers που είναι πρόθυμοι να πληρώσουν τον ανώτατο οριακό φορολογικό συντελεστή 48% της Πορτογαλίας, ο οποίος επιβάλλεται στο μέρος των εισοδημάτων πάνω από το όριο των 81.199 ευρώ.

Επίσης, ο Miranda Sarmento ανέφερε ότι η κυβέρνηση δεν θα ανατρέψει την απόφαση της προηγούμενης κυβέρνησης να τερματίσει τις «χρυσές βίζες» που συνδέονται με αγορές ακινήτων άνω των 500.000 ευρώ.

Οι ειδικές φορολογικές ελαφρύνσεις θα είναι επίσης διαθέσιμες σε Πορτογάλους πολίτες που έχουν ζήσει στο εξωτερικό. Για να πληρούν τις προϋποθέσεις σύμφωνα με την προηγούμενη έκδοση του νόμου, οι δικαιούχοι έπρεπε να γίνουν φορολογικοί κάτοικοι στην Πορτογαλία —είτε περνώντας περισσότερες από 183 ημέρες το χρόνο είτε έχοντας μόνιμη κατοικία στη χώρα.

Ανησυχίες από την Κεντρική Τράπεζα

Η κεντρική τράπεζα της χώρας ανησυχεί ότι τα σχέδια της κυβέρνησης θα οδηγήσουν τη χώρα από δημοσιονομικό πλεόνασμα και πάλι σε δημοσιονομικό έλλειμμα, θέτοντάς την ενδεχομένως σε παραβίαση των νέων κανόνων για το χρέος της ΕΕ. Εκτίμησε ότι οι κρατικές δαπάνες οδεύουν στο να ξεπεράσουν κατά 2 δισ. ευρώ το μέγιστο επιτρεπόμενο βάσει των κανόνων.

Η Banco de Portugal προειδοποίησε στο οικονομικό της δελτίο τον περασμένο μήνα ότι «δεν πρέπει να υπάρχει χώρος» σύμφωνα με τους νέους δημοσιονομικούς κανόνες της ΕΕ για τυχόν επιπλέον δαπάνες ή φορολογικές περικοπές που δεν αντισταθμίζονται από άλλα μέτρα.

Όπως ανακοίνωσε ο Νούνο Φαζέντα, τα τουριστικά έσοδα ξεπέρασαν τα 25 δισ. ευρώ το 2023 έναντι 21,1 δισ. ευρώ το 2022. Επίσης, οι διανυκτερεύσεις αυξήθηκαν κατά 10,5% την προηγούμενη χρονιά.

«Ήταν η καλύτερη χρονιά στην ιστορία του τουρισμού στην Πορτογαλία» δήλωσε ο Φαζέντα. «Το 2024 θα αναπτυχθούμε ακόμα περισσότερο από ό,τι το 2023» πρόσθεσε.

Ενώ ο τουρισμός αντιπροσωπεύει περίπου το 15% της οικονομίας της Πορτογαλίας και το 9% των θέσεων εργασίας, η απερχόμενη σοσιαλιστική κυβέρνηση κατηγόρησε τις βραχυπρόθεσμες τουριστικές μισθώσεις ότι τροφοδοτούν την έλλειψη στέγης. Στη Λισαβόνα, οι τιμές των κατοικιών είναι πλέον υψηλότερες από ό,τι στο Μιλάνο, τη Μαδρίτη και το Βερολίνο,

«Καθώς οι περισσότεροι από τους περιορισμούς που επιβλήθηκαν από τον νόμο αίρονται, εισερχόμαστε σε μια φάση που θα βασίζεται στην υπευθυνότητα καθενός», δήλωσε σήμερα ο πρωθυπουργός της χώρας, Αντόνιο Κόστα, κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου.

«Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η πανδημία δεν έχει τελειώσει», υπογράμμισε.

Μεταξύ των λίγων μέτρων που παραμένουν σε ισχύ είναι: Η υποχρεωτική χρήση της μάσκας στα δημόσια μέσα μεταφοράς, σε μεγάλες εκδηλώσεις, στα κέντρα φροντίδας, στα νοσοκομεία, τα εμπορικά κέντρα και τα σούπερ μάρκετ. Η χρήση της μάσκας σταμάτησε να είναι υποχρεωτική στους εξωτερικούς χώρους την περασμένη εβδομάδα.

Όπως επισήμανε ο επικεφαλής της πορτογαλικής κυβέρνησης, καθώς η Πορτογαλία έχει πλέον εμβολιάσει πλήρως τουλάχιστον 8,5 εκατ. ανθρώπους, ήτοι το 83,4% του πληθυσμού της, τα κλαμπ και τα μπαρ θα μπορούν να επαναλειτουργήσουν, έχοντας παραμείνει κλειστά από τον Μάρτιο του 2020.

Παρόλα αυτά, οι πελάτες θα πρέπει να επιδεικνύουν ψηφιακό πιστοποιητικό εμβολιασμού ή ένα αρνητικό τεστ κορωνοϊού.

Σύμφωνα με τον Αντόνιο Κόστα, τα ψηφιακά πιστοποιητικά και τα αρνητικά τεστ δεν θα είναι πλέον υποχρεωτικά σε ξενοδοχεία και γυμναστήρια, όμως θα απαιτούνται για τα αεροπορικά ταξίδια και τις θαλάσσιες μεταφορές ή για να παραστεί κανείς σε πολύ μεγάλες πολιτιστικές ή αθλητικές εκδηλώσεις.

Εξάλλου, η Πορτογαλία ανακοίνωσε σήμερα 885 νέα κρούσματα κορωνοϊού και πέντε θανάτους. Το σύνολο των κρουσμάτων ανέρχεται πλέον σε 1.064,876 ή περίπου ένας στους 10 πολίτες, ενώ 17.938 είναι συνολικά οι νεκροί.