Περιμένοντας την άφιξη ιατρικού υλικού σε απομονωμένες περιοχές της Λαϊκής Δημοκρατίας του Κονγκό, που μαστίζονται από τη βία ένοπλων οργανώσεων, οι κάτοικοι οργανώνονται όπως μπορούν, μερικές φορές χωρίς «καμία προφύλαξη».

Ομάδα των Γιατρών χωρίς Σύνορα (MSF) στη Μπούνια, πρωτεύουσα της επαρχίας Ιτούρι, που θεωρείται επίκεντρο της επιδημίας, προσπάθησε να μεταφέρει ύποπτα κρούσματα σε κοντινά νοσοκομεία, αλλά όλα απάντησαν: «Είμαστε γεμάτα από ύποπτα κρούσματα. Δεν έχουμε πλέον χώρο».

«Αυτό μας δίνει μια ιδέα της τρέχουσας χαοτικής κατάστασης», τόνισε η Τρις Νιούπορτ, η οποία είναι υπεύθυνη του προγράμματος έκτακτων καταστάσεων των MSF.

Ο ιός Έμπολα προκαλεί μεταδοτικό αιμορραγικό πυρετό και έχει υψηλό ποσοστό θνησιμότητας. Ωστόσο οι ειδικοί θεωρούν μικρό τον κίνδυνο να προκαλέσει πανδημία αυτός ο ιός που έχει σκοτώσει περισσότερους από 15.000 ανθρώπους στην Αφρική τα τελευταία 50 χρόνια, καθώς είναι λιγότερο μεταδοτικός από την ιλαρά ή τον covid.

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας κήρυξε την Κυριακή υγειονομικό συναγερμό σε παγκόσμιο επίπεδο προκειμένου να αντιμετωπίσει αυτή τη νέα επιδημία.

Την Τρίτη ο υπουργός Υγείας της Λαϊκής Δημοκρατίας του Κονγκό, Σάμιουελ Ρότζερ Κάμπα έκανε λόγο για 136 θανάτους που πιστεύεται ότι συνδέονται με τον Έμπολα και περίπου 543 ύποπτα κρούσματα.

Μέχρι τώρα πολύ λίγα δείγματα έχουν ελεγχθεί σε εργαστήρια και οι απολογισμοί στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό βασίζονται κυρίως σε ύποπτα κρούσματα.

«Δεν πιστεύω ότι αυτή η επιδημία θα τελειώσει σε δύο μήνες», προειδοποίησε η Αν Άνσια εκπρόσωπος του ΠΟΥ στο Κονγκό, υπενθυμίζοντας ότι η προηγούμενη επιδημία διήρκεσε δύο χρόνια.

«Το εύρος της επιδημίας θα εξαρτηθεί από την ταχύτητα της απάντησής μας», πρόσθεσε επισημαίνοντας ότι πολλοί τόνοι υλικών έχουν σταλεί στις πληγείσες περιοχές.

Στο μεταξύ ένας Αμερικανός πολίτης που μολύνθηκε από τον Έμπολα στο Κονγκό βρίσκεται καθ’ οδόν προς τη Γερμανία για να λάβει θεραπεία, ανακοίνωσαν τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Ασθενειών των ΗΠΑ (CDC).

Ο ασθενής έχει ταυτοποιηθεί από τη χριστιανική ιεραποστολή Serge ως ο γιατρός Πίτερ Στάφορντ. Οι γερμανικές Αρχές έχουν επισημάνει ότι θα εισαχθεί στο πανεπιστημιακό νοσοκομείο Charite του Βερολίνου.

Εξάλλου έξι άλλα πρόσωπα που θεωρούνται «επαφές υψηλού κινδύνου» οριστικοποιούν τα σχέδιά τους να ταξιδέψουν στην Ευρώπη, δήλωσε ο Σατίς Πιλάι αρμόδιος για τη διαχείριση του Έμπολα στα CDC.

«Τα πρόσωπα ταξιδεύουν προς την Ευρώπη, περιλαμβανομένης της Γερμανίας, και θα παραμείνουν σε καραντίνα για το διάστημα που θα βρίσκονται υπό παρακολούθηση», σημείωσε ο Πιλάι. Σύμφωνα με τον ίδιο, ένας από αυτούς τους ανθρώπους θα μεταφερθεί στην Τσεχία και οι υπόλοιποι στη Γερμανία.

Στο νοσοκομείο της Ρουαμπάρα, ένα από τα επίκεντρα της επιδημίας στο Ιτούρι, τα μέτρα προστασίας είναι σχεδόν ανύπαρκτα: μια απλή λωρίδα πλαστικού σηματοδοτεί τα όρια του χώρου που έχει οριστεί για τη θεραπεία και την απομόνωση ασθενών με Έμπολα, σύμφωνα με ανταποκριτή του AFP.

«Σκάβουμε τάφους και θάβουμε τους νεκρούς χωρίς γάντια ή οποιαδήποτε προστασία. Είμαστε εντελώς εκτεθειμένοι», δήλωσε ο Σαλάμα Μπαμουνόμπα εκπρόσωπος μιας τοπικής οργάνωσης νέων.

«Μετράμε ήδη περίπου 100 κρούσματα», αλλά «δεν υπάρχει κατάλληλος χώρος για διαλογή και απομόνωση των ύποπτων κρουσμάτων», σημείωσε στέλεχος νοσοκομείου τη Δευτέρα.

«Βρισκόμαστε στη διαδικασία εκφόρτωσης» του εξοπλισμού, «έχουμε όλα όσα θα χρειαστούν οι πάροχοι υγειονομικής περίθαλψης», διαβεβαίωσε από την πλευρά του ο υπουργός Υγείας της Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό.

Πάνω από 130 οι νεκροί στο Κονγκό

Το Ιτούρι είναι μια πλούσια σε χρυσό επαρχία στο βορειοανατολικό τμήμα της Λαϊκής Δημοκρατίας του Κονγκό που συνορεύει με την Ουγκάντα και το Νότιο Σουδάν και μαστίζεται από τη βία ένοπλων ομάδων οι οποίες διαπράττουν τακτικά σφαγές.

Δύο ύποπτα κρούσματα αναφέρθηκαν επίσης στο Μπουτέμπο, ένα σημαντικό εμπορικό σταυροδρόμι που βρίσκεται στην επαρχία του Βόρειου Κίβου, η οποία συνορεύει με το Ιτούρι, σύμφωνα με τον Σάμιουελ Ρότζερ Κάμπα.

Η επαρχία του Βόρειου Κίβου και η γειτονική επαρχία του Νότιου Κίβου είναι χωρισμένες σε περιοχές που ελέγχονται από τον στρατό της Λαϊκής Δημοκρατίας Κονγκό και άλλες που βρίσκονται υπό τον έλεγχο της ένοπλης οργάνωσης M23 η οποία υποστηρίζεται από τη Ρουάντα. Οι μάχες εκεί συνεχίζονταν ακόμη σύμφωνα με τοπικές πηγές.

Ο Κονγκολέζος γιατρός και βραβευμένος με Νόμπελ Ειρήνης Ντένις Μουκουέγκε ζήτησε από τη M23 να ανοίξει ξανά το αεροδρόμιο στη Γκόμα, την πρωτεύουσα του Βόρειου Κίβου, για να διευκολυνθεί η παράδοση της βοήθειας.

Η επιδημία αυτή έρχεται σε μια εποχή που οι ΜΚΟ είναι αντιμέτωπες με μείωση της διεθνούς βοήθειας, ιδίως από τις ΗΠΑ.

Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, δήλωσε ότι η Ουάσινγκτον αποδέσμευσε 13 εκατομμύρια δολάρια σε βοήθεια για την καταπολέμηση του Έμπολα στη ΛΔ Κονγκό, ενώ παράλληλα κατηγόρησε τον ΠΟΥ ότι ήταν «κάπως αργός» στον εντοπισμό της επιδημίας.

«Χρειαζόμαστε διεθνή βοήθεια. Ο ιός μάς αφορά όλους», δήλωσε ο Σάμιουελ Ρότζερ Κάμπα.

Εκπρόσωπος της Παγκόσμιας Τράπεζας δήλωσε στο AFP ότι «άμεση προτεραιότητα» του οργανισμού είναι «να διασφαλίσει ότι η χρηματοδότηση και η τεχνική υποστήριξη μπορούν να κινητοποιηθούν γρήγορα για να υποστηρίξουν την αντιμετώπιση της επιδημίας».

Δεν υπάρχει εμβόλιο

Για το στέλεχος του ιού που ευθύνεται για αυτή την επιδημία, το Bundibugyo, δεν υπάρχει εμβόλιο ούτε θεραπεία.

Κατά συνέπεια τα μέτρα για την προσπάθεια περιορισμού της εξάπλωσής του βασίζονται κυρίως στην τήρηση των προληπτικών μέτρων και στην ταχεία ανίχνευση κρουσμάτων για τον περιορισμό της επαφών τους.

Οι αρχές της Λαϊκής Δημοκρατίας του Κονγκό δήλωσαν ότι έχουν εφαρμόσει ενισχυμένους ελέγχους στα σημεία εισόδου της χώρας, αν και ο ιός έχει ήδη περάσει τα σύνορα: ένας θάνατος και ένα κρούσμα έχουν καταγραφεί στην Ουγκάντα. Πρόκειται για δύο υπηκόους της ΛΔ Κονγκό, ενώ δεν έχει αναφερθεί κάποιο τοπικό κρούσμα.

Από την Τρίτη η Ουάσινγκτον «συμβουλεύει έντονα» τους πολίτες της να μην ταξιδεύουν στο Κονγκό, το Νότιο Σουδάν ή την Ουγκάντα και το Μπαχρέιν, ενώ ανακοίνωσε ότι για ένα μήνα θα απαγορεύσει την είσοδο σε ταξιδιώτες από αυτές τις τρεις χώρες. Οι ΗΠΑ είχαν ανακοινώσει τη Δευτέρα (18/05) ότι θα ενισχύσουν τους υγειονομικούς ελέγχους στα σύνορά τους για τους ταξιδιώτες που φτάνουν αεροπορικώς από τις πληγείσες αφρικανικές χώρες.

Μουντιάλ: Ο Έμπολα απειλεί την άφιξη της αποστολής του Κονγκό στις ΗΠΑ

Η Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό ήταν μία από τις τελευταίες ομάδες που εξασφάλισε το εισιτήριο για την τελική φάση του Μουντιάλ και η έξαρση του ιού Έμπολα στη χώρα έχει σημάνει συναγερμό.

Η συμμετοχή της Εθνικής ομάδας του Κονγκό στο Μουντιάλ των ΗΠΑ, Καναδά και Μεξικού θα μπορούσε να τεθεί σε κίνδυνο εξαιτίας του Έμπολα.

Οι αξιωματούχοι δημόσιας υγείας παρακολουθούν την κατάσταση, ιδιαιτέρα ενόψει και του Παγκοσμίου Κυπέλλου και των ταξιδιών που θα προκύψουν από τη διοργάνωση.

Τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων έχουν απαγορεύσει για 30 μέρες την είσοδο στις Ηνωμένες Πολιτείες σε ξένους υπηκόους που επισκέφτηκαν τις τελευταίες 21 μέρες το Κονγκό, την Ουγκάντα και το Νότιο Σουδάν. Η FIFA από τη μεριά της τόνισε ότι συνεργάζεται με τις κυβερνήσεις υποδοχής, ώστε να διασφαλιστεί η ασφάλεια στο τουρνουά.

«Η FIFA γνωρίζει και παρακολουθεί την κατάσταση σχετικά με ένα ξέσπασμα Έμπολα και βρίσκεται σε στενή επικοινωνία με την Ποδοσφαιρική Ομοσπονδία της Λαϊκής Δημοκρατίας του Κονγκό για να διασφαλίσει ότι η ομάδα θα ενημερωθεί για όλες τις ιατρικές οδηγίες και τις οδηγίες ασφαλείας. Η υγεία όλων των εμπλεκομένων παραμένει προτεραιότητα της FIFA», σημείωσε η Παγκόσμια Ομοσπονδία σε δήλωση της.

Η συμμετοχή του Κονγκό στο Μουντιάλ δε φαίνεται να κινδυνεύει, τουλάχιστον με τα τωρινά δεδομένα, όπως δήλωσε και ο Κρις Κανέτι, πρόεδρος της οργανωτικής επιτροπής.

«Όπως μπορείτε να φανταστείτε, ακολουθούμε τις συστάσεις της FIFA και των υγειονομικών αρχών για το θέμα αυτό. Προς το παρόν δεν υπάρχουν αλλαγές στα σχέδια. Η προγραμματισμένη άφιξη της ομάδας παραμένει στις 11 Ιουνίου», ανέφερε ο Κανέτι.

Το Κονγκό θα συμμετάσχει στον 11ο όμιλο της διοργάνωσης και θα αντιμετωπίσει την Πορτογαλία (17/06/26), την Κολομβία (24/06/26) και το Ουζμπεκιστάν (28/06/26).

«Η κλιματική κρίση είναι μια υγειονομική κρίση», δήλωσε ο γενικός γραμματέας του ΠΟΥ Τέντρος Αντανόμ Γκεμπρεγέσους, κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου στη Γενεύη.

«Είναι καιρός η υγεία να αποτελέσει ένα θέμα επίσημων διαπραγματεύσεων και ελπίζουμε πως αυτό θα γίνει στην COP31 τον επόμενο χρόνο», επισήμανε από την πλευρά του ο Ρούντιγκερ Κρες, υπεύθυνος για το Περιβάλλον και την Κλιματική Αλλαγή του ΠΟΥ.

Ο Τέντρος Αντανόμ Γκεμπρεγέσους παρέστη την περασμένη εβδομάδα στην COP30, που πραγματοποιείται στο Μπελέμ της Βραζιλίας.

Η υγεία αποτέλεσε αντικείμενο «πολλών συζητήσεων» κατά τη διάρκεια της Συνόδου, όμως κανένα επίσημο πλαίσιο διαπραγμάτευσης για την υγεία δεν έχει ακόμη καθοριστεί, διευκρίνισε ο Κρες.

«Η υγεία είναι ο πιο επιτακτικός τομέας σε σχέση με την κλιματική δράση, όμως εδώ και πολύ καιρό αποτελεί υποσημείωση στις διαπραγματεύσεις για το κλίμα», υποστήριξε ο επικεφαλής του ΠΟΥ.

«Είναι πολύ ευκολότερο να πείσεις τους ανθρώπους για την επείγουσα ανάγκη να προστατεύσουν την υγεία τη δική τους ή των παιδιών τους, παρά για την προστασία των παγετώνων ή των οικοσυστημάτων. Και τα δύο είναι σημαντικά, αλλά το ένα είναι πολύ πιο κοντά σε εμάς», συμπλήρωσε.

Η Βραζιλία αναμένεται να ανακοινώσει αύριο ένα σχέδιο προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή με άξονα την υγεία, μια ημέρα που θα είναι αφιερωμένη στην υγεία στη Σύνοδο της COP30, δήλωσε ο γενικός διευθυντής του ΠΟΥ.

Το σχέδιο περιλαμβάνει μέτρα που στοχεύουν να βοηθήσουν τις χώρες να προετοιμάσουν τα υγειονομικά τους συστήματα και να ανταποκριθούν στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στην υγεία.

Η έκθεση συγκεντρώνει για πρώτη φορά αναλυτικά δεδομένα και στοιχεία για την κατάσταση της ψυχικής υγείας παιδιών και νέων σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Περιφέρεια, αναδεικνύοντας τις σημαντικές και αυξανόμενες ανάγκες, αλλά και τα κρίσιμα κενά στην ποιότητα και την προσβασιμότητα των υπηρεσιών ψυχικής υγείας.

Οι προκλήσεις ψυχικής υγείας αυξάνονται

Σύμφωνα με την έκθεση, ένα στα επτά παιδιά και εφήβους στην ευρωπαϊκή περιφέρεια του ΠΟΥ ζει με κάποια ψυχική διαταραχή. Τα κορίτσια επηρεάζονται δυσανάλογα, καθώς μία στις τέσσερις έφηβες ηλικίας 15-19 ετών αντιμετωπίζει κάποια ψυχική διαταραχή.

Η αυτοκτονία παραμένει η κύρια αιτία θανάτου μεταξύ των νέων ηλικίας 15-29 ετών, ενώ η εμφάνιση ψυχικών διαταραχών έχει αυξηθεί κατά ένα τρίτο τα τελευταία 15 χρόνια. Παράλληλα, οι παρεχόμενες υπηρεσίες δεν συμβαδίζουν με τις αυξανόμενες ανάγκες.

Στην ευρωπαϊκή περιφέρεια του ΠΟΥ:

• 1 στις 4 χώρες δεν διαθέτει κοινοτικές υπηρεσίες ψυχικής υγείας για παιδιά, εφήβους και νέους.

• 1 στις 5 χώρες δεν διαθέτει ειδικά διαμορφωμένη πολιτική για την ψυχική υγεία αυτών των ομάδων.

• Η ποιότητα της φροντίδας παρουσιάζει μεγάλες διακυμάνσεις μεταξύ των χωρών.

• Αντιστοιχεί ένας ψυχίατρος ανά 76.000 παιδιά και εφήβους.

Έκκληση για δράση και βελτίωση της ποιότητας της φροντίδας

Η έκθεση καλεί σε άμεση και συντονισμένη δράση για την κάλυψη των υφιστάμενων κενών και τη διασφάλιση πρόσβασης όλων των παιδιών και νέων σε ποιοτική, εξατομικευμένη φροντίδα ψυχικής υγείας.

Προτείνονται εννέα βασικές δράσεις για την επίτευξη προόδου:

1. Ανάπτυξη και συντονισμός εθνικών σχεδίων δράσης και νομοθετικών ρυθμίσεων.

2. Ενσωμάτωση κινήτρων και χρηματοδοτήσεων για τη βελτίωση της ποιότητας.

3. Καθορισμός προτύπων ποιότητας, πρωτοκόλλων και κλινικών κατευθυντήριων γραμμών.

4. Υιοθέτηση κουλτούρας συνεχούς βελτίωσης της φροντίδας σε όλα τα συστήματα υγείας.

5. Επανασχεδιασμός των μοντέλων παροχής υπηρεσιών με βάση τις ανάγκες παιδιών, νέων και φροντιστών.

6. Ενδυνάμωση της συμμετοχής παιδιών, νέων, οικογενειών και κοινοτήτων.

7. Επένδυση στο ανθρώπινο δυναμικό που ανταποκρίνεται στις ανάγκες του πληθυσμού.

8. Μέτρηση αποτελεσμάτων που έχουν σημασία για τα παιδιά και τις οικογένειες.

9. Ενίσχυση της έρευνας και της ανταλλαγής εμπειριών για αποτελεσματικές μεθόδους.

Δηλώσεις ειδικών του ΠΟΥ

«Η έκθεση αυτή αποτελεί ένα ηχηρό κάλεσμα για δράση στην ευρωπαϊκή περιφέρεια του ΠΟΥ. Κάθε παιδί και νέος έχει δικαίωμα σε υποστηρικτικές υπηρεσίες ψυχικής υγείας και σε ποιοτική φροντίδα. Ενεργώντας τώρα, οι χώρες μπορούν να οικοδομήσουν ανθεκτικά συστήματα που θα βοηθήσουν τις επόμενες γενιές να ευημερήσουν», δήλωσε ο Δρ João Breda, επικεφαλής του Γραφείου του ΠΟΥ για την Ποιότητα της Φροντίδας και την Ασφάλεια των Ασθενών στην Αθήνα.

Από την πλευρά της, η Δρ Ledia Lazëri, περιφερειακή σύμβουλος για την Ψυχική Υγεία του ΠΟΥ/Ευρώπης, τόνισε:
«Για πρώτη φορά, ο ΠΟΥ/Ευρώπης συγκεντρώνει αναλυτικά και εμπεριστατωμένα δεδομένα για την ψυχική υγεία παιδιών και νέων σε μία ενιαία έκθεση. Οι ερευνητές, οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής και οι επαγγελματίες υγείας μπορούν να αξιοποιήσουν αυτά τα στοιχεία για τον σχεδιασμό υπηρεσιών, τη διαμόρφωση πολιτικών και την παρακολούθηση και αξιολόγηση των παρεμβάσεων. Η έκθεση αυτή αποτελεί ορόσημο, καθώς στρέφει την προσοχή σε μια κρίσιμη προτεραιότητα που θα καθορίσει το μέλλον της περιφέρειάς μας».

Η έκθεση εντάσσεται στο ευρύτερο έργο του ΠΟΥ/Ευρώπης για τη μεταρρύθμιση των υπηρεσιών ψυχικής υγείας και τη διασφάλιση ισότιμης και υψηλής ποιότητας φροντίδας για όλους.

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) κατηγορεί ευθέως τους κολοσσούς της καπνοβιομηχανίας, της οινοπνευματοποιίας και των υπερεπεξεργασμένων τροφίμων ότι εμποδίζουν την εφαρμογή κρίσιμων μεταρρυθμίσεων, οι οποίες θα μπορούσαν να σώσουν εκατομμύρια ζωές τις επόμενες δεκαετίες, αναφέρει σε ρεπορτάζ του το Reuters.

Πολιτικές του ΠΟΥ που μένουν στα χαρτιά

Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΠΟΥ, με μια επένδυση μόλις τριών δολαρίων ανά πολίτη για την πρόληψη και αντιμετώπιση μη μεταδοτικών νοσημάτων, όπως ο καρκίνος και τα καρδιαγγειακά, οι κυβερνήσεις θα μπορούσαν να αποτρέψουν περισσότερους από 12 εκατομμύρια θανάτους μέχρι το 2030, ενώ θα εξοικονομούσαν πάνω από ένα τρισεκατομμύριο δολάρια.

Παρά τα εντυπωσιακά αυτά οφέλη, οι περισσότερες χώρες συναντούν ισχυρές αντιστάσεις όταν επιχειρούν να θεσπίσουν μέτρα όπως φορολογία στα βλαβερά προϊόντα ή περιορισμούς στη διαφήμιση προς τα παιδιά.

Το «βαρύ πυροβολικό» του λόμπινγκ

Ο γενικός διευθυντής του ΠΟΥ, Τέντρος Αντανόμ Γκεμπρεγεσούς, τόνισε ότι οι κυβερνήσεις βρίσκονται αντιμέτωπες με λυσσαλέο λόμπινγκ από τις συγκεκριμένες βιομηχανίες, που συστηματικά αποδυναμώνουν ή καθυστερούν κάθε απόπειρα μεταρρύθμισης.

Στο ίδιο πνεύμα, ο επικεφαλής του τμήματος προαγωγής και πρόληψης υγείας του Οργανισμού, Δρ. Ετιέν Κρουγκ, καυτηρίασε το γεγονός ότι εμπορικά συμφέροντα εξακολουθούν να πλουτίζουν εις βάρος της υγείας των πολιτών.

Η στάση των βιομηχανιών

Από την πλευρά τους, οι εκπρόσωποι της βιομηχανίας αρνούνται τις κατηγορίες, δηλώνοντας ότι επιθυμούν να συμμετάσχουν στον διάλογο για τη μείωση της βλάβης.

Ο Σύνδεσμος Ζυθοποιίας, για παράδειγμα, ανέφερε πως καλωσορίζει τη συνεργασία με τα κράτη-μέλη και τους φορείς υγείας, ενώ η Διεθνής Συμμαχία Τροφίμων και Ποτών υποστήριξε ότι η εξίσωση της βιομηχανίας τροφίμων με τον καπνό ή το αλκοόλ είναι «αβάσιμη».

Ένας διάλογος με αμφισβητούμενα κριτήρια

Οι βιομηχανίες ισχυρίζονται ότι η συμμετοχή τους στη διαδικασία μπορεί να συμβάλει στη διαμόρφωση πιο ρεαλιστικών και εφαρμόσιμων πολιτικών.

Ωστόσο, πολλές οργανώσεις υγείας προειδοποιούν ότι η πραγματικότητα είναι διαφορετική: το σχέδιο πολιτικής δήλωσης που πρόκειται να τεθεί προς συζήτηση στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη έχει ήδη αποδυναμωθεί σημαντικά.

Οι στόχοι παραμένουν τυπικά στο τραπέζι, όμως οι συγκεκριμένες δεσμεύσεις που θα έδιναν ουσία σε αυτούς φαίνεται να έχουν χάσει μεγάλο μέρος της δύναμής τους.

Υγεία ή κέρδη;

Η μάχη κατά των μη μεταδοτικών νοσημάτων δεν κρίνεται μόνο στην ιατρική έρευνα και την πρόληψη, αλλά κυρίως στη σύγκρουση ανάμεσα στη δημόσια υγεία και τα ισχυρά εμπορικά συμφέροντα.

Ο ΠΟΥ προειδοποιεί ότι χωρίς αποφασιστική πολιτική βούληση, οι πιέσεις των πολυεθνικών θα συνεχίσουν να αποδυναμώνουν τις μεταρρυθμίσεις.

Το πραγματικό διακύβευμα είναι αν οι κυβερνήσεις θα σταθούν απέναντι σε αυτούς τους κολοσσούς και θα υιοθετήσουν πολιτικές που θα προστατεύσουν τις κοινωνίες, σώζοντας εκατομμύρια ζωές και μειώνοντας τεράστιες οικονομικές δαπάνες.

Η επιλογή είναι ξεκάθαρη: υγεία ή κέρδη.

Οι εργαζόμενοι σε όλο τον κόσμο χρειάζονται καλύτερη προστασία από την ακραία ζέστη, καθώς η κλιματική αλλαγή προκαλεί ολοένα και συχνότερους καύσωνες.

Η έκθεση αναφέρει ότι εκατομμύρια εργαζόμενοι εκτίθενται σε θερμική καταπόνηση, η οποία επηρεάζει τόσο την υγεία όσο και την απόδοσή τους.

Καλεί δε, κυβερνήσεις, εργοδότες και εργαζόμενους να συνεργαστούν για την ανάπτυξη στρατηγικών προσαρμογής.

Αν και ο WHO έχει προειδοποιήσει πολλές φορές για τους κινδύνους της ακραίας ζέστης στην υγεία, αυτή είναι η πρώτη του έκθεση από το 1969 που εστιάζει ειδικά στη θερμική καταπόνηση κατά την εργασία.

Ο διευθυντής Περιβάλλοντος, Κλίματος και Υγείας του WHO, Ρούντιγκερ Κρεχ, δήλωσε ότι τα ευρήματα «πρέπει να αποτελέσουν ένα καμπανάκι αφύπνισης», καθώς «η προστασία των εργαζομένων από την ακραία ζέστη δεν είναι απλώς υγειονομική αναγκαιότητα, αλλά οικονομική επιταγή».

Η έκθεση τονίζει ότι οι θερμοκρασίες το 2024 ήταν οι υψηλότερες που έχουν καταγραφεί και ότι πλέον θερμοκρασίες άνω των 40–50°C είναι συχνές, ακόμα και σε εσωτερικούς χώρους. Για να αντιμετωπιστεί αυτό, προτείνουν εξατομικευμένα σχέδια δράσης για κλάδους και περιοχές, εμπλέκοντας κυβερνήσεις, εργοδότες, εργατικά σωματεία και υγειονομικούς.

Ανάμεσα στις πρακτικές λύσεις περιλαμβάνονται διαλείμματα, σκιεροί χώροι, εκπαίδευση για τους πρώτους ανταποκριτές και υγρομετρική παρακολούθηση για την πρόγνωση αφυδάτωσης.

Η αυξημένη κατανάλωση επεξεργασμένων τροφίμων με υψηλή περιεκτικότητα σε αλάτι, ζάχαρη και λιπαρά αποτελεί βασικό παράγοντα της παγκόσμιας κρίσης παχυσαρκίας, με περισσότερους από ένα δισεκατομμύριο ανθρώπους να ζουν με την πάθηση και περίπου οκτώ εκατομμύρια πρόωρους θανάτους κάθε χρόνο λόγω σχετικών προβλημάτων υγείας, όπως ο διαβήτης και οι καρδιακές παθήσεις, σύμφωνα με τα στοιχεία του ΠΟΥ.

Ωστόσο, οι κυβερνήσεις έχουν αγωνιστεί να εισαγάγουν πολιτικές για τον περιορισμό της επιδημίας. Επί του παρόντος, μόνο 43 κράτη μέλη του ΠΟΥ έχουν οποιοδήποτε είδος επισήμανσης στην μπροστινή πλευρά της συσκευασίας, είτε υποχρεωτική είτε εθελοντική, δήλωσε ο οργανισμός του ΟΗΕ στο Reuters. Tα στοιχεία δείχνουν ότι οι ετικέτες μπορούν να επηρεάσουν την αγοραστική συμπεριφορά.

«Το πιο σημαντικό για τις περισσότερες χώρες παγκοσμίως θα είναι να περιορίσουν την υπερβολική πρόσληψη πρόσθετων σακχάρων, νατρίου, κορεσμένων λιπαρών και υπερ-επεξεργασμένων τροφίμων γενικότερα – και αυτό κάνουν καλύτερα οι προειδοποιητικές ετικέτες».

Έρευνα της Taillie φέτος το καλοκαίρι έδειξε ότι οι προειδοποιητικές ετικέτες της Χιλής, μαζί με άλλες πολιτικές, όπως οι περιορισμοί στο μάρκετινγκ για τα παιδιά, σήμαιναν ότι οι Χιλιανοί αγόραζαν 37% λιγότερη ζάχαρη, 22% λιγότερο νάτριο, 16% λιγότερα κορεσμένα λιπαρά και 23% λιγότερες συνολικές θερμίδες σε σύγκριση με την περίπτωση που δεν είχε εφαρμοστεί ο νόμος.

«Αυτό είναι κάτι που οι πολυεθνικές εταιρείες μπορούν να κάνουν, αλλά σαφώς δεν είναι αρκετό, διότι αν πάρουμε τη Νιγηρία ή το Πακιστάν… η αγορά κυριαρχείται από τοπικούς παραγωγούς”, δήλωσε ο Rocco Renaldi, Γενικός Γραμματέας της IFBA. Είπε ότι τα μέλη της συμμαχίας υποστηρίζουν σε γενικές γραμμές τις κατευθυντήριες γραμμές του ΠΟΥ και τις ετικέτες με βάση τα θρεπτικά συστατικά. «Αλλά ο διάβολος κρύβεται στη λεπτομέρεια – γενικά μιλώντας, δεν υποστηρίζουμε προσεγγίσεις που δαιμονοποιούν συγκεκριμένα προϊόντα», είπε. «Δεν πιστεύουμε ότι οι ετικέτες τύπου προειδοποίησης για την υγεία ανήκουν σε τρόφιμα που θεωρούνται ασφαλή, έχουν εγκριθεί και κυκλοφορούν στην αγορά και είναι δημοφιλή στους καταναλωτές».

«Χρειαζόμαστε άμεση και συνεχή δράση για να βοηθήσουμε τους εφήβους να σταματήσουν την ενδεχομένως βλαπτική χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, η οποία έχει αποδειχθεί ότι οδηγεί σε κατάθλιψη, παρενόχληση, άγχος και μέτριες σχολικές επιδόσεις», ανέφερε σε ανακοίνωση ο διευθυντής του ΠΟΥ Ευρώπης Χανς Κλούγκε.

Το 2022, το 11% των εφήβων (13% των κοριτσιών και το 9% των αγοριών) εμφάνιζαν συμπτώματα προβληματικής χρήσης των μέσων κοινωνικής δικτύωσης. Τέσσερα χρόνια νωρίτερα το ποσοστό αυτό ήταν 7%, σύμφωνα με τα στοιχεία που συλλέχθηκαν από 280.000 νέους ηλικίας 11, 13 και 15 ετών από 44 χώρες της Ευρώπης, της Κεντρικής Ασίας και του Καναδά.

Ακόμη μία πηγή ανησυχίας είναι το γεγονός ότι το ένα τρίτο των εφήβων παίζουν παιχνίδια online καθημερινά και το 22% εξ αυτών τουλάχιστον για τέσσερις ώρες, ανέφερε ο ΠΟΥ.

«Είναι ζωτικής σημασίας να λάβουμε μέτρα για να προστατεύσουμε τους νέους ώστε να μπορέσουν να χειριστούν με ασφάλεια το ψηφιακό περιβάλλον και να είναι σε θέση να κάνουν σωστές επιλογές σε ό,τι αφορά τις διαδικτυακές τους δραστηριότητες, αυξάνοντας τα πλεονεκτήματα και μειώνοντας τους κινδύνους για την ψυχική τους υγεία και την κοινωνική τους ευημερία», τόνισε η Νατάσα Αζοπάρντι- Μουσκάτ αξιωματούχος του ΠΟΥ Ευρώπης.

Ο ΠΟΥ υπογράμμισε ωστόσο τα πλεονεκτήματα της υπεύθυνης χρήσης των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, κυρίως τους δεσμούς μεταξύ αυτών που μοιράζονται τα ίδια ενδιαφέροντα: το 36% των νέων και το 44% των εφήβων ηλικίας 15 ετών ανέφεραν ότι βρίσκονται διαδικτυακά σε επαφή με τους φίλους τους.

Ο ΠΟΥ συνιστά στις εθνικές αρχές να βελτιώσουν τα ψηφιακά περιβάλλοντα και να υιοθετήσουν μέτρα ώστε οι νέοι να εκπαιδευτούν να χειρίζονται με ασφάλεια τον ψηφιακό κόσμο.

«Μπορούμε και πρέπει να αντιμετωπίσουμε την mpox από κοινού», δήλωσε ο Χανς Κλούγκε, περιφερειακός διευθυντής του ΠΟΥ για την Ευρώπη, στη διάρκεια ενημέρωσης των δημοσιογράφων.

«Οπότε, θα επιλέξουμε να θέσουμε σε εφαρμογή τα συστήματα για τον έλεγχο και την εξάλειψη της mpox παγκοσμίως ή θα εισέλθουμε σε έναν ακόμη κύκλο πανικού και αμέλειας; Ο τρόπος που θα απαντήσουμε τώρα και τα επόμενα χρόνια θα αποτελέσει κρίσιμο τεστ για την Ευρώπη και τον κόσμο», τόνισε.

«Η επιβεβαίωση της mpox του υποτύπου Clade 1 στη Σουηδία αντανακλά σαφώς την αλληλοσύνδεση του κόσμου μας (...) Είναι πιθανό και άλλα εισαγόμενα κρούσματα του Clade 1 να καταγραφούν στην ευρωπαϊκή περιφέρεια στη διάρκεια των επόμενων ημερών και των επόμενων εβδομάδων», αναφέρει σε ανακοίνωσή του ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας.

Είχε ταξιδέψει στην Αφρική το πρώτο κρούσμα ευλογιάς των πιθήκων που εντοπίστηκε στην Ευρώπη

Εν τω μεταξύ, ένα πρόσωπο, που ζει στην περιφέρεια της Στοκχόλμης, διαγνώσθηκε ως φορέας του -περισσότερο μεταδοτικού και επικίνδυνου- στελέχους Clade 1 του ιού της mpox (ευλογιάς των πιθήκων), κάτι που συμβαίνει για πρώτη φορά εκτός της Αφρικής, ανακοίνωσε σήμερα η σουηδική Αρχή Δημόσιας Υγείας.

«Το εν λόγω πρόσωπο μολύνθηκε στη διάρκεια παραμονής του σε περιοχή της Αφρικής όπου έχει εκδηλωθεί σημαντική επιδημία mpox του υποτύπου Clade 1», εξήγησε στη διάρκεια συνέντευξης Τύπου η Ολίβια Βίγκτσελ, η προσωρινή επικεφαλής της σουηδικής Αρχής Δημόσιας Υγείας.

Η υπηρεσία δημόσιας υγείας επιβεβαίωσε στο Γαλλικό Πρακτορείο πως πρόκειται για την παραλλαγή της mpox του στελέχους Clade «1b», η οποία γνωρίζει έξαρση από το Σεπτέμβριο 2023 στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό.

Το πρόσωπο που έχει μολυνθεί στη Σουηδία δέχθηκε φροντίδα και συστάσεις σύμφωνα με τους ισχύοντες κανονισμούς, διαβεβαίωσε η Βίγκτσελ. «Εκτιμάμε ότι η Σουηδία είναι καλά προετοιμασμένη για να διαγνώσει, να απομονώσει και να διαχειριστεί με τρόπο ασφαλή και αποτελεσματικό τα πρόσωπα που έχουν προσβληθεί από mpox», πρόσθεσε.

«Το ότι ένα πρόσωπο υποβάλλεται σε θεραπεία για την mpox στη χώρα δεν σημαίνει πως υπάρχουν κίνδυνοι για τον υπόλοιπο πληθυσμό», υπογράμμισε σε ανακοίνωσή της η υπηρεσία δημόσιας υγείας.

Το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νόσων (ECDC) θεωρεί προς το παρόν πως ο κίνδυνος αυτός είναι πολύ μικρός, διευκρίνισε.

Κατάσταση παγκόσμιας έκτακτης ανάγκης από τον ΠΟΥ

Υπενθυμίζεται πως χθες ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας κήρυξε κατάσταση έκτακτης ανάγκης για την ευλογιά των πιθήκων ή mpox. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) συγκάλεσε συνεδρίαση της επιτροπής του για την αντιμετώπιση κρίσεων δημόσιας υγείας, αφιερωμένη στην mpox, καθώς η νόσος συνεχίζει να εξαπλώνεται σε χώρες της Αφρικής.

«Συγκλήθηκε η πρώτη συνεδρίαση το 2024 της επιτροπής αντιμετώπισης εκτάκτων καταστάσεων από τον γενικό διευθυντή του ΠΟΥ (...) όσον αφορά την αναζωπύρωση της mpox», ανέφερε ο οργανισμός σε ενημερωτικό σημείωμά του. Οι συνεδριάσεις της επιτροπής αυτής γενικά γίνονται κεκλεισμένων των θυρών. Η κατάσταση υγειονομικής έκτακτης ανάγκης διεθνούς εμβέλειας είναι το υψηλότερο επίπεδο συναγερμού που μπορεί να κηρύξει ο ΠΟΥ. Το πράττει ο γενικός διευθυντής του, κατόπιν εισήγησης της αρμόδιας επιτροπής.

Πώς μεταδίδει η ευλογιά των πιθήκων 

Η νόσος, παλιότερα γνωστή με την ονομασία ευλογιά των πιθήκων, είναι ιογενής, μεταδίδεται από ζώα στον άνθρωπο και μπορεί επίσης να μεταδοθεί από άνθρωπο σε άνθρωπο, σε περίπτωση στενής σωματικής επαφής με πρόσωπο που είναι φορέας.

Νέο στέλεχος του ιού που προκαλεί την mpox, που βαφτίστηκε «clade 1b» («παραλλαγή 1β») εντοπίστηκε τον Σεπτέμβριο του 2023 στη ΛΔ Κονγκό, κατόπιν σε γειτονικές χώρες, εγείροντας ανησυχία για την εξάπλωσή του. Σύμφωνα με τον επικεφαλής του ΠΟΥ, η παραλλαγή 1β «προκαλεί πιο σοβαρή νόσηση από την παραλλαγή 2».

Η ΛΔ Κονγκό είναι η χώρα που πλήττεται περισσότερο: ως την 3η Αυγούστου, είχαν καταγραφεί 14.479 επιβεβαιωμένα ή ύποπτα κρούσματα και 455 θάνατοι - με βάση αυτούς τους αριθμούς, η ασθένεια έχει θνητότητα περί το 3% - , σύμφωνα με την υπηρεσία δημόσιας υγείας της Αφρικανικής Ένωσης.

Η mpox - που εντοπίστηκε για πρώτη φορά σε άνθρωπο το 1970 στο τότε Ζαΐρ, τη σημερινή ΛΔ Κονγκό - έχει βασικό σύμπτωμα την εμφάνιση εξανθημάτων στα γεννητικά όργανα ή στο στόμα, ενώ μπορεί να συνοδεύεται επίσης από υψηλό πυρετό, κεφαλαλγία, μυαλγία, λεμφαδενοπάθεια κ.λπ..

Η παραλλαγή του ιού που προκαλεί τη νόσο το τρέχον διάστημα αποτελεί μετάλλαξη. Μέχρι σήμερα οι ασθενείς γενικά μολύνονται από ζώα-φορείς του ιού.

Το 2022 παγκόσμια επιδημία της παραλλαγής 2 εξαπλώθηκε σε περίπου εκατό χώρες όπου η νόσος δεν είναι ενδημική, κυρίως σε ομοφυλόφιλους και αμφιφυλόφιλους άνδρες.

Ο ΠΟΥ είχε κηρύξει το μέγιστο επίπεδο συναγερμού τον Ιούλιο του 2022, εξαιτίας της έξαρσης των κρουσμάτων σε διεθνές επίπεδο· προχώρησε στην άρση του έναν χρόνο αργότερα, τον Μάιο του 2023. Η επιδημία είχε απολογισμό περίπου 140 νεκρούς επί συνόλου 90.000 κρουσμάτων.

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) συγκάλεσε συνεδρίαση της επιτροπής του για την αντιμετώπιση κρίσεων δημόσιας υγείας, αφιερωμένη στην mpox, σήμερα Τετάρτη 14 Αυγούστου καθώς η νόσος συνεχίζει να εξαπλώνεται σε χώρες της Αφρικής.

«Συγκλήθηκε η πρώτη συνεδρίαση το 2024 της επιτροπής αντιμετώπισης εκτάκτων καταστάσεων από τον γενικό διευθυντή του ΠΟΥ (...) όσον αφορά την αναζωπύρωση της mpox», ανέφερε ο οργανισμός σε ενημερωτικό σημείωμά του. Οι συνεδριάσεις της επιτροπής αυτής γενικά γίνονται κεκλεισμένων των θυρών.

Η κατάσταση υγειονομικής έκτακτης ανάγκης διεθνούς εμβέλειας είναι το υψηλότερο επίπεδο συναγερμού που μπορεί να κηρύξει ο ΠΟΥ. Το πράττει ο γενικός διευθυντής του, κατόπιν εισήγησης της αρμόδιας επιτροπής.

Πώς μεταδίδει η ευλογιά των πιθήκων 

Η νόσος, παλιότερα γνωστή με την ονομασία ευλογιά των πιθήκων, είναι ιογενής, μεταδίδεται από ζώα στον άνθρωπο και μπορεί επίσης να μεταδοθεί από άνθρωπο σε άνθρωπο, σε περίπτωση στενής σωματικής επαφής με πρόσωπο που είναι φορέας.

Η ΛΔ Κονγκό είναι η χώρα που πλήττεται περισσότερο: ως την 3η Αυγούστου, είχαν καταγραφεί 14.479 επιβεβαιωμένα ή ύποπτα κρούσματα και 455 θάνατοι - με βάση αυτούς τους αριθμούς, η ασθένεια έχει θνητότητα περί το 3% - , σύμφωνα με την υπηρεσία δημόσιας υγείας της Αφρικανικής Ένωσης.

Η mpox - που εντοπίστηκε για πρώτη φορά σε άνθρωπο το 1970 στο τότε Ζαΐρ, τη σημερινή ΛΔ Κονγκό - έχει βασικό σύμπτωμα την εμφάνιση εξανθημάτων στα γεννητικά όργανα ή στο στόμα, ενώ μπορεί να συνοδεύεται επίσης από υψηλό πυρετό, κεφαλαλγία, μυαλγία, λεμφαδενοπάθεια κ.λπ..

Η παραλλαγή του ιού που προκαλεί τη νόσο το τρέχον διάστημα αποτελεί μετάλλαξη. Μέχρι σήμερα, η εξάπλωσή της περιορίζεται σε χώρες της δυτικής και της κεντρικής Αφρικής, με τους ασθενείς γενικά να μολύνονται από ζώα-φορείς του ιού.

Το 2022 παγκόσμια επιδημία της παραλλαγής 2 εξαπλώθηκε σε περίπου εκατό χώρες όπου η νόσος δεν είναι ενδημική, κυρίως σε ομοφυλόφιλους και αμφιφυλόφιλους άνδρες.

Ο ΠΟΥ είχε κηρύξει το μέγιστο επίπεδο συναγερμού τον Ιούλιο του 2022, εξαιτίας της έξαρσης των κρουσμάτων σε διεθνές επίπεδο· προχώρησε στην άρση του έναν χρόνο αργότερα, τον Μάιο του 2023. Η επιδημία είχε απολογισμό περίπου 140 νεκρούς επί συνόλου 90.000 κρουσμάτων.