Επισήμαναν επίσης ότι το τραπεζικό σύστημα έχοντας πλέον μονοψήφια ποσοστά μη εξυπηρετούμενων δανείων, ισχυρή κεφαλαιακή επάρκεια και ικανή ρευστότητα, σε συνδυασμό με τις προοπτικές που δημιουργεί το Ταμείο Ανάκαμψης, χρηματοδοτεί επιχειρήσεις και νοικοκυριά με στόχο την δημιουργία του νέου μοντέλου της ελληνικής οικονομίας.

Έδωσαν επίσης έμφαση στα θέματα εταιρικής διακυβέρνησης, ψηφιακού μετασχηματισμού και πράσινων χρηματοδοτήσεων, τομείς όπου οι ελληνικές τράπεζες έχουν κάνει μεγάλη πρόοδο.

Οι εκτιμήσεις των προέδρων των τραπεζών αποκτούν ακόμα μεγαλύτερη αξία καθώς στην μακρόχρονη πορεία τους έχουν περάσει από νευραλγικές θέσεις, που σε συνδυασμό με το υψηλό τους ακαδημαϊκό επίπεδο, προσδίδει ιδιαίτερα βαρύτητα στις τοποθετήσεις τους.

Ο πρόεδρος της Τράπεζας Πειραιώς Γιώργος Χαντζηνικολάου ανέφερε ότι στις αρχές του 2022, οι προοπτικές για ανάπτυξη στην χώρα μας ήταν οι καλύτερες που έχουμε δει για πάρα πολλά χρόνια. Όμως, η εισβολή στην Ουκρανία διαμόρφωσε νέες συνθήκες, ειδικά στην παγκόσμια αγορά ενέργειας, με συνέπειες τόσο για τις βραχυπρόθεσμες, αλλά πιθανόν και για τις μακροπρόθεσμες προοπτικές ανάπτυξης. Οι πληθωριστικές πιέσεις, κυρίως λόγω της ενεργειακής κρίσης, και η άνοδος των επιτοκίων που ακολούθησε για την αναχαίτισή τους, αποτελούν τροχοπέδη για την ανάπτυξη, ενώ η αβεβαιότητα σχετικά με τη διάρκεια του πολέμου και των επιπτώσεών του, επηρεάζει αρνητικά την κατανάλωση και την επιχειρηματική δραστηριότητα. Στην παρούσα φάση, είναι πρόωρο να εκτιμηθεί ο μακροπρόθεσμος αντίκτυπος, τόσο στη διεθνή όσο και στην εγχώρια οικονομία και κοινωνία. Εντούτοις, όπως τόνισε ο πρόεδρος της Τράπεζας Πειραιώς, για την ελληνική οικονομία οι προοπτικές επιστροφής στην κανονικότητα είναι θετικές. Και είναι αξιοσημείωτο, ότι παρά τις δυσκολίες της συγκυρίας, η ελληνική οικονομία εξακολουθεί να είναι στο ραντάρ των επενδυτών -Ελλήνων και ξένων-, γεγονός που δημιουργεί τις συνθήκες για εισαγωγή σημαντικών κεφαλαίων στη χώρα. Εταιρείες όπως η Microsoft, η Amazon, η Pfizer, και άλλες, έχουν εκδηλώσει ενδιαφέρον ή ήδη επενδύουν στην Ελλάδα

Ο πρόεδρος Εθνικής Τράπεζας Γκίκας Χαρδούβελής, επισήμανε ότι στο αντίξοο οικονομικό περιβάλλον, προς το παρόν, η ελληνική οικονομία παραμένει ανθεκτική. Έχοντας ανακάμψει σημαντικά το 2021 με αύξηση του ΑΕΠ κατά 8,3% σε σταθερές τιμές, αντεπεξέρχεται στις προκλήσεις. Όπως εκτίμησε και φέτος, παρά τους καθοδικούς κινδύνους, αναμένεται να συνεχίσει να αναπτύσσεται με έναν ρυθμό της τάξης του 4%. Δηλαδή, πάνω από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης. Επισήμανε όμως ότι για το 2023, όμως, οι κίνδυνοι παραμένουν σημαντικοί, ιδιαίτερα αν η κρίση στην Ουκρανία συνεχιστεί και οι πληθωριστικές πιέσεις επιμείνουν.

Ο πρόεδρος της Alpha Bank Βασίλης Ράπανος επισήμανε ότι παρά τη γεωπολιτική αβεβαιότητα, το πραγματικό ΑΕΠ αναμένεται να παραμείνει σε ανοδική πορεία τα επόμενα τρίμηνα του 2022. Ο βασικός μοχλός της μεγέθυνσης αναμένεται να είναι οι καλές επιδόσεις του τουρισμού. Θετική θα είναι επίσης η επίδραση των πρόσθετων δημοσιονομικών μέτρων που έχει ανακοινώσει η κυβέρνηση και τα οποία στοχεύουν στην άμβλυνση του αυξανόμενου ενεργειακού κόστους, καθώς και η αύξηση του ποσοστού απορρόφησης των πόρων στο πλαίσιο του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΤΑΑ), είπε κ. Ράπανος. Με βάση τις πρόσφατες εκτιμήσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, το πραγματικό ΑΕΠ θα αυξηθεί κατά 4% το 2022 και κατά 2,4% το 2023. Εκτιμάται επίσης ότι ο Δείκτης Τιμών Καταναλωτή θα φτάσει το 8,9% το 2022 και θα αποκλιμακωθεί στο 3,5% το 2023. Πέρα όμως από τα μέτρα στήριξης της κυβέρνησης, βασικές προϋποθέσεις για την στήριξη της οικονομικής δραστηριότητας είναι η ενίσχυση της εξωστρέφειας των ελληνικών επιχειρήσεων και η αύξηση της ανταγωνιστικότητας των εγχωρίως παραγόμενων αγαθών και υπηρεσιών. Η αξιοποίηση των χρηματοδοτικών πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης και Σταθερότητας σε συνδυασμό με τη συνετή δημοσιονομική πολιτική και τις διαθρωτικές αλλαγές, θα παίξουν καταλυτικό ρόλο στο να αποκτήσει η χώρα την επενδυτική βαθμίδα, που είναι ζωτικής σημασίας για τη χρηματοδότηση του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα, ανέφερε ο πρόεδρος της Alpha Bank.

O πρόεδρος της Eurobank Γιώργος Ζανιάς ανέφερε ότι στην ιδιαίτερη και δύσκολη διεθνή συγκυρία που βρισκόμαστε, η χώρα μας βρίσκεται, για πρώτη φορά μετά από καιρό, σε πιο ευνοϊκή συγκριτικά θέση. Παράγοντες που συνηγορούν σε μια τέτοια διαφοροποίηση είναι: η βελτίωση της αξιοπιστίας της χώρας, η αξιοποίηση μιας σειράς ευκαιριών που δημιούργησε η μακρόχρονη κρίση, η σταδιακή απόδοση μιας σειράς μεταρρυθμίσεων που έγιναν κυρίως τα χρόνια των οικονομικών προγραμμάτων, τα πρωτοφανή σε ύψος ευρωπαϊκά κεφάλαια περί τα 90 δισ. ευρώ για τα επόμενα χρόνια και η εξυγίανση του ελληνικού τραπεζικού συστήματος, επισήμανε ο κ Ζανιάς. Η ανάπτυξη στη χώρα μας φέτος αναμένεται να στηριχτεί στις εξαγωγές υπηρεσιών (τουρισμός), στις δημόσιες επενδύσεις μέσω ΕΣΠΑ και Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και στην ιδιωτική κατανάλωση. Οι απαιτήσεις για δημοσιονομικές παρεμβάσεις κατά τη διάρκεια των δύο τελευταίων κρίσεων επανάφερε τα υψηλά ελλείμματα στον προϋπολογισμό, με το πρωτογενές έλλειμμα το 2020 να φτάνει το 7,2% του ΑΕΠ. Η δημοσιονομική κατάσταση εκτίμησε όμως είναι διαχειρίσιμη υπό την αυστηρή προϋπόθεση πως θ' αποφευχθούν εφεξής οι υπερβολές στη δημοσιονομική πολιτική και δεν θα υπάρξουν αρνητικές εκπλήξεις στην αναπτυξιακή πορεία της οικονομίας. Το δημόσιο χρέος επίσης κρίνεται ως βιώσιμο λόγω των εξαιρετικών ποιοτικών χαρακτηριστικών που διαθέτει, παρά το τεράστιο ύψος του ως ποσοστό του ΑΕΠ (206.3% το 2020 και 193.3% το 2021), ενώ αναμένεται να πέσει κάτω από το 180% του ΑΕΠ στο τέλος του 2022. Σύμμαχο σε αυτή την αποκλιμάκωση του δημόσιου χρέους αποτελεί ο υψηλός βραχυπρόθεσμος πληθωρισμός, ο οποίος μάλιστα δεν αναμένεται να έχει τα γνωστά αρνητικά αποτελέσματα στην ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας καθώς αποτελεί ένα γενικευμένο φαινόμενο, αν και διαφορές υπάρχουν, και δεν αλλάζουν σε σημαντικό βαθμό οι σχετικές τιμές των προϊόντων.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης που έχει διαδραματίσει έναν εποικοδομητικό ρόλο καθ' όλη τη διάρκεια της πανδημίας με στοχευμένες προτάσεις όπως για παράδειγμα εκείνη του πιστοποιητικού εμβολιασμού, αναμένεται στην παρούσα φάση να καταθέσει τη δική του πρόταση για το πως η Ευρωπαϊκή Ένωση ένας ανθεκτικός και ενισχυμένος μηχανισμός οφείλει να αντιμετωπίσει τις μεγάλες προκλήσεις της επόμενης μέρας.

Μία καλή αρχή θα γίνει τις επόμενες μέρες στη Λισαβόνα όπου θα πραγματοποιηθεί η Σύνοδος της Ε.Ε. με τα κοινωνικά ζητήματα να βρίσκονται σε απόλυτη προτεραιότητα και με την πορτογαλική προεδρία να ανοίγει μια μακρά συζήτηση επί τούτου το επόμενο εξάμηνο.

Η Ευρώπη επιχειρεί να δώσει ένα σαφές κοινωνικό αποτύπωμα το προσεχές διάστημα και το σχέδιο αυτό ταυτίζεται χρονικά με τις προσπάθειες της ελληνικής κυβέρνησης να εισάγει στην παραγωγική διαδικασία ένα νέο πλαίσιο ριζοσπαστικών αλλαγών για τις εργασιακές σχέσεις προς όφελος εργαζόμενων πρωτίστως, αλλά και των εργοδοτών.

Λίγες εβδομάδες αργότερα με ιδιαίτερο ενδιαφέρον λόγω της παρουσίας και του Τούρκου προέδρου Ταγίπ Ερντογάν αναμένεται η Σύνοδος του ΝΑΤΟ στη βελγική πρωτεύουσα σε μία δύσκολη περίοδο έντασης στην ευρύτερη περιοχή της ανατολικής Μεσογείου, με την κατάσταση στα ουκρανικορωσικά σύνορα να μυρίζει μπαρούτι και τις σχέσεις ΗΠΑ-Τουρκίας να βρίσκονται στο ναδίρ.

Στο περιθώριο αυτής της συνάντησης δεν αποκλείεται να καταγραφεί κι ένα σύντομο τετ α τετ μεταξύ του κ. Μητσοτάκη και του κ. Ερντογάν, μετά από τη θυελλώδη συνέντευξη Τύπου προ ολίγων εβδομάδων με τη συμμετοχή του κ. Δενδια και του Τούρκου ομολόγου του στην Άγκυρα.

Την ίδια ώρα πυρετώδεις είναι οι προετοιμασίες για την πρώτη της εποχής Μπάιντεν σύνοδο Ε.Ε. - ΗΠΑ στις Βρυξέλλες περί τα τέλη Ιουνίου, με τις δύο πλευρές να προσδοκούν σε περαιτέρω εμβάθυνση της συνεργασίας και στην επούλωση πληγών που άφησε πίσω της η διοίκηση Τράμπ.

Ο προκλητικός Ερντογάν έρχεται σε μία κρίσιμη χρονική συγκυρία με το ζήτημα των διερευνητικών επαφών ανάμεσα στις δύο πλευρές να παραμένει ανοιχτό, να επιβεβαιώσει με τον πλέον πανηγυρικό τρόπο ότι οι κουβέντες περί διαλόγου με την Ελλάδα ήταν παντελώς προσχηματικές και ο ίδιος αμετανόητος να κάνει ότι περνά από το χέρι του για να πυροδοτεί την ένταση στο Αιγαίο και την ευρύτερη περιοχή της ανατολικής Μεσογείου.

Την ίδια ώρα είναι οι πρόσφατες εξελίξεις και η αδιαλλαξία της Άγκυρας που έρχονται να δικαιώσουν πανηγυρικά τον Κυριάκο Μητσοτάκη που πολύ έγκαιρα είχε προειδοποιήσει τους ευρωπαϊκούς θεσμούς για την απαράδεκτη και αδιανόητη στάση και επιθετική τακτική της Τουρκίας απέναντι σε δύο κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Το ζήτημα της επιβολής κυρώσεων στον "ταραξία" στα ανατολικά σύνορα της Ευρώπης μπορεί να αντιμετωπίστηκε με μεγάλη επιφύλαξη στις Βρυξέλλες κυρίως λόγων των αντιδράσεων της Γερμανίας και άλλων χωρών του νότου, ωστόσο έρχεται εκ νέου στο προσκήνιο ενόψει της επόμενης συνόδου Κορυφής του Μαρτίου όπου θα τεθούν υπό νέα αξιολόγηση οι πρακτικές Ερντογάν.

Μία γενναία αυτοκριτική στο εσωτερικό της Ένωσης και η αναθεώρηση λογικών «ναι μεν αλλά» από την κεντρική διοίκηση των θεσμών κρίνονται επιβεβλημένες, προκειμένου να δοθεί ένα σαφές μήνυμα στον κ. Ερντογάν ότι με δική του υπαιτιότητα η Τουρκία θα υποστεί τις συνέπειες της απαράδεκτης προκλητικής συμπεριφοράς της και της απροθυμίας της να δείξει διάθεση για τερματισμό των προκλήσεων και διασφάλιση μιας καλής γειτονίας με την Ελλάδα.

Με νέες Navtex η γειτονική χώρα θέτει εκ νέου ζήτημα αποστρατικοποίησης έξι νησιών του Αιγαίου.

Πρόκειται για την Σαμοθράκη, την Λήμνο, την Χίο, την Σάμο, την Τήλο και την Χάλκη.

Όπως αναφέρεται στις Navtex, παραβιάζονται τόσο η Συνθήκη της Λωζάνης, την οποία, πάντως, ο Tούρκος πρόεδρος έχει ζητήσει την αναθεώρησή της, όσο και τη Συνθήκη των Παρισίων.

Βαρβιτσιώτης: H Ευρώπη να υψώσει ασπίδα προστασίας απέναντι σε τρίτες απειλές

Αμέσως μετά τη συνάντηση, στο πλαίσιο των κοινών τους δηλώσεων, ο κ. Βαρβιτσιώτης, τόνισε μεταξύ άλλων ότι «στη Σύνοδο Κορυφής πρέπει να υπάρχει ένα σαφές μήνυμα στήριξης, όχι μόνο των ελληνικών θέσεων, αλλά στήριξης των ευρωπαϊκών ιδεωδών».

Παράλληλα, έστειλε μήνυμα προς την Τουρκία ότι «οι διεθνείς σχέσεις αντιμετωπίζονται στο πρίσμα του Διεθνούς Δικαίου, λύνονται μέσα από εποικοδομητικό διάλογο, στον οποίο δε χωρούν ούτε εκβιασμοί, ούτε συμπεριφορές που ταιριάζουν στους προηγούμενους αιώνες».

Ο Αναπληρωτής Υπουργός σημείωσε «ότι η Ελλάδα και η Γαλλία, έχουν κατακτήσει τον τίτλο των στρατηγικών εταίρων και στρατηγικών συμμάχων.

Και πέρα από τους δεσμούς που μας ενώνουν μέσα στο ευρωπαϊκό οικοδόμημα, είναι πολύ σημαντικό το ότι μοιραζόμαστε τις ίδιες ανησυχίες για την ευρύτερη περιοχή, για την περιοχή της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, για την περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου, αλλά και σε μια σειρά από θέματα που άπτονται διεθνών εξελίξεων».

Ο κ. Βαρβιτσιώτης επισήμανε ότι «είμαστε μπροστά σε μια κρίσιμη απόφαση για την Ευρώπη. Και αυτή η κρίσιμη απόφαση έχει να κάνει με τον τρόπο που η ίδια η Ευρώπη αντιλαμβάνεται τον εαυτό της.

Αν η Ευρώπη τελικά θ’ αποφασίσει να δείξει ότι έχει μέσα από τα ειρηνικά μέσα που διαθέτει, δύναμη αποτροπής και δύναμη να υψώσει ασπίδα προστασίας απέναντι σε τρίτες προκλήσεις, όπως είναι η τουρκική επιθετικότητα και προκλητικότητα, τις οποίες υφίστανται και η Ελλάδα και η Κύπρο».

Ακόμη, ο ΑΝΥΠΕΞ ευχαρίστησε στο πρόσωπο του κ. Μπον τη Γαλλική Δημοκρατία, για «τις άοκνες προσπάθειες που καταβάλλει στην ενίσχυση των ελληνικών προσπαθειών, ώστε την επόμενη εβδομάδα στο Συμβούλιο Κορυφής, να υπάρχει ένα σαφές μήνυμα στήριξης, όχι μόνο των ελληνικών θέσεων, αλλά στήριξης των ευρωπαϊκών ιδεωδών» - όπως είπε.

«Ο Πρόεδρος Μακρόν και η Γαλλική Κυβέρνηση στο σύνολό τους, έχουν καταστεί σημαντικοί αρωγοί των ελληνικών προσπαθειών για τη δημιουργία μιας ευρύτερης συμμαχίας μέσα στην Ευρώπη αλλά και πέρα από αυτήν, απέναντι στην τουρκική προκλητικότητα και επιθετικότητα» τόνισε χαρακτηριστικά.

Ο Αναπληρωτής Υπουργός υπογράμμισε ακόμη ότι «απέναντι στην πολιτική που θέλει την άσκηση της δύναμης και την εξάσκηση της βίας, ως μέσο επίτευξης των στρατηγικών στόχων, εμείς προτάσσουμε τη δύναμη της διπλωματίας, προτάσσουμε τη δύναμη του Διεθνούς Δικαίου, προτάσσουμε τη δύναμη των στενών και καλών επαφών».

Μπον: Μας ενώνει η ίδια αντίληψη για την Ευρώπη

Ο υφυπουργός Εξωτερικών της Γαλλίας Κλεμέντ Μπον, ο οποίος προηγουμένως είχε επισκεφτεί την Κύπρο, υπογράμμισε πως αυτό που ενώνει τις δύο χώρες είναι μια αντίληψη της Ευρώπης που πρέπει να επιβληθεί ως μια δύναμη, η οποία δεν πρέπει να είναι αδύναμη και διαιρεμένη.

Αναφερόμενος ειδικότερα στην Ανατολική Μεσόγειο, ο κ. Μπον τόνισε πως η Ευρώπη πρέπει να επιδείξει την αλληλεγγύη και την ενότητά της, και όταν είναι ανάγκη την αποφασιστικότητά της, τη σθεναρότητά της.
Σχετικά με τη σύνοδο κορυφής της ερχόμενης εβδομάδας, ο Κλεμέντ Μπον είπε πως πρέπει να έχουμε πολλές επιλογές επί τάπητος ανάλογα με την πορεία που θα υπάρξει, αν δηλαδή συνεχίσει η Τουρκία τις προκλήσεις στη βία ή θα ανοίξει τον δρόμο για τον διάλογο.

«Μας παραχωρήθηκε ως τζαμί, ως τόπος λατρείας και από νομικής και διοικητικής απόψεως εφόσον αποτελεί κληροδότημα σε ίδρυμα πρέπει να εφαρμοστεί ο νόμος περί ιδρυμάτων» υποστήριξε ο Τούρκος υπουργός Δικαιοσύνης ο οποίος εμφανίστηκε να υποστηρίζει τη μετατροπή της Αγίας Σοφίας σε τζαμί.

Παραχωρώντας συνέντευξη στο τουρκικό τηλεοπτικό σταθμό Kanal 24, όπως αναφέρει το πρακτορείο Anatolu, ο Αμπντουλχαμίτ Γκιουλ ισχυρίστηκε , ενόψει της απόφασης του ΣτΕ της Τουρκίας στις 2 Ιουλίου πως «από τη στιγμή που η Τουρκία είναι ένα κράτος δικαίου, σε ένα κράτος δικαίου είναι υποχρεωτικό ένα κληροδότημα να επιτελεί το σκοπό τον οποίο του έθεσε ο κληροδότης του».

«Βασικά κανείς δεν αποκαλεί την Αγία Σοφία μουσείο, αλλά τζαμί. Δηλαδή. λέμε: πάμε στο τζαμί της Αγίας Σοφίας», δήλωσε και έκανε μάλιστα λόγο για «καθυστερημένο δικαίωμα», που πρέπει να αποδοθεί το συντομότερο στο τουρκικό έθνος. «Το τζαμί της Αγίας Σοφίας είναι το μόνο τζαμί που διαθέτει γκισέ με εισιτήρια για να περάσουμε μέσα. Περιμένουμε όλοι αυτή η ντροπή να ξηλωθεί», υπογράμμισε.

Επίσης διαβεβαίωσε, σύμφωνα με άλλο σημείο της συνέντευξής του που αναπαρήγαγε η τουρκική εφημερίδα sabah, ότι «όποια κι αν είναι η απόφαση, ως κυβέρνηση, όπως έχει ενημερώσει κι ο πρόεδρός μας την κοινή γνώμη – το κράτος της Τουρκίας είναι ένα κράτος δικαίου- θα αξιολογήσουμε αυτή τη διαδικασία με σεβασμό απέναντι στο νόμο και θα προβούμε στα ανάλογα βήματα», σε περίπτωση που είναι αρνητική η απάντηση για τη μετατροπή της Αγίας Σοφίας σε τζαμί και εξέφρασε την πεποίθηση πως «η Αγία Σοφία θα λειτουργήσει με τον έναν ή τον άλλον τρόπο ως τζαμί.

«Πιστεύουμε ότι πρέπει η Αγία Σοφία να ανοίξει ως τόπος λατρείας και ότι θα γίνουν όλα τα απαραίτητα βήματα προς αυτή την κατεύθυνση είτε μέσω της νομικής είτε μέσω της κυβερνητικής οδού», κατέληξε, μεταξύ άλλων.

Μακριά από φλυαρίες και στηριζόμενη στο Διεθνές Δίκαιο η Ελλάδα εμφανίζεται έτοιμη να απαντήσει κατάλληλα σε κάθε «πειρατική ενέργεια» της Τουρκίας.

Σε επιχειρησιακό επίπεδο τις τελευταίες δύο ημέρες υπήρξε κινητικότητα καθώς ο υφυπουργός Άμυνας, Αλκιβιάδης Στεφανής πραγματοποίησε περιοδεία στον Εβρο, ο Αρχηγός ΓΕΕΘΑ, στρατηγός Κωνσταντίνος Φλώρος επισκέφθηκε το Αρχηγείο Στόλου ενώ ο αρχηγός του Γενικού Επιτελείου Στρατού, Αντιστράτηγος Χ. Λαλούσης πραγματοποίησε διήμερη επίσκεψη σε μονάδες σε Λάρισα και Τρίκαλα.

Σε θέσεις «κλειδιά» πολεμικά πλοία και υποβρύχια

Όχι απλά να μην αιφνιδιαστεί αλλά να αιφνιδιάσει προετοιμάζεται το Πολεμικό Ναυτικό σε οποιαδήποτε Τουρκική προσπάθεια αμφισβήτησης θαλάσσιων περιοχών εθνικής κυριαρχίας.

Οι Τουρκικές απειλές για έρευνες το επόμενο διάστημα στο «τόξο» Καστελόριζο-Ρόδος-Κάρπαθος-Κρήτη και οι προκλητικοί χάρτες με τους γείτονες να «χαράσσουν» οικόπεδα μέσα στην Ελληνική υφαλοκρηπίδα βρίσκονται συνεχώς στο μικροσκόπιο της Αθήνας.

Στο επιτελείο με συνεχείς συσκέψεις αναλύονται όλα τα δεδομένα και αναπροσαρμόζονται τα σχέδια τα οποία ήδη έχουν εκπονηθεί για αντιμετώπιση κάθε ενδεχόμενου.

Στόχος είναι οι Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις και κυρίως το Πολεμικό Ναυτικό να βρίσκεται πάντα ένα βήμα πιο μπροστά και έτοιμο σε «κρίσιμες» θέσεις για να αντιμετωπίσει κλιμακωτά οποιοδήποτε Τουρκικό σχέδιο το οποίο μάλιστα ενδέχεται να περιλαμβάνει και ενδεχόμενο αντιπερισπασμό.

Με δεδομένο ότι στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος βρίσκεται η περιοχή από το Καστελόριζο έως και την Κρήτη εκεί εστιάζεται η προσοχή του επιτελείου χωρίς ωστόσο να αφήνεται ακάλυπτη κάθε γωνιά του Αρχιπελάγους.

Οι επιτελείς γνωρίζουν καλά ότι σε περίπτωση που η Άγκυρα επιχειρήσει να βγάλει ερευνητικό σκάφος οι πρώτες ώρες είναι εξαιρετικά κρίσιμες ώστε να μην επιτραπεί στους γείτονες να φτάσουν ανενόχλητοι σε όποιο σημείο «σημαδέψουν» και προχωρήσουν σε τετελεσμένα με έναρξη ερευνών μέσα σε θαλάσσια περιοχή Ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων.

Η επιφυλακή εστιάζεται τόσο στο επίπεδο πληροφοριών για κάθε κίνηση Τουρκικού πλοίου και ιδιαίτερα των ερευνητικών όσο και στην σταθερή παρουσία Μονάδων του Στόλου σε θέσεις «κλειδιά».

Το ζητούμενο είναι να γίνει γρήγορα αντιληπτή και εν τη γενέσει της οποιαδήποτε Τουρκική ενέργεια πριν τα πλοία των γειτόνων-ερευνητικό και πολεμικά- λάβουν καίριες θέσεις ώστε οι Ελληνικές Μονάδες να βρίσκονται ήδη μπροστά τους και πανέτοιμα να αποτρέψουν προσπάθεια τετελεσμένων.

Το σενάριο δεν είναι απλό εκτιμούν στο Ελληνικό επιτελείο και μεταφράζεται ως μια «μάχη» τακτικής με παγίδες και αντιπερισπασμούς. Σε αυτή τη ‘’μάχη’’ θα κληθούν να συνεισφέρουν διαφορετικές Μονάδες του Στόλου και φυσικά τα εναέρια μέσα που διαθέτει η Πολεμική Αεροπορία.

Τα μικρότερα αλλά ταχύτερα σκάφη είναι αυτά που σηκώνουν το βάρος της συνεχούς επιτήρησης 24 ώρες το 24ωρο και καταγράφουν κάθε κίνηση Τουρκικών πλοίων.

Στο Νοτιοανατολικό Αιγαίο το Αρχηγείο Στόλου διαθέτει σε μόνιμη βάση σύγχρονα Ταχέα Σκάφη Κατευθυνόμενων βλημάτων τα οποία διαθέτουν τόσο δύναμη πυρός όσο κυρίως μεγάλη ευελιξία, ταχύτητα και δυνατότητες να παραμένουν απαρατήρητα.

Οι Ελληνικές πυραυλάκατοι πλέουν συνεχώς μεταξύ Ρόδου και Καστελόριζου και ελέγχουν ουσιαστικά το πέρασμα προς την περιοχή την οποία αμφισβητούν οι γείτονες.

Μόνιμη όμως παρουσία στην περιοχή και απόλυτα απαρατήρητη διαθέτει το Πολεμικό Ναυτικό στην περιοχή με υποβρύχιο 214. Οι αθόρυβοι «φρουροί» αποτελούν ίσως το πιο ισχυρό όπλο του Στόλου σε περίπτωση εμπλοκής αφού τα Ελληνικά υποβρύχια υπερέχουν μακράν και το έχουν αποδείξει πολλές φορές τα τελευταία χρόνια.

Με δεδομένο ότι κινούνται αργά σε σχέση με τις Μονάδες επιφανείας το ζητούμενο είναι να βρεθούν εκ των προτέρων στην επίμαχη περιοχή και απλά να περιμένουν χωρίς να έχουν εντοπιστεί.

Το επόμενο στάδιο θα είναι η εμφάνιση των μεγάλων Μονάδων του Στόλου. Η παρουσία φρεγάτας στην περιοχή θα σημάνει κλιμάκωση και σε αυτή την περίπτωση η Αθήνα και το Αρχηγείο Στόλου θα κινηθεί ανάλογα με τις Τουρκικές ενέργειες.

Σε κάθε περίπτωση στόχος είναι η άμεση κινητοποίηση του Στόλου και κυρίως η αποφυγή κάθε αιφνιδιασμού. Η συνέχεια περιλαμβάνει πλήθος σεναρίων τα οποία ήδη έχει μελετήσει το Ελληνικό επιτελείο και έχει τις ανάλογες απαντήσεις.

Ο Αρχηγός ΓΕΝ Αντιναύαρχος Στυλιανός Πετράκης σε συνεχείς συσκέψεις έχει δώσει όλες τις απαραίτητες εντολές ώστε όλες οι Μονάδες του Στόλου να βρίσκονται σε πλήρη ετοιμότητα.

Μαζί τους έχει καταρρεύσει και ο ρυθμός αύξησης των επενδύσεων, ακριβώς τη στιγμή που θα έπρεπε να επιταχυνθεί για να αντιμετωπιστούν ιστορικές προκλήσεις: ψηφιακή μεταρρύθμιση της οικονομίας, κλιματική αλλαγή, εμπορικές σχέσεις.

Επείγει η ανάληψη πολιτικής δράσης ώστε να γίνουν οι επενδύσεις που είναι απαραίτητες για την επιτυχή μεταμόρφωση που θα αποβεί προς όφελος όλων. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα για την Ευρώπη.

Η παγκόσμια ανάπτυξη προβλέπεται να παραμείνει γύρω στο 3% το 2020-2021, δηλαδή στον χαμηλότερο ρυθμό από την εποχή της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης.

Στις ΗΠΑ, η ανάπτυξη αναμένεται να επιβραδυνθεί στο 2% μέχρι το 2021, ενώ στην Ιαπωνία και στην Ευρωζώνη αναμένεται να είναι 0,7% και 1,2%, αντιστοίχως.

Μεγαλύτερη ανησυχία προκαλεί η υποχώρηση των επενδύσεων και της προοπτικής τους, κάτι που οφείλεται σε μόνιμες αλλαγές που δεν έχουν αντιμετωπιστεί.

Η μετακίνηση της Κίνας από τις εξαγωγές και τη μεταποίηση προς την κατεύθυνση υψηλότερης κατανάλωσης και υπηρεσιών σημαίνει ότι δεν θα συνεισφέρει στην παγκόσμια ανάπτυξη όσο συνεισέφερε παραδοσιακά.

Η έλλειψη πολιτικής κατεύθυνσης όσον αφορά την κλιματική αλλαγή αποτελεί βαρίδι για τις επενδύσεις.

Εξαιτίας αυτών των παραγόντων ο ρυθμός ανάπτυξης των επενδύσεων στις χώρες του G20 έχει επιβραδυνθεί δραματικά από περισσότερο από 5% το 2017 σε λιγότερο από 1% το 2019 και θα μπορούσε να μειωθεί ακόμη περισσότερο, καθώς επιβραδύνεται η δραστηριότητα και στον κλάδο των υπηρεσιών.

Θα συνιστούσε πολιτικό λάθος να θεωρήσει κανείς αυτές τις αλλαγές ως παροδικούς παράγοντες που είναι δυνατό να αντιμετωπιστούν μέσω της δημοσιονομικής και νομισματικής πολιτικής.

Ο περιορισμός της πολιτικής αβεβαιότητας, η αναθεώρηση της δημοσιονομικής πολιτικής και η ανάληψη αποφασιστικής δράσης για την αντιμετώπιση των προκλήσεων που προέρχονται από την ψηφιοποίηση, την κλιματική αλλαγή και την επόμενη ανισότητα θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε αύξηση των επενδύσεων και του βιοτικού επιπέδου.

Πρώτον, δεν υπάρχει ισορροπία μεταξύ δημοσιονομικής και νομισματικής πολιτικής. Ενώ οι κεντρικές τράπεζες έχουν χαλαρώσει την πολιτική τους αποφασιστικά και έγκαιρα, σε ελάχιστες χώρες είναι επεκτατική η δημοσιονομική πολιτική και μάλιστα ελάχιστα.

Δεύτερον, πρέπει να υπάρξει σαφής πολιτική κατεύθυνση προς τη βιώσιμη ανάπτυξη η οποία θα μπορούσε να επιταχύνει σημαντικά τις επενδύσεις.

Τρίτον, πρέπει να υπάρξει μεγαλύτερος περιορισμός των κρατικών επιδοτήσεων και διαφάνεια σχετικά με τη φορολόγηση των πολυεθνικών εταιρειών. Η κατάσταση εξακολουθεί να είναι εγγενώς εύθραυστη και οι προκλήσεις φοβερές.

*Eπικεφαλής οικονομολόγος του ΟΟΣΑ και διευθύντρια του τμήματος Οικονομικών της Ευρωπαϊκής Επενδυτικής Τράπεζας

Τα μηνύματα που έχουν σταλεί στην Κυβέρνηση Ερντογαν από επίσημα ελληνικά χείλη είναι ξεκάθαρα. Στην προσπάθεια αυτή έχει στο πλευρό της πέρα από κάθε αμφιβολία και τις ευρωπαϊκές δυνάμεις.

Οι Βρυξέλλες έχουν από δοκιμάσει επανειλημμένως την προκλητικότητα της Άγκυρας, ενώ η τελευταία δείχνει με τη στάση της να βρίσκεται σε μεγάλη απόσταση από τις αρχές και τις αξίες της Ευρώπης.

Ωστόσο, έχει ήδη γίνει σαφές ότι η Ελλάδα επιθυμεί καλή γειτονιά και ειρήνη, αρκεί να γίνεται σεβαστό  από την απέναντι πλευρά οι σχετικοί κανόνες και το Διεθνές Δίκαιο. Η παρουσία του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη στην ακριτική Κάσο ανήμερα των Χριστουγέννων δεν ήταν τυχαία.

"Συμβολίζει την αταλάντευτη πεποίθησή μας ότι θα υπερασπιστούμε αυτά τα  δίκαια και την εθνική ακεραιότητά μας χρησιμοποιώντας κάθε μέσο το οποίο έχουμε στη διάθεσή μας" ήταν τα λόγια του κ. Μητσοτάκη.

Εξάλλου, η ελληνική διπλωματία έχει αποδείξει ότι επιδιώκει την ειρηνική επίλυση των διαφορών της πάντα με γνώμονα τον απόλυτο σεβασμό του Διεθνούς Δικαίου και σε κάθε ευκαιρία στέλνει μήνυμα αταλάντευτης υπεράσπισης των κυριαρχικών μας δικαιωμάτων.

Στην αδιαλλαξία και στην προκλητικότητα Ερντογάν, η ελληνική Κυβέρνηση προτάσσει το διάλογο και την διπλωματική οδό ως μέσο επίλυσης των διαφόρων.

Σε κάθε περίπτωση, η Αθήνα παρακολουθεί τις εξελίξεις έχοντας ένα σαφές πλεονέκτημα στο εσωτερικό της χώρας, το γεγονός ότι το πολιτικό σύστημα αντιμετωπίζει μια δύσκολη διπλωματικά κατάσταση ενωμένο.

Επιπλέον, με τις ενταξιακές διαδικασίες παγωμένες επί της ουσίας εδώ και πολλά χρόνια, κατά βάση με ευρωπαϊκή πρωτοβουλία, η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν έχει κάποιο ισχυρό μοχλό πίεσης προς την Τουρκία.

Αντίθετα, όσο οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις ανησυχούν για το ζήτημα των προσφυγικών και μεταναστευτικών ροών, η Τουρκία έχει τη δυνατότητα να πιέζει με διαπραγματευτικό χαρτί τη δική της τήρηση της Κοινής Δήλωσης του 2016.

Η διάχυτη τοποθέτηση ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν επιθυμεί την απομόνωση της Τουρκίας, αυτές τις σύνθετες και αντιφατικές καταστάσεις αποτυπώνει
Οι αναφορές στα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου

Σε αυτό το τοπίο, τα όσα αναφέρονται στα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου μάλλον εκπροσωπούν το μάξιμουμ που μπορούσε να περιμένει η ελληνική κυβέρνηση. Το κείμενο επιμένει σε προηγούμενες αποφάσεις και έστω και συμβολικές κυρώσεις είχαν υπάρξει, κυρίως με αφορμή τις κινήσεις της Τουρκίας που αμφισβητούσαν τα κυριαρχικά δικαιώματα της Κυπριακής Δημοκρατίας, με ρητή διατύπωση ότι θεωρεί παράνομες τις γεωτρήσεις στην Κυπριακή ΑΟΖ.

Ταυτόχρονα, σε σχέση με τη συμφωνία ανάμεσα στην Τουρκία και τη διεθνώς αναγνωρισμένη κυβέρνηση της Λιβύης, την οποία μάλιστα κύρωσε η Τουρκική Εθνοσυνέλευση και την οποία μάλιστα αναφέρει ως «Μνημόνιο Κατανόησης» και όχι ως συμφωνία, το κείμενο κάνει σαφές ότι θεωρεί ότι καταπατά κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων χωρών, σε συμμορφώνεται με το Δίκαιο της Θάλασσας και δεν μπορεί να παράγει έννομα αποτελέσματα για τρίτα κράτη.

Επιπλέον, το κείμενο αναφέρεται σε αλληλεγγύη της Ευρωπαϊκής Ένωσης απέναντι στην Ελλάδα και την Κύπρο σε σχέση με τις κινήσεις της Τουρκίας.

Τι σημαίνουν τα συμπεράσματα του Συμβουλίου

Σε αυτή τη βάση το σχετικό απόσπασμα από τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου κατά βάση ενισχύει την ελληνική θέση σε σχέση με την ισχύ της Συμφωνίας, εφόσον αναπαράγει τις ελληνικές απόψεις περί του διεθνούς δικαίου και μάλιστα με το ειδικό βάρος ανακοίνωσης του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου.

Αυτό επιπλέον αποτυπώνει μια σχετική διπλωματική απομόνωση της Τουρκίας σε αυτό το θέμα εφόσον δεν βρίσκει άλλες δυνάμεις που να προσυπογράφουν τη δική της ερμηνεία του διεθνούς δικαίους.

Ταυτόχρονα, το ανακοινωθέν ενισχύει τη δέσμευση των ευρωπαϊκών χωρών να συμπεριφερθούν έναντι των αποπειρών τουρκικών εξορύξεων ως παράνομων ενεργειών και να μη συνδράμουν (κατά τρόπο ανάλογο στην περίπτωση των εξορύξεων στην Κυπριακή ΑΟΖ δημιουργήθηκε ένα σχετικά πιεστικό κλίμα σε μεγάλες εταιρείες να μην προσφέρουν τεχνική υποστήριξη).

Ταυτόχρονα, το κείμενο στέλνει και ένα μήνυμα προς τη πλευρά της Λιβύης. Ας μην ξεχνάμε ότι η ελληνική κυβέρνηση προσπαθεί να εξασφαλίσει ότι θα υπάρξει και πίεση προς τη διεθνώς αναγνωρισμένη κυβέρνηση, ιδίως από τη στιγμή σε μεγάλο βαθμό στηρίζεται και στην αναγνώριση που της προσφέρουν ευρωπαϊκές χώρες, στο πλαίσιο της πολιτικής για το μεταναστευτικό. Το ανακοινωθέν νομιμοποιεί την ελληνική κυβέρνηση να ασκήσει πίεση στις άλλες ευρωπαϊκές χώρες σε αυτή την κατεύθυνση.

Βεβαίως, την ίδια στιγμή το ανακοινωθέν έχει τα όρια που αναφέραμε και που είναι κυρίως η αδυναμία της ΕΕ να είναι ένας διεθνής οργανισμός που επιβάλλει, με τον έναν ή τον άλλο τρόπο την τήρηση του διεθνούς δικαίου.

Από τη στιγμή που θέμα επιπλέον ή νέων κυρώσεων δε ετίθετο, εξαιτίας της ανάγκης τήρησης ισορροπιών γύρω από το θέμα ης Κοινής Δήλωσης για το προσφυγικό, παραπάνω μέσα πίεσης δεν μπορούσαν να τεθούν.

Ο διπλωματικός μαραθώνιος της Αθήνας

Στο βαθμό που η Τουρκία κυρίως αποσκοπεί στο να διαμορφώνει τετελεσμένα με ορίζοντα μελλοντική διαπραγμάτευση, είναι προφανές ότι κυρίως την ενδιαφέρει όχι η τυπική νομιμότητα των ενεργειών της, αλλά ο βαθμός που επιτείνουν την εικόνα ότι έχουμε να κάνουμε με διαφιλονικούμενη περιοχή.

Σε αυτό το πλαίσιο είναι που προφανώς θα δοκιμάσει τα όρια των ελληνικών αντιδράσεων με σεισμικές έρευνες, την ώρα που αναμένεται να συνεχίσει τις ερευνητικές γεωτρήσεις εντός της ΑΟΖ της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Οι σεισμικές έρευνες – που π.χ. το 1987 είχαν αντιμετωπιστεί ως casus belli από την τότε ελληνική κυβέρνηση – αποτελούν μια κίνηση που ευθέως αμφισβητεί την υφαλοκρηπίδα, έστω και ένα δεν έχουν το άμεσο χαρακτήρα των γεωτρήσεων. Με αυτή την έννοια έχει ενδιαφέρον και το που και το εάν θα δοκιμάσουν τέτοιες έρευνες οι Τούρκοι.

Ως προς τις ελληνικές κινήσεις, η ελληνική κυβέρνηση θα προσπαθήσει να περάσει το μήνυμα περί συμφωνίας που δεν παράγει αποτελέσματα και σε άλλα πεδία.

Ιδιαίτερη έμφαση αναμένεται να δοθεί στον ΟΗΕ όπου ήδη με τις επιστολές του το υπουργείο Εξωτερικών έχει ζητήσει όχι μόνο να μην καταχωρηθεί η συμφωνία αλλά και να εξετάσει το Συμβούλιο Ασφαλείας εάν παραβιάζεται το πλαίσιο της απόφασής του για τη μεταβατική πολιτική συμφωνία στη Λιβύη, τμήμα της οποίας είναι και η αναγνώριση της κυβέρνηση της Τρίπολης.

Σε αυτό το πλαίσιο αναμένεται με ενδιαφέρον η συνάντηση του έλληνα υπουργού Εξωτερικών στη Γενεύη στις 16/12 με τον γενικό γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών.

Αντίστοιχα, έχει ενδιαφέρον ότι η Ελλάδα θα επιμείνει στη γραμμή της πίεσης προς άλλες ευρωπαϊκές χώρες, που μέχρι τώρα είχαν στηρίξει τη διεθνώς αναγνωρισμένη κυβέρνηση της Λιβύης, όπως π.χ. η Ιταλία, να αλλάξουν στάση και να ασκήσουν πίεση, ιδίως από τη στιγμή που συνυπέγραψαν και το κοινό ανακοινωθέν του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου.

Από εκεί και πέρα, η συνάντηση του πρωθυπουργού με τον Ντόναλντ Τραμπ τον Ιανουάριο επίσης θα είναι ένα κεντρικό σημείο αναφοράς, εφόσον ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναμένεται να ασκηθεί και μεγαλύτερη αμερικανική πίεση πάνω στην Τουρκία. Σημειώνουμε εδώ παρότι οι ΗΠΑ δεν επιθυμούν η Τουρκία να μείνει απομονωμένη γενικά από τα ενεργειακά ζητήματα στην Νοτιοανατολική Μεσόγειο, μέχρι τώρα φραστικά έχουν καταδικάσει τις τουρκικές πρωτοβουλίες.

Σε όλα η ελληνική κυβέρνηση αναμένεται να επιμείνει ιδιαίτερα στη δημόσια διακηρυγμένη θέση της ότι δεν προσέρχεται με μονομερείς ενέργειες και αξιώσεις, αλλά με ειλικρινή διάθεση διαλόγου, συμπεριλαμβανομένης και της ελληνικής ετοιμότητας ανά πάσα στιγμή για προσφυγή σε αρμόδιο διεθνές δικαιοδοτικό όργανο.

Οι τουρκικές αντιφάσεις

Παρότι η τουρκική πλευρά προσπαθεί να δώσει μια εικόνα πρωτοβουλίας κινήσεων, αυτό δεν αναιρεί τις αντιφάσεις της πολιτικής της.

Καταρχάς από την κύρωση μιας αμφισβητούμενης συμφωνίας μέχρι τη διεθνή αναγνώριση κυριαρχικών δικαιωμάτων υπάρχει μια πραγματική απόσταση. Εάν συνεχιστεί η μη αναγνώριση έννομων αποτελεσμάτων της συμφωνίας, αυτό θα μπορούσε να δημιουργήσει προβλήματα, όταν θα έρθει πραγματικά η ώρα των εξορύξεων.

Έπειτα παρά τις αλλεπάλληλες προβολές ισχύος η Τουρκία έχει και άλλα προβλήματα να αντιμετωπίσει. Με την εμπλοκή στη Συρία να αναβαθμίζεται, εφόσον ουσιαστικά θα κληθεί να διαχειριστεί ορισμένες περιοχές στη μεταβατική περίοδο, δύσκολα μπορεί να χειριστεί όλα τα μέτωπα που ανοίγει.

Ειδικά στον εμφύλιο πόλεμο στη Λιβύη, η επιμονή της να συνεισφέρει ακόμη και με στρατεύματα στη στήριξη της διεθνώς αναγνωρισμένης κυβέρνησης της Λιβύης, απειλεί και να την κάνει μέρος του προβλήματος και να τη φέρει αντιμέτωπη με δυνάμεις που στηρίζουν τον Χαφτάρ, ανάμεσά τους και τη Ρωσία, σε μια περίοδο που η Τουρκία στηρίζεται και στη συνεννόηση με την Ρωσία στο μέτωπο της Συρίας.

Αντίστοιχα, μπορεί ο Ντόναλντ Τραμπ να στηρίζει τον πρόεδρο Ερντογάν, εντούτοις τα σημάδια δυσαρέσκειας με την Τουρκία σε τμήμα του αμερικανικού κατεστημένου παραμένουν. Τελευταίο κρούσμα ότι τελικά πέρασε και από τη Γερουσία το ψήφισμα για τη γενοκτονία των Αρμενίων.

Ούτε πρέπει να υποτιμάμε τα προβλήματα με την τουρκική οικονομία, καθώς πληθαίνουν οι ενδείξεις ότι θα ενταθούν τα φαινόμενα κρίσης ενός αναπτυξιακού και καταναλωτικού μοντέλου πάνω στο οποίο σε μεγάλο βαθμό στήριξε την απήχησή του ο Ερντογάν.