Σύμφωνα με όσα ορίζει το νέο πλαίσιο που δημοσιεύθηκε σε ΦΕΚ, η συγκεκριμένη αλλαγή απευθύνεται σε οφειλέτες με περισσότερα ακίνητα και τους επιτρέπει να κρατήσουν την κύρια κατοικία τους, υπό την προϋπόθεση ότι συμμορφώνονται με τους όρους της συμφωνίας.

Στην πράξη, οι τράπεζες και οι servicers αποκτούν τη δυνατότητα να υποβάλλουν αντιπρόταση κατά τη διαδικασία του εξωδικαστικού, η οποία μπορεί να περιλαμβάνει την εκποίηση άλλων ακινήτων του οφειλέτη, όπως μιας δεύτερης κατοικίας, ενός εξοχικού ή ενός οικοπέδου. Η ρευστοποίηση θα πραγματοποιείται στον βαθμό που είναι αναγκαίο για την ικανοποίηση των απαιτήσεων των πιστωτών. Παράλληλα, κατά τον υπολογισμό των μηνιαίων δόσεων της ρύθμισης, ως αξία ακίνητης περιουσίας θα συνυπολογίζεται αποκλειστικά η αξία της κύριας κατοικίας.

Στις περισσότερες περιπτώσεις, η κατάθεση αντιπρότασης αποτελεί επιλογή των πιστωτών, ενώ για ορισμένες κατηγορίες οφειλετών που προσδιορίζονται από τον νόμο καθίσταται υποχρεωτική. Σε κάθε περίπτωση, πάντως, ο οφειλέτης διατηρεί το δικαίωμα είτε να δεχθεί είτε να απορρίψει την πρόταση που του υποβάλλεται.

Ξεχωριστή ρύθμιση προβλέπεται για τις περιπτώσεις κατά τις οποίες η κύρια κατοικία ανήκει κατά ιδανικό μερίδιο και σε συνοφειλέτη ή εγγυητή της οφειλής του αιτούντος. Προκειμένου να εφαρμοστεί η συγκεκριμένη λύση, το πρόσωπο αυτό θα πρέπει τόσο να συνυποβάλει την αίτηση όσο και να συνυπογράψει τη σύμβαση αναδιάρθρωσης.

«Πάγωμα» των μέτρων στην πρώτη κατοικία

Με την υπογραφή της συμφωνίας τίθεται σε ισχύ η προστασία της κύριας κατοικίας απέναντι σε μέτρα αναγκαστικής εκτέλεσης. Για όσο χρονικό διάστημα ο οφειλέτης εκπληρώνει τους όρους της σύμβασης αναδιάρθρωσης, οι πιστωτές που δεσμεύονται από αυτή δεν έχουν τη δυνατότητα να επισπεύσουν διαδικασίες αναγκαστικής εκτέλεσης στην κύρια κατοικία, να επιβάλουν ασφαλιστικά μέτρα εις βάρος της, να εγγράψουν νέα υποθήκη ή να μετατρέψουν υπάρχουσα προσημείωση σε υποθήκη.

Η προστασία αυτή, ωστόσο, δεν συνεπάγεται τη διαγραφή των βαρών που έχουν ήδη εγγραφεί στο ακίνητο. Οι υφιστάμενες υποθήκες, οι προσημειώσεις και τα υπόλοιπα εμπράγματα δικαιώματα εξακολουθούν να ισχύουν. Σε περίπτωση που ο οφειλέτης παραβιάσει τους όρους της σύμβασης, το καθεστώς προστασίας αίρεται και οι πιστωτές μπορούν και πάλι να λάβουν μέτρα αναγκαστικής εκτέλεσης σε βάρος της κύριας κατοικίας.

Πώς θα γίνεται η πώληση των υπόλοιπων ακινήτων

Η διαδικασία εκποίησης της υπόλοιπης ακίνητης περιουσίας θα περιλαμβάνεται στην ίδια τη σύμβαση αναδιάρθρωσης και θα πραγματοποιείται βάσει συγκεκριμένων κανόνων, με τη σύμβαση να λειτουργεί ως εκτελεστός τίτλος. Τη διαδικασία ξεκινά ο χρηματοδοτικός φορέας που διαθέτει την υψηλότερη ενυπόθηκη απαίτηση. Αν δεν υφίσταται ενυπόθηκος δανειστής, την πρωτοβουλία αναλαμβάνει ο πιστωτής με τη μεγαλύτερη απαίτηση.

Ο ηλεκτρονικός πλειστηριασμός των ακινήτων δεν επιτρέπεται να προγραμματιστεί νωρίτερα από 40 ημέρες ούτε αργότερα από 60 ημέρες μετά τη σύνταξη της αντίστοιχης έκθεσης από τον δικαστικό επιμελητή. Για τον υπολογισμό της συγκεκριμένης χρονικής περιόδου δεν λαμβάνεται υπόψη ο μήνας Αύγουστος.

Ως τιμή πρώτης προσφοράς ορίζεται η αξία που έχει προσδιοριστεί σύμφωνα με το πλαίσιο του εξωδικαστικού μηχανισμού. Η εκποίηση μπορεί να πραγματοποιηθεί ακόμη και στην περίπτωση που έχει ήδη επιβληθεί κατάσχεση ή άλλη δέσμευση στο συγκεκριμένο ακίνητο, με την επιφύλαξη συγκεκριμένων εξαιρέσεων που καθορίζονται από τον νόμο.

Σε περίπτωση, τέλος, που ο χρηματοδοτικός φορέας με την υψηλότερη απαίτηση δεν κινήσει τη διαδικασία μέσα σε διάστημα τριών μηνών από την κατάρτιση της σύμβασης ή εφόσον η διαδικασία ματαιωθεί για δεύτερη φορά χωρίς να υπάρχει σοβαρή αιτία, τη ρευστοποίηση μπορεί να επισπεύσει άλλος πιστωτής που συμμετέχει στη συμφωνία. Για την ενέργεια αυτή δεν απαιτείται προηγούμενη δικαστική άδεια.

Δεύτερη ευκαιρία για όσους έχασαν τον εξωδικαστικό

Το νέο καθεστώς δημιουργεί ταυτόχρονα τη δυνατότητα επανένταξης στον εξωδικαστικό μηχανισμό για συγκεκριμένους οφειλέτες που είχαν χάσει παλαιότερη ρύθμιση.

Ειδικότερα, μέσα σε αποκλειστική προθεσμία έξι μηνών από τότε που θα τεθεί σε ισχύ η σχετική διάταξη, μπορούν να καταθέσουν νέα αίτηση οφειλέτες οι οποίοι είχαν αθετήσει προηγούμενη σύμβαση στο πλαίσιο του εξωδικαστικού μηχανισμού, επειδή δεν είχαν καταβάλει τα ποσά που προβλέπονταν από τη ρύθμιση.

Η ίδια δυνατότητα, εφόσον πληρούνται οι όροι που προβλέπονται από τον νόμο, παρέχεται και σε οφειλέτες οι οποίοι στο παρελθόν είχαν υποβάλει αίτημα για υπαγωγή στις διατάξεις του νόμου 3869/2010, του γνωστού νόμου Κατσέλη.

Στις 5.000 ευρώ το κατώφλι του εξωδικαστικού

Οι νέες προβλέψεις για την προστασία της κύριας κατοικίας προστίθενται στις αλλαγές που έχουν ήδη διευρύνει την περίμετρο εφαρμογής του εξωδικαστικού μηχανισμού, μετά τη μείωση του ελάχιστου ύψους των οφειλών που απαιτείται για την ένταξη στη διαδικασία.

Με τον νόμο 5313/2026, το κατώτατο όριο των οφειλών περιορίστηκε από τις 10.000 ευρώ στις 5.000 ευρώ. Με τον τρόπο αυτό, περισσότεροι οφειλέτες με χαμηλότερα χρέη προς χρηματοδοτικούς φορείς, το Δημόσιο και τους Φορείς Κοινωνικής Ασφάλισης αποκτούν πλέον τη δυνατότητα πρόσβασης στον εξωδικαστικό μηχανισμό.

Πιο συγκεκριμένα, πρώτον, από την 1η Σεπτεμβρίου ξεκινάει η υποβολή αιτήσεων επαναπροσδιορισμού ανακοπών στην Ηλεκτρονική Πλατφόρμα Ανακοπών, η οποία έχει ήδη τεθεί σε λειτουργία ως προς την πρόσβαση και την εμφάνιση των υποθέσεων. Με την ενεργοποίησή της, χιλιάδες εκκρεμείς ανακοπές κατά πλειστηριασμών και διαταγών πληρωμής που είχαν πάρει δικάσιμο έως και το 2039 θα ξεμπλοκάρουν.

Ειδικότερα, η κοινή υπουργική απόφαση (ΚΥΑ 42483/2026) των υπουργείων Εθνικής Οικονομίας, Δικαιοσύνης και Ψηφιακής Διακυβέρνησης, που εξειδικεύει τη λειτουργία της Ηλεκτρονικής Πλατφόρμας Επαναπροσδιορισμού Ανακοπών (ΦΕΚ Β' 5016/11.8.2026), προβλέπει ότι η υποχρεωτική διαδικασία επαναπροσδιορισμού καταλαμβάνει ανακοπές κατά αναγκαστικής εκτέλεσης και κατά διαταγών πληρωμής που εκκρεμούν σε πρώτο βαθμό, με δικάσιμο προσδιορισμένη από τις 17 Σεπτεμβρίου 2027 και μετά. Υποθέσεις με δικάσιμο πριν από αυτή την ημερομηνία θα συζητηθούν κανονικά, χωρίς να απαιτείται αίτηση επαναπροσδιορισμού.

Η απόφαση θέτει συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα, ανάλογα με το πότε έχει προσδιοριστεί η δικάσιμος της κάθε ανακοπής:

• Σεπτέμβριος 2026: για δικασίμους από 17/9/2027 έως 31/12/2029
• Οκτώβριος 2026: για δικασίμους 2030-2032
• Νοέμβριος 2026: για δικασίμους 2033-2035
• Δεκέμβριος 2026: για δικασίμους 2036-2039

Σημειώνεται ότι όποιος δεν καταθέσει εγκαίρως αίτηση, χάνει την ανακοπή, καθώς αυτή «λογίζεται ως μηδέποτε ασκηθείσα» — δηλαδή θεωρείται σαν να μην είχε ποτέ κατατεθεί, ανοίγοντας τον δρόμο για συνέχιση της αναγκαστικής εκτέλεσης χωρίς το εμπόδιο της ανακοπής.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν στο υπουργείο Δικαιοσύνης (9/6/2026), εκκρεμούν συνολικά 36.500 τέτοιες υποθέσεις, εκ των οποίων οι 33.000 στο Πρωτοδικείο Αθηνών και οι υπόλοιπες σε δικαστήρια Θεσσαλονίκης, Πειραιά, Ιωαννίνων, Μεσολογγίου, Χανίων και Κορίνθου. Σε αρκετές περιπτώσεις, οι δικάσιμοι είχαν προσδιοριστεί έως και το 2039, θέτοντας σε «ομηρία» πιστωτές και οφειλέτες.

Η δευτερεύουσα ακίνητη περιουσία, ο νόμος Κατσέλη και ο εξωδικαστικός

Λίγους μήνες μετά την απόφαση του Αρείου Πάγου που δικαίωσε τους δανειολήπτες του νόμου Κατσέλη, ώστε οι τόκοι να υπολογίζονται επί της μηνιαίας δόσης και όχι επί του κεφαλαίου, έρχεται η ώρα για επιτάχυνση των εκποιήσεων χιλιάδων ακινήτων δανειοληπτών του νόμου Κατσέλη που αποτελούν δευτερεύουσα ακίνητη περιουσία (π.χ. εξοχικές κατοικίες, οικόπεδα κ.λπ.) και δεν προστατεύονται από τον σχετικό νόμο, ενώ έπρεπε, με βάση τις δικαστικές αποφάσεις, να έχουν ήδη ρευστοποιηθεί για την κάλυψη απαιτήσεων των πιστωτών.

Πρόκειται δηλαδή για δευτερεύουσα ακίνητη περιουσία που έπρεπε να έχει εκποιηθεί, κάτι που όμως δεν έγινε στην πράξη, ενώ η συνολική αξία αυτών των ακινήτων, που υπολογίζονται σε περίπου 10.000, είναι περί τα 300 εκατ. ευρώ. Μάλιστα, όπως αναφέρουν πηγές της αγοράς, πολλά από αυτά τα ακίνητα έδιναν έσοδο στους ιδιοκτήτες τους, την ώρα που η πρώτη τους κατοικία είχε υπαχθεί σε καθεστώς προστασίας.

Υπενθυμίζεται ότι με διάταξη στον νόμο 5259/2025 (άρθρο 175) μπαίνουν χρονικά όρια στην εκποίηση περιουσίας οφειλετών του νόμου Κατσέλη, απλοποιούνται οι σχετικές διαδικασίες και δίνονται επιπλέον οικονομικά κίνητρα στους διορισμένους εκκαθαριστές.

Εξάλλου, από τις 21 Σεπτεμβρίου 2026 το ζήτημα της δευτερεύουσας περιουσίας «εντάσσεται» στον εξωδικαστικό μηχανισμό, καθώς θεσμοθετείται ο διαχωρισμός της πρώτης κατοικίας από την υπόλοιπη ακίνητη περιουσία. Έτσι αλλάζει η λογική των ρυθμίσεων, καθώς οι οφειλέτες θα μπορούν να αποσυνδέουν την κύρια-πρώτη κατοικία τους από την υπόλοιπη ακίνητη περιουσία τους, ρυθμίζοντας το χρέος που αναλογεί σε αυτήν με χαμηλότερη δόση, ενώ τα υπόλοιπα ακίνητα (εξοχικά, οικόπεδα κ.ά.) θα οδηγούνται σε πλειστηριασμό για την ικανοποίηση των πιστωτών.

Παράδειγμα

Για παράδειγμα, οφειλέτης με χρέος 400.000 ευρώ και ακίνητη περιουσία 300.000 ευρώ, εκ των οποίων τα 200.000 ευρώ αφορούν την κύρια κατοικία και τα υπόλοιπα 100.000 ευρώ άλλα ακίνητα, μπορεί να ρυθμίσει την οφειλή των 200.000 ευρώ με χαμηλότερη δόση, ενώ τα υπόλοιπα ακίνητα οδηγούνται σε ηλεκτρονικό πλειστηριασμό εντός 40 έως 60 ημερών από τη σύνταξη της έκθεσης του δικαστικού επιμελητή. Το νέο πλαίσιο περιορίζει δραστικά τα ένδικα μέσα: δεν επιτρέπονται οι συνήθεις ανακοπές της τακτικής διαδικασίας αναγκαστικής εκτέλεσης, ενώ μετά την ολοκλήρωση του πλειστηριασμού δεν παρέχεται δικαίωμα ανακοπής ούτε στον οφειλέτη ούτε στους πιστωτές που έχουν υπογράψει τη σύμβαση αναδιάρθρωσης.

Πώς λειτουργεί σήμερα ο εξωδικαστικός μηχανισμός

Στο τρέχον πλαίσιο του εξωδικαστικού μηχανισμού, όλα τα περιουσιακά στοιχεία του οφειλέτη αντιμετωπίζονται ως ενιαίο σύνολο. Αυτό σημαίνει ότι η ύπαρξη δευτερευόντων ακινήτων, όπως εξοχικά ή επενδυτικά διαμερίσματα, αυξάνει τη συνολική αξία της περιουσίας που λαμβάνεται υπόψη. Το αποτέλεσμα είναι υψηλότερες μηνιαίες επιβαρύνσεις και περιορισμένα κουρέματα χρεών.

Ακόμη κι αν κάποιος επιθυμεί να διασώσει αποκλειστικά την κύρια κατοικία του, δεν υπάρχει επιλογή απομόνωσής της από τα υπόλοιπα ακίνητα. Η ρύθμιση υπολογίζεται πάντα με βάση το σύνολο της ακίνητης περιουσίας μαζί με τα δηλωθέντα εισοδήματα, δημιουργώντας συχνά ασφυκτικές καταστάσεις για τους οφειλέτες.

Τι αλλάζει με τη νέα ρύθμιση Πιερρακάκη

Η νέα παρέμβαση εισάγει ριζική αλλαγή στη φιλοσοφία του εξωδικαστικού συμβιβασμού. Οι οφειλέτες αποκτούν πλέον τη δυνατότητα να επιλέξουν ποια περιουσιακά στοιχεία επιθυμούν να προστατεύσουν. Συγκεκριμένα, μπορούν να δηλώσουν ότι θέλουν να διασώσουν μόνο την πρώτη κατοικία τους, αφήνοντας τα υπόλοιπα ακίνητα εκτός προστασίας.

Τα δευτερεύοντα ακίνητα που δεν περιλαμβάνονται στη ρύθμιση θα εκποιούνται μέσω ηλεκτρονικών πλειστηριασμών. Η διαδικασία e-auction ενσωματώνεται ως όρος στη σύμβαση αναδιάρθρωσης, εξασφαλίζοντας τη διαφάνεια και την ταχύτητα της εκποίησης. Έτσι, η πρόταση ρύθμισης που παράγεται από τον αλγόριθμο δεν επιβαρύνεται από την αξία των επιπλέον ακινήτων.

Πώς υπολογίζεται η νέα ρύθμιση για την πρώτη κατοικία

Ο τρόπος υπολογισμού της ρύθμισης αλλάζει δραματικά. Αντί να λαμβάνεται υπόψη η συνολική περιουσία, ο αλγόριθμος εξετάζει αποκλειστικά την αξία της πρώτης κατοικίας που επιλέγει να προστατεύσει ο οφειλέτης. Η αξία αυτή προσδιορίζεται ως το μέγιστο μεταξύ της εμπορικής τιμής που δηλώνει ο πιστωτής στο σύστημα και της αντικειμενικής αξίας ΕΝΦΙΑ.

Με βάση αυτή την αξία και το συνολικό ύψος των χρεών προς τους χρηματοδοτικούς φορείς, προκύπτουν η μηνιαία δόση και το ποσοστό διαγραφής. Όταν η αξία της κατοικίας είναι σημαντικά χαμηλότερη από το συνολικό χρέος, δημιουργούνται ευνοϊκότερες συνθήκες για μεγαλύτερα κουρέματα και μειωμένες μηνιαίες υποχρεώσεις.

Αναλυτικά παραδείγματα εφαρμογής της ρύθμισης

Για να κατανοήσουμε καλύτερα τα οφέλη, ας εξετάσουμε συγκεκριμένες περιπτώσεις. Έστω οφειλέτης που διαθέτει μία πρώτη κατοικία και ένα εξοχικό, με συνολική αξία 250.000 ευρώ και χρέος 200.000 ευρώ. Με το σημερινό σύστημα, η ρύθμιση υπολογίζεται επί της συνολικής αξίας των 250.000 ευρώ, οδηγώντας σε υψηλή μηνιαία δόση και περιορισμένο κούρεμα.

Με τη νέα ρύθμιση Πιερρακάκη, ο ίδιος οφειλέτης μπορεί να επιλέξει να προστατεύσει μόνο την πρώτη κατοικία, αφήνοντας το εξοχικό για εκποίηση. Αν η κύρια κατοικία αξίζει 150.000 ευρώ, η ρύθμιση θα βασιστεί σε αυτό το ποσό, μειώνοντας σημαντικά τη μηνιαία επιβάρυνση και αυξάνοντας το ποσοστό διαγραφής χρέους.

Σε άλλη περίπτωση, όπου η πρώτη κατοικία έχει αξία 120.000 ευρώ και το συνολικό χρέος φτάνει τις 200.000 ευρώ, το νέο σύστημα επιτρέπει σημαντικό κούρεμα. Η ρύθμιση προσαρμόζεται στην πραγματική αξία του ακινήτου που προστατεύεται, όχι στο σύνολο των υποχρεώσεων, δημιουργώντας βιώσιμη λύση για τον οφειλέτη.

Ποιοι δεν ωφελούνται από τη νέα ρύθμιση

Για όσους διαθέτουν αποκλειστικά μία κατοικία, η κατάσταση παραμένει ουσιαστικά αμετάβλητη. Και στο υφιστάμενο πλαίσιο, η ρύθμιση βασίζεται ήδη στην αξία του μοναδικού ακινήτου σε συνδυασμό με τα εισοδήματα του νοικοκυριού. Επομένως, η νέα δυνατότητα διαχωρισμού δεν προσφέρει επιπλέον ελάφρυνση σε αυτή την κατηγορία οφειλετών.

Η ουσιαστική διαφορά αφορά αποκλειστικά όσους κατέχουν πολλαπλά ακίνητα και επιθυμούν να προστατεύσουν μόνο την πρώτη κατοικία τους. Αυτοί είναι που θα δουν τη μεγαλύτερη βελτίωση στους όρους της ρύθμισης, καθώς η αξία των δευτερευόντων ακινήτων δεν θα επιβαρύνει πλέον τον υπολογισμό των δόσεων.

Η διαδικασία ένταξης στη νέα ρύθμιση

Η διαδικασία υποβολής αίτησης παραμένει παρόμοια με το υφιστάμενο σύστημα, με μία κρίσιμη προσθήκη. Ο οφειλέτης υποβάλλει αίτηση στον εξωδικαστικό μηχανισμό και δηλώνει ρητά ότι επιθυμεί τη διάσωση αποκλειστικά της πρώτης κατοικίας του. Αυτή η επιλογή ενεργοποιεί τη νέα λογική υπολογισμού.

Η πρόταση ρύθμισης που παράγεται περιλαμβάνει την εκποίηση όλων των λοιπών ακινήτων, πλην της κύριας κατοικίας. Ο οφειλέτης έχει το δικαίωμα να αποδεχθεί ή να απορρίψει την πρόταση. Σε περίπτωση αποδοχής, συνάπτεται σύμβαση που ορίζει τη μηνιαία δόση για τη διάσωση της πρώτης κατοικίας και τους όρους εκποίησης της υπόλοιπης περιουσίας.

Τα οφέλη της νέας ρύθμισης για τους οφειλέτες

Το κύριο όφελος εντοπίζεται στη δυνατότητα επίτευξης σημαντικών διαγραφών χρεών και χαμηλότερων μηνιαίων δόσεων. Ιδιαίτερα σε περιπτώσεις όπου η αξία της πρώτης κατοικίας είναι μικρότερη από το συνολικό ύψος των οφειλών, τα περιθώρια για κούρεμα διευρύνονται σημαντικά.

Παράλληλα, διασφαλίζεται η προστασία της κύριας κατοικίας μέσω σταδιακής αποπληρωμής της αξίας της προς τους χρηματοδοτικούς φορείς. Η λογική αυτή ακολουθεί τα βήματα όλων των προηγούμενων εργαλείων προστασίας κατοικίας, εξασφαλίζοντας τη στέγη για τις οικογένειες που αντιμετωπίζουν οικονομικές δυσκολίες.

Επιπλέον, επιλύεται το ζήτημα των δευτερευόντων ακινήτων που μέχρι σήμερα παρέμεναν συχνά ανεκμετάλλευτα, επιβαρύνοντας τη ρύθμιση χωρίς να αποφέρουν όφελος. Με την ενσωμάτωση της ηλεκτρονικής εκποίησης στη διαδικασία, τα ακίνητα αυτά μετατρέπονται σε ρευστότητα που συμβάλλει στην εξόφληση των χρεών.

Η νέα ρύθμιση του υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών  δίνει για πρώτη φορά τη δυνατότητα στους οφειλέτες να διαχωρίζουν την κύρια κατοικία τους από την υπόλοιπη περιουσία τους, ώστε να επιτυγχάνουν μεγαλύτερο «κούρεμα» και χαμηλότερες μηνιαίες δόσεις.

Οι οφειλέτες θα μπορούν να επιλέγουν την προστασία της πρώτης κατοικίας τους, με αντάλλαγμα τη ρευστοποίηση των λοιπών περιουσιακών στοιχείων.

Με τη νέα ρύθμιση που επεξεργάζεται η Γενική Γραμματεία Ιδιωτικού Χρέους, το ύψος του «κουρέματος» και της μηνιαίας δόσης θα διαμορφώνεται με βάση την αξία της πρώτης κατοικίας του οφειλέτη σε σχέση με το συνολικό του χρέος προς τους χρηματοδοτικούς φορείς.

Παράλληλα, από το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών επισημαίνεται ότι η διαδικασία θα είναι ταχεία, ώστε να προσφέρει μια πραγματική δεύτερη ευκαιρία σε όσους επιθυμούν να ρυθμίσουν τα χρέη τους και να διασφαλίσουν την κατοικία τους.

Αντικείμενο νέας ρύθμισης

Η βελτίωση του εξωδικαστικού μηχανισμού κατά τρόπο ώστε ο οφειλέτης, εάν το επιθυμεί, να επιλέγει τη διάσωση μόνον της κύριας κατοικίας του. Στην περίπτωση αυτή ο εξωδικαστικός, στον υπολογισμό της παραγόμενης πρότασης, θα λαμβάνει υπόψιν μόνον την αξία της υπό διάσωση κύριας κατοικίας και όχι των λοιπών περιουσιακών στοιχείων. Ως αποτέλεσμα, η δόση και τα κουρέματα των οφειλών του θα είναι ουσιαστικά βελτιωμένα και ανταποκρινόμενα μόνον στην αξία της κατοικίας και των εισοδημάτων του, θα διασώζεται η κύρια κατοικία του οφειλέτη, ενώ τα λοιπά περιουσιακά στοιχεία θα εκποιούνται μέσω διαδικασίας ηλεκτρονικού πλειστηριασμού.

Χαρακτηριστικά

Αλγόριθμος θα λαμβάνει υπόψιν μόνον την αξία της κύριας κατοικίας, εφόσον το επιλέξει ο ίδιος ο οφειλέτης.

Ως αξία της κατοικίας ισχύουν τα ήδη αναφερόμενα στο νόμο του εξωδικαστικού (δηλ. το μέγιστο μεταξύ της εμπορικής αξίας όπως την δηλώνει στο σύστημα ο πιστωτής ή η αξία ΕΝΦΙΑ).

Η πρόταση θα περιλαμβάνει την εκποίηση των λοιπών ακινήτων του οφειλέτη (εκτός πρώτης κατοικίας). Η εκποίηση θα ενσωματώνεται ως όρος στη σύμβαση αναδιάρθρωσης και θα διενεργείται ηλεκτρονικά μέσω της διαδικασίας του e auction.

Ο οφειλέτης έχει το δικαίωμα να απορρίψει ή να αποδεχθεί την πρόταση που παράγεται από τον αλγόριθμο.

Εφόσον αποδεχτεί, συντάσσεται η σύμβαση αναδιάρθρωσης με τα ανωτέρω χαρακτηριστικά (δόση προς διάσωση της κύριας κατοικίας εφόσον τηρηθεί και εκποίηση λοιπών ακινήτων).

Τα οφέλη της ρύθμισης

Σημαντικές διαγραφές και χαμηλότερη δόση στην παραγόμενη πρόταση (προσοχή: εφόσον η αξία του ακινήτου είναι χαμηλότερη από τα συνολικά ποσά οφειλών σε χρηματοδοτικούς φορείς)

Διάσωση της κύριας κατοικίας μέσω σταδιακής αποπληρωμής της αξίας της στους χρηματοδοτικούς φορείς

Όλα τα εργαλεία διάσωσης κατοικίας που έχουν υπάρξει κατά το παρελθόν είχαν ακριβώς αυτό το χαρακτηριστικό: σταδιακή αποπληρωμή της αξίας της κατοικίας. Αυτό θα κάνει και η νέα ρύθμιση.

Εκποίηση δευτερευόντων ακινήτων μέσω πλειστηριασμού τα οποία πολλές φορές δεν ήταν εφικτό να εκποιηθούν (λόγω μη εύρεσης αγοραστή κλπ) και επιβάρυναν σημαντικά την παραγόμενη πρόταση.

Με σημερινά δεδομένα οι οφειλέτες μπορούν να αξιοποιήσουν επτά εργαλεία, μεταξύ των οποίων, η βελτίωση του Εξωδικαστικού Μηχανισμού και του Φορέα Απόκτησης και Επαναμίσθωσης Ακινήτων, οι κανόνες για την προστασία των δανειοληπτών από καταχρηστικές συμπεριφορές και έμφαση στους ευάλωτους, το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών δημιουργεί μια «ομπρέλα» για την προστασία της πρώτης κατοικίας και παράλληλα, θωρακίζει του οφειλέτες που προσπαθούν να διευθετήσουν τα χρέη τους.

Πρόκειται για 6 επιλογές που δίνουν μια ανάσα στους οφειλέτες και προστατεύουν τραπεζικές καταθέσεις και ακίνητα από κατασχέσεις και πλειστηριασμούς. Μάλιστα, με νέες νομοθετικές ρυθμίσεις, όλα αυτά τα εργαλεία γίνονται περισσότερο προσβάσιμα και αξιοποιήσιμα από τους οφειλέτες. Επιπροσθέτως υπάρχει, σε μόνιμη βάση, η δυνατότητα ρύθμισης οφειλών προς το δημόσιο με έως 24 δόσεις.

Ειδικότερα τα εργαλεία για ρύθμιση οφειλών που σώζουν σπίτια και άλλα περιουσιακά στοιχεία από κατασχέσεις και πλειστηριασμούς είναι τα εξής:

1. Βελτιωμένος εξωδικαστικός μηχανισμός με επιπλέον κούρεμα χρέους ως 28%

Ο Εξωδικαστικός Μηχανισμός Ρύθμισης Οφειλών αποτελεί μία ολιστική και βιώσιμη λύση για ιδιώτες, επιχειρήσεις και ελεύθερους επαγγελματίες, καθώς και για νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου που δεν επιδιώκουν οικονομικό σκοπό, αλλά ασκούν οικονομική δραστηριότητα, για τη συνολική ρύθμιση των οφειλών τους προς το Δημόσιο, Φορείς Κοινωνικής Ασφάλισης, τράπεζες και servicers.

Παράλληλα, παρέχει τη δυνατότητα ρύθμισης οφειλών και υπέρ τρίτων, που εισπράττονται από τη φορολογική διοίκηση. Μέσω του Μηχανισμού οι οφειλέτες έχουν τη δυνατότητα να ρυθμίζουν το σύνολο των χρεών τους, εξασφαλίζοντας μία αυτοματοποιημένη λύση και αποφεύγοντας τις δικαστικές διαδικασίες. Δικαίωμα υποβολής αίτησης έχουν όλοι οι οφειλέτες (φυσικά και νομικά πρόσωπα) με ποσό οφειλών που υπερβαίνει τα 10.000 ευρώ για ληξιπρόθεσμες, ενήμερες ή εξυπηρετούμενες οφειλές, εάν αποδεικνύεται επιδείνωση της οικονομικής κατάστασής τους κατά ποσοστό τουλάχιστον 20%.

Τα οφέλη της ένταξης στον εξωδικαστικό ειναι τα εξης:

•  Αναστολή των μέτρων ατομικής και συλλογικής αναγκαστικής εκτέλεσης κατά του οφειλέτη (π.χ. πλειστηριασμοί και κατασχέσεις), εφόσον τηρείται η ρύθμιση.
• Έκδοση αποδεικτικού φορολογικής και ασφαλιστικής ενημερότητας.
•  Ρύθμιση των δανείων που έχουν εγγύηση του Ελληνικού Δημοσίου.
• Έως 240 δόσεις για αποπληρωμή οφειλών προς το Δημόσιο και τους Φορείς Κοινωνικής Ασφάλισης και έως 420 δόσεις προς χρηματοπιστωτικούς φορείς.
•  Δυνατότητα διαγραφής βασικής οφειλής, τόκων, προστίμων & προσαυξήσεων.
•  Μερική διαγραφή χρέους, ενώ αποφεύγεται η προσφυγή σε δικαστικές λύσεις. Προϋπόθεση είναι η απόδειξη πραγματικής οικονομικής αδυναμίας από την πλευρά του οφειλέτη, των συνοφειλετών, καθώς και των εγγυητών.

2. Διμερείς συμφωνίες με τράπεζες & servicers

Η πρώτη δυνατότητα που έχουν στη διάθεσή τους οι δανειολήπτες είναι οι απευθείας διμερείς συμφωνίες με τις τράπεζες ή τους servicers, προκειμένου να ρυθμίσουν τις οφειλές τους ανάλογα με την πολιτική του κάθε οργανισμού. Με στόχο τη διευκόλυνση των δανειοληπτών, την περαιτέρω προστασία τους και την διασφάλιση της διαφάνεια στις σχέσεις με τους servicers ισχύουν πλέον αυστηροί κανόνες για την ορθή και προσωποποιημένη ενημέρωση των οφειλετών.

Το νέο αυτό σύστημα προσωποποιημένης πληροφόρησης θα πρέπει να τεθεί σε λειτουργία το αργότερο έως τις 31 Μαρτίου 2024. Έως τότε οι servicers υποχρεούνται να παρέχουν εγγράφως τις πληροφορίες αυτές (ύψος οφειλής, δόσεις, επιτόκιο κ.λπ.) σε κάθε δανειολήπτη μετά από αίτησή του σε προθεσμία 30 ημέρων.

3. Ρύθμιση οφειλών με ηλεκτρονική αίτηση μέσω του Κώδικα Δεοντολογίας των τραπεζών

Οι λύσεις που παρέχει ο Κώδικας Δεοντολογίας μπορεί να είναι η προσωρινή ή η οριστική διευθέτηση των δανείων που δύναται να περιλαμβάνει, για παράδειγμα, την επιμήκυνση της διάρκειας αποπληρωμής του δανείου, τη μειωμένη δόση πληρωμής, την προσωρινή καταβολή μόνο τόκων, τον διαχωρισμό της οφειλής, τη διαγραφή μέρους της συνολικής απαίτησης.

Στο πλαίσιο του Κώδικα Δεοντολογίας ρυθμίζονται οφειλές χρηματοπιστωτικά ιδρύματα εκτός εκείνων που έχουν ήδη καταγγελθεί πριν από την 1.1.2015 και υπερβαίνουν:

• Τα 1.000 ευρώ στην περίπτωση απαιτήσεων έναντι δανειοληπτών φυσικών προσώπων.
• Τα 5.000 ευρώ σε περιπτώσεις δανειοληπτών νομικών προσώπων – πολύ μικρών επιχειρήσεων.

Ειδικά για τους ευάλωτους οφειλέτες, σημαντική είναι η κατάθεση στην αίτηση και της Βεβαίωσης ευάλωτου οφειλέτη στο πλαίσιο της διαπραγμάτευσης ευνοϊκότερων όρων διακανονισμού με τους χρηματοπιστωτικούς φορείς.

4. Βεβαίωση ευάλωτου οφειλέτη και ενδιάμεσο πρόγραμμα στήριξης με δυνατότητα επαναγοράς της κατοικίας

Mε το νέο πλαίσιο προστασίας της πρώτης κατοικίας, οι ευάλωτοι οφειλέτες μπορούν να αποφύγουν την έξωση, να «παγώσουν» αποφάσεις αναγκαστικής εκτέλεσης, να διασφαλίσουν τη στέγασή τους και να αξιοποιήσουν μία ακόμα ευκαιρία για να αποκτήσουν και πάλι, με προνομιακούς όρους την πρώτη κατοικία τους.

Προϋπόθεση είναι η έκδοση της Βεβαίωσης Ευάλωτου Οφειλέτη και η ένταξη στη συνέχεια στο Ενδιάμεσο Πρόγραμμα Στήριξης της πρώτης κατοικίας τους με τη δυνατότητα επαναγοράς της στο μέλλον μέσω του αναβαθμισμένου Φορέα Απόκτησης και Επαναμίσθωσης ακινήτων.

Σημειώνεται πως η Βεβαίωση εκδίδεται, επίσης, για όλα τα φυσικά πρόσωπα που έχουν κηρυχθεί σε πτώχευση ή έχει κατασχεθεί η κύρια κατοικία τους, πρόκειται να υποβάλλουν αίτηση στον Εξωδικαστικό Μηχανισμό ρύθμισης οφειλών ή στον Κώδικα Δεοντολογίας. Με την υποβολή της αίτησης η πλατφόρμα διενεργεί σχετικούς ελέγχους (π.χ. εισοδημάτων, περιουσίας κ.λπ.), με σκοπό την πρόληψη / αντιμετώπιση των στρατηγικών κακοπληρωτών. Η Βεβαίωση εκδίδεται εντός 30 ημερών και παραμένει σε ισχύ για 3 μήνες.

5. Στεγαστικό Επίδομα ΟΠΕΚΑ

Το Στεγαστικό Επίδομα είναι ένα προνοιακό πρόγραμμα επιδότησης ενοικίου, που χορηγείται από τον ΟΠΕΚΑ, σε νοικοκυριά που μισθώνουν την κύρια κατοικία τους, μετά την υποβολή ηλεκτρονικής αίτησης και έχει διάρκεια έξι μήνες. Μετά την πάροδο των έξι μηνών ο δικαιούχος μπορεί να επανυποβάλει αίτηση ένταξης. Το επίδομα έχω ως ανώτατο όριο τα 210 ευρώ μηνιαίως, ανεξαρτήτως της σύνθεσης του νοικοκυριού. Οι δικαιούχοι ορίζονται με ένα τρίπτυχο κριτηρίων: εισοδηματικά, περιουσιακά και διαμονής.

6. Πρόγραμμα «Στέγαση και Εργασία»

Το πρόγραμμα «Στέγαση και Εργασία για τους αστέγους» στοχεύει στην άμεση μετάβαση αστέγων σε αυτόνομη διαβίωση, παρέχοντας υπηρεσίες στέγασης, ψυχοκοινωνικής στήριξης, εργασιακής επανένταξης και διασύνδεσης με τις υπάρχουσες πολιτικές επιδοματικής στήριξης.

Το πρόγραμμα προκηρύσσεται κάθε δύο χρόνια από το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης και υλοποιείται από 43 Δήμους της χώρας, ενώ διαχειριστική Αρχή του προγράμματος είναι ο ΟΠΕΚΑ.

Οι ωφελούμενοι έχουν πρόσβαση σε:

• Επιδότηση ενοικίου για 24 μήνες
• Επιδότηση για λειτουργικές ανάγκες του νοικοκυριού (οικοσκευή και υπηρεσίες κοινής ωφέλειας)
• Επιδότηση εργασίας για 12 μήνες
• Επιδότηση ασφαλιστικών εισφορών για επιπλέον12 μήνες
• Υπηρεσίες κατάρτισης και εκπαίδευσης
• Συμβουλευτική και κοινωνική στήριξη
• Διασύνδεση με συμπληρωματικές υπηρεσίες και παροχές

Τέλος υπάρχει πάντα η λύση της πάγιας ρύθμισης οφειλών με 24 δόσεων σε εφορία και ασφαλιστικά ταμεία.

Ειδικά για τις τακτικές οφειλές σε εφορία και ασφαλιστικά ταμεία (όπως, για παράδειγμα, ΦΠΑ, φόρο εισοδήματος, ΕΝΦΙΑ, ασφαλιστικές εισφορές), οι οφειλέτες έχουν τη δυνατότητα να επιλέξουν την πάγια ρύθμιση και να τις εξοφλήσουν σε έως 24 δόσεις.

Η ελάχιστη δόση έχει οριστεί σε 30 ευρώ για οφειλές προς την ΑΑΔΕ και 50 ευρώ για οφειλές προς τον ΕΦΚΑ. Η ρύθμιση παύει να ισχύει εφόσον δεν καταβληθούν δύο συνεχόμενες δόσεις. Σημειώνεται ότι στο πλαίσιο της ρύθμισης επιτρέπεται η καθυστέρηση πληρωμής μίας δόσης ανά δωδεκάμηνο και η καταβολή της γίνεται υποχρεωτικά μέχρι την ημερομηνία καταβολής της επόμενης δόσης με προσαύξηση εκπρόθεσμης καταβολής κατά 15%.

• Οφειλές προς ΑΑΔΕ: Η αίτηση υποβάλλεται ηλεκτρονικά μέσω της ιστοσελίδας της ΑΑΔΕ μαζί με σχετική υπεύθυνη δήλωση στην εφαρμογή του συστήματος ΤAXISnet.

• Οφειλές προς ΕΦΚΑ: Η αίτηση υποβάλλεται ηλεκτρονικά μέσω της ιστοσελίδας του ΕΦΚΑ. Προϋπόθεση είναι η πιστοποίηση των οφειλετών στις Ηλεκτρονικές Υπηρεσίες Κ.Ε.Α.Ο.

Από την άλλη πλευρά, με την κατάσταση που έχει δημιουργηθεί λόγω ακρίβειας, είναι εξαιρετικά δύσκολο, χιλιάδες συμπολίτες μας να είναι συνεπείς στις ρυθμίσεις των δανείων που έχουν υπογράψει.

Τι σημαίνει αυτό πρακτικά; Η κυβέρνηση μπορεί να διαλαλεί σήμερα ότι χιλιάδες δανειολήπτες γλίτωσαν μεγάλα ποσά από πρόστιμα και προσαυξήσεις, αλλά σε λίγο καιρό, δεν θα είναι σε θέση νε εξυπηρετήσουν δόσεις των 100 και 150 ευρώ.

Ήδη, έχει αρχίσει να υπάρχει μεγάλο πρόβλημα επιβίωσης, οι Επιστρεπτέες τελείωσαν και πρέπει να... επιστραφούν. Εμείς το μόνο που έχουμε να πούμε είναι ότι το 2021 ήταν ένα... ευτυχισμένο έτος για χιλιάδες συμπολίτες, οι οποίοι το 2022, θα έλθουν αντιμέτωπο με... εφιάλτες.

Πηγή: Lykavitos.gr

Μπροστά σε μια νέα σκληρή πραγματικότητα θα έρθουν εκατοντάδες χιλιάδες πολίτες, οι οποίοι κινδυνεύουν να χάσουν την κατοικία τους, αν δεν καταφέρουν να τακτοποιήσουν τις οφειλές τους.

Σε 26 ημερολογιακές ημέρες θα αρχίσει να "τρέχει" ο νέος πτωχευτικός κώδικας, ο οποίος έρχεται σε μια συγκυρία όπου αυξάνεται θεαματικά ο αριθμός αυτών που δεν θα μπορούν να ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις τους και θα αναγκαστούν να χάσουν την περιουσία τους και την πρώτη κατοικία.

Ο νόμος θα είχε αποφευχθεί, εάν το 2015 ο Τσίπρας, ο Βαρουφάκης και ο Καμμένος δεν εγκληματούσαν εις βάρος της χώρας, προκαλώντας τεράστια ζημία στο τραπεζικό σύστημα.

Σημειώνεται ότι με την τρίτη ανακεφαλαιοποίηση χάθηκαν πάνω από 30 δισ. ευρώ, ενώ με τις... ανοησίες του ΣΥΡΙΖΑ και του ανεκδιήγητου υπουργού Οικονομικών του πρώτου εξαμήνου αποσύρθηκαν καταθέσεις περίπου 40 δισεκατομμύρια ευρώ.

Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να έρθουν οι δανειστές και να επιβάλουν στους Συριζαίους την άρση της προστασίας της πρώτης κατοικίας. Και μάλιστα, αυτό έγινε με υπογραφή του Τσακαλώτου στο Eurogroup του Φεβρουαρίου 2019.

Πάντως, τα θέματα των πλειστηριασμών θα... λυθούν με βάση τον νόμο της προσφοράς και της ζήτησης. Έτσι, αν ένας πλειστηριασμός αποβαίνει άγονος, τότε, σύμφωνα με το άρθρο 94, προβλέπεται η αυτοδίκαιη διαδοχική πτώση της τιμής πρώτης προσφοράς. Ό,τι... κληρώσει την ώρα που χτυπάει το... σφυρί!

O νέος νόμος καταργεί ό,τι είχε ψηφιστεί στο παρελθόν με σημείο αναφοράς τον Νόμο Κατσέλη για τα υπερχρεωμένα νοικοκυριά, την α΄ κατοικία, τον εξωδικαστικό συμβιβασμό και τον πτωχευτικό κώδικα.

Για χιλιάδες συνταξιούχους, μισθωτούς, άνεργους, ελεύθερους επαγγελματίες, αγρότες και επιχειρηματίες, που έχουν απλήρωτες οφειλές, ο νόμος αυτός δεν αποτελεί δεύτερη ευκαιρία, καθώς, εφόσον δεν μπορούν να ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις τους, τότε θα βρεθούν αντιμέτωποι με την απώλεια της α΄ κατοικίας.

Πάντως, ο νέος νόμος, πριν τη διαδικασία της πτώχευσης, εισάγει την εξωδικαστική ρύθμιση για το σύνολο των οφειλών. Δηλαδή, θα μπουν στο... μίξερ τα χρέη προς τράπεζες, funds, Εφορία, ασφαλιστικά ταμεία, ΟΤΑ και ιδιώτες. Ό,τι χρωστάει ο κόσμος και όπου το χρωστάει...

Ήδη, οι ενδιαφερόμενοι έχουν υποβάλει αίτηση στην ηλεκτρονική πλατφόρμα της Ειδικής Γραμματείας Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους. Πρέπει να σημειωθεί ότι δεν έχουν δικαίωμα αίτησης στον εξωδικαστικό μηχανισμό όσοι οφειλέτες χρωστούν πάνω από το 90% σε έναν μόνο πιστωτή. Δηλαδή, αν χρωστάνε στην Εφορία ή σε ασφαλιστικό ταμείο ή σε τράπεζες και οι συνολικές οφειλές τους δεν ξεπερνούν τις 10.000 ευρώ.

Οι οφειλέτες έχουν το... δικαίωμα να έρθουν σε συμβιβασμό μέσα σε 2 μήνες, ενώ κρίσιμο μέγεθος για την αναγραφή στην ηλεκτρονική αίτηση είναι η αξία των ακινήτων, έτσι όπως αυτή φαίνεται στο εκκαθαριστικό του ΕΝΦΙΑ κάθε έτους.

Βασική πρόνοια του πτωχευτικού κώδικα είναι η... κόκκινη κάρτα στους κατ’ επάγγελμα κακοπληρωτές ή "μπαταχτσήδες". Γι’ αυτό, εκτός από την ακίνητη και κινητή περιουσία θα λαμβάνονται υπόψη και τα εισοδήματα του οφειλέτη, προκειμένου να ενταχθεί στον πτωχευτικό κώδικα.

Ειδικότερα, θα ανήκει στην πτωχευτική περιουσία το μέρος του ετήσιου εισοδήματος του οφειλέτη που υπερβαίνει τις εύλογες δαπάνες διαβίωσης. Ο πτωχευτικός κώδικας κλείνει το... παράθυρο σε όσους δεν έχουν σημαντική περιουσία, αλλά ταυτόχρονα ζουν πλουσιοπάροχα κυρίως από "μαύρο" χρήμα.

Επιπλέον, σε περίπτωση, που τα εισοδήματα του οφειλέτη μεταβληθούν, είτε προς το καλύτερο, είτε προς το χειρότερο, προβλέπεται δυνατότητα αλλαγής του σχεδίου περιοδικών πληρωμών.

Η ρύθμιση των οφειλών κατόπιν συμφωνίας γίνεται για ληξιπρόθεσμες και ενήμερες οφειλές σε 240 δόσεις.

Ο οφειλέτης μπορεί δηλαδή να πετύχει πολύ χαμηλή μηνιαία δόση, αλλά, αν τον... πνίγουν τα χρέη, τότε, τα πράγματα οδηγούνται στο... μοιραίο. Για τους ενήμερους δανειολήπτες προβλέπεται επιδότηση από το Δημόσιο για 5 έτη, εφόσον έχουν αποδεδειγμένη μείωση εισοδημάτων και εφόσον το υπόλοιπο της οφειλής για δάνειο με προσημείωση υποθήκης είναι μεγαλύτερο των €135.000.

Στην περίπτωση που δεν βρεθεί... άκρη, τότε, η μόνη διέξοδος είναι η πτώχευση με αίτηση στο δικαστήριο.

Προς το παρόν, η μόνη διέξοδος που έχουν οι δανειολήπτες για τη ρύθμιση των οφειλών τους είναι οι ήδη υπάρχουσες ρυθμίσεις, στις οποίες οι μηνιαίες δόσεις είναι πολύ υψηλές.

Από την άλλη, σε σχέση με τα τραπεζικά δάνεια, οι ρυθμίσεις προτείνονται από τις εταιρείες διαχείρισης, καθώς η πλειοψηφία των χαρτοφυλακίων έχει περάσει σε "κοράκια" του εξωτερικού. Εδώ, οι δανειολήπτες είναι εξαιρετικά πιθανό να αντιμετωπίσουν πρόβλημα... επικοινωνίας και συνεννόησης, καθώς τα πράγματα δεν είναι εύκολα σε μια τέτοια παρτίδα! Ωστόσο, η κυβέρνηση... επιτρέπει στους ενδιαφερόμενους να βάλουν τραπεζικό διαμεσολαβητή!

Κάλυψη επιχειρηματιών, ελεύθερων επαγγελματιών και αγροτών

Οι ελεύθεροι επαγγελματίες εντάσσονται στον νέο νόμο και κυρίως όσοι έχουν λάβει μικρά επιχειρηματικά δάνεια, ενώ καλύπτονται πλήρως όσοι πήραν και δάνεια με εγγύηση την πρώτη κατοικία.

Οι οφειλέτες, μέσω του πτωχευτικού κώδικα, έχουν τη δυνατότητα να ρυθμίσουν και να αναδιαρθρώσουν τα χρέη τους, διασώζοντας την περιουσία τους. Οι οφειλές μπορούν να ρυθμιστούν πριν πτωχεύσει ένα φυσικό ή νομικό πρόσωπο μέσω μια προπτωχευτικής διαδικασίας, αρκεί το χρέος αυτό να είναι βιώσιμο και να έχει γίνει η αναδιάρθρωσή του σε 240 δόσεις.

Πώς και ποια προστασία παρέχεται

Στο στάδιο της συνολικής ρύθμισης των οφειλών παρέχεται επιδότηση των δανείων της πρώτης και κύριας κατοικίας, ώστε να διασωθεί το ακίνητο.
Στη συνολική ρύθμιση μπορούν να ενταχθούν και οι επιχειρηματίες που έλαβαν δάνειο με εγγύηση την πρώτη κατοικία τους.

Παρέχεται δηλαδή ένα κίνητρο επαναφοράς στη συνέπεια κάλυψης όλων των υποχρεώσεων. Εφόσον οι πιστωτές προχωρήσουν σε ρευστοποίηση της πρώτης κατοικίας, τότε το Δημόσιο παρεμβαίνει για να αποφευχθεί η έξωση. Στο στάδιο της ρευστοποίησης παρέχεται ουσιαστική στήριξη μέσω της δημιουργίας του ιδιωτικού φορέα που θα αποκτήσει το ακίνητο και θα επιλεγεί μέσω διαγωνισμού.

Η εταιρεία αυτή θα υποχρεούται να αποκτήσει το ακίνητο που συνιστά την πρώτη κατοικία ευάλωτων κοινωνικά ομάδων και για την οποία έχει δρομολογηθεί διαδικασία πλειστηριασμού, κατόπιν κήρυξης πτώχευσης ή αναγκαστικής εκτέλεσης. Επιπλέον, υποχρεούται να παραχωρήσει την κατοικία στο ευάλωτο νοικοκυριό για 12 έτη, με την πληρωμή μηνιαίου ενοικίου, το οποίο θα επιδοτείται από το Δημόσιο.

Με αυτόν τον τρόπο ο πτωχευτικός κώδικας προστατεύει τον άτυχο δανειολήπτη από τη... βίαιη έξωση στην περίπτωση που το αποκτούσε κάποιος τρίτος και ήθελε να τον... πετάξει έξω. Αν ο δανειολήπτης που έγινε... ενοικιαστής έχει την οικονομική δυνατότητα μπορεί, μετά τη συμπλήρωση 12 ετών, να καταθέσει πρόταση εξαγοράς της κατοικίας, για να... ξαναγίνει ιδιοκτήτης!

Απαλλαγή οφειλετών και εγγυητών από τα χρέη

Η διαδικασία της πτώχευσης οδηγεί σε απαλλαγή των οφειλών για τον υπόχρεο και πρέπει να ολοκληρωθεί με διαδικασίες εξπρές μέσα σε χρονικό διάστημα ενός έτους, στην περίπτωση που ο οφειλέτης χάσει την περιουσία του.

Από την άλλη πλευρά, η δυνατότητα αυτή δεν παρέχεται σε όσους αποκρύψουν στοιχεία από τους πιστωτές ή προχωρήσουν σε δόλια πτώχευση.

Εφόσον οι οφειλέτες δεν διαθέτουν περιουσία, τότε η απαλλαγή από τις οφειλές γίνεται σε χρονικό διάστημα 3 ετών, οπότε και θα πρέπει να καταβάλουν το υπόλοιπο του εισοδήματός τους που περισσεύει μετά την κάλυψη των εύλογων δαπανών διαβίωσης.

Μέσω του πτωχευτικού κώδικα δίδεται η δυνατότητα πτώχευσης και παροχής δεύτερης ευκαιρίας για υπερχρεωμένους δανειολήπτες που αδυνατούν να εξυπηρετήσουν τις οφειλές τους. Η δεύτερη ευκαιρία ουσιαστικά επέρχεται με τη διαγραφή του υπολοίπου των οφειλών τους, κατόπιν ρευστοποίησης του συνόλου της περιουσίας τους και ελέγχου της περιουσιακής τους κατάστασης, έτσι ώστε να μπορούν να κάνουν ένα νέο ξεκίνημα.

Μια εξαιρετικά σημαντική παράμετρος που αφορά χιλιάδες εμπλεκόμενους αποτελεί η διαδικασία της πτώχευσης όταν λαμβάνεται υπόψη η οικονομική κατάσταση των συνοφειλετών και εγγυητών.

Από την 1/1/2021, στη διαδικασία της πτώχευσης θα λαμβάνονται υπόψη και η οικονομική κατάσταση του συνοφειλέτη και του εγγυητή του οφειλέτη. Το σημείο κλειδί σε αυτές τις περιπτώσεις είναι η διενέργεια ρύθμισης εφόσον αποδεικνύεται η πραγματική οικονομική αδυναμία του οφειλέτη και κατ’ επέκταση και των συνοφειλετών και εγγυητών του δανείου.

Εδώ βρίσκεται μια μεγάλη παγίδα, καθώς, σε πολλές περιπτώσεις, ο συνοφειλέτης ή ο εγγυητής διαθέτουν την οικονομική δυνατότητα για να πληρώσουν το δάνειο του οφειλέτη. Σε μια τέτοια περίπτωση, μπορεί να συμβούν πολλά... παρατράγουδα, που μοιραία οδηγούν σε πλήρη διάρρηξη οικογενειακών και συγγενικών σχέσεων!

Πάντως, κάθε οφειλέτης με οικονομική αδυναμία αλλά και οι συνοφειλέτες και εγγυητές πρέπει να προχωρήσουν το συντομότερο δυνατό σε διαδικασία ρύθμισης των οφειλών μέσω της οποίας να αποδεικνύεται η οικονομική τους αδυναμία, έτσι ώστε να γίνει ρύθμιση της οφειλής τους σύμφωνα με τις δυνατότητές τους.

Προληπτική αναδιάρθρωση και αίτηση πτώχευσης

Στις διαδικασίες προληπτικής αναδιάρθρωσης ο οφειλέτης διατηρεί τον έλεγχο της περιουσίας του και της λειτουργίας της επιχείρησής του. Ωστόσο, παρέχεται από το αρμόδιο δικαστήριο η δυνατότητα διορισμού ειδικού εντολοδόχου με συγκεκριμένες αρμοδιότητες κατά τη διαδικασία της εξυγίανσης.

Ο νέος κώδικας προβλέπει την εξωδικαστική ρύθμιση οφειλής προς τις τράπεζες, την εφορία και τα ασφαλιστικά ταμεία πριν την πτώχευση, χωρίς να υπάρξει ρευστοποίηση της περιουσίας.

Επιπλέον, παρέχεται η δυνατότητα διαμόρφωσης πρότασης αναδιάρθρωσης, η οποία θα δεσμεύει το σύνολο των πιστωτών που συμμετέχουν στην ηλεκτρονική πλατφόρμα, μέσω της οποίας διεξάγεται η διαδικασία του εξωδικαστικού συμβιβασμού.

Από την άλλη, προβλέπεται ότι ο οφειλέτης μετά την πτώχευση δεν χάνει την άδεια άσκησης του επαγγέλματός του, όταν ο οφειλέτης βρίσκεται σε διαδικασία παύσης πληρωμών δεν καταβάλλει ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις προς το Δημόσιο, τα ασφαλιστικά ταμεία και τις τράπεζες για τουλάχιστον 40% των συνολικών οφειλών του και για χρονικό διάστημα τουλάχιστον 6 μηνών, εφόσον η μη εξυπηρετούμενη υποχρέωσή του υπερβαίνει το ποσό των 30.000 ευρώ.

Οι επιχειρήσεις πρέπει να υποβάλουν αίτηση πτώχευσης εντός 30 ημερών από την ημέρα παύσης πληρωμών, καθώς, σε διαφορετική περίπτωση, τα μέλη της διοίκησης θα έρχονται αντιμέτωπα με αστικές ευθύνες. Επιπλέον, άσχημα θα την έχουν όσοι επιχειρηματίες - οφειλέτες παραλείψουν να παρέχουν τα απαραίτητα στοιχεία προς τους αρμόδιους που έχουν αναλάβει την πτώχευση.

Ο νέος κώδικας προβλέπει την πιθανή ύπαρξη συμφωνίας εξυγίανσης χωρίς τη συναίνεση του οφειλέτη, όταν αυτή αφορά τη μεταβίβαση μέρους ή του συνόλου της επιχείρησης. Τέλος, παρέχεται... άφεση αμαρτιών στα μέλη των διοικητικών συμβουλίων πτωχευμένων εταιρειών, καθώς μέχρι σήμερα, οι οφειλές εξακολουθούν να τους βαραίνουν ακόμη και μετά την πτώχευση.

Το νέο πλαίσιο οδηγεί σε απαλλαγή εντός τριών ετών από την αίτηση πτώχευσης ή 2 ετών από την επίσημη κήρυξή της.

Παράλληλα, η συντονιστική επιτροπή η οποία συνεδρίασε, υπό την προεδρία του Δημήτρη Βερβεσού, με τηλεδιάσκεψη σύμφωνα με σημερινή ανακοίνωσή της, αναφέρει ότι κατά την καταβολή του ποσού των 600 ευρώ, που χορηγήθηκε στους επιστημονικούς κλάδους (και δικηγόρους) παρουσιάστηκαν προβλήματα, όπως είναι η καταβολή μικρότερου ποσού ή ακόμη και μεγαλύτερου ποσού.

Η συντονιστική επιτροπή καλεί τον αρμόδιο υπουργό «να επιληφθεί άμεσα για την επίλυση των προβλημάτων αυτών, ώστε ο κάθε δικαιούχος να λάβει το ποσό που πραγματικά δικαιούται».

Ακόμη, η συντονιστική επιτροπή θεωρεί ότι «στην παρούσα δύσκολη οικονομική και κοινωνική συγκυρία, επιβάλλεται η ενίσχυση του θεσμού της νομικής βοήθειας».

Το πλήρες κείμενο της ανακοίνωσης της συντονιστικής επιτροπής έχει ως εξής:

«1.Κατά την καταβολή του ποσού των 600 ευρώ, που χορηγήθηκε στους επιστημονικούς κλάδους, μετά την κυβερνητική απόφαση για κατάργηση του προγράμματος «τηλεκατάρτισης» επιστημόνων, και σε αντικατάσταση της σχετικής επιταγής, παρουσιάστηκαν αρκετά προβλήματα. Μεταξύ άλλων, παρατηρήθηκε η μη καταβολή του ποσού αυτού σε συναδέλφους, η καταβολή μικρότερου ποσού ή η καταβολή ακόμη και μεγαλύτερου ποσού.

Η συντονιστική επιτροπή καλεί τον αρμόδιο υπουργό να επιληφθεί άμεσα για την επίλυση των προβλημάτων αυτών, ώστε ο κάθε δικαιούχος να λάβει το ποσό που πραγματικά δικαιούται.

2. Πέραν αυτού, το δικηγορικό σώμα αναμένει την υλοποίηση της κυβερνητικής δέσμευσης για την χορήγηση αποζημίωσης ειδικού σκοπού για το μήνα Μάϊο, ύψους 800 ευρώ, στους επιστημονικούς κλάδους, σύμφωνα και την πρόσφατη από 2.4.2020, από το βήμα της Βουλής, ρητή εξαγγελία του Πρωθυπουργού.

Προς τούτο, η συντονιστική επιτροπή καλεί τους αρμόδιους υπουργούς για την άμεση έκδοση της προβλεπόμενης κοινής υπουργικής απόφασης και την εκταμίευση του σχετικού ποσού.

3.Η συντονιστική επιτροπή εκφράζει την ικανοποίησή της για την κυβερνητική απόφαση για την παράταση της προστασίας της πρώτης κατοικίας από τους πλειστηριασμούς μέχρι τέλος Ιουλίου2020, ικανοποιώντας, έστω εν μέρει, ένα πάγιο αίτημα του δικηγορικού σώματος αλλά και ολόκληρης της κοινωνίας.

Η προστασία της πρώτης κατοικίας αποτελεί μείζον κοινωνικό ζήτημα και ως τέτοιο θα πρέπει να αντιμετωπίζεται.

Το δικηγορικό σώμα, στο χρονικό διάστημα που μεσολαβεί μέχρι την εκπνοή της προστασίας, θα επεξεργαστεί συγκεκριμένες προτάσεις στην κατεύθυνση της ουσιαστικής βελτίωσης των ρυθμίσεων του ν. 4605/2019 ώστε να υπάρξει ένα δίκαιο και λυσιτελές πλαίσιο προστασίας, που θα ισορροπεί τα αντιτιθέμενα συμφέροντα και θα διασφαλίζει τα συμφέροντα των καλόπιστων οφειλετών και εν γένει την κοινωνική συνοχή.

4.Το δικηγορικό σώμα, με αίσθημα κοινωνικής ευθύνης, θεωρεί ότι, στην παρούσα δύσκολη οικονομική και κοινωνική συγκυρία, επιβάλλεται η ενίσχυση του θεσμού της νομικής βοήθειας, λαμβάνοντας υπόψη ότι στο επόμενο διάστημα η πρόσβαση των πολιτών στη δικαιοσύνη θα καταστεί ιδιαίτερα δυσχερής, λόγω των οικονομικών συνεπειών της πανδημίας του κορωνοϊού, με αποτέλεσμα όλο και περισσότεροι συμπολίτες μας να ζητούν την ένταξή τους στον προστατευτικό θεσμό της νομικής βοήθειας.

Προς τούτο, το δικηγορικό σώμα κρίνει ως αναγκαία την ποιοτική αναβάθμιση του θεσμού και την οικονομική του στήριξη, πέραν των εθνικών και με ευρωπαϊκούς πόρους. Ο θεσμός πρέπει να ενταχθεί στην χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την επανεκκίνηση της οικονομίας, όπως επιτάσσει, άλλωστε, και η επιβαλλόμενη αλληλεγγύη προς τους οικονομικά αδύναμους πολίτες».

Με βάση την ΠΝΠ, μεταξύ άλλων:

-Παρατείνεται η χρονική περίοδος διάθεσης πετρελαίου θέρμανσης με μειωμένο συντελεστή Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης ως την 15η Μαΐου 2020.

-Καθιερώνεται η ηλεκτρονική υποβολή αιτήσεων εγγραφής στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση.

-Προβλέπονται μέτρα στήριξης των Ελλήνων ναυτικών που είναι άνεργοι.

-Καταβάλλεται έκτακτη οικονομική ενίσχυση ίση με το μισό του μηνιαίου βασικού μισθού στο προσωπικό που υπηρετεί Εθνικό Κέντρο Αιμοδοσίας (EKEA), στην Εθνική Κεντρική Αρχή Προμηθειών Υγείας (ΕΚΑΠΥ), στον Εθνικό Οργανισμό Φαρμάκου (ΕΟΦ), στο Ωνάσειο Καρδιοχειρουργικό Κέντρο, στο Ειδικό Κέντρο Υγείας Κρατουμένων Κορυδαλλού και στην Ψυχιατρική Μονάδα Κρατουμένων Κορυδαλλού, καθώς και στους φαρμακοποιούς, βοηθούς φαρμακείου, υγειονομικούς και διοικητικούς υπαλλήλους που με οποιαδήποτε ιδιότητα απασχολούνται για τη λειτουργία των φαρμακείων του Εθνικού Οργανισμού Παροχής Υπηρεσιών Υγείας (ΕΟΠΥΥ), συμπεριλαμβανομένου του φαρμακείου της κεντρικής υπηρεσίας του.

-Προβλέπονται μέτρα στήριξης για επιχειρήσεις που έχουν αντικείμενο νοσοκομειακές δραστηριότητες και εμφανίζουν μειωμένο κύκλο εργασιών, λόγω των μέτρων που έλαβε η κυβέρνηση για την αντιμετώπιση του κορωνοϊού.

Συγκεκριμένα ορίζεται ότι ποσοστό 20% της διαφοράς του μηνιαίου κύκλου εργασιών για τους μήνες Μάρτιο, Απρίλιο και Μάιο έτους 2020 από τους αντίστοιχους μήνες του αμέσως προηγούμενου φορολογικού έτους, αντισταθμίζεται από την μείωση του ποσού των καταβλητέων δόσεων που έχουν προκύψει ή πρόκειται να προκύψουν μέσω της Εφαρμογής Μηχανισμού Αυτόματης Επιστροφής από τον ΕΟΠΥΥ.

Το νέο σύστημα θα καλύψει και τη νέα γενιά των "κόκκινων" δανείων που δημιουργεί η πανδημία του κορωνοϊού.

Το παλαιό καθεστώς προστασίας της πρώτης κατοικίας κρίνεται ανεπαρκές από την κυβέρνηση που σχεδιάζει ανατροπές για να καλύψει πολλαπλάσιους δανειολήπτες που έχουν ανάγκη την κρατική στήριξη.

Ωστόσο, και αυτό παρατείνεται μέχρι τέλος Ιουλίου. Και καθώς τον Αύγουστο δεν γίνονται πλειστηριασμοί, η Κυβέρνηση διασφαλίζει μέχρι τον Σεπτέμβριο τουλάχιστον τους οφειλέτες.

Σύμφωνα με τις εξαγγελίες της Κυβέρνησης:

- θα επιδοτούνται πληρωμές δανείων που έχουν εγγύηση κατοικία, τουλάχιστον 50% ή 70%-90% της δόσεως στις περισσότερες περιπτώσεις.

- δικαιούχοι θα είναι δανειολήπτες με πρόβλημα που, σε αντίθεση με την προστασία που ως τώρα παρατείνεται, «κοκκίνισαν» όχι μόνο πριν αλλά και μετά το 2018, δηλαδή το 2020 λόγω κορωνοϊού.

Το σχέδιο της κυβέρνησης αναπτύσσεται σε δύο χρονικές φάσεις:

Στάδιο 1ο

Παρατείνεται η προστασία της πρώτης κατοικίας, με τα χαρακτηριστικά του υφιστάμενου Νόμου, για 3 ακόμη μήνες, έως το τέλος Ιουλίου 2020.

Αυτό το καθεστώς προστασίας όμως για την πρώτη κατοικία, όπως ψηφίστηκε την 1η Απριλίου 2019 και ενεργοποιήθηκε τον Ιούλιο του 2019, προστατεύει την πρώτη κατοικία μόνον για όσους είχαν «κόκκινο δάνειο» μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2018.

Όμως, δεν προστατεύει «κόκκινους» δανειολήπτες μετά το 2018.

Ο νόμος αυτός θα έληγε στις 31 Δεκεμβρίου αλλά η Κυβέρνηση πέτυχε την παράταση για τέσσερις ακόμη μήνες. Αν και η παράταση έληγε κανονικά χθες, μόλις 3.198 υπέβαλαν αιτήσεις ως τον Μάρτιο στην ειδική πλατφόρμα, όταν οι δυνητικοί δικαιούχοι, σύμφωνα με τα στοιχεία των τραπεζικών ιδρυμάτων, είναι περίπου 90.000.

Η πενιχρή ανταπόκριση δείχνει χαμηλό ενδιαφέρον και ανάγκες, ή και γραφειοκρατικά εμπόδια και προβλήματα. Σε κάθε περίπτωση όμως, όπως τόνισε ο Χρήστος Σταϊκούρας, «στην δρομολογούμενη Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου προβλέπεται διάταξη για παράταση του υφιστάμενου πλαισίου μέχρι τέλος Ιουλίου» που θα είναι «μια τελευταία ευκαιρία αξιοποίησής του σε όσους το επιθυμούν».

Στάδιο 2ο

Ακόμα, δρομολογείται και θα υλοποιηθεί ένα νέο πρόγραμμα υποστήριξης δανειοληπτών. Πρόγραμμα στο οποίο το Κράτος θα επιδοτεί, για ορισμένο χρονικό διάστημα, σημαντικό μέρος των μηνιαίων δόσεων όσων πλήττονται από τις συνέπειες του κορωνοϊού, και έχουν δάνεια με υποθήκη στην πρώτη κατοικία.

Θα καλύπτει όλα τα «κόκκινα δάνεια», τόσο αυτά που δημιουργήθηκαν πριν το τέλος του 2018 όσο και αυτά που μεταγενέστερα προέκυψαν, μέχρι σήμερα, για τους πολίτες που επλήγησαν από τις συνέπειες της υγειονομικής κρίσης.

Θα καλύπτει όμως και τα εξυπηρετούμενα δάνεια όλων των συμπατριωτών μας που επλήγησαν από την πανδημία.

Παράλληλα, θέτει δικλείδες ασφαλείας, ώστε να μην επωφεληθούν της επιδότησης οι στρατηγικοί κακοπληρωτές.

Το Κράτος αναλαμβάνει, για ένα χρονικό διάστημα, ένα μεγάλο μέρος των υποχρεώσεων των δανειοληπτών που έχουν πληγεί από την πανδημία του κορωνοϊού.

Σύμφωνα με τον Χρήστο Σταϊκούρα, εν μέσω της πανδημίας του κορωνοϊού, με το νέο πρόγραμμα και επιπροσθέτως προς την παράταση του υφιστάμενου πλαισίου:

· για πρώτη φορά, ενισχύονται και οι συνεπείς δανειολήπτες, με εξυπηρετούμενα δάνεια, οι οποίοι έχουν πληγεί από την πανδημία.

· Υποστηρίζεται το σύνολο των δανειοληπτών που επλήγησαν από την υγειονομική κρίση, και έχουν «κόκκινο» δάνειο, ακόμη και μετά το τέλος του 2018.

· Καλλιεργείται η κουλτούρα πληρωμών.

· Αποτρέπεται η εκμετάλλευση του νέου πλαισίου από στρατηγικούς κακοπληρωτές.

· Περιορίζεται ο κίνδυνος δημιουργίας μιας νέας γενιάς «κόκκινων» δανείων.

· Ενισχύεται η κοινωνική συνοχή.

· Καλύπτονται πολλαπλάσιοι δανειολήπτες σε σχέση με το υφιστάμενο πλαίσιο.