Όπως αναφέρει σε μακροσκελή ανακοίνωση, ιδιαίτερη σημασία   έχουν οι ρυθμίσεις του για τις «Πτωχεύσεις Μικρού Αντικειμένου» (Π.Μ.Α.) αφού, βάσει των κριτηρίων  που θέτει ο νόμος , σε αυτές υπάγεται δυνητικά η συντριπτική πλειοψηφία των ατομικών και εταιρικών επιχειρήσεων της χώρας.

«Η εφαρμογή του πτωχευτικού νόμου ισοδυναμεί με το τέλος της προστασίας της πρώτης κατοικίας και θα οδηγήσει χιλιάδες νοικοκυριά, μικρομεσαίους επιχειρηματίες και ελεύθερους επαγγελματίες να χάσουν τις περιουσίες τους. Η δυνατότητα που δίνεται στους πιστωτές να προβούν σε μονομερή ενεργοποίηση της διαδικασίας πτώχευσης και η αντιμετώπιση, για πρώτη φορά στην ιστορία του ελληνικού κράτους, των φυσικών προσώπων ως επιχειρήσεων ευνοεί με προκλητικό τρόπο τις τράπεζες.

Η εισαγωγή του μεταπτωχευτικού εισοδήματος στην πτωχευτική περιουσία θα οδηγήσει στην εξαθλίωση όσους εισέλθουν στην πτωχευτική διαδικασία. Οι μικρές επιχειρήσεις, που αποτελούν το 81% των μικρομεσαίων εξαιρούνται της ασφάλειας δικαίου, καθώς οι υποθέσεις τους θα εκδικάζονται στα Ειρηνοδικεία, χωρίς δυνατότητα φυσικής παρουσίας. Τέλος, η περίφημη δεύτερη ευκαιρία δεν είναι παρά το τυράκι στη φάκα, μιας και παρέχεται υπό εντελώς ασύμφορους και δρακόντειους όρους»,  επισημαίνει  η Γενική Συνομοσπονδία Επαγγελματιών Βιοτεχνών και Εμπόρων Ελλάδας (ΓΣΕΒΕΕ).

Στο πλαίσιο αυτό και με  στόχο την  πληροφόρηση των  επιχειρήσεων  η ΓΣΕΒΕΕ παρουσιάζει δέκα ερωτήσεις -απαντήσεις  για το νέο θεσμικό πλαίσιο και τους κινδύνους που αυτό εγκυμονεί για τους οφειλέτες  και συνεχίζει την άσκηση πιεστικού ενδιαφέροντος προς το Υπουργείο Οικονομικών για την ερμηνεία κρίσιμων κενών προς όφελος των ατομικών, πολύ μικρών, μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων.

Τι προβλέπει το νέο πλαίσιο  του πτωχευτικού σε δέκα ερωτήσεις - απαντήσεις

1. Ποιοι πτωχεύουν : Όλα τα φυσικά πρόσωπα, ασχέτως εμπορικής ιδιότητας, και όλα τα νομικά πρόσωπα, τα οποία έχουν εμπορικό ή απλά οικονομικό σκοπό ή απλά οιαδήποτε οικονομική δραστηριότητα. Δηλαδή, πτωχεύουν ατομικές και κάθε μορφής εταιρικές επιχειρήσεις, σύλλογοι, σωματεία, νοικοκυριά, εργαζόμενοι, άνεργοι, συνταξιούχοι κ.λπ. (αρ.76)
2. Πότε πτωχεύουν:  Όταν δεν καταβάλουν ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις  άνω των 30.000 ευρώ προς Δημόσιο, Φορείς Κοινωνικής Ασφάλισης (Φ.Κ.Α.) ή Τράπεζες για έξι (6) μήνες και το ποσό αυτό αποτελεί το 40% των συνολικών ληξιπρόθεσμων οφειλών. Δηλαδή, πρακτικά, όποιος έχει συνολικές ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις τουλάχιστον 75.000 ευρώ και δεν εξυπηρετεί το 40% αυτών (30.000) π.χ. από την 1 Δεκεμβρίου 2020 έως την 1 Ιουνίου 2021, δηλαδή για 6 μήνες, κινδυνεύει με πτώχευση. Μάλιστα, η «επιλεκτική» πληρωμή υποχρεώσεων δεν αποτρέπει την πτώχευση (αρ.77 παρ.2).
3. Πως πτωχεύουν ; Με αίτηση πτώχευσης–δικόγραφο στο Πολυμελές (τριμελές) Πρωτοδικείο της έδρας ή της κύριας κατοικίας του οφειλέτη–υποψήφιου πτωχού, το οποίο καταθέτουν είτε πιστωτής είτε και ο ίδιος ο οφειλέτης και η οποία επιδίδεται στον οφειλέτη–υποψήφιο πτωχό μόλις 15 ημέρες πριν τη δικάσιμο (αρ.78). Μάλιστα, προβλέπεται και υποχρέωση του οφειλέτη σε αυτοπτώχευση, όταν δεν μπορεί να εξυπηρετεί τις υποχρεώσεις του (αρ.79 παρ.5). Η αίτηση εκδικάζεται με το γνωστό σε όλους συνδυασμό προφορικής και γραπτής διαδικασίας, ενώ εκδίδεται απόφαση που δέχεται ή απορρίπτει την αίτηση πτώχευσης.
4. Κινδυνεύει άμεσα η πρώτη κατοικία οφειλετών ;   Ναι, διότι αμέσως μετά την κατάθεση της αίτησης πτώχευσης και έως τη δίκη ο πιστωτής μπορεί με ασφαλιστικά μέτρα να ζητήσει το «πάγωμα» της περιουσίας του οφειλέτη και αν το αίτημα του γίνει δεκτό αίρεται κάθε προστασία της πρώτης κατοικίας (αρ.86 παρ.4).
5. Ποιες θεωρούνται « Πτωχεύσεις Μικρού Αντικειμένου (Π.Μ.Α) ; Θεωρούνται αυτές στις οποίες ο οφειλέτης-επιχειρηματίας έχει είτε ενεργητικό 350.000 ευρώ είτε ετήσιο κύκλο εργασιών 700.000 ευρώ είτε έως 10 εργαζόμενους. Αν λοιπόν πληρούται ένα οποιοδήποτε από αυτά τα τρία κριτήρια ακολουθείται άλλη «απλοποιημένη» διαδικασία πτώχευσης. Το ίδιο και αν πρόκειται για φυσικό πρόσωπο-μη επιχειρηματία, εφόσον έχει περιουσία έως 350.000 ευρώ. (αρ.78 παρ.2)
6. Ποιο δικαστήριο είναι αρμόδιο; Το Ειρηνοδικείο της έδρας ή κύριας κατοικίας του οφειλέτη–επιχειρηματία-υποψήφιου πτωχού (αρ.172 παρ.2) και όχι το Πολυμελές Πρωτοδικείο, όπως στις άλλες.
7. Πως πραγματοποιούνται οι « Πτωχεύσεις Μικρού Αντικειμένου»; Η αίτηση πτώχευσης δεν επιδίδεται 15 ημέρες πριν τη δικάσιμο, όπως στις άλλες, αλλά κατατίθεται ηλεκτρονικά στο Ηλεκτρονικό Μητρώο Φερεγγυότητας, στο οποίο και δημοσιεύεται για 30 ημέρες. Αν στο διάστημα αυτό δεν υπάρξει παρέμβαση εναντίον της, η αίτηση πτώχευσης γίνεται αυτομάτως δεκτή από το Ειρηνοδικείο, χωρίς καμία ακροαματική διαδικασία. Αίτηση πτώχευσης του (αυτοπτώχευση) μπορεί να υποβάλει και ο ίδιος ο οφειλέτης-επιχειρηματίας (αρ.173)
8. Πότε πτωχεύουν ; Όταν δεν καταβάλουν ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις πάνω από 30.000 ευρώ προς Δημόσιο, Φορείς Κοινωνικής Ασφάλισης (Φ.Κ.Α.) ή Τράπεζες για έξι (6) μήνες και το ποσό αυτό αποτελεί το 60% των συνολικών ληξιπρόθεσμων οφειλών. Δηλαδή, πρακτικά, όποιος έχει συνολικές ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις τουλάχιστον 50.000 ευρώ και δεν εξυπηρετεί το 60% αυτών (30.000) π.χ. από την 1 Δεκεμβρίου 2020 έως την 1 Ιουνίου 2021, δηλαδή για 6 μήνες, κινδυνεύει με «απλοποιημένη» πτώχευση. Μάλιστα, η «επιλεκτική» πληρωμή υποχρεώσεων δεν αποτρέπει την πτώχευση (αρ.176 παρ.2).
9. Πως λαμβάνει μέρος ο οφειλέτης στη διαδικασία πτώχευσης; Αν υπάρξει επίσης ηλεκτρονικά κύρια παρέμβαση εντός 30 ημερών από τη δημοσιοποίηση της αίτησης στο Ηλεκτρονικό Μητρώο Φερεγγυότητας. Στην περίπτωση αυτή, επιδίδεται η αίτηση εντός 10ημέρου και εντός 60 ημερών ο οφειλέτης καταθέτει στο Ειρηνοδικείο τους ισχυρισμούς και τα αποδεικτικά μέσα (έγγραφα, ένορκες βεβαιώσεις κλπ), αναμένων την έκδοση απόφασης κήρυξης πτώχευσης ή μη εντός διμήνου (αρ.177 και 213).
10. Επιτρέπεται έφεση κατά της απόφασης ; Ναι, μόνο έφεση, στο οικείο Πρωτοδικείο.

Με την εν λόγω διαδικασία, οι επιχειρήσεις, καθώς και τα φυσικά πρόσωπα που ασκούν επιχειρηματική δραστηριότητα (δηλαδή, ελεύθεροι επαγγελματίες – επιτηδευματίες), έχουν τη δυνατότητα, ακολουθώντας συγκεκριμένα βήματα, να ρυθμίσουν τις οφειλές τους και να συνεχίσουν την επιχειρηματική δραστηριότητά τους.

Ειδικότερα, τα βήματα που προβλέπονται στη διαδικασία είναι τα εξής:

1ο Βήμα. Κατάρτιση έκθεσης από εμπειρογνώμονα και Σχεδίου Συμφωνίας Αναδιάρθρωσης Οφειλών.

Η συγκεκριμένη έκθεση θα πρέπει να περιέχει, μεταξύ άλλων, το προφίλ του οφειλέτη, την υφιστάμενη οικονομική κατάσταση της επιχείρησης, τις οφειλές του οφειλέτη ανά κατηγορία πιστωτή, την επισκόπηση επιχειρηματικού σχεδίου, την οικονομική ανάλυση βιωσιμότητας, τη διενέργεια ελέγχων – εξακριβώσεων, τις εναλλακτικές λύσεις ρύθμισης των οφειλών της επιχείρησης και τις βασικές αρχές προτεινόμενης συμφωνίας εξυγίανσης.

Όλοι οι εγκεκριμένοι εμπειρογνώμονες είναι διαθέσιμοι στο ειδικό Μητρώο Εμπειρογνωμόνων Αναδιάρθρωσης Οφειλών της Ειδικής Γραμματείας Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους του Υπουργείου Οικονομικών (www.keyd.gov.gr ή www.gov.gr), από το οποίο οι ενδιαφερόμενοι οφειλέτες μπορούν να επιλέξουν εμπειρογνώμονα για την έναρξη της διαδικασίας της εξυγίανσης. Υπενθυμίζεται ότι από τις 15.2.2021 έχει τεθεί σε λειτουργία το εν λόγω Μητρώο, στο οποίο μπορούν να εγγράφονται φυσικά και νομικά πρόσωπα που κατέχουν εξειδικευμένη χρηματοοικονομική εμπειρία σε αναδιαρθρώσεις οφειλών, συμπεριλαμβανομένων των οικονομολόγων, λογιστών – φοροτεχνικών Α΄ τάξης και ορκωτών ελεγκτών.

2ο Βήμα. Αξιολόγηση της έκθεσης εμπειρογνώμονα και ψήφιση του Σχεδίου Συμφωνίας Εξυγίανσης από τους πιστωτές. Οι πιστωτές αξιολογούν την έκθεση του εμπειρογνώμονα και ψηφίζουν υπέρ ή κατά του Σχεδίου Συμφωνίας Εξυγίανσης. Η ψηφοφορία διενεργείται ηλεκτρονικά, μέσω της Ηλεκτρονικής Πλατφόρμας Εξυγίανσης, και με την ολοκλήρωση της ψηφοφορίας η πλατφόρμα παράγει βεβαίωση αποτελεσμάτων. Η διαδικασία θεωρείται επιτυχής, εφόσον υπερψηφίσει η πλειοψηφία των πιστωτών. Η Ηλεκτρονική Πλατφόρμα Εξυγίανσης θα είναι προσβάσιμη από τις 15.4.2021, μέσω της ιστοσελίδας της Ειδικής Γραμματείας Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους (www.keyd.gov.gr) και της ενιαίας πύλης του Δημοσίου (www.gov.gr). Μέχρι τότε, οι πιστωτές δύνανται να προβαίνουν σε υπογραφή της συμφωνίας, έτσι ώστε να εκδηλώνουν τη θετική τους ψήφο.

3ο Βήμα. Επικύρωση Συμφωνίας Εξυγίανσης από το Δικαστήριο.

Στην περίπτωση υπερψήφισης της Συμφωνίας Εξυγίανσης από την πλειοψηφία των πιστωτών, ο οφειλέτης ή οι πιστωτές υποβάλλουν αίτηση στο δικαστήριο προς επικύρωσή της. Επισημαίνεται ότι με την υποβολή της αίτησης στο δικαστήριο παρέχεται αυτοδικαίως αναστολή κατασχέσεων και πλειστηριασμών από όλους τους πιστωτές. Η δικαστική επικύρωση της συμφωνίας την καθιστά δεσμευτική προς όλους τους πιστωτές, ακόμη και αυτούς που την καταψήφισαν.

Σημειώνεται, ότι αν μια επιχείρηση αντιμετωπίζει μη αναστρέψιμα  προβλήματα βιωσιμότητας, και δεν μπορεί να ενταχθεί στις διαδικασίες της εξυγίανσης, τότε από την 1η Μαρτίου 2021, έχει τεθεί σε ισχύ και η δυνατότητα να ακολουθήσει τη διαδικασία της 2ης ευκαιρίας, μέσω της οποίας παρέχεται η πλήρης διαγραφή όλων των οφειλών, με ταυτόχρονη ρευστοποίηση της περιουσίας της.

Θα πρέπει να τονιστεί ότι οι Διοικούντες των ανωτέρω επιχειρήσεων λαμβάνουν απαλλαγή οφειλών, εφόσον δεν έδρασαν με δόλο. Η διαδικασία για την απαλλαγή οφειλών υλοποιείται μέσω αίτησης στο δικαστήριο, εφόσον η επιχείρηση πληροί τα ακόλουθα κριτήρια επιλεξιμότητας:

κύκλος εργασιών άνω των 700.000 ευρώ,

περιουσία άνω των 350.000 ευρώ,

αριθμός εργαζομένων πλέον των 10.

Αναφορικά με τη διαδικασία της εξυγίανσης και αναδιάρθρωσης οφειλών, υπογράφηκαν χθες οι τρεις σχετικές Υπουργικές Αποφάσεις. Συγκεκριμένα:

1. Η Υπουργική Απόφαση «Καθορισμός του ελάχιστου περιεχομένου της προβλεπόμενης στο άρθρο 48 του ν. 4738/2020 (Α΄ 207) έκθεσης του εμπειρογνώμονα, καθώς και των διαδικασιών που πρέπει να τηρήσει για την κατάρτιση της έκθεσής του».

Πρόκειται για μία σημαντική πρωτοβουλία του Υπουργείου Οικονομικών, καθώς για πρώτη φορά καθορίζονται νομοθετικά οι τεχνικές προδιαγραφές που θα πρέπει να έχει μια τέτοια έκθεση.

2. Η Υπουργική Απόφαση «Καθορισμός διαδικασίας και ηλεκτρονικών προδιαγραφών της ηλεκτρονικής πλατφόρμας για τη διεξαγωγή της ηλεκτρονικής ψηφοφορίας μεταξύ των πιστωτών για την έγκριση σχεδίου συμφωνίας εξυγίανσης στο πλαίσιο του ν. 4738/2020 (Α΄ 207) «Ρύθμιση οφειλών και παροχή δεύτερης ευκαιρίας και άλλες διατάξεις».

Πρόκειται για μία σημαντική πρωτοβουλία του Υπουργείου Οικονομικών, καθώς για πρώτη φορά ψηφιοποιούνται οι διαδικασίες ρύθμισης οφειλών των επιχειρήσεων, μέσω της εξυγίανσης.

Σημειώνεται ότι οι ηλεκτρονικές πλατφόρμες για τη λειτουργία των διαδικασιών της εξυγίανσης επιχειρήσεων,  σχεδιάστηκαν από την Ειδική Γραμματεία Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους του Υπουργείου Οικονομικών, σε συνεργασία με τη Γενική Γραμματεία Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Απλούστευσης Διαδικασιών και τη Γενική Γραμματεία Πληροφοριακών Συστημάτων Δημόσιας Διοίκησης του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης, από την οποία υποστηρίζονται διαρκώς και φιλοξενούνται στις υποδομές της. Ειδικότερα, η πλατφόρμα του Μητρώου Εμπειρογνωμόνων Αναδιάρθρωσης Οφειλών είναι διασυνδεδεμένη με τις αντίστοιχες πλατφόρμες της Επιτροπής Λογιστικής Τυποποίησης και Ελέγχων (Ε.Λ.Τ.Ε.) και του Οικονομικού Επιμελητηρίου Ελλάδος (Ο.Ε.Ε), έτσι ώστε να γίνεται άμεσα η διασταύρωση των στοιχείων και οι υποψήφιοι να μη χρειάζεται να προσκομίσουν πρόσθετα δικαιολογητικά.

Με όλες τις ανωτέρω ενέργειες, μειώνεται η γραφειοκρατία και βελτιώνεται η διαφάνεια.

3. Η Υπουργική Απόφαση «Κατάρτιση ολοκληρωμένου καταλόγου ελέγχου για τις αιτήσεις επικύρωσης συμφωνιών εξυγίανσης», η οποία καθορίζει τον κατάλογο ελέγχου για τις αιτήσεις συμφωνιών εξυγίανσης που κατατίθενται στο δικαστήριο προς επικύρωση. Εξειδικεύονται, δηλαδή, όλα τα συνοδευτικά έγγραφα της συμφωνίας εξυγίανσης, προσαρμοσμένα στις ανάγκες των πολύ μικρών, μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων.

Τονίζεται ότι, εφόσον οι επιχειρήσεις δεν ακολουθήσουν τη διαδικασία της εξυγίανσης, τότε δύνανται να ρυθμίσουν τα χρέη τους, μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού, ο οποίος θα ενεργοποιηθεί την 1η Ιουνίου του 2021.

Η Κυβέρνηση και το οικονομικό επιτελείο, στηρίζει έμπρακτα την προσπάθεια των επιχειρήσεων να καταστούν βιώσιμες, ώστε να συμβάλουν ενεργά στην οικονομική ανάπτυξη της χώρας.

Στην ονομαστική ψηφοφορία επί της αρχής και επί των άρθρων που είχαν προκαλέσει ΣΥΡΙΖΑ, ΚΙΝΑΛ και ΚΚΕ, 158 βουλευτές υπερψήφισαν, ενώ 140 βουλευτές καταψήφισαν

«Μπορεί ο νόμος να ψηφίζεται σήμερα, όμως θα χρειαστεί χρονικό διάστημα για την εφαρμογή του, καθώς συνεκτιμώνται οι υφιστάμενες καταστάσεις. Μην ξεχνάμε ότι υπάρχει αναστολή πλειστηριασμών έως τις 31 Δεκεμβρίου, αλλά και αναστολή εκπλήρωσης άλλων φορολογικών υποχρεώσεων», είπε ο υπουργός Οικονομικών κλείνοντας με την ομιλία του τη συζήτηση του νομοσχεδίου.

Ο Χρήστος Σταϊκούρας επανέλαβε ότι η προστασία της πρώτης κατοικίας θεσμοθετείται πλέον ως μια πάγια πολιτική κοινωνικής προστασίας των ευάλωτων νοικοκυριών.

«Αποτελεί ένα μόνιμο πρόγραμμα. Δεν έχει διάρκεια ή προθεσμία λήξης», είπε και πρόσθεσε πως παρέχεται συνολική λύση στο πρόβλημα της υπερχρέωσης των νοικοκυριών, ενώ θεσμοθετείται, πλέον, εξωδικαστικός μηχανισμός, με αποπληρωμή σε έως 240 δόσεις, για χρέη προς τράπεζες, διαχειριστές δανείων και Δημόσιο», είπε.

«Παρέχουμε μια πραγματική δεύτερη ευκαιρία στον οφειλέτη, ώστε να κάνει ένα νέο ξεκίνημα χωρίς χρέη», είπε ο Χρήστος Σταϊκούρας και επιτέθηκε στον ΣΥΡΙΖΑ λέγοντας πως «όσο εμείς θα στρέφουμε το βλέμμα μας, με τόλμη και ρεαλισμό, στο μέλλον, θα αφήνουμε την αντιπολίτευση, να "στρουθοκαμηλίζει" αμήχανα και ανεύθυνα, στο παρελθόν».

Η προστασία της πρώτης κατοικίας δεν ισχύει πλέον όπως την γνωρίζαμε, υπάρχει μόνο το πρόγραμμα «Γέφυρα» για τους κόκκινους και πράσινους δανειολήπτες όπου μπορούν να κάνουν την αίτησή τους μέχρι 31 Αυγούστου.

Ο νέος πτωχευτικός κώδικας περιλαμβάνει δύο καινοτομίες, την πτώχευση και των ιδιωτών, αλλά και τη δεύτερη ευκαιρία μετά την πτώχευση.

Ακόμα, ο οφειλέτης θα έχει δύο επιλογές είτε μία ρύθμιση όλων των χρεών είτε την εκποίηση όλης του της περιουσίας και την κήρυξης πτώχευσης.

Αναφορικά με την πρώτη κατοικία, αυτή δε θα προστατεύεται πλέον όπως γνωρίζαμε, αλλά θα περνάει σε δημόσιο φορέα στον οποίο ο οφειλέτης θα πληρώνει ενοίκιο για να μείνει.