Ο επικεφαλής αναλυτής του Γερμανικού Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου (DIHK), Φόλκερ Τράιερ, τόνισε την περασμένη Παρασκευή ότι ιδιαίτερα οι μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα.

Δημοσκόπηση του Επιμελητηρίου έδειξε ότι σχεδόν μία στις τρεις επιχειρήσεις με λιγότερους από 20 εργαζόμενους φοβάται επιδείνωση της οικονομικής της κατάστασης. Αυτές οι μικρές επιχειρήσεις αντιπροσωπεύουν περίπου το 85% όλων των επιχειρήσεων στη Γερμανία.

Παράλληλα, στοιχεία της Ομοσπονδιακής Στατιστικής Υπηρεσίας δείχνουν ότι μέχρι τα τέλη Σεπτεμβρίου υποβλήθηκαν στα γερμανικά δικαστήρια 18.125 αιτήσεις πτώχευσης, σημειώνοντας αύξηση σχεδόν 12% σε σχέση με την ίδια περίοδο του 2024. Συνολικά, οι αριθμοί καταδεικνύουν ότι το 2025 σημειώνεται το υψηλότερο επίπεδο πτωχεύσεων επιχειρήσεων στη Γερμανία από το 2014.

Γερμανία: Ποιές επιχειρήσεις κινδυνεύουν περισσότερο

Οι πτωχεύσεις λαμβάνουν χώρα «σε μεγάλο βαθμό στον τομέα των μικρών επιχειρήσεων», επισήμανε ο επικεφαλής της έρευνας πτώχευσης στο Ινστιτούτο Οικονομικών Ερευνών Leibniz Halle (IWH) στην DW, καθηγητής Στέφεν Μίλερ, επιβεβαιώνοντας το γεγονός ότι οι μικρές επιχειρήσεις είναι ιδιαίτερα εκτεθειμένες στον κίνδυνο πτώχευσης. Σε ό,τι έχει να κάνει με τον αριθμό των εργαζόμενων, ο καθηγητής εξήγησε πως «ο μέσος όρος είναι 10 άτομα, αλλά οι περισσότερες είναι μικρότερες».

Η «καταιγίδα» πτωχεύσεων που καταγράφεται το πρώτο τρίμηνο του 2025 επεκτείνεται και στον τομέα των προσωπικών οικονομικών: Στη Γερμανία, ο αριθμός των προσωπικών πτωχεύσεων αυξήθηκε επίσης το περασμένο έτος. Στους πρώτους τρεις μήνες του 2025, καταγράφηκαν 57.824 πτωχεύσεις καταναλωτών, αύξηση άνω του 8% σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά.

"Οι πτωχεύσεις συμβάλλουν σε μια ελαφρά αύξηση της ανεργίας, αλλά η εξέλιξη δεν είναι δραματική"

Παρόλο που το τσουνάμι των πτωχεύσεων πλήττει κυρίως τις μικρές επιχειρήσεις με λίγους εργαζόμενους, η αύξηση των πτωχεύσεων σε ατομικές και κεφαλαιουχικές εταιρείες έχει ως άμεση συνέπεια την αύξηση του αριθμού των θέσεων εργασίας που χάνονται ή είναι εξαιρετικά επισφαλείς. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι το 2025 θα χαθούν περίπου 170.000 θέσεις εργασίας. Πριν από την πανδημία COVID-19, ο αριθμός αυτός ήταν κάτω από 100.000. Ο καθηγητής Στέφεν Μίλερ εξηγεί ότι το 2025 «περίπου 200.000 θέσεις εργασίας θα επηρεαστούν – και αυτό το νούμερο είναι αρκετά υψηλό. Πριν από την πανδημία ήταν περίπου το μισό». Ένα μέρος των επηρεαζόμενων θέσεων εργασίας «θα κλείσει πράγματι, επειδή οι πτωχεύσεις οδηγούν σε λουκέτα». Ωστόσο ο οικονομολόγος Κλάους Χάινερ Ρελ, διαφωνεί και υποστηρίζει ότι «οι πτωχεύσεις συμβάλλουν σε μια ελαφρά αύξηση της ανεργίας, αλλά η εξέλιξη δεν είναι δραματική».

Πώς εξηγούνται οι τόσες πολλές πτωχεύσεις;

Για τους ειδικούς, οι λόγοι για τις πολλές πτωχεύσεις δεν έχουν να κάνουν μόνο με τους επιχειρηματίες και εργοδότες. Ο Κλάους Χάινερ Ρελ εξηγεί: «Ο κύριος λόγος φαίνεται να είναι η αδύναμη οικονομία των τελευταίων σχεδόν τριών ετών, με μια οικονομία που παραμένει στάσιμη ή έχει αρχίσει να υποχωρεί». Οι τιμές ενέργειας, ο πόλεμος της Ρωσίας στην Ουκρανία και η μετάβαση στην κλιματική ουδετερότητα είναι συνθήκες που συμβάλλουν επίσης στις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι επιχειρήσεις, σύμφωνα με το δημοσίευμα του DW.

Τα στοιχεία αυτά προσθέτουν στη ζοφερή εικόνα για το βορειότερο μέλος της ευρωζώνης, το οποίο καταγράφει τις χειρότερες οικονομικές επιδόσεις στην Ευρώπη από το 2020. Η χώρα πλήττεται από την αδύναμη ζήτηση στην Ευρώπη — κυρίως στη βασική εξαγωγική αγορά της Γερμανίας — καθώς και από τις κυρώσεις κατά της γειτονικής Ρωσίας και την άνοδο της ανεργίας.

Πάνω από 3.800 πτωχεύσεις σε 12 μήνες

Μέχρι το τέλος Νοεμβρίου, περισσότερες από 3.800 φινλανδικές εταιρείες είχαν υποβάλει αίτηση πτώχευσης σε βάση 12 μηνών, αριθμός υψηλότερος από οποιαδήποτε άλλη στιγμή από το 1997, σύμφωνα με τη Στατιστική Υπηρεσία της Φινλανδίας.

«Ο κατασκευαστικός κλάδος βρίσκεται στην κορυφή των στατιστικών πτωχεύσεων καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους», δήλωσε ο Τόμι Βεϊστάμο, επικεφαλής αναλογιστής της στατιστικής υπηρεσίας. Όπως πρόσθεσε, «από την άλλη πλευρά, είναι ο μόνος κλάδος στον οποίο ο αριθμός των πτωχεύσεων έχει μειωθεί σε σύγκριση με την κατάσταση πριν από δύο χρόνια».

Ισχυρές πιέσεις στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις

Σημαντικές πιέσεις αντιμετωπίζουν κυρίως οι μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις. Περίπου μία στις πέντε φινλανδικές ΜμΕ χαρακτηρίζει την οικονομική της κατάσταση «κακή» ή «πολύ κακή», σύμφωνα με την Τίνα Τοϊβόνεν, επικεφαλής νομικών υποθέσεων της Ομοσπονδίας Φινλανδικών Επιχειρήσεων.

Οι μεγαλύτερες δυσκολίες εντοπίζονται στις ατομικές επιχειρήσεις και στις εταιρείες των κλάδων του εμπορίου, των κατασκευών και άλλων επαγγελματικών υπηρεσιών, όπου η επιβράδυνση της οικονομικής δραστηριότητας είναι εντονότερη.

Κι όμως… η πιο ευτυχισμένη χώρα στον κόσμο

Το οξύμωρο της κατάστασης είναι ότι, σύμφωνα με την έκθεση World Happiness Report 2025, η Φινλανδία αναδείχθηκε και φέτος η πιο ευτυχισμένη χώρα στον κόσμο, διατηρώντας την πρωτιά για όγδοη συνεχόμενη χρονιά. Στην πρώτη πεντάδα ακολουθούν η Δανία, η Ισλανδία, η Σουηδία και η Ολλανδία.

Στην ίδια έκθεση, η Ελλάδα κατατάσσεται στην 81η θέση για το 2025, σημειώνοντας πτώση σε σχέση με το προηγούμενο έτος, όταν βρισκόταν στην 64η θέση.

Η έκθεση βασίζεται σε δείκτες όπως η ικανοποίηση από τη ζωή, η κοινωνική υποστήριξη, η υγεία, η ελευθερία και η αντίληψη για τη διαφθορά. Παράλληλα, περιλαμβάνει και κοινωνικά πειράματα — όπως η επιστροφή χαμένου πορτοφολιού — που χρησιμοποιούνται ως δείκτες εμπιστοσύνης στην κοινότητα.

Χρέη στο Δημόσιο: Οι 3 βασικοί άξονες των νέων ρυθμίσεων
Οι τρεις βασικοί άξονες των νέων ρυθμίσεων είναι:
• Τερματισμός των ποινικών διώξεων για όσους πτωχεύουν
• Δωρεάν κρατική συμβουλευτική για επαγγελματίες σε οικονομικό αδιέξοδο
• Ρυθμίσεις για όσους εντάσσονται στον εξωδικαστικό μηχανισμό

"Πάγωμα" των ποινικών διώξεων για χρέη στο Δημόσιο
«Παγώνουν» όλες οι ποινικές διαδικασίες για χρέη προς την Εφορία και τον ΕΦΚΑ, από τη στιγμή της δημοσίευσης της απόφασης πτώχευσης ή της καταχώρισης στο Μητρώο Φερεγγυότητας.
Μέχρι σήμερα, όσοι δήλωναν πτώχευση αντιμετώπιζαν ποινικές διώξεις για χρέη στο Δημόσιο. Πλέον, με τη νέα ρύθμιση, το αδίκημα διαγράφεται πλήρως με την ολοκλήρωση της διαδικασίας και την απαλλαγή από τα χρέη (εντός 1 ή 3 ετών).
Η νομοθεσία ορίζει ότι η παραγραφή των αδικημάτων αναστέλλεται μέχρι την ολοκλήρωση της διαδικασίας απαλλαγής.

Τι προβλέπεται για όσους χρωστούν στο Δημόσιο
Το νομοσχέδιο εισάγει για πρώτη φορά κρατική παρέμβαση πρόληψης οικονομικής κατάρρευσης. Μέσω του Μηχανισμού Έγκαιρης Προειδοποίησης, επαγγελματίες σε υψηλό κίνδυνο αφερεγγυότητας θα μπορούν να λάβουν voucher για να καλύψουν το κόστος πιστοποιημένων συμβούλων.
Το πρόγραμμα, που χρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης και την Κοινωνία της Πληροφορίας, προσφέρει:
• Οικονομική, λογιστική και νομική καθοδήγηση
• Υπηρεσίες ψυχολογικής υποστήριξης και mentoring, αναγνωρίζοντας το βάρος της υπερχρέωσης
Οι δικαιούχοι θα υποβάλλουν αίτηση μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας του Μηχανισμού Έγκαιρης Προειδοποίησης, ενώ οι λεπτομέρειες θα καθοριστούν με ΚΥΑ.

Τέλος στη διπλή επιδότηση για όσους ρυθμίζουν τα χρέη τους
Η νέα διάταξη διακόπτει την προηγούμενη κρατική επιδότηση για προστασία κατοικίας, όταν ο οφειλέτης εντάσσεται στον Εξωδικαστικό Μηχανισμό και υπογράφει νέα ρύθμιση.
Η ρύθμιση αποτρέπει μελλοντικές απαιτήσεις επιστροφής επιδότησης, αφού οι οφειλέτες που διασώζουν το σπίτι τους με τη νέα συμφωνία δεν χρειάζονται την παλαιά οικονομική ενίσχυση.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ,  ο μέσος ετήσιος ρυθμός μεταβολής για την περίοδο 2013 – 2022 παρουσιάζει μείωση κατά 27,9%.

Ως προς τη  νομική μορφή των επιχειρήσεων που πτώχευσαν, από την ανάλυση των στοιχείων του  χρονικού διαστήματος 2013 – 2022, παρατηρείται μείωση των πτωχεύσεων με μέσο  ετήσιο ρυθμό μεταβολής 32,5% στις ατομικές επιχειρήσεις, 22,6% στις προσωπικές  εταιρείες και 28,0% στις κεφαλαιουχικές εταιρείες.

Από τις πτωχεύσεις που κηρύχθηκαν το 2022, οι περισσότερες πραγματοποιήθηκαν στον τομέα του χονδρικού και λιανικού εμπορίου – επισκευής μηχανοκίνητων οχημάτων και μοτοσυκλετών με ποσοστό 56,5%, ακολουθούν  ο τομέας των κατασκευών με 13,0%, έπονται οι τομείς της μεταποίησης, της μεταφοράς  και αποθήκευσης, καθώς και των δραστηριοτήτων υπηρεσιών παροχής καταλύματος και υπηρεσιών εστίασης με 8,7%, και τέλος ο τομέας διοικητικών και υποστηρικτικών δραστηριοτήτων με 4,3%.

Από τα στοιχεία των απαιτήσεων που επαληθεύτηκαν, κατά την περίοδο 2013 – 2022 προκύπτει ότι, κατά μέσο όρο ετησίως, για 95 επαληθεύσεις βεβαιώνεται
παθητικό 762,2 εκατ. ευρώ, ενώ οι απασχολούμενοι που έχουν αξιώσεις επ’ αυτών  ανέρχονται σε 1.401.

Ο μέσος ετήσιος ρυθμός μεταβολής για την περίοδο 2012 – 2021 παρουσιάζει μείωση κατά 21,2%. Ως προς τη νομική μορφή των επιχειρήσεων που πτώχευσαν, από την ανάλυση των στοιχείων του χρονικού διαστήματος 2012 – 2021, παρατηρείται μείωση των πτωχεύσεων με μέσο ετήσιο ρυθμό μεταβολής 21,0% στις ατομικές επιχειρήσεις, 13,5% στις προσωπικές εταιρείες και 27,0% στις κεφαλαιουχικές εταιρείες.

Από την ανάλυση των πτωχεύσεων που κηρύχθηκαν το έτος 2021, κατά τομέα οικονομικής δραστηριότητας παρατηρείται ότι οι περισσότερες πτωχεύσεις πραγματοποιήθηκαν στον τομέα του χονδρικού και λιανικού εμπορίου – επισκευής μηχανοκίνητων οχημάτων και μοτοσυκλετών με ποσοστό 35,8%, ακολουθούν ο τομέας της μεταποίησης με 22,6%, ο τομέας των δραστηριοτήτων υπηρεσιών παροχής καταλύματος και υπηρεσιών εστίασης με 15,1%, ο τομέας των κατασκευών με 9,4% και ο τομέας μεταφορών - αποθήκευσης με 7,5%.

Τέλος, από τα στοιχεία των απαιτήσεων που επαληθεύτηκαν, κατά την περίοδο 2012 - 2021 προκύπτει ότι, κατά μέσο όρο ετησίως, για 113 επαληθεύσεις βεβαιώνεται παθητικό 750,3 εκατ. ευρώ, ενώ οι απασχολούμενοι που έχουν αξιώσεις επ’ αυτών ανέρχονται σε 1.512.

Επιπλέον, για την ανωτέρω περίοδο παρατηρείται μείωση στο μέσο ετήσιο ρυθμό μεταβολής του αριθμού των επαληθεύσεων κατά 15,8%, στο ποσό του παθητικού που βεβαιώθηκε κατά 3,4% και στον αριθμό των απασχολουμένων που έχουν αξίωση κατά 3,8%.