Αυτό οδήγησε σε ώθηση του S&P 500 και του δείκτη Nasdaq Composite σε νέα ρεκόρ και τον Dow Jones Industrial Average μόλις 1,9% χαμηλότερα από το προηγούμενο υψηλό του.

Η άνοδος των μετοχών λαμβάνει χώρα καθώς οι επενδυτές επικεντρώνονται σε ένα νέο ράλι των μετοχών τεχνολογίας και στα κέρδη των mega cap εταιρειών τεχνολογίας που αναμένονται σύντομα, αντί για τις παγκόσμιες τιμές πετρελαίου στα 100 δολάρια περίπου το βαρέλι, την απώλεια παραγωγής αργού στη Μέση Ανατολή και την έλλειψη κίνησης δεξαμενόπλοιων που εξέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ.

«Αυτή είναι μια αγορά που ανησυχεί — ή απλά έχει κουραστεί — από τις διακυμάνσεις αυτής της σύγκρουσης», δήλωσε ο Τζορτζ Κατραμπόν, στέλεχος της DWS.

Σημείωσε ότι αντί οι εχθροπραξίες να διαρκέσουν μόνο λίγες εβδομάδες, όπως περιγράφηκε αρχικά από τον Λευκό Οίκο, ο πόλεμος φαίνεται πλέον να ακολουθεί μια πορεία από μήνα σε μήνα.

Tους επενδυτές πιθανώς βοήθησε το γεγονός ότι η έλλειψη καυσίμων για αεροσκάφη και άλλες πραγματικές επιπτώσεις της σύγκρουσης που ξεκίνησε πριν από οκτώ εβδομάδες εξακολουθούν να φαίνονται αρκετά μακρινές στις ΗΠΑ, ακόμη και αν διαταράσσουν την καθημερινή ζωή σε άλλα μέρη του κόσμου.

Ωστόσο, η αντοχή της αγοράς — και η απουσία της τιμής του πετρελαίου στα 200 δολάρια το βαρέλι — φαίνεται να αποτελεί αίνιγμα ακόμη και για τον Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος δήλωσε αυτή την εβδομάδα ότι πίστευε ότι οι μετοχές θα είχαν καταγράψει πτώση κατά 20%.

Aκολουθούν ορισμένα βασικά στοιχεία που παρακολουθεί στενά η Wall Street, προκειμένου να εκτιμήσει αν η ραγδαία άνοδος των τελευταίων τεσσάρων εβδομάδων φαίνεται βιώσιμη, σύμφωνα με το MarketWatch:

Από το ξέσπασμα του πολέμου, οι τιμές του Brent έχουν σημειώσει άνοδο 45,3%, ενώ το WTI έχει σημειώσει άνοδο 40,9%.

Παράλληλα, αυτόν το μήνα, το Brent έχει καταγράψει απώλειες 11% και το WTI έχει υποχωρήσει 6,9%.

Οι τιμές spot του Brent για άμεση παράδοση σημείωσαν άνοδο 45% έως τις 20 Απριλίου.

Όσον αφορά τις χρηματαγορές, ο S&P 500 έχει σημειώσει άνοδο 29,4% σε σχέση με πέρυσι, ενώ το εκτιμώμενο περιθώριο κέρδους του τεχνολογικού τομέα του S&P 500 ανέρχεται σε 29,1% το α’ τρίμηνο.

Η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, μιλώντας στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στο Στρασβούργο, παραδέχθηκε τη σκληρή πραγματικότητα μιας παρατεταμένης κρίσης, τονίζοντας ότι η ραγδαία άνοδος των τιμών της ενέργειας και οι διαταραχές στην αγορά δεν αναμένεται να υποχωρήσουν σύντομα.

Το μήνυμα αυτό προκαλεί έντονο προβληματισμό, καθώς η Ευρώπη βρίσκεται ήδη αντιμέτωπη με σοβαρά προβλήματα στον εφοδιασμό μετά το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, μιας θαλάσσιας οδού ζωτικής σημασίας για την παγκόσμια ναυτιλία.

Η Ευρώπη βυθίζεται κάτω από το βάρος των αυξημένων τιμών στο πετρέλαιο και το φυσικό αέριο, ενώ ο φόβος για ελλείψεις σε βασικά αγαθά, όπως τα καύσιμα αεροσκαφών και τα λιπάσματα, γίνεται όλο και πιο έντονος. Το κόστος της σύγκρουσης είναι ήδη δυσβάσταχτο, με την ΕΕ να έχει δαπανήσει επιπλέον 27 δισεκατομμύρια ευρώ για εισαγωγές ορυκτών καυσίμων από την έναρξη του πολέμου στα τέλη Φεβρουαρίου. Παράλληλα, οι εθνικές κυβερνήσεις έχουν δεσμεύσει πάνω από 10 δισεκατομμύρια ευρώ σε μια προσπάθεια να προστατεύσουν τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις από το κύμα ακρίβειας, ανοίγοντας τη στρόφιγγα των δημοσιονομικών δαπανών.

Παρά την κρισιμότητα της κατάστασης, οι ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης εμφανίζονται διχασμένοι σχετικά με τη στρατηγική που πρέπει να ακολουθηθεί. Αν και η Κομισιόν πρότεινε μια πρώτη σειρά μέτρων, στη σύνοδο κορυφής υπήρξαν πιέσεις για πιο επιθετικές παρεμβάσεις. Το σημείο τριβής παραμένει ο ρυθμός παροχής της οικονομικής στήριξης, με μια μερίδα κρατών να προκρίνει μια σταδιακή προσέγγιση και άλλες χώρες να ζητούν ένα μεγάλο και άμεσο πακέτο μέτρων εκ των προτέρων, προκειμένου να αναχαιτιστεί η επερχόμενη ύφεση.

Η ρευστότητα της κατάστασης αποτυπώνεται και στις διαρκώς μεταβαλλόμενες εκτιμήσεις, με αναλύσεις να κινούνται μεταξύ αρνητικών και ακόμη πιο δυσμενών σεναρίων, καθώς παραμένει δύσκολο να αποκλειστεί οποιαδήποτε εξέλιξη.

Μέχρι στιγμής, οι αγορές φαίνεται να προεξοφλούν τα λιγότερο αρνητικά σενάρια, τα οποία υπό τις παρούσες συνθήκες θεωρούνται σχετικά αισιόδοξα. Παρά ταύτα, οι τιμές της ενέργειας παραμένουν σε υψηλά επίπεδα, ενώ οι μετοχές και τα ομόλογα έχουν καταγράψει απώλειες διεθνώς. Ενδεικτικά, ο δείκτης S&P 500 σημείωσε πτώση άνω του 7% στο πρώτο τρίμηνο και σχεδόν 8% μέσα στον πρώτο μήνα της σύγκρουσης.

Ο αντίκτυπος στις ΗΠΑ
Στις Ηνωμένες Πολιτείες, η τιμή της βενζίνης ξεπέρασε τα 4 δολάρια ανά γαλόνι, επίπεδο με έντονη πολιτική και κοινωνική σημασία. Η αύξηση αυτή επηρεάζει άμεσα τους καταναλωτές και ενδέχεται να περιορίσει τη δαπάνη, γεγονός που θα μπορούσε να επιβραδύνει την οικονομική ανάπτυξη. Παράλληλα, η Federal Reserve διατηρεί στάση αναμονής ως προς τη μείωση των επιτοκίων, έως ότου υπάρξει μεγαλύτερη σαφήνεια για την πορεία του πληθωρισμού.

Παρά την άνοδο των τιμών ενέργειας, οι ΗΠΑ εμφανίζονται πιο ανθεκτικές συγκριτικά με άλλες οικονομίες, καθώς είναι καθαρός εξαγωγέας πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου. Αντίθετα, μεγαλύτερη είναι η επιβάρυνση για οικονομίες που εξαρτώνται από εισαγωγές ενέργειας, κυρίως στην Ασία, αλλά και σε μεγάλο μέρος της Ευρώπης που εξακολουθεί να επηρεάζεται από το ενεργειακό σοκ μετά τον πόλεμο στην Ουκρανία.

Ακόμη και σε περίπτωση ταχείας αποκλιμάκωσης, οι επιπτώσεις στην ενέργεια δεν αναμένεται να εξαλειφθούν άμεσα. Το Ιράν έχει ήδη αποδείξει ότι μπορεί να διαταράξει κρίσιμες ενεργειακές οδούς, όπως τα Στενά του Ορμούζ, ενώ παράλληλες απειλές για τη ναυσιπλοΐα σε περιοχές όπως η Ερυθρά Θάλασσα εντείνουν την αβεβαιότητα.

Οι βασικοί παράγοντες της αγοράς –παραγωγοί και καταναλωτές– επιθυμούν την ταχεία λήξη της σύγκρουσης, προκειμένου να αποκατασταθεί η προβλεψιμότητα. Σε βασικά σενάρια αναλύσεων, όπως αυτά της Capital Economics, ένα γρήγορο τέλος θα περιόριζε τις επιπτώσεις, ιδιαίτερα για τις ΗΠΑ, ενώ το βάρος για τις υπόλοιπες οικονομίες θα εξαρτιόταν από την ενεργειακή τους εξάρτηση.

Στο αρνητικότερο σενάριο παρατεταμένης σύγκρουσης, οι ΗΠΑ αναμένεται να επηρεαστούν λιγότερο σε σχέση με άλλες περιοχές, πολλές από τις οποίες ενδέχεται να βρεθούν κοντά ή εντός ύφεσης.

Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο επισημαίνει ότι η αβεβαιότητα παραμένει ιδιαίτερα υψηλή, καθιστώντας δύσκολες τις ασφαλείς προβλέψεις. Ωστόσο, το βασικό συμπέρασμα είναι ότι οι εξελίξεις οδηγούν προς ένα περιβάλλον υψηλότερου πληθωρισμού και χαμηλότερης ανάπτυξης.

Στις χρηματοπιστωτικές αγορές, η πλειονότητα των επενδυτικών χαρτοφυλακίων έχει καταγράψει απώλειες από την έναρξη της κρίσης, με εξαίρεση επιλεκτικές τοποθετήσεις σε συγκεκριμένους κλάδους. Η συνολική εικόνα παραμένει αρνητική τόσο για τις μετοχές όσο και για τα ομόλογα, ενώ οι διεθνείς αγορές έχουν δεχθεί ακόμη ισχυρότερες πιέσεις.

Παρά ταύτα, ιστορικά στοιχεία δείχνουν ότι οι επιπτώσεις πολεμικών συγκρούσεων στις αγορές τείνουν να περιορίζονται μεσοπρόθεσμα, με τις αγορές να ανακάμπτουν εντός περίπου ενός έτους από τη λήξη των εχθροπραξιών — σενάριο που δεν αποκλείεται να επαναληφθεί.

Χρηματιστήριο Αθηνών: "Αιμορραγία" 17 δισ. λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή

Από τις μετοχές της υψηλής κεφαλαιοποίησης, αντιστέκονται στο πτωτικό κλίμα οι μετοχές της ΕΥΔΑΠ (+12,24%), των ΕΛΠΕ (+12,24%) και η Motor Oil (+1,47%).

Μεγαλύτερες απώλειες κατέγραψαν οι τίτλοι της Elvalhalcor (-26,27%), της Viohalco (-23,57%), της Eurobank (-18,37%), της Alpha Bank (-17,85%), της Τιτάν (-17,14%), της Πειραιώς (-16,53%), της Lamda Development (-15,02%), της Aegean Airlines (-15,01%), της Optima Bank (-14,52%), του ΟΠΑΠ (-13,92%) και της Κύπρου (-12,10%). Ακολουθούν οι μετοχές της Coca Cola HBC (-9,76%), του ΔΑΑ (-9,70%), της ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ (-8,54%), της Jumbo (-8,22%), της Metlen (-7,88%), της Εθνικής (-7,51%), της ΔΕΗ (-7,41%), του ΟΤΕ (-6,46%), της Σαράντης (-5,60%), της Aktor (-5,41%) και του ΟΛΠ (-4,24%).

Οι αγορές και η εγχώρια αγορά φαίνεται να έχουν περάσει από την τιμολόγηση των γεγονότων στην τιμολόγηση της διάρκειάς τους και, μέχρι στιγμής, η εικόνα δεν προδιαγράφει ιδιαίτερα θετικές εξελίξεις ως προς τον χρονικό ορίζοντα λήξης των εχθροπραξιών, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τις επιπτώσεις στην εφοδιαστική αλυσίδα, το ενεργειακό κόστος και τον πληθωρισμό.

Το πετρέλαιο έχει ήδη ενσωματώσει φόβο και οι μετοχές έχουν διορθώσει σημαντικά από τα πρόσφατα ιστορικά υψηλά, χωρίς όμως τεχνικά να έχουν περάσει σε φάση bear market. Η πτώση του Γενικού Δείκτη από τις αρχές του πολέμου αντανακλά απομόχλευση θέσεων και όχι θεμελιώδη επανατιμολόγηση, ανοίγοντας ευκαιρίες σταδιακής επανατοποθέτησης, εκτιμά η Eurobank Equities. Σε ανάλυσή της εντοπίζει ως μεγαλύτερους ωφελημένους τα διυλιστήρια HelleniQ και Motor Oil (από ενισχυμένα crack spreads σε diesel και αεροπορικά καύσιμα), τη ΔΕΗ (ως καθαρός ωφελημένος από υψηλότερες τιμές χονδρικής ηλεκτρικής ενέργειας -βασικός κίνδυνος πιθανή ρυθμιστική παρέμβαση) και τη Metlen.

Η Aegean και οι εταιρείες τουρισμού δέχονται τις εντονότερες πιέσεις, λόγω άμεσης έκθεσης σε κόστος καυσίμων και κινδύνου ελαστικότητας ζήτησης στον τουρισμό. Οι τράπεζες κερδίζουν από τα υψηλότερα έσοδα τόκων αλλά πιέζονται από αυξημένο κόστος κινδύνου λόγω της μακροοικονομικής αβεβαιότητας.

Η διάρκεια της σύγκρουσης θα καθορίσει άμεσα τον αντίκτυπο που θα έχει στο Χ.Α. Αυτό αναφέρει σε σχετική της έκθεση η Axia-Alpha Finance, η οποία επισημαίνει ότι η επίδραση που έχει ο πόλεμος στο Χ.Α είναι, προς το παρόν, περιορισμένη. Σε πρώτη φάση, θα πρέπει να αναγνωρισθεί από τους επενδυτές ότι κάποιες μετοχές διαθέτουν πιο «αμυντικά» χαρακτηριστικά (ΟΤΕ, ΟΠΑΠ, Jumbo, ΓΕΚ Τέρνα, Cenergy, ΑΔΜΗΕ και ΕΥΔΑΠ).

Για την αγορά, όπως σημειώνει η Optima Research, το βασικό ζητούμενο παραμένει η διάρκεια και η ένταση της κρίσης, καθώς από αυτές θα εξαρτηθεί αν οι επιπτώσεις θα παραμείνουν διαχειρίσιμες ή θα μετατραπούν σε ουσιαστικό αναπτυξιακό εμπόδιο για το 2026.

Η Ελλάδα παραμένει καθαρός εισαγωγέας ενεργειακών αγαθών, γεγονός που σημαίνει ότι κάθε αύξηση στις τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου επιβαρύνει το εμπορικό ισοζύγιο και περιορίζει την αναπτυξιακή δυναμική. Σύμφωνα με την Optima Research, για κάθε αύξηση της τιμής του πετρελαίου κατά 10 δολάρια ανά βαρέλι, το ελληνικό ΑΕΠ επηρεάζεται αρνητικά κατά 0,15%.

Η Bank of America συμπεριλαμβάνει το Χρηματιστήριο Αθηνών στις πιο ελκυστικές αγορές της περιοχής EEMEA (Ανατολική Ευρώπη, Μέση Ανατολή και Αφρική). Επισημαίνει ότι οι ελληνικές μετοχές συνεχίζουν να προσφέρουν ισχυρό συνδυασμό αποτιμήσεων, μερισματικών αποδόσεων και προοπτικών κερδοφορίας. Ωστόσο, η κλιμάκωση της γεωπολιτικής έντασης στη Μέση Ανατολή δημιουργεί έναν νέο παράγοντα αβεβαιότητας που θα μπορούσε να επηρεάσει τη διάθεση για ρίσκο των επενδυτών διεθνώς.

Από την πλευρά της, εν μέσω των γεωπολιτικών συγκρούσεων, η JP Morgan υποβαθμίζει το ελληνικό χρηματιστήριο από "overweight" σε "neutral", καθώς οι ελληνικές μετοχές και κυρίως οι τράπεζες είναι ιδιαίτερα δημοφιλείς στα χαρτοφυλάκια διεθνών επενδυτών, εντείνοντας τον κίνδυνο απότομων εκροών κεφαλαίων σε περιόδους αναταραχής.

Η ελληνική οικονομία

Η διάρκεια και η ένταση της σύγκρουσης των ΗΠΑ και του Ισραήλ με το Ιράν θα καθορίσουν και τις συνέπειες για την πορεία των αγορών και για την οικονομία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και κατά συνέπεια και της Ελλάδας. Οι διεθνείς οίκοι με εκθέσεις τους εκτιμούν ότι η ελληνική οικονομία παρουσιάζεται ανθεκτική παρά τις γεωπολιτικές πιέσεις τουλάχιστον αυτή τη στιγμή.

Η Fitch αναφέρει ότι η ελληνική οικονομία να εμφανίζει ισχυρότερες άμυνες σε σχέση με την Ευρωζώνη και «βλέπει» ρυθμό ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας 2,1% το 2026-2027. Η ελληνική οικονομία είναι ανθεκτική και θωρακισμένη σε ένα ενεργειακό σοκ, σημειώνει η Goldman Sachs.

Η δυναμική ανάπτυξης στην Ελλάδα παραμένει ισχυρή και η εμπειρία τής ενεργειακής κρίσης του 2022 υποδηλώνει ότι η ελληνική οικονομία είναι σχετικά λιγότερο εκτεθειμένη σε κρίσεις τιμών ενέργειας από ό,τι οι περισσότερες χώρες της ευρωζώνης, τονίζει. Επιπλέον, δεδομένης της τρέχουσας προσεκτικής δημοσιονομικής στάσης, η ελληνική κυβέρνηση διαθέτει δημοσιονομικό χώρο για να χρηματοδοτήσει μέτρα που θα μπορούσαν να αντισταθμίσουν μέρος των οικονομικών επιπτώσεων του σοκ.

Αμετάβλητη διατηρεί η DBRS την εκτίμησή της για την ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας το 2026 στο 2%, παρά την αυξημένη γεωπολιτική αβεβαιότητα, προχωρώντας ωστόσο σε οριακή αναθεώρηση προς τα κάτω για το 2027 στο 1,8%.

Οι τράπεζες

Παρά το διεθνές περιβάλλον αυξημένης αβεβαιότητας λόγω του πολέμου, η Deutsche Bank διατηρεί θετική στάση για τις ελληνικές τράπεζες και αναβαθμίζει τις τιμές στόχους των τραπεζικών μετοχών, υπογραμμίζοντας ότι οι προοπτικές παραμένουν ισχυρές.

Δίνει τιμή-στόχο για την Alpha Bank στα 4,45 ευρώ, για ην Eurobank στα 4,35 ευρώ, για την Πειραιώς στα 8,95 ευρώ, για την Εθνική στα 15,95 ευρώ και για την Κύπρου στα 10,40 ευρώ. Οι αποτιμήσεις εξακολουθούν να κρίνονται ελκυστικές. Οι ελληνικές τράπεζες διαπραγματεύονται στις 6,5 φορές τα εκτιμώμενα κέρδη του 2027, όταν οι ευρωπαϊκές κινούνται κοντά στις 8 φορές.

Ισχυρή κερδοφορία, αυξημένες διανομές και ανθεκτικότητα απέναντι στις πιέσεις από τα επιτόκια καταγράφει για το 2025 η NBG Securities για τις ελληνικές τράπεζες. Σε ό,τι αφορά τις αποτιμήσεις, η NBG Securities επισημαίνει ότι οι ελληνικές τράπεζες συνεχίζουν να διαπραγματεύονται με discount σε σχέση με τις ευρωπαϊκές.

Σταθερές προοπτικές για τις ελληνικές τράπεζες παρά τις γεωπολιτικές πιέσεις, σημειώνει ο οίκος αξιολόγησης Moody’s , καθώς οι ευνοϊκές οικονομικές συνθήκες και η ισχυρή πιστωτική επέκταση αναμένεται να στηρίξουν τα βασικά χρηματοοικονομικά μεγέθη την περίοδο 2026-2027.

Παράλληλα, ο οίκος αξιολόγησης εκτιμά ότι οι ελληνικές τράπεζες θα αποφύγουν άμεση πιστωτική επιδείνωση λόγω της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή, αν και προειδοποιεί ότι μια παρατεταμένη γεωπολιτική κρίση θα μπορούσε να αυξήσει τους δευτερογενείς κινδύνους για την οικονομία και τις χρηματοπιστωτικές αγορές.

Η Fitch εκτιμά ότι οι ελληνικές τράπεζες θα αντέξουν τυχόν βραχυπρόθεσμες επιπτώσεις χάρη στους ισχυρούς ισολογισμούς τους.

Τα διορθωτικά μέτρα αναμένεται να συμβάλουν στη διατήρηση του ελλείμματος σε τροχιά σύγκλισης με τον στόχο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για 3% του ΑΕΠ έως το 2029, ανέφερε ο Μάρτερμπαουερ σε συνέντευξή του στην εφημερίδα Kronen Zeitung που δημοσιεύθηκε αργά την Παρασκευή (20/3), χωρίς να δώσει λεπτομέρειες για συγκεκριμένες παρεμβάσεις.

Οι παρεμβάσεις εξισορρόπησης θα παρουσιαστούν στο διετές δημοσιονομικό σχέδιο για τα έτη 2027 και 2028, το οποίο αναμένεται να ανακοινωθεί τον Ιούνιο. Οι απαιτούμενες περικοπές παραμένουν σημαντικά χαμηλότερες από τα 9 δισ. ευρώ μέτρων που έχουν ήδη εφαρμοστεί την περίοδο 2025-2026 από την κεντρώα κυβερνητική συμμαχία, σημειώνει το Bloomberg.

Ο υπουργός σημείωσε ότι ο σχεδιασμός του προϋπολογισμού θα βασιστεί στις οικονομικές προβλέψεις του ινστιτούτου Wifo, οι οποίες αναμένονται τον Απρίλιο, ωστόσο υπογράμμισε ότι ο πόλεμος στο Ιράν έχει προκαλέσει σημαντική αβεβαιότητα.

«Σε γενικές γραμμές κινούμαστε στη σωστή κατεύθυνση, η οικονομία ανακάμπτει και ο πληθωρισμός έχει υποχωρήσει λίγο πάνω από το 2%», δήλωσε ο Μάρτερμπαουερ. «Και τώρα ξέσπασε αυτός ο αχρείαστος και ανόητος πόλεμος, που απειλεί να εκτροχιάσει την ανάπτυξη στην Ευρώπη».

Ο ίδιος πρόσθεσε ότι είναι ακόμη νωρίς για μια ουσιαστική εκτίμηση της διάρκειας της σύγκρουσης και των επιπτώσεών της.

«Προς το παρόν συνεχίζουμε τον σχεδιασμό μας και μπορούμε αργότερα να προσαρμοστούμε ευέλικτα σε όποιες προκλήσεις προκύψουν», κατέληξε.