Η ενεργοποίηση της ρήτρας είχε ανακοινωθεί από τον υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και πρόεδρο του Eurogroup, Κυριάκο Πιερρακάκη. Το επόμενο βήμα είναι η εξειδίκευση των μέτρων από το ΥΠΕΝ, χωρίς πάντως ο κ. Παπασταύρου να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες για την κατανομή του ποσού, τις παρεμβάσεις που θα χρηματοδοτηθούν ή το χρονοδιάγραμμα εφαρμογής τους.

Μιλώντας στο Mega, ο υπουργός τοποθέτησε την εξειδίκευση των μέτρων της ρήτρας μεταξύ των βασικών προτεραιοτήτων του υπουργείου για τους επόμενους μήνες, μαζί με τις αλλαγές στη διαχείριση του νερού και την ψηφιοποίηση των πολεοδομιών.

Οι ΑΠΕ ως ανάχωμα στις αυξήσεις

Αναφερόμενος στις τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας, ο κ. Παπασταύρου επισήμανε ότι από τον Φεβρουάριο καταγράφεται απότομη άνοδος σε ολόκληρη την Ευρώπη, την οποία απέδωσε στον πόλεμο στη Μέση Ανατολή.

Όπως ανέφερε, η Ελλάδα βρισκόταν μέχρι χθες μεταξύ των δέκα φθηνότερων χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης ως προς τη χονδρεμπορική τιμή του ρεύματος. Διευκρίνισε, ωστόσο, ότι αυτό δεν σημαίνει πως οι σημερινές τιμές μπορούν να θεωρηθούν ικανοποιητικές.

Ο υπουργός απέδωσε στις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας ρόλο αναχώματος απέναντι στις διεθνείς ανατιμήσεις. Σύμφωνα με τον ίδιο, σε αρκετές ημέρες οι ΑΠΕ καλύπτουν περισσότερο από το 55% έως 60% της ηλεκτροπαραγωγής, περιορίζοντας το ενεργειακό κόστος για νοικοκυριά και επιχειρήσεις.

Παράλληλα, ξεκαθάρισε ότι η ανάπτυξη των ΑΠΕ δεν συνιστά «λευκή επιταγή» προς τους επενδυτές, υπογραμμίζοντας ότι πρέπει να τηρούνται η περιβαλλοντική νομοθεσία και οι κανόνες ασφαλείας, με την επιβολή κυρώσεων όπου διαπιστώνονται παραβάσεις.

Πού αποκλείονται ανεμογεννήτριες και φωτοβολταϊκά

Στο νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις ΑΠΕ, το οποίο παρουσιάστηκε στο Υπουργικό Συμβούλιο, προβλέπεται η θέσπιση περιοχών αποκλεισμού για ενεργειακές εγκαταστάσεις.

Ο κ. Παπασταύρου ανέφερε ότι δεν προβλέπεται η εγκατάσταση ανεμογεννητριών στην Αττική και στη μητροπολιτική περιοχή της Θεσσαλονίκης, σε υψόμετρα άνω των 1.200 μέτρων και σε συγκεκριμένα μικρότερα νησιά. Για τα φωτοβολταϊκά, έκανε λόγο για αποκλεισμό εγκαταστάσεων σε περιοχές Natura, δάση και δασικές εκτάσεις.

«Θέλουμε ανάπτυξη με κανόνες, με σεβασμό στο περιβάλλον και τις τοπικές κοινωνίες», σημείωσε. Στην ίδια λογική ενέταξε και το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό, το οποίο επεξεργάστηκε το ΥΠΕΝ σε συνεργασία με το υπουργείο Τουρισμού.

Η απάντηση στις τουρκικές αντιδράσεις

Για τις αντιδράσεις της Τουρκίας στο χωροταξικό πλαίσιο των ΑΠΕ, ο υπουργός υποστήριξε ότι η Ελλάδα ασκεί στην πράξη τα κυριαρχικά της δικαιώματα, παράλληλα με τη διατήρηση του διαλόγου.

Αναφέρθηκε ειδικότερα στον Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό, στα δύο θαλάσσια πάρκα στο Νότιο Αιγαίο – Νότιες Κυκλάδες και στο Ιόνιο, στις σεισμικές έρευνες νοτίως της Κρήτης και στην προετοιμασία της πρώτης ερευνητικής γεώτρησης στο Ιόνιο έπειτα από σχεδόν μισό αιώνα.

Σχολιάζοντας τα θαλάσσια πάρκα που ανακοίνωσε η Άγκυρα, δήλωσε ότι δεν παράγουν έννομα αποτελέσματα, καθώς, όπως υποστήριξε, αφορούν περιοχές που δεν ανήκουν στην Τουρκία. Παρέπεμψε, μάλιστα, στο τουρκολιβυκό μνημόνιο, υποστηρίζοντας ότι και αυτό δεν δημιουργεί νόμιμα δικαιώματα.

Νερό και «gov.gr των πολεοδομιών»

Στην κορυφή της ατζέντας του ΥΠΕΝ για το επόμενο διάστημα βρίσκεται και η εφαρμογή της μεταρρύθμισης για το νερό. Ο κ. Παπασταύρου χαρακτήρισε το νερό στρατηγικό εθνικό πόρο, επισημαίνοντας ότι η πτώση της στάθμης των ποταμών και η εντεινόμενη λειψυδρία δεν περιορίζονται πλέον στις χώρες που παραδοσιακά αντιμετώπιζαν τέτοια προβλήματα.

Ο υπουργός υποστήριξε ότι το σημερινό κατακερματισμένο μοντέλο, με 735 οργανισμούς να ασχολούνται με τη διαχείριση του νερού, είναι αναποτελεσματικό και ότι απαιτείται ταχύτερη εφαρμογή της μεταρρύθμισης που ψηφίστηκε στα τέλη Ιουλίου.

Η δεύτερη μεγάλη παρέμβαση αφορά τις πολεοδομίες και τη δημιουργία, όπως το περιέγραψε, ενός «gov.gr των πολεοδομιών». Οι δύο μεταρρυθμίσεις θα προχωρήσουν παράλληλα με την εξειδίκευση των ενεργειακών μέτρων, το ακριβές περιεχόμενο των οποίων αναμένεται να αποσαφηνιστεί στη ΔΕΘ.

Τι σημαίνει αυτό; Ενώ με τους νέους δημοσιονομικούς κανόνες της ΕΕ η Ελλάδα έχει εξαντλήσει τα περιθώρια να υπερβεί τον προϋπολογισμό της, ζητά να κάνει χρήση της ειδικής εξαίρεσης την οποία προσωρινά -λόγω ενεργειακής κρίσης εξαιτίας του πολέμου στη Μ. Ανατολή- επέτρεψε η Κομισιόν στα κράτη μέλη, να παρακάμψουν τους κανόνες και να δαπανήσουν περισσότερα.

Μπορεί το 1 δισ. ευρώ το οποίο θα δαπανήσει η χώρα, να το δώσει για παροχές; Η απάντηση είναι «όχι». Ούτε παροχές, ούτε επιδόματα για να στηρίξει επιχειρήσεις και νοικοκυριά να καταναλώνουν περισσότερα καύσιμα τώρα που είναι ακριβά. Αντιθέτως επιτρέπεται να διατεθεί μόνο για μέτρα μείωσης της κατανάλωσης ορυκτών καυσίμων στη χώρα. Η Κομισιόν μάλιστα έχει εκδώσει από πριν δύο μήνες και λίστα πού ακριβώς επιτρέπεται να πάνε τα λεφτά.

Πού θα πάνε 1 δισ. ευρώ; Σε μπαταρίες και συστήματα αποθήκευσης ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, σε αναβαθμίσεις κρατικών κτιρίων (πχ σχολεία) για εξοικονόμηση ενέργειας, ή και σε επιδοτήσεις για νοικοκυριά προκειμένου να εγκαταστήσουν αντλίες θερμότητας που καταναλώνουν λιγότερη ενέργεια.

Ποιος ο λόγος όμως το Κράτος, ενώ έχει πλεονάσματα, να θέλει να ξοδέψει 1 δισ. για μπαταρίες και εξοικονόμηση ενέργειας, αν δεν μπορούνε να πάνε τα λεφτά για παροχές;

Την απάντηση τη δίνουν οι αναλύσεις διεθνών οργανισμών: για να μην πληρώνει πανάκριβα άλλο πια η χώρα κάθε ενεργειακή κρίση.

Πιο συγκεκριμένα:

· ΕΕ, ΟΟΣΑ, ΔΝΤ συμφωνούν στις εκθέσεις τους ότι η Ελλάδα κατατάσσεται στις χώρες με τη μεγαλύτερη εξάρτηση από ορυκτά καύσιμα (ιδιαίτερα στις μεταφορές) και παραμένει εκτεθειμένη στις διεθνείς ενεργειακές κρίσεις.

· Κομισιόν και ΔΝΤ τονίζουν ότι τα κενά σε αποθήκευση και σε διασύνδεση με την ευρωπαϊκή αγορά ενέργειας εξακολουθούν να αποτελούν βασικά «βαρίδια» για τις επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά, για την ενεργειακή ασφάλεια και την πράσινη μετάβαση.

· Το ΔΝΤ υπολόγισε ότι επειδή έκαναν επενδύσεις σε ΑΠΕ, οι Ευρωπαίοι καταναλωτές γλίτωσαν ήδη 12% ακριβότερα μέσα στην ενεργειακή κρίση.

Στη βάση αυτή, οι επενδύσεις σε αποθήκευση και δίκτυα μπορούν να περιορίσουν τις διακυμάνσεις των τιμών, ιδίως σε ώρες που μειώνεται η παραγωγή από ΑΠΕ.

Το στοίχημα της αποθήκευσης

Η Ελλάδα υπέβαλε στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή αίτημα για την επέκταση της υφιστάμενης εθνικής ρήτρας διαφυγής, ώστε να καλύπτει και επενδύσεις που ενισχύουν την ενεργειακή ανθεκτικότητα. Η σχετική ευελιξία (υπέρβαση) αφορά δαπάνες έως 0,3% του ΑΕΠ ετησίως και έως 0,6% σωρευτικά για την περίοδο 2026-2028. Αυτό «μεταφράζεται» σε 1-1,1 δισ. επιπλέον δαπάνες μόνο για Ενέργεια για 3 χρόνια, δηλαδή από 300-400 εκατ. ευρώ για το 2026, το 2027 και το 2028.

Ωστόσο οι επενδύσεις θα χρηματοδοτηθούν από εθνικούς πόρους κάθε κράτους. Και ενώ θα επιτραπούν κατ’ εξαίρεσιν προσωρινά από το ανώτατο όριο αύξησης των καθαρών πρωτογενών δαπανών, θα εξακολουθήσουν να προσμετρώνται στο πρωτογενές αποτέλεσμα και στο δημόσιο χρέος. Για την Ελλάδα αυτό σημαίνει μικρότερα πλεονάσματα.

Τι «αγοράζει» με αυτό το κόστος η χώρα

Η επένδυση σε μπαταρίες και συστήματα αποθήκευσης έρχεται να καλύψει ένα από τα σημαντικότερα κενά του ενεργειακού συστήματος: τη δυνατότητα να κρατά τη φθηνή πράσινη ενέργεια όταν περισσεύει και να τη διοχετεύει στην αγορά όταν οι τιμές ανεβαίνουν.

Το αν αυτή η δαπάνη και η «ρήτρα διαφυγής» από τους κανόνες, θα φανούν χρήσιμες για την οικονομία, θα κριθεί από το πόσο γρήγορα θα περιορίσει το κόστος για τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις —και πόσο δημοσιονομικό χώρο θα αφήσει για στοχευμένες παρεμβάσεις στους πιο ευάλωτους.

Ενέργεια που «πετιέται»

Το βασικό πρόβλημα είναι ότι η ανάπτυξη των ΑΠΕ προχώρησε ταχύτερα από την ανάπτυξη των υποδομών που απαιτούνται για την εξισορρόπηση του συστήματος. Η χώρα μπορεί να παράγει μεγάλες ποσότητες ηλιακής και αιολικής ενέργειας, αλλά δεν μπορεί πάντα να τις αξιοποιήσει τη στιγμή που παράγονται ούτε να τις μεταφέρει εκεί όπου υπάρχει ζήτηση.

Τα στοιχεία για τις περικοπές παραγωγής ΑΠΕ αποτυπώνουν το μέγεθος του προβλήματος. Σύμφωνα με στοιχεία του ΑΔΜΗΕ και ανάλυση του Green Tank, οι περικοπές πράσινης παραγωγής αυξήθηκαν από περίπου 228 GWh το 2023 σε περίπου 900 GWh το 2024, ενώ κατά τους πρώτους μήνες του 2025 είχαν ήδη ξεπεράσει τα επίπεδα ολόκληρου του προηγούμενου έτους.

Το 2025 οι περικοπές εκτιμάται ότι έφθασαν περίπου τις 1.867 GWh, ποσότητα που αντιστοιχεί σε περίπου 6,6% της παραγόμενης πράσινης ηλεκτρικής ενέργειας. Την ίδια στιγμή, η συμμετοχή του φυσικού αερίου στην ηλεκτροπαραγωγή παρέμεινε ιδιαίτερα υψηλή, γεγονός που περιορίζει το όφελος από τη μεγάλη αύξηση των ΑΠΕ.

Η μπαταρία λειτουργεί ως γέφυρα ανάμεσα στις δύο αυτές στιγμές: αποθηκεύει την ενέργεια όταν υπάρχει υπερπαραγωγή και τη διοχετεύει στο σύστημα όταν αυξάνεται η ζήτηση ή περιορίζεται η παραγωγή από τον ήλιο και τον άνεμο. Με τον τρόπο αυτό μπορεί να μειώσει τις ανάγκες λειτουργίας ακριβών μονάδων φυσικού αερίου και να περιορίσει τις απότομες διακυμάνσεις στις τιμές χονδρικής.

Τι κερδίζει η Ελλάδα

Το πρώτο όφελος αφορά την ενεργειακή ασφάλεια. Όσο η Ελλάδα παραμένει εξαρτημένη από τα ορυκτά καύσιμα, η παραγωγή και ο τομέας των μεταφορών εξακολουθούν να βασίζονται σχεδόν αποκλειστικά στα πετρελαϊκά προϊόντα. Εξαρτώνται δηλαδή από ξένες πετρελαιοπαραγωγούς χώρες, διεθνείς τιμές, ναύλους, εμπορικούς δρόμους, πολέμους κλπ.

Οι επενδύσεις στόχο έχουν να ωφελήσουν και επιχειρήσεις του κλάδου της ενέργειας, ενώ για τα νοικοκυριά το πιο απτό όφελος θα προέλθει κυρίως από νέα προγράμματα που αναμένεται να σχεδιαστούν για αντλίες θερμότητας, ηλιακούς θερμοσίφωνες, ενεργειακές αναβαθμίσεις και πιο αποδοτικό εξοπλισμό. Δηλαδή, λιγότερη κατανάλωση, μικρότερη εξάρτηση από τις διεθνείς τιμές ενέργειας και πιο ανθεκτικός οικογενειακός προϋπολογισμός.

«Κρυφό» περιθώριο για «ανάσες» σε ευάλωτους

Το άλλο κρίσιμο ερώτημα που τίθεται είναι εάν η ρήτρα δημιουργεί χώρο για άλλες παροχές. Εδώ η εικόνα είναι πιο σύνθετη. Ο μηχανισμός αποκλείει έναν νέο γύρο οριζόντιων ενισχύσεων, στη φάση αυτή τουλάχιστον. Ωστόσο ανοίγει—εξ αντανακλάσεως— ένα μικρό δημοσιονομικό «παράθυρο» για στοχευμένες παρεμβάσεις για τους πιο ευάλωτους, εφόσον ενταχθούν στη ρήτρα επιλέξιμες εθνικές ενεργειακές δαπάνες και απελευθερωθεί αντίστοιχος χώρος αλλού.

Ήδη πάντως στο Γενικό Λογιστήριο του Κράτους έχει αρχίσει άτυπα μια «απογραφή» ενεργειακών δαπανών που χρηματοδοτούνται αποκλειστικά με εθνικούς πόρους, κυρίως μέσω του εθνικού σκέλους του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων. Το πρόβλημα είναι ότι τα μεγάλα έργα στην Ενέργεια χρηματοδοτούνται ήδη από ευρωπαϊκά κονδύλια και συγχρηματοδοτούμενα προγράμματα, άρα το καθαρό νέο περιθώριο δεν είναι μεγάλο. Ρεαλιστικά, δύσκολα ίσως θα ξεπεράσει τα 100 εκατ. ευρώ για να μπορέσει να καλύψει άλλους σκοπούς και ανάγκες.

Χωρίς μπαταρίες αποθήκευσης, τις ώρες που τα φωτοβολταϊκά παράγουν μαζικά, μέρος της ενέργειας χάνεται ή οι τιμές υποχωρούν ακόμη και σε μηδενικά επίπεδα. Αντιθέτως το βράδυ, όταν η ηλιακή παραγωγή μηδενίζεται, το σύστημα επιστρέφει στο ακριβότερο φυσικό αέριο.

Το δεύτερο όφελος αφορά στην ανταγωνιστικότητα. Όταν οι τιμές του φυσικού αερίου ή του πετρελαίου αυξάνονται διεθνώς, το κόστος μεταφέρεται γρήγορα στη χονδρική αγορά ηλεκτρισμού και, στη συνέχεια, στις επιχειρήσεις και στα νοικοκυριά. Η αποθήκευση δεν εξαλείφει τις διεθνείς ανατιμήσεις, μπορεί όμως να μειώσει την έκθεση της χώρας σε αυτές, αξιοποιώντας περισσότερη εγχώρια παραγωγή από ΑΠΕ.

Το τρίτο όφελος είναι η καλύτερη αξιοποίηση των ήδη εγκατεστημένων έργων ΑΠΕ. Χωρίς αποθήκευση, κάθε νέα μονάδα φωτοβολταϊκών ή αιολικών αυξάνει τον κίνδυνο να υπάρχει παραγωγή σε ώρες χαμηλής ζήτησης, με αποτέλεσμα περικοπές, μηδενικές τιμές ή ανάγκη περιορισμού της λειτουργίας των μονάδων. Με αποθήκευση, η ίδια παραγωγή μπορεί να αποκτήσει μεγαλύτερη εμπορική και συστημική αξία.

Τι σημαίνει για τους λογαριασμούς

Η επένδυση του 1 δισ. ευρώ δεν συνεπάγεται αυτόματα άμεση και οριζόντια μείωση των λογαριασμών ρεύματος. Το όφελος για τους καταναλωτές θα προκύψει σταδιακά, εφόσον οι μπαταρίες μειώσουν το κόστος χονδρικής, περιορίσουν τη χρήση ακριβών θερμικών μονάδων και βελτιώσουν την ευστάθεια του συστήματος.

Για τα νοικοκυριά, πιο άμεση μπορεί να είναι η επίδραση μέσα από νέα προγράμματα ενεργειακής αναβάθμισης: αντλίες θερμότητας, ηλιακούς θερμοσίφωνες, μονώσεις, αποδοτικότερο εξοπλισμό και παρεμβάσεις περιορισμού της κατανάλωσης. Η λογική είναι διπλή: μικρότερη κατανάλωση και μικρότερη εξάρτηση από την τιμή της ενέργειας.

Για τις επιχειρήσεις, το ζητούμενο είναι η μείωση του ενεργειακού κόστους παραγωγής και η μεγαλύτερη προβλεψιμότητα. Σε ενεργοβόρους κλάδους, ακόμη και μια περιορισμένη μείωση στη μεταβλητότητα των τιμών μπορεί να επηρεάσει το κόστος λειτουργίας, τις επενδυτικές αποφάσεις και την ανταγωνιστικότητα των ελληνικών προϊόντων.

Όπως αναφέρει σε ανακοίνωση την οποία εξέδωσε το ΥΠΕΘΟΟ, οι νέες επενδύσεις αναμένεται να ξεπεράσουν το 1 δισ. ευρώ έως το 2028. Θα καλυφθούν από εθνικούς πόρους και εξαιρούνται από το όριο αύξησης των καθαρών πρωτογενών δαπανών του ευρωπαϊκού πλαισίου οικονομικής διακυβέρνησης, έως το 0,3% του ΑΕΠ ετησίως και έως 0,6% σωρευτικά έως το 2028. Στην ανακοίνωση σημειώνεται πάντως ότι οι σχετικές δαπάνες προσμετρώνται στο πρωτογενές αποτέλεσμα και στο δημόσιο χρέος.

Η δυνατότητα αυτή παρέχεται, σύμφωνα με σχετική ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, στο πλαίσιο της διεύρυνσης του πεδίου εφαρμογής της υφιστάμενης Εθνικής Ρήτρας Διαφυγής για την άμυνα, ώστε να καλύπτει και μέτρα που ενισχύουν την ανθεκτικότητα του ευρωπαϊκού ενεργειακού συστήματος και επιταχύνουν τη μετάβαση από τα ορυκτά καύσιμα. Η υποβολή του ελληνικού αιτήματος υλοποιεί τη στρατηγική της κυβέρνησης και του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη για την ενίσχυση της ενεργειακής ανθεκτικότητας της χώρας στο ευρωπαϊκό πλαίσιο.

Οι επενδύσεις για την ενεργειακή ανθεκτικότητα θα περιλαμβάνουν έργα αποθήκευσης ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές, εξοικονόμησης ενέργειας, ενεργειακής αναβάθμισης κτιρίων, καθώς και έργα υποδομών που συμβάλλουν στην ενίσχυση της ενεργειακής ανθεκτικότητας της χώρας. Η εξειδίκευση των επενδύσεων θα γίνει το επόμενο διάστημα, σε συνεργασία με τα συναρμόδια Υπουργεία.

Η Επιτροπή εκτιμά ότι πληρούνται οι προϋποθέσεις για να διατηρηθεί το πάγωμα των δημοσιονομικών κανόνων της ΕΕ και το 2023, δεδομένης της «αυξημένης αβεβαιότητας και των ισχυρών καθοδικών κινδύνων για τις οικονομικές προοπτικές», λόγω του πολέμου στην Ουκρανία. Οι άνευ προηγουμένου αυξήσεις στις τιμές της ενέργειας και οι συνεχιζόμενες διαταραχές της εφοδιαστικής αλυσίδας δικαιολογούν την παράταση της γενικής ρήτρας διαφυγής έως το 2023, σύμφωνα με την Επιτροπή.

Η Επιτροπή εκτιμά ότι η συνεχιζόμενη ενεργοποίηση της ρήτρας γενικής διαφυγής το 2023 θα δώσει τον απαραίτητο «χώρο» στις εθνικές δημοσιονομικές πολιτικές να αντιδράσουν άμεσα όταν χρειαστεί. Παράλληλα, θα διασφαλίσει την ομαλή μετάβαση από την ευρεία στήριξη της οικονομίας κατά τη διάρκεια της πανδημίας, προς μια αυξανόμενη εστίαση σε προσωρινά και στοχευμένα μέτρα και προς τη «δημοσιονομική σύνεση» που απαιτείται για τη διασφάλιση της μεσοπρόθεσμης βιωσιμότητας.

Για το 2022, η Επιτροπή συνιστά για την ΕΕ στο σύνολό της μια «επεκτακτική δημοσιονομική στάση», λόγω των πολιτικών για να μετριαστούν οι επιπτώσεις των υψηλότερων τιμών της ενέργειας και της υποστήριξης που χρειάζονται οι άνθρωποι που διαφεύγουν από τη στρατιωτική επίθεση της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας.

Για το 2023, η Επιτροπή συστήνει «συνετή» δημοσιονομική πολιτική και «προσεκτικό σχεδιασμό», λόγω της «ειδικής φύσης» του μακροοικονομικού σοκ που προκάλεσε η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, καθώς και οι μακροπρόθεσμες επιπτώσεις του στις ανάγκες ενεργειακής ασφάλειας της ΕΕ. Η δημοσιονομική πολιτική θα πρέπει να διευρύνει τις δημόσιες επενδύσεις για την πράσινη και ψηφιακή μετάβαση και την ενεργειακή ασφάλεια. «Η πλήρης και έγκαιρη εφαρμογή των εθνικών σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας (RRP) είναι το κλειδί για την επίτευξη υψηλότερων επιπέδων επενδύσεων», τονίζει η Επιτροπή.

«Η δημοσιονομική πολιτική θα πρέπει να είναι συνετή το 2023, ελέγχοντας την ανάπτυξη των πρωτογενών τρεχουσών δαπανών που χρηματοδοτούνται σε εθνικό επίπεδο, επιτρέποντας παράλληλα τη λειτουργία αυτόματων σταθεροποιητών και παρέχοντας προσωρινά και στοχευμένα μέτρα για τον μετριασμό των επιπτώσεων της ενεργειακής κρίσης και την παροχή ανθρωπιστικής βοήθειας σε άτομα που φεύγουν από τη ρωσική εισβολή της Ουκρανίας».

Τέλος, κατά την Επιτροπή, τα δημοσιονομικά σχέδια των κρατών μελών για το 2023 θα πρέπει να στηρίζονται σε συνετές μεσοπρόθεσμες διαδρομές προσαρμογής που αντανακλούν τις προκλήσεις της δημοσιονομικής βιωσιμότητας που συνδέονται με τα υψηλά επίπεδα χρέους προς το ΑΕΠ που έχουν αυξηθεί περαιτέρω λόγω της πανδημίας. Η δημοσιονομική πολιτική θα πρέπει να είναι έτοιμη να προσαρμόσει τις τρέχουσες δαπάνες στην εξελισσόμενη κατάσταση.